gnome-system-monitor main - en to kk translation catalogue (237 entries)

note: (itstool) path: info/desc
en: The memory map of a process can help diagnose certain memory issues.
kk: Процестің жады картасы кейбір жады мәселелерін анықтауға көмектесе алады.

note: (itstool) path: page/title
en: What is a memory map?
kk: Жады картасы дегеніміз не?

note: (itstool) path: page/p
en: <gui>Virtual memory</gui> is a representation of the combined <gui>physical memory</gui> and <link xref="mem-swap">swap space</link> in a system. It enables running processes to access <em>more</em> than the existing physical memory by <gui>mapping</gui> locations in physical memory to files on disk.
kk: <gui>Виртуалды жады</gui> — бұл жүйедегі біріктірілген <gui>физикалық жады</gui> мен <link xref="mem-swap">своп аймағының</link> көрінісі. Ол орындалып жатқан процестерге физикалық жадыдағы орындарды дискідегі файлдарға <gui>сәйкестендіру</gui> арқылы бар физикалық жадыдан <em>көбірек</em> қол жеткізуге мүмкіндік береді.

note: (itstool) path: page/p
en: When a program is launched, the system assigns it a unique process ID (PID) and its <em>instructions</em> and <em>data</em> are loaded into memory in <em>pages</em>. The page table of each process maps the correspondence between its pages in virtual memory and their location in physical memory. The <gui>memory map</gui> displays the total virtual memory use of the process, and can be used to determine the memory cost of running a single or multiple instances of the program, to ensure the use of the correct shared libraries, to see the results of adjusting various performance tuning parameters the program may have, or to diagnose issues such as memory leaks.
kk: Бағдарлама іске қосылғанда, жүйе оған бірегей процесс идентификаторын (PID) тағайындайды және оның <em>нұсқаулары</em> мен <em>деректері</em> жадыға <em>беттер</em> түрінде жүктеледі. Әр процестің беттер кестесі оның виртуалды жадыдағы беттері мен олардың физикалық жадыдағы орны арасындағы сәйкестікті көрсетеді. <gui>Жады картасы</gui> процестің жалпы виртуалды жады қолданысын көрсетеді және оны бағдарламаның бір немесе бірнеше данасын іске қосудың жады шығынын анықтау үшін, дұрыс ортақ кітапханалардың қолданылуын тексеру үшін, бағдарламаның әртүрлі өнімділікті баптау параметрлерінің нәтижелерін көру үшін немесе жадының жылыстауы сияқты мәселелерді анықтау үшін пайдалануға болады.

note: (itstool) path: page/p
en: If multiple copies of a program are running, the instructions (or <em>text</em>) of the program only need to be loaded once into physical memory. Each time a new instance of the program is launched (as a unique process with its own virtual memory pages), its page table maps the location of the text in virtual memory to those instructions in the original real memory location. In addition, any dynamic shared libraries used by the process appear as distinct in virtual memory, but are shared references to a single copy of the library's text segment in real memory. When accounting for the total memory use of a process, it is important to note that the cost of shared libraries loaded into memory can be spread across all processes currently using them.
kk: Егер бағдарламаның бірнеше көшірмесі орындалып жатса, бағдарламаның нұсқауларын (немесе <em>мәтінін</em>) физикалық жадыға тек бір рет жүктеу жеткілікті. Бағдарламаның әрбір жаңа данасы іске қосылған сайын (өзінің виртуалды жады беттері бар бірегей процесс ретінде), оның беттер кестесі виртуалды жадыдағы мәтіннің орнын түпнұсқа нақты жадыдағы сол нұсқауларға бағыттайды. Сонымен қатар, процесс қолданатын кез келген динамикалық ортақ кітапханалар виртуалды жадыда бөлек көрінеді, бірақ нақты жадыдағы кітапхана мәтіні сегментінің бір көшірмесіне ортақ сілтемелер болып табылады. Процестің жалпы жады қолданысын есептегенде, жадыға жүктелген ортақ кітапханалардың шығыны оларды қазіргі уақытта қолданып жатқан барлық процестерге бөлінуі мүмкін екенін ескеру маңызды.

note: (itstool) path: page/p
en: When the system needs more pages of memory than are available, some of the existing pages will be <em>paged out</em> or written to the <gui>swap space</gui>. Text pages are flagged read-execute in memory and don't need to be written to swap since they can be re-loaded from their original location on disk. Data pages have read-write permissions, and if modified when in memory, they are labeled <em>dirty</em>, and when designated for swapping, must be paged out. When a page in swap space is required by a running process, it needs to be swapped back in before use, perhaps causing another page to be paged out.
kk: Жүйеге қолжетімді жадыдан көбірек беттер қажет болғанда, кейбір бар беттер <em>свопқа шығарылады</em> немесе <gui>своп аймағына</gui> жазылады. Мәтін беттері жадыда оқу-орындау ретінде белгіленеді және оларды дискідегі түпнұсқа орнынан қайта жүктеуге болатындықтан, свопқа жазудың қажеті жоқ. Деректер беттерінің оқу-жазу рұқсаттары бар, егер олар жадыда болған кезде өзгертілсе, олар <em>лас</em> (dirty) деп белгіленеді және свопқа жіберілгенде, міндетті түрде жазылуы керек. Орындалып жатқан процеске своп аймағындағы бет қажет болса, оны қолданар алдында кері жүктеу керек, бұл басқа беттің свопқа шығарылуына әкелуі мүмкін.

note: (itstool) path: info/desc
en: Search for a file that's open to display which process is using it.
kk: Қай процесс қолданып жатқанын көру үшін ашық файлды іздеу.

note: (itstool) path: page/title
en: Find which program is using a specific file
kk: Белгілі бір файлды қай бағдарлама қолданып жатқанын табу

note: (itstool) path: page/p
en: Sometimes an error message will tell you a device (like the sound device or the DVD ROM) is busy, or the file you want to edit is in use. To find the process or processes responsible:
kk: Кейде қате туралы хабарлама құрылғы (дыбыс құрылғысы немесе DVD ROM сияқты) бос емес екенін немесе сіз түзеткіңіз келетін файл қолданыста екенін айтады. Бұған жауапты процесті немесе процестерді табу үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Click <guiseq><gui>System Monitor</gui><gui>Search for Open Files</gui></guiseq>.
kk: <guiseq><gui>Жүйелік бақылаушы</gui><gui>Ашық файлдарды іздеу</gui></guiseq> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Enter a filename or part of a filename. This could be <file>/dev/snd</file> for the sound device or <file>/media/cdrom</file> for the DVD ROM.
kk: Файл атын немесе оның бөлігін енгізіңіз. Бұл дыбыс құрылғысы үшін <file>/dev/snd</file> немесе DVD ROM үшін <file>/media/cdrom</file> болуы мүмкін.

note: (itstool) path: item/p
en: Click <gui>Find</gui>.
kk: <gui>Табу</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: page/p
en: This will display a list of running processes that are currently accessing the file or files that match the search. Quitting the program should allow you to access the device or edit the file.
kk: Бұл іздеуге сәйкес келетін файлға немесе файлдарға қазір қол жеткізіп жатқан орындалудағы процестердің тізімін көрсетеді. Бағдарламадан шығу құрылғыға қол жеткізуге немесе файлды түзетуге мүмкіндік береді.

note: (itstool) path: info/desc
en: A process can be manipulated from the process list.
kk: Процесті процесс тізімінен басқаруға болады.

note: (itstool) path: page/title
en: What is a process?
kk: Процесс дегеніміз не?

note: (itstool) path: page/p
en: A <gui>process</gui> is a program or application being executed by the system. When an application is launched, the system assigns a unique process ID (PID), and its instructions and data are loaded into memory.
kk: <gui>Процесс</gui> — бұл жүйе орындап жатқан бағдарлама немесе қолданба. Қолданба іске қосылғанда, жүйе бірегей процесс идентификаторын (PID) тағайындайды және оның нұсқаулары мен деректері жадыға жүктеледі.

note: (itstool) path: page/p
en: The <gui>Processes</gui> tab displays information on processes, and allows you to <gui>Stop</gui>, <gui>Continue</gui>, <gui>End</gui>, <gui>Kill</gui>, or change the priority of a process. If you choose to display <gui>All Processes</gui>, the process list will include <em>system processes</em>, which run in the background providing various services that keep a computer running.
kk: <gui>Процестер</gui> беті процестер туралы ақпаратты көрсетеді және оларды <gui>Тоқтатуға</gui>, <gui>Жалғастыруға</gui>, <gui>Аяқтауға</gui>, <gui>Жоюға</gui> немесе басымдылығын өзгертуге мүмкіндік береді. Егер сіз <gui>Барлық процестерді</gui> көрсетуді таңдасаңыз, процесс тізіміне компьютердің жұмысын қамтамасыз ететін әртүрлі қызметтерді фонда орындайтын <em>жүйелік процестер</em> де кіреді.

note: (itstool) path: info/desc
en: Various other columns can be shown in the <gui>Processes</gui> tab.
kk: <gui>Процестер</gui> бетінде басқа да әртүрлі бағандарды көрсетуге болады.

note: (itstool) path: page/title
en: Display different information about processes
kk: Процестер туралы әртүрлі ақпаратты көрсету

note: (itstool) path: page/p
en: To display different or additional information in the process list:
kk: Процестер тізімінде әртүрлі немесе қосымша ақпаратты көрсету үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Click <guiseq><gui>System Monitor</gui><gui>Preferences</gui></guiseq>.
kk: <guiseq><gui>Жүйелік бақылаушы</gui><gui>Баптаулар</gui></guiseq> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click the <gui>Processes</gui> tab.
kk: <gui>Процестер</gui> бетін шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Select the desired headings in the <gui>Information Fields</gui> list.
kk: <gui>Ақпараттық өрістер</gui> тізімінен қажетті тақырыптарды таңдаңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: For each process listed in the <gui>Processes</gui> tab, <app>System Monitor</app> provides information in a number of categories. For detailed descriptions of what the columns mean, check the <link href="man:ps"><cmd>ps</cmd> man page</link>.
kk: <gui>Процестер</gui> бетінде көрсетілген әрбір процесс үшін <app>Жүйелік бақылаушы</app> бірнеше санат бойынша ақпарат береді. Бағандардың мағынасы туралы толық сипаттамаларды <link href="man:ps"><cmd>ps</cmd> man бетінен</link> қараңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Refresh the information shown in the System Monitor with a longer or shorter interval.
kk: Жүйелік бақылаушыда көрсетілген ақпаратты ұзағырақ немесе қысқарақ интервалмен жаңарту.

note: (itstool) path: page/title
en: Make the information update faster or slower
kk: Ақпараттың жаңартылуын тезірек немесе баяуырақ ету

note: (itstool) path: page/p
en: To change the information refresh speed:
kk: Ақпараттың жаңарту жылдамдығын өзгерту үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Click the desired tab (<gui>Processes</gui>, <gui>Resources</gui> or <gui>File Systems</gui>).
kk: Қажетті бетті шертіңіз (<gui>Процестер</gui>, <gui>Ресурстар</gui> немесе <gui>Файлдық жүйелер</gui>).

note: (itstool) path: item/p
en: Enter a value for <gui>Update interval in seconds</gui>.
kk: <gui>Жаңарту интервалы, секундпен</gui> үшін мәнді енгізіңіз.

note: (itstool) path: note/p
en: Setting the <gui>Update interval</gui> to a lower value will cause <gui>System Monitor</gui> itself to use more of the CPU.
kk: <gui>Жаңарту интервалының</gui> мәнін азайту <gui>Жүйелік бақылаушының</gui> өзі процессорды (CPU) көбірек қолдануына әкеледі.

note: (itstool) path: info/desc
en: Computers with more processors find it easier to run many programs at the same time.
kk: Процессорлары көбірек компьютерлерге бір уақытта көптеген бағдарламаларды орындау оңайырақ.

note: (itstool) path: page/title
en: Why do I have more than one processor?
kk: Неліктен менде бірнеше процессор бар?

note: (itstool) path: page/p
en: Many computers have more than one processor (CPU). These are sometimes referred to as multi-core systems.
kk: Көптеген компьютерлерде бірнеше процессор (CPU) болады. Оларды кейде көп ядролы жүйелер деп атайды.

note: (itstool) path: page/p
en: The workload of running all of the programs on your computer is shared between the processors. The more processors you have, the more the work can be shared out. This reduces the load on each processor, which can help make the computer run faster.
kk: Компьютердегі барлық бағдарламаларды орындау жүктемесі процессорлар арасында бөлінеді. Процессорлар неғұрлым көп болса, жұмысты соғұрлым көп бөлуге болады. Бұл әр процессорға түсетін жүктемені азайтады, бұл компьютердің тезірек жұмыс істеуіне көмектеседі.

note: (itstool) path: page/p
en: The computer automatically decides how best to share the work between processors; you don't need to do this yourself.
kk: Компьютер жұмысты процессорлар арасында қалай жақсы бөлу керектігін автоматты түрде шешеді; мұны өзіңіз жасауыңыздың қажеті жоқ.

note: (itstool) path: info/desc
en: Lots of system processes run automatically in the background.
kk: Көптеген жүйелік процестер фонда автоматты түрде орындалады.

note: (itstool) path: page/title
en: Why are there processes listed that I did not start?
kk: Неліктен тізімде мен бастамаған процестер бар?

note: (itstool) path: page/p
en: There are usually lots of processes listed under the <gui>Processes</gui> tab. Only a few of these will be programs that you started yourself. The others are mostly processes that are needed by the operating system to make the computer run correctly. These are started automatically when you log in, and typically run quietly in the background.
kk: Әдетте <gui>Процестер</gui> бетінде көптеген процестер көрсетіледі. Олардың тек бірнешеуі ғана сіз өзіңіз бастаған бағдарламалар болады. Басқалары негізінен компьютердің дұрыс жұмыс істеуі үшін операциялық жүйеге қажетті процестер. Олар сіз жүйеге кіргенде автоматты түрде іске қосылады және әдетте фонда үнсіз орындалады.

note: (itstool) path: info/desc
en: Decide whether a process should get a bigger or smaller share of the processor's time.
kk: Процесс процессор уақытының үлкен немесе кіші бөлігін алуы керектігін шешіңіз.

note: (itstool) path: page/title
en: Change the priority of a process
kk: Процестің басымдылығын өзгерту

note: (itstool) path: page/p
en: You can tell the computer that certain processes should have a higher priority than others, and so should be given a bigger share of the available computing time. This can make them run faster, but only in certain cases. You can also give a process a <em>lower</em> priority if you think it is taking up too much processing power.
kk: Компьютерге белгілі бір процестердің басқаларға қарағанда жоғарырақ басымдылығы болуы керектігін және оларға қолжетімді есептеу уақытының үлкенірек бөлігі берілуі керектігін айта аласыз. Бұл оларды тезірек орындауға мәжбүр етеді, бірақ тек белгілі бір жағдайларда. Егер процесс тым көп есептеу қуатын алып жатыр деп ойласаңыз, оған <em>төменірек</em> басымдылық бере аласыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Go to the <gui>Processes</gui> tab and click on the process you want to have a different priority.
kk: <gui>Процестер</gui> бетіне өтіп, басымдылығын өзгерткіңіз келетін процесті шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Right-click the process, and use the <gui>Change Priority</gui> menu to assign the process a higher or lower priority.
kk: Процесті оң жақ батырмамен шертіп, оған жоғарырақ немесе төменірек басымдылық тағайындау үшін <gui>Басымдылықты өзгерту</gui> мәзірін пайдаланыңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: There is typically little need to change process priorities manually. The computer will usually do a good job of managing them itself. (The system for managing the priority of processes is called <link xref="process-priority-what">nice</link>.)
kk: Әдетте процестердің басымдылығын қолмен өзгертудің қажеті шамалы. Компьютер әдетте оларды басқару жұмысын өзі жақсы атқарады. (Процестердің басымдылығын басқару жүйесі <link xref="process-priority-what">nice</link> деп аталады.)

note: (itstool) path: section/title
en: Does higher priority make a process run faster?
kk: Жоғарырақ басымдылық процестің жылдам орындалуына әкеледі ме?

note: (itstool) path: section/p
en: The computer shares its processing time between all of the running processes. This is normally shared intelligently, so programs that are doing more work automatically get a bigger share of the resources. Most of the time, processes will get as much processing time as they need, and so will already be running as fast as possible. Changing their priority won't make a difference.
kk: Компьютер өзінің өңдеу уақытын барлық орындалып жатқан процестер арасында бөліседі. Бұл әдетте ақылды түрде бөлінеді, сондықтан көбірек жұмыс істейтін бағдарламалар автоматты түрде ресурстардың үлкенірек бөлігін алады. Көп жағдайда процестер өздеріне қажетінше өңдеу уақытын алады, сондықтан олар онсыз да мүмкіндігінше жылдам орындалып жатады. Олардың басымдылығын өзгерту ешқандай айырмашылық тудырмайды.

note: (itstool) path: section/p
en: If your computer is running several computationally-intensive programs at once, however, its processing time may be "over-subscribed" (that is, the <link xref="process-identify-hog">processor's full capacity</link> will be in use). You may notice that other programs run slower than usual because there is not enough processing time to share between all of them.
kk: Егер сіздің компьютеріңіз бір уақытта бірнеше есептеуді қажет ететін бағдарламаларды орындап жатса, оның өңдеу уақыты «артық жазылуы» мүмкін (яғни, <link xref="process-identify-hog">процессордың толық қуаты</link> қолданыста болады). Басқа бағдарламалардың әдеттегіден баяу орындалатынын байқауыңыз мүмкін, себебі олардың барлығына бөлуге жететін өңдеу уақыты жоқ.

note: (itstool) path: section/p
en: In this case, changing the priority of processes can be helpful. You could lower the priority of one of the computationally-intensive processes to free up more processing time for other programs. Alternatively, you could increase the priority of a process that is more important to you, and that you want to run faster.
kk: Бұл жағдайда процестердің басымдылығын өзгерту пайдалы болуы мүмкін. Басқа бағдарламаларға көбірек өңдеу уақытын босату үшін есептеуді қажет ететін процестердің бірінің басымдылығын төмендетуге болады. Сонымен қатар, сіз үшін маңыздырақ және жылдам орындалуын қалайтын процестің басымдылығын арттыра аласыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Information in System Monitor can also be found using command line tools.
kk: Жүйелік бақылаушыдағы ақпаратты командалық жол саймандарын пайдаланып та табуға болады.

note: (itstool) path: page/title
en: Get the same information from the command line
kk: Дәл сол ақпаратты командалық жолдан алу

note: (itstool) path: page/p
en: Most of the information displayed by System Monitor can also be obtained using these command line tools.
kk: Жүйелік бақылаушы көрсететін ақпараттың көп бөлігін осы командалық жол саймандарын пайдаланып та алуға болады.

note: (itstool) path: td/p
en: provides a continually updated list of running processes, and allows you to manipulate them.
kk: орындалып жатқан процестердің үздіксіз жаңартылатын тізімін береді және оларды басқаруға мүмкіндік береді.

note: (itstool) path: td/p
en: provides a list of open files and the processes that opened them.
kk: ашық файлдардың және оларды ашқан процестердің тізімін береді.

note: (itstool) path: td/p
en: shows you how much memory is available.
kk: сізге қанша жады қолжетімді екенін көрсетеді.

note: (itstool) path: td/p
en: provides information about current virtual memory use.
kk: ағымдағы виртуалды жадыны қолдану туралы ақпарат береді.

note: (itstool) path: td/p
en: displays available disk space on mounted filesystems.
kk: тіркелген файлдық жүйелердегі қолжетімді диск орнын көрсетеді.

note: (itstool) path: td/p
en: displays the memory map of a process.
kk: процестің жады картасын көрсетеді.

note: (itstool) path: info/desc
en: Swap memory allows your computer to run more applications at the same time than will fit into the system memory (RAM).
kk: Своп жады компьютеріңізге жүйелік жадыға (RAM) сыйғаннан көбірек қолданбаларды бір уақытта орындауға мүмкіндік береді.

note: (itstool) path: page/title
en: What is "swap" memory?
kk: «Своп» жады дегеніміз не?

note: (itstool) path: page/p
en: Swap memory or <em>swap space</em> is the on-disk component of the virtual memory system. It is pre-configured as a <em>swap partition</em> or a <em>swap file</em> when Linux is first installed, but can also be added later.
kk: Своп жады немесе <em>своп аймағы</em> — виртуалды жады жүйесінің дискідегі құрамдас бөлігі. Ол Linux алғаш орнатылғанда <em>своп бөлімі</em> немесе <em>своп файлы</em> ретінде алдын ала конфигурацияланады, бірақ кейінірек те қосылуы мүмкін.

note: (itstool) path: note/p
en: Disk access is <em>very</em> slow compared to memory access. The system runs more slowly if there is excessive swapping, or <em>thrashing</em>, when the system is unable to find enough free memory. In this situation the only solution is to add more RAM.
kk: Дискіге қол жеткізу жадыға қол жеткізумен салыстырғанда <em>өте</em> баяу. Жүйеде бос жады жеткіліксіз болып, шамадан тыс своптау немесе <em>thrashing</em> (сілкілеу) орын алса, жүйе баяу жұмыс істейді. Бұл жағдайда жалғыз шешім — көбірек RAM қосу.

note: (itstool) path: page/p
en: To see whether swapping, or <em>paging</em>, has become a performance issue:
kk: Своптау немесе <em>беттеу</em> өнімділік мәселесіне айналғанын тексеру үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Click the <gui>Resources</gui> tab.
kk: <gui>Ресурстар</gui> бетін шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: The <gui>Memory and Swap History</gui> graph shows memory and swap use as percentages.
kk: <gui>Жады мен своп тарихы</gui> графигі жады мен своптың қолданылуын пайызбен көрсетеді.

note: (itstool) path: info/desc
en: Use Solaris mode to reflect the number of CPUs.
kk: Процессорлар санын көрсету үшін Solaris режимін пайдаланыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: What is Solaris mode?
kk: Solaris режимі дегеніміз не?

note: (itstool) path: page/p
en: In a system that has multiple CPUs or <link xref="cpu-multicore">cores</link>, processes can use more than one at the same time. It is possible for the <gui>% CPU</gui> column to display values that total greater than 100% (i.e. 400% in a 4-CPU system). <gui>Solaris mode</gui> divides the <gui>% CPU</gui> for each process by the number of CPUs in the system so that the total will be 100%.
kk: Бірнеше процессоры немесе <link xref="cpu-multicore">ядролары</link> бар жүйеде процестер бір уақытта бірнешеуін қолдана алады. <gui>% CPU</gui> бағанында жалпы мәні 100%-дан асатын мәндердің көрсетілуі мүмкін (мысалы, 4-процессорлы жүйеде 400%). <gui>Solaris режимі</gui> әр процестің <gui>% CPU</gui> мәнін жүйедегі процессорлар санына бөледі, сонда жалпы мән 100% болады.

note: (itstool) path: page/p
en: To display the <gui>% CPU</gui> in <gui>Solaris mode</gui>:
kk: <gui>% CPU</gui> мәнін <gui>Solaris режимінде</gui> көрсету үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Click <gui>Preferences</gui> in the app menu.
kk: Қолданба мәзіріндегі <gui>Баптаулар</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Select <gui>Divide CPU Usage by CPU Count</gui>.
kk: <gui>Процессор қолданысын процессорлар санына бөлу</gui> параметрін таңдаңыз.

note: (itstool) path: note/p
en: The term <gui>Solaris mode</gui> derives from Sun's UNIX, compared to the Linux default of IRIX mode, named for SGI's UNIX.
kk: «Solaris режимі» термині Sun корпорациясының UNIX жүйесінен шыққан, ал Linux-тың әдепкі режимі SGI корпорациясының UNIX жүйесінің құрметіне IRIX режимі деп аталады.

note: (itstool) path: info/desc
en: The <em>nice</em> value of a process is used to adjust its priority.
kk: Процестің <em>nice</em> мәні оның басымдылығын реттеу үшін пайдаланылады.

note: (itstool) path: page/title
en: What is the <em>nice</em> value of a process?
kk: Процестің <em>nice</em> мәні дегеніміз не?

note: (itstool) path: page/p
en: The priority of a process determines the share of time the process is alotted on a system's one or more processors (CPUs or cores). A <em>nice</em> process, or one with a higher nice value, concedes priority to other processes. Adjusting the nice value will increase or decrease the scheduling priority.
kk: Процестің басымдылығы процеске жүйенің бір немесе бірнеше процессорларында (CPU немесе ядролар) бөлінетін уақыт үлесін анықтайды. <em>Nice</em> процесс немесе жоғарырақ nice мәні бар процесс басымдылықты басқа процестерге береді. Nice мәнін реттеу жоспарлау басымдылығын арттырады немесе төмендетеді.

note: (itstool) path: page/p
en: The lower the nice value, the higher the priority of the process. The nice value ranges from -20 (low nice, higher priority) to 20 (lower priority). The default value of nice is usually 0.
kk: Nice мәні неғұрлым төмен болса, процестің басымдылығы соғұрлым жоғары болады. Nice мәні -20-дан (төмен nice, жоғарырақ басымдылық) 20-ға (төменірек басымдылық) дейінгі аралықта болады. Nice-тың әдепкі мәні әдетте 0-ге тең.

note: (itstool) path: info/desc
en: View files being accessed by processes.
kk: Процестер қол жеткізіп жатқан файлдарды көру.

note: (itstool) path: page/title
en: List which files a process has open
kk: Процесте қай файлдар ашық екенін тізімдеу

note: (itstool) path: page/p
en: Processes sometimes need to keep files open. They could be files that you are viewing or editing, or temporary or system files that the process needs to work properly.
kk: Процестерге кейде файлдарды ашық ұстау қажет болады. Бұл сіз қарап отырған немесе түзетіп жатқан файлдар немесе процестің дұрыс жұмыс істеуі үшін қажетті уақытша немесе жүйелік файлдар болуы мүмкін.

note: (itstool) path: page/p
en: To see which files a process has open:
kk: Процесте қай файлдар ашық екенін көру үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Find the process in the <gui>Processes</gui> tab and click once to select it.
kk: <gui>Процестер</gui> бетінен процесті тауып, оны таңдау үшін бір рет шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Right-click the process and select <gui>Open Files</gui>.
kk: Процесті оң жақ батырмамен шертіп, <gui>Ашық файлдар</gui> таңдаңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: In the list of open files that appears, you might find some special files called <em>sockets</em>. These are actually a way for processes to communicate with one another, and are not normal files that you can view or edit.
kk: Пайда болған ашық файлдар тізімінде сіз <em>сокеттер</em> деп аталатын кейбір арнайы файлдарды таба аласыз. Бұл іс жүзінде процестердің бір-бірімен байланысу тәсілі болып табылады және сіз көре алатын немесе түзете алатын қалыпты файлдар емес.

note: (itstool) path: info/desc
en: Sort the list of processes by <gui>% CPU</gui> to see which application is using up the computer's resources.
kk: Қай қолданба компьютер ресурстарын пайдаланып жатқанын көру үшін процестер тізімін <gui>% CPU</gui> бойынша сұрыптаңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Which program is making the computer run slowly?
kk: Қай бағдарлама компьютердің баяу жұмыс істеуіне әкеліп соғады?

note: (itstool) path: page/p
en: A program that is using more than its share of the CPU may slow down the whole computer. To find which process could be doing this:
kk: Процессордың (CPU) өз үлесінен артық қолданатын бағдарлама бүкіл компьютерді баяулатуы мүмкін. Мұны қай процесс жасап жатқанын табу үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Click the <gui>% CPU</gui> column header to sort the processes according to CPU use.
kk: Процестерді процессор қолданысы бойынша сұрыптау үшін <gui>% CPU</gui> баған тақырыптамасын шертіңіз.

note: (itstool) path: note/p
en: The arrow in the column header shows the sort direction; click again to reverse it. The arrow should point up.
kk: Баған тақырыптамасындағы бағдарша сұрыптау бағытын көрсетеді; оны өзгерту үшін тағы бір рет шертіңіз. Бағдарша жоғары қарап тұруы керек.

note: (itstool) path: page/p
en: The processes at the top of the list are using the highest percentage CPU. Once you identify which one might be using more resources than it should, you can decide whether to close the program itself, or close other programs to try to reduce the CPU load.
kk: Тізімнің басындағы процестер процессорды (CPU) ең жоғары пайызбен пайдаланып жатыр. Қайсысы ресурстарды тиісті мөлшерден артық пайдаланып жатқанын анықтағаннан кейін, бағдарламаның өзін жабуды немесе процессор жүктемесін азайту үшін басқа бағдарламаларды жабуды шеше аласыз.

note: (itstool) path: note/p
en: A process that has hung or crashed might use 100% CPU. If this happens you may need to <link xref="process-kill">kill</link> the process.
kk: Қатып қалған немесе апатты түрде аяқталған процесс процессорды 100% пайдалануы мүмкін. Егер бұл орын алса, процесті <link xref="process-kill">жою</link> қажет болуы мүмкін.

note: (itstool) path: info/desc
en: Units of measure for memory and disk space
kk: Жады мен диск орнының өлшем бірліктері

note: (itstool) path: page/title
en: Is GiB the same as GB (gigabyte)?
kk: GiB мен GB (гигабайт) бірдей ме?

note: (itstool) path: page/p
en: The memory and disk space statistics are displayed using <em>IEC binary prefixes</em>, KiB, MiB, GiB, TiB (for kibi, mebi, gibi and tebi). These are intended to distinguish binary reporting of sizes used in System Monitor (multiples of 1024) from decimal sizes (multiples of 1000) commonly used, for instance, in packaging of hard disks.
kk: Жады мен диск орнының статистикасы <em>IEC екілік префикстері</em> арқылы көрсетіледі: КиБ, МиБ, ГиБ, ТиБ (киби, меби, гиби және теби үшін). Бұл Жүйелік бақылаушыда қолданылатын өлшемдердің екілік көрсеткішін (1024 еселіктері) қатты дискілердің қаптамасында жиі қолданылатын ондық өлшемдерден (1000 еселіктері) ажыратуға арналған.

note: (itstool) path: page/p
en: Typical binary units:
kk: Типтік екілік бірліктер:

note: (itstool) path: item/p
en: 1 KiB = 1024 bytes
kk: 1 КиБ = 1024 байт

note: (itstool) path: item/p
en: 1 MiB = 1048576 bytes
kk: 1 МиБ = 1048576 байт

note: (itstool) path: item/p
en: 1 GiB = 1073741842 bytes
kk: 1 ГиБ = 1073741842 байт

note: (itstool) path: page/p
en: An external hard drive, advertised as 1.0 TB (terabytes), would display as 0.909 TiB (tebibytes).
kk: 1.0 ТБ (терабайт) ретінде жарнамаланған сыртқы қатты диск 0.909 ТиБ (тебибайт) ретінде көрсетіледі.

note: (itstool) path: info/desc
en: The amount of CPU being used tells you how much work the computer is trying to do.
kk: Қолданылып жатқан процессор (CPU) мөлшері компьютердің қанша жұмыс істеуге тырысып жатқанын көрсетеді.

note: (itstool) path: page/title
en: Check how much processor (CPU) capacity is being used
kk: Процессордың (CPU) қанша қуаты қолданылып жатқанын тексеру

note: (itstool) path: page/p
en: To check how much of your computer's processor is currently being used, go to the <gui>Resources</gui> tab and look at the <gui>CPU History</gui> chart. This tells you how much work the computer is currently doing.
kk: Компьютер процессорының қазіргі уақытта қаншалықты қолданылып жатқанын тексеру үшін <gui>Ресурстар</gui> бетіне өтіп, <gui>Процессор тарихы</gui> графигін қараңыз. Бұл сізге компьютердің қазіргі уақытта қанша жұмыс істеп жатқанын көрсетеді.

note: (itstool) path: page/p
en: Many computers have more than one processor (sometimes called <em>multi-core</em> systems). Each processor is shown separately on the chart. If you want, you can change the color used for each processor by clicking one of the colored blocks below the chart.
kk: Көптеген компьютерлерде бірнеше процессор болады (кейде <em>көп ядролы</em> жүйелер деп аталады). Әр процессор графикте бөлек көрсетіледі. Қаласаңыз, графиктің астындағы түрлі-түсті блоктардың бірін шерту арқылы әр процессор үшін қолданылатын түсті өзгерте аласыз.

note: (itstool) path: page/p
en: You can also change how rapidly the chart is updated (the update interval), and how the lines for each processor are displayed (e.g. as a stacked area chart). Change the relevant options by clicking <gui>System Monitor</gui>, then select <gui>Preferences</gui>, and then the <gui>Resources</gui> tab.
kk: Сондай-ақ графиктің жаңартылу жылдамдығын (жаңарту интервалы) және әр процессорға арналған сызықтардың көрсетілу тәсілін (мысалы, жинақталған аймақ графигі ретінде) өзгертуге болады. Тиісті опцияларды өзгерту үшін <gui>Жүйелік бақылаушы</gui> батырмасын шертіп, <gui>Баптаулар</gui>, содан кейін <gui>Ресурстар</gui> бетін таңдаңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Choose the units to display your network speed.
kk: Желі жылдамдығын көрсету үшін бірліктерді таңдаңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Show the network speed in bits instead of bytes per second
kk: Желі жылдамдығын секундтық байттардың орнына биттермен көрсету

note: (itstool) path: page/p
en: Network speed is often shown in bits per second, rather than bytes per second. This is called the <em>bit rate</em>, or <em>data rate</em>.
kk: Желі жылдамдығы жиі секундтағы байттармен емес, секундтағы биттермен көрсетіледі. Бұл <em>бит жылдамдығы</em> немесе <em>деректер жылдамдығы</em> деп аталады.

note: (itstool) path: page/p
en: To display the network speed in bits:
kk: Желі жылдамдығын биттермен көрсету үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Select <gui>Show network speed in bits</gui>.
kk: <gui>Желі жылдамдығын биттермен көрсету</gui> параметрін таңдаңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Each device corresponds to a <em>partition</em> on a hard disk.
kk: Әрбір құрылғы қатты дискідегі <em>бөлімге</em> сәйкес келеді.

note: (itstool) path: page/title
en: What are the different devices in the File Systems tab?
kk: Файлдық жүйелер бетіндегі әртүрлі құрылғылар дегеніміз не?

note: (itstool) path: page/p
en: Each device listed under the <gui>File Systems</gui> tab is a storage disk (like a hard drive or USB memory stick), or a disk partition. For each device, you can see what its total capacity is, how much of its capacity has been used, and some technical information about what <link xref="fs-info">type of filesystem it is</link> and <link xref="fs-info">where it is "mounted"</link>.
kk: <gui>Файлдық жүйелер</gui> бетінде көрсетілген әрбір құрылғы — бұл сақтау дискісі (қатты диск немесе USB флешка сияқты) немесе диск бөлімі. Әрбір құрылғы үшін оның жалпы сыйымдылығын, сыйымдылығының қаншалықты пайдаланылғанын және оның <link xref="fs-info">файлдық жүйе түрі</link> мен <link xref="fs-info">қай жерге «тіркелгені»</link> туралы кейбір техникалық ақпаратты көре аласыз.

note: (itstool) path: page/p
en: The disk space on a single physical hard disk can be split up into multiple chunks, called <em>partitions</em>, each of which can be used as if it were a separate disk. If your hard disk has been partitioned (perhaps by you or the computer manufacturer), each partition will be listed separately in the File Systems list.
kk: Бір физикалық қатты дискідегі диск орнын <em>бөлімдер</em> деп аталатын бірнеше бөлікке бөлуге болады, олардың әрқайсысын бөлек диск ретінде пайдалануға болады. Егер сіздің қатты дискіңіз бөлімдерге бөлінген болса (мүмкін сіз немесе компьютер өндірушісі тарапынан), әрбір бөлім Файлдық жүйелер тізімінде бөлек көрсетіледі.

note: (itstool) path: note/p
en: You can manage disks and partitions and see more detailed disk information with the <app>Disks</app> application.
kk: Дискілер мен бөлімдерді басқаруға және толығырақ диск ақпаратын <app>Дискілер</app> қолданбасы арқылы көруге болады.

note: (itstool) path: info/desc
en: The <gui>File Systems</gui> tab shows how much space is being used on each hard disk.
kk: <gui>Файлдық жүйелер</gui> беті әрбір қатты дискіде қанша орын пайдаланылып жатқанын көрсетеді.

note: (itstool) path: page/title
en: Check how much disk space is being used
kk: Диск орнының қаншалықты пайдаланылып жатқанын тексеру

note: (itstool) path: page/p
en: To check how much space is available on a disk, go to the <gui>File Systems</gui> tab and look at the <gui>Used</gui> and <gui>Available</gui> columns.
kk: Дискіде қанша орын бар екенін тексеру үшін <gui>Файлдық жүйелер</gui> бетіне өтіп, <gui>Пайдаланылған</gui> және <gui>Қолжетімді</gui> бағандарын қараңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: If several devices are shown, and you are looking for the one that has your Home folder on it, look for the disk that has <file>/</file> or <file>/home</file> listed under <gui>Directory</gui>. This is usually (but not always) the disk where your personal files are stored.
kk: Егер бірнеше құрылғы көрсетілсе және сіз өзіңіздің үй бумаңыз орналасқан құрылғыны іздесеңіз, <gui>Бума</gui> бағанында <file>/</file> немесе <file>/home</file> көрсетілген дискті табыңыз. Бұл әдетте (бірақ әрдайым емес) жеке файлдарыңыз сақталған диск болады.

note: (itstool) path: section/title
en: Freeing-up disk space
kk: Диск орнын босату

note: (itstool) path: section/p
en: If you don't have much disk space left, there are a few things you can do to try and free up some space.
kk: Егер сізде диск орны аз қалса, орын босату үшін бірнеше әрекет жасауға болады.

note: (itstool) path: section/p
en: One is to delete unwanted files manually. You can use the <app>Disk Usage Analyzer</app> application to tell you which files and folders are taking up the most space. After deleting some files, you should then empty the <gui>Trash</gui> to make sure they are fully removed from the computer.
kk: Біреуі — қажетсіз файлдарды қолмен өшіру. Қай файлдар мен бумалар ең көп орын алып жатқанын анықтау үшін <app>Диск қолданысын талдаушы</app> қолданбасын пайдалануға болады. Кейбір файлдарды өшіргеннен кейін, олардың компьютерден толық жойылғанына көз жеткізу үшін <gui>Қоқыс шелегін</gui> босату керек.

note: (itstool) path: section/p
en: You can also remove temporary files in various applications. For example, web browsers and software managers often keep sizeable temporary files around. (How you remove them depends on the application.)
kk: Сондай-ақ әртүрлі қолданбалардағы уақытша файлдарды жоюға болады. Мысалы, веб-браузерлер мен бағдарламалық қамтама менеджерлері жиі үлкен көлемдегі уақытша файлдарды сақтайды. (Оларды қалай жою қолданбаға байланысты болады.)

note: (itstool) path: section/p
en: You can also try uninstalling some unwanted applications. Use your usual software manager to do this.
kk: Сондай-ақ кейбір қажетсіз қолданбаларды өшіріп тастауға болады. Ол үшін әдеттегі бағдарламалық қамтама менеджерін пайдаланыңыз.

note: (itstool) path: section/p
en: Another way of freeing disk space is to "archive" old files by moving them to an external hard disk or online "cloud" storage, for example.
kk: Диск орнын босатудың тағы бір жолы — ескі файлдарды, мысалы, сыртқы қатты дискіге немесе онлайн «бұлттық» қоймаға көшіру арқылы «архивтеу».

note: (itstool) path: info/desc
en: If an application has frozen, you can force it to close by "killing" it.
kk: Егер қолданба қатып қалса, оны «жою» арқылы мәжбүрлеп жабуға болады.

note: (itstool) path: page/title
en: Close an application that's not responding
kk: Жауап бермейтін қолданбаны жабу

note: (itstool) path: page/p
en: Short introductory text...
kk: Қысқаша кіріспе мәтін...

note: (itstool) path: item/p
en: First step...
kk: Бірінші қадам...

note: (itstool) path: item/p
en: Second step...
kk: Екінші қадам...

note: (itstool) path: item/p
en: Third step...
kk: Үшінші қадам...

note: (itstool) path: info/desc
en: View the memory map of a process.
kk: Процестің жады картасын көру.

note: (itstool) path: page/title
en: Using memory maps
kk: Жады карталарын пайдалану

note: (itstool) path: page/p
en: <gui>Virtual memory</gui> is a representation of the combined <gui>physical memory</gui> and <link xref="mem-swap">swap space</link> in a system. It enables running processes to access <em>more</em> than the existing physical memory by <gui>mapping</gui> locations in physical memory to files on disk. When the system needs more pages of memory than are available, some of the existing pages will be <em>paged out</em> or written to the swap space.
kk: <gui>Виртуалды жады</gui> — бұл жүйедегі біріктірілген <gui>физикалық жады</gui> мен <link xref="mem-swap">своп аймағының</link> көрінісі. Ол орындалып жатқан процестерге физикалық жадыдағы орындарды дискідегі файлдарға <gui>сәйкестендіру</gui> арқылы бар физикалық жадыдан <em>көбірек</em> қол жеткізуге мүмкіндік береді. Жүйеге қолжетімді жадыдан көбірек беттер қажет болғанда, кейбір бар беттер <em>свопқа шығарылады</em> немесе своп аймағына жазылады.

note: (itstool) path: page/p
en: The <gui>memory map</gui> displays the total virtual memory use of the process, and can be used to determine the memory cost of running a single or multiple instances of the program, to ensure the use of the correct shared libraries, to see the results of adjusting various performance tuning parameters the program may have, or to diagnose issues such as memory leaks.
kk: <gui>Жады картасы</gui> процестің жалпы виртуалды жады қолданысын көрсетеді және оны бағдарламаның бір немесе бірнеше данасын іске қосудың жады шығынын анықтау үшін, дұрыс ортақ кітапханалардың қолданылуын тексеру үшін, бағдарламаның әртүрлі өнімділікті баптау параметрлерінің нәтижелерін көру үшін немесе жадының жылыстауы сияқты мәселелерді анықтау үшін пайдалануға болады.

note: (itstool) path: page/p
en: To display the <link xref="memory-map-what">memory map</link> of a process:
kk: Процестің <link xref="memory-map-what">жады картасын</link> көрсету үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Right click the desired process in the <gui>process list</gui>.
kk: <gui>Процестер тізіміндегі</gui> қажетті процесті оң жақ батырмамен шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click <gui>Memory Maps</gui>.
kk: <gui>Жады карталары</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: section/title
en: Reading the memory map
kk: Жады картасын оқу

note: (itstool) path: item/p
en: Addresses are displayed in hexadecimal (base 16).
kk: Адрестер он алтылық жүйеде (негізі 16) көрсетіледі.

note: (itstool) path: item/p
en: Sizes are displayed in <link xref="units">IEC binary prefixes</link>.
kk: Өлшемдер <link xref="units">IEC екілік префикстерінде</link> көрсетіледі.

note: (itstool) path: item/p
en: At runtime the process can allocate more memory dynamically into an area called the <em>heap</em>, and store arguments and variables into another area called the <em>stack</em>.
kk: Орындалу уақытында процесс <em>үйінді</em> (heap) деп аталатын аймаққа динамикалық түрде көбірек жады бөле алады және аргументтер мен айнымалыларды <em>стек</em> (stack) деп аталатын басқа аймақта сақтай алады.

note: (itstool) path: item/p
en: The program itself and each of the shared libraries has three entries each, one for the read-execute text segment, one for the read-write data segment and one for a read-only data segment. Both data segments need to be paged out at swap time.
kk: Бағдарламаның өзі және ортақ кітапханаларның әрқайсысының үштен жазбасы болады: біреуі оқу-орындау мәтіндік сегменті үшін, біреуі оқу-жазу деректер сегменті үшін және біреуі тек оқуға арналған деректер сегменті үшін. Деректер сегменттерінің екеуі де своптау кезінде свопқа шығарылуы керек.

note: (itstool) path: table/title
en: Properties
kk: Қасиеттері

note: (itstool) path: td/p
en: Filename
kk: Файл аты

note: (itstool) path: td/p
en: The location of a shared library that is currently used by the process. If this field is blank, the memory information in this row describes memory that is owned by the process whose name is displayed above the memory-map table.
kk: Процесс қазіргі уақытта қолданып жатқан ортақ кітапхананың орналасқан жері. Егер бұл өріс бос болса, осы жолдағы жады ақпараты аты жады картасы кестесінің үстінде көрсетілген процеске тиесілі жадыны сипаттайды.

note: (itstool) path: td/p
en: VM Start
kk: ВЖ басы

note: (itstool) path: td/p
en: The address at which the memory segment begins. VM Start, VM End and VM Offset together specify the location on disk to which the shared library is mapped.
kk: Жады сегменті басталатын адрес. ВЖ басы, ВЖ соңы және ВЖ ығысуы бірге ортақ кітапхана сәйкестендірілген дискідегі орынды анықтайды.

note: (itstool) path: td/p
en: VM End
kk: ВЖ соңы

note: (itstool) path: td/p
en: The address at which the memory segment ends.
kk: Жады сегменті аяқталатын адрес.

note: (itstool) path: td/p
en: VM Size
kk: ВЖ өлшемі

note: (itstool) path: td/p
en: The size of the memory segment.
kk: Жады сегментінің өлшемі.

note: (itstool) path: td/p
en: Flags
kk: Жалаушалар

note: (itstool) path: td/p
en: The following flags describe the different types of memory-segment access that the process can have:
kk: Келесі жалаушалар процеске рұқсат етілген жады сегментіне қол жеткізудің әртүрлі түрлерін сипаттайды:

note: (itstool) path: item/p
en: The memory segment is private to the process, and is not accessible to other processes.
kk: Жады сегменті процестің жеке меншігі болып табылады және басқа процестерге қолжетімді емес.

note: (itstool) path: item/p
en: The process has permission to read from the memory segment.
kk: Процестің жады сегментінен оқуға рұқсаты бар.

note: (itstool) path: item/p
en: The memory segment is shared with other processes.
kk: Жады сегменті басқа процестермен ортақ пайдаланылады.

note: (itstool) path: item/p
en: The process has permission to write into the memory segment.
kk: Процестің жады сегментіне жазуға рұқсаты бар.

note: (itstool) path: item/p
en: The process has permission to execute instructions that are contained within the memory segment.
kk: Процестің жады сегментіндегі нұсқауларды орындауға рұқсаты бар.

note: (itstool) path: td/p
en: VM Offset
kk: ВЖ ығысуы

note: (itstool) path: td/p
en: The location of the address within the memory segment, measured from VM Start.
kk: Жады сегментіндегі адрестің ВЖ басынан бастап есептегендегі орны.

note: (itstool) path: td/p
en: Private, Shared, Clean, Dirty
kk: Жеке, Ортақ, Таза, Лас

note: (itstool) path: item/p
en: <em>private</em> pages are accessed by one process
kk: <em>жеке</em> беттерге бір процесс қол жеткізеді

note: (itstool) path: item/p
en: <em>shared</em> pages can be accessed by more than one process
kk: <em>ортақ</em> беттерге бірнеше процесс қол жеткізе алады

note: (itstool) path: item/p
en: <em>clean</em> pages have not yet been modified while in memory and can be discarded when designated to be swapped out
kk: <em>таза</em> беттер жадыда болған кезде әлі өзгертілмеген және свопқа шығару үшін белгіленген кезде тасталуы мүмкін

note: (itstool) path: item/p
en: <em>dirty</em> pages have been modified while in memory and must be written to disk when designated to be swapped out
kk: <em>лас</em> беттер жадыда болған кезде өзгертілген және свопқа шығару үшін белгіленген кезде дискіге жазылуы керек

note: (itstool) path: td/p
en: Device
kk: Құрылғы

note: (itstool) path: td/p
en: The major and minor numbers of the device on which the shared library filename is located. Together these specify a partition on the system.
kk: Ортақ кітапхана файлы орналасқан құрылғының негізгі және қосымша нөмірлері. Олар бірге жүйедегі бөлімді анықтайды.

note: (itstool) path: td/p
en: The inode on the device from which the shared library location is loaded into memory. An inode is the structure the filesystem uses to store a file, and the number assigned to it is unique.
kk: Ортақ кітапхана орны жадыға жүктелетін құрылғыдағы inode. Inode — бұл файлдық жүйе файлды сақтау үшін пайдаланатын құрылым және оған тағайындалған нөмір бірегей болады.

note: (itstool) path: info/desc
en: The <gui>Resources</gui> tab tells you how much of your computer's memory (RAM) is being used.
kk: <gui>Ресурстар</gui> беті сіздің компьютеріңіздің жадысы (RAM) қаншалықты қолданылып жатқанын көрсетеді.

note: (itstool) path: page/title
en: How much memory is being used?
kk: Қанша жады қолданылып жатыр?

note: (itstool) path: page/p
en: To check the current memory usage of your computer:
kk: Компьютеріңіздің ағымдағы жады қолданысын тексеру үшін:

note: (itstool) path: page/p
en: <gui>Memory and Swap History</gui> displays a running line graph for memory and swap as a percentage of the total available. These are plotted against time, with the current time at the right.
kk: <gui>Жады мен своп тарихы</gui> жалпы қолжетімді жады мен своптың пайызын көрсетеді. Олар уақыт бойынша сызылады, ағымдағы уақыт оң жақта болады.

note: (itstool) path: note/p
en: The color of each line is indicated by the pie graphs below. Click the pie graph to change the color of the line graph.
kk: Әр сызықтың түсі төмендегі дөңгелек диаграммалармен көрсетілген. Сызықтық графиктің түсін өзгерту үшін дөңгелек диаграмманы шертіңіз.

note: (itstool) path: page/p
en: The <gui>Memory</gui> pie graph shows memory usage in <link xref="units">GiB</link> and as a percentage of the total available.
kk: <gui>Жады</gui> дөңгелек диаграммасы жадының қолданылуын <link xref="units">ГиБ</link> есебімен және жалпы қолжетімді көлемнің пайызы ретінде көрсетеді.

note: (itstool) path: page/p
en: To change the <gui>update interval</gui>:
kk: <gui>Жаңарту интервалын</gui> өзгерту үшін:

note: (itstool) path: section/title
en: Which processes are using the most memory?
kk: Қай процестер жадыны ең көп пайдаланып жатыр?

note: (itstool) path: section/p
en: To check which processes are using the most memory:
kk: Қай процестердің жадыны ең көп пайдаланып жатқанын тексеру үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Click the <gui>Memory</gui> column header to sort the processes according to memory use.
kk: Процестерді жады қолданысы бойынша сұрыптау үшін <gui>Жады</gui> баған тақырыптамасын шертіңіз.

note: (itstool) path: note/p
en: The arrow in the column header shows the sort direction; click again to reverse it. If the arrow points up, the processes using the most memory appear at the top of the list.
kk: Баған тақырыптамасындағы бағдарша сұрыптау бағытын көрсетеді; оны өзгерту үшін тағы бір рет шертіңіз. Егер бағдарша жоғары қарап тұрса, жадыны ең көп пайдаланатын процестер тізімнің басында пайда болады.

note: (itstool) path: info/desc
en: If the computer is doing a lot of work, it will use more processor time and more memory.
kk: Егер компьютер көп жұмыс істеп жатса, ол көбірек процессор уақытын және көбірек жадыны пайдаланады.

note: (itstool) path: page/title
en: Is it normal for my computer to be using this much CPU or memory?
kk: Компьютерімнің осыншалықты көп процессорды немесе жадыны пайдалануы қалыпты ма?

note: (itstool) path: page/p
en: All of the programs running on your computer share CPU (processor) time and memory. If you run many programs at once, or if some programs are doing a lot of work, a higher percentage of both of these things will be used.
kk: Компьютеріңізде орындалып жатқан барлық бағдарламалар процессор (CPU) уақыты мен жадыны бөліседі. Егер сіз бір уақытта көптеген бағдарламаларды іске қоссаңыз немесе кейбір бағдарламалар көп жұмыс істеп жатса, осы екі ресурстың да жоғары пайызы қолданылады.

note: (itstool) path: page/p
en: If the CPU usage is around 100%, this means that your computer is trying to do more work than it has the capacity for. This is usually OK, but it means that programs may slow down a little. Computers tend to use close to 100% of the CPU when they are doing computationally-intensive things like running games.
kk: Егер процессорды қолдану 100% шамасында болса, бұл сіздің компьютеріңіз өзінің мүмкіндігінен көбірек жұмыс істеуге тырысып жатқанын білдіреді. Бұл әдетте қалыпты жағдай, бірақ бұл бағдарламалардың сәл баяулауы мүмкін екенін білдіреді. Компьютерлер ойындарды іске қосу сияқты есептеуді қажет ететін әрекеттерді орындағанда процессорды 100%-ға жуық пайдаланады.

note: (itstool) path: page/p
en: If the processor is running at 100% for a long time, this could make your computer annoyingly slow. In this case, you should <link xref="process-identify-hog">find out which program is using up so much CPU time</link>.
kk: Егер процессор ұзақ уақыт бойы 100% жүктемемен жұмыс істесе, бұл компьютеріңіздің өте баяулауына әкелуі мүмкін. Бұл жағдайда <link xref="process-identify-hog">қай бағдарлама процессор уақытын көп алып жатқанын анықтауыңыз</link> керек.

note: (itstool) path: page/p
en: If the memory usage is close to 100%, this can slow things down a lot. This is because the computer will then try to use your hard disk as a temporary memory store, called <link xref="mem-swap">swap memory</link>. Hard disks are much slower than the system memory.
kk: Егер жады қолданысы 100%-ға жақын болса, бұл жұмысты айтарлықтай баяулатуы мүмкін. Себебі компьютер қатты дискті <link xref="mem-swap">своп жады</link> деп аталатын уақытша жады ретінде пайдалануға тырысады. Қатты дискілер жүйелік жадыдан әлдеқайда баяу жұмыс істейді.

note: (itstool) path: page/p
en: You can try to free up some system memory by closing some programs. If things get too slow, try restarting the computer.
kk: Кейбір бағдарламаларды жабу арқылы жүйелік жадыны босатуға болады. Егер жұмыс тым баяулап кетсе, компьютерді қайта іске қосып көріңіз.

note: (itstool) path: note/p
en: The memory shown in the <gui>Resources</gui> tab is <em>system memory</em> (also called RAM). This is used to hold programs temporarily, while they are running on the computer. This is not the same as a hard disk or other kinds of memory, which are used to store files and programs more permanently.
kk: <gui>Ресурстар</gui> бетінде көрсетілген жады — бұл <em>жүйелік жады</em> (RAM деп те аталады). Ол бағдарламаларды компьютерде орындалып жатқан кезде уақытша сақтау үшін пайдаланылады. Бұл файлдар мен бағдарламаларды тұрақтырақ сақтау үшін пайдаланылатын қатты диск немесе жадының басқа түрлерімен бірдей емес.

note: (itstool) path: info/desc
en: Explanations of all of the fields shown in the <gui>File System</gui> tab.
kk: <gui>Файлдық жүйе</gui> бетінде көрсетілген барлық өрістердің түсіндірмесі.

note: (itstool) path: page/title
en: Learn what the File Systems information means
kk: Файлдық жүйелер туралы ақпарат нені білдіретінін біліңіз

note: (itstool) path: page/p
en: The File Systems tab lists which disks are attached to the computer, what they are named, and how much disk space is available on them.
kk: Файлдық жүйелер беті компьютерге қай дискілердің қосылғанын, олардың қалай аталатынын және оларда қанша диск орны бар екенін көрсетеді.

note: (itstool) path: item/p
en: <gui>Device</gui> lists the name that the operating system has assigned to the disk. Every bit of computer hardware that is attached to the computer is given an entry in the <file>/dev</file> directory that is used to identify it. For hard disks, it will usually look something like <file>/dev/sda</file>.
kk: <gui>Құрылғы</gui> операциялық жүйе дискіге тағайындаған атауды көрсетеді. Компьютерге қосылған әрбір жабдыққа оны анықтау үшін пайдаланылатын <file>/dev</file> бумасында жазба беріледі. Қатты дискілер үшін ол әдетте <file>/dev/sda</file> сияқты болады.

note: (itstool) path: item/p
en: <gui>Directory</gui> tells you where the disk or partition is <em>mounted</em>. Mounting is the technical term for making a disk or partition available for use. A disk can be physically connected to the computer, but unless it is also mounted, the files on it cannot be accessed. When a disk is mounted, it will be linked to a folder that you can then go to in order to access the files on the disk. For example, if the <gui>Directory</gui> is listed as <file>/media/disk</file>, you can access the files by going to the <file>/media/disk</file> folder on your computer.
kk: <gui>Бума</gui> диск немесе бөлім қай жерге <em>тіркелгенін</em> көрсетеді. Тіркеу (mounting) — дискіні немесе бөлімді пайдалануға қолжетімді етудің техникалық термині. Диск компьютерге физикалық түрде қосылуы мүмкін, бірақ ол тіркелмейінше, ондағы файлдарға қол жеткізу мүмкін емес. Диск тіркелген кезде, ол дискідегі файлдарға қол жеткізу үшін өтуге болатын бумамен байланыстырылады. Мысалы, егер <gui>Бума</gui> <file>/media/disk</file> ретінде көрсетілсе, файлдарға компьютердегі <file>/media/disk</file> бумасына өту арқылы қол жеткізе аласыз.

note: (itstool) path: item/p
en: <gui>Type</gui> tells you the type of <em>filesystem</em> that is used on the disk or partition. A filesystem specifies how the computer should store files on the disk. Some operating systems can only understand some filesystem types and not others, so it can be useful to check which filesystem an external hard disk uses, for example.
kk: <gui>Түрі</gui> сізге дискте немесе бөлімде қолданылатын <em>файлдық жүйенің</em> түрін көрсетеді. Файлдық жүйе компьютер файлдарды дискте қалай сақтау керектігін анықтайды. Кейбір операциялық жүйелер файлдық жүйелердің тек кейбір түрлерін ғана түсіне алады, сондықтан, мысалы, сыртқы қатты дисктің қай файлдық жүйені қолданатынын тексеру пайдалы болуы мүмкін.

note: (itstool) path: item/p
en: <gui>Total</gui> shows the total capacity of the disk and <gui>Available</gui> shows how much of that capacity is available to use for files and programs. <gui>Used</gui> shows how much disk space is already being used.
kk: <gui>Жалпы</gui> дискінің жалпы сыйымдылығын көрсетеді, ал <gui>Қолжетімді</gui> файлдар мен бағдарламалар үшін сол сыйымдылықтың қаншасы бос екенін көрсетеді. <gui>Пайдаланылған</gui> диск орнының қаншалықты қолданыста екенін көрсетеді.

note: (itstool) path: page/p
en: The sum of Used and Available will not necessarily add up to the Total. This is because some disk space might be reserved for use by the system. The important number to look at is the Available column, as this tells you how much disk space you can actually use.
kk: Пайдаланылған және Қолжетімді мәндерінің қосындысы міндетті түрде Жалпы мәніне тең болмауы мүмкін. Себебі кейбір диск орны жүйенің пайдалануы үшін сақталуы мүмкін. Қарау керек маңызды сан — Қолжетімді бағаны, өйткені ол сізге нақты қанша диск орнын пайдалана алатыныңызды айтады.

note: (itstool) path: page/p
en: You might also find that the Total doesn't match up with the advertised capacity of your hard disk. This is normal, and happens for a couple of reasons. One is that hard disk manufacturers use a slightly different way of counting disk capacity to everyone else. Another is that some disk space might be reserved for use by the operating system. If there is a big difference from the capacity you expect, it might be because your disk has been split up into multiple partitions.
kk: Сондай-ақ Жалпы мәні қатты дискіңіздің жарнамаланған сыйымдылығына сәйкес келмейтінін байқауыңыз мүмкін. Бұл қалыпты жағдай және бірнеше себептерге байланысты болады. Біреуі — қатты диск өндірушілері диск сыйымдылығын есептеудің басқаларға қарағанда сәл басқаша әдісін қолданады. Тағы біреуі — кейбір диск орны операциялық жүйенің пайдалануы үшін сақталуы мүмкін. Егер сіз күткен сыйымдылықтан үлкен айырмашылық болса, бұл дискіңіздің бірнеше бөлімдерге бөлінгенінен болуы мүмкін.

note: (itstool) path: info/desc
en: The <gui>Resources</gui> tab shows you the volume of data that's passing over your network connections.
kk: <gui>Ресурстар</gui> беті желілік қосылымдарыңыз арқылы өтіп жатқан деректер көлемін көрсетеді.

note: (itstool) path: page/title
en: Check network usage and connection speed
kk: Желі қолданысын және қосылым жылдамдығын тексеру

note: (itstool) path: page/p
en: To check the current network usage of your computer:
kk: Компьютеріңіздің ағымдағы желі қолданысын тексеру үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: <gui>Network History</gui> displays a running line graph for the volume of data passing over your network connections, split up into data received and sent. These are plotted against time, with the current time at the right.
kk: <gui>Желі тарихы</gui> желілік қосылымдарыңыз арқылы өтетін деректер көлемін қабылданған және жіберілген деректерге бөліп, үздіксіз сызықтық график ретінде көрсетеді. Олар уақыт бойынша сызылады, ағымдағы уақыт оң жақта болады.

note: (itstool) path: note/p
en: The color of each line is indicated by the down and up arrows (for <gui>Receiving</gui> and <gui>Sending</gui> respectively) underneath the graph. Click an arrow to change the color of the corresponding line graph.
kk: Әр сызықтың түсі графиктің астындағы төмен және жоғары бағдаршалармен (сәйкесінше <gui>Қабылдау</gui> және <gui>Жіберу</gui> үшін) көрсетілген. Тиісті сызықтық графиктің түсін өзгерту үшін бағдаршаны шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Below the graph is shown <gui>Receiving</gui> and <gui>Sending</gui> <link xref="net-bits">bit rate</link> or connection speed, as well as total data transferred in each direction.
kk: Графиктің астында <gui>Қабылдау</gui> және <gui>Жіберу</gui> <link xref="net-bits">бит жылдамдығы</link> немесе қосылым жылдамдығы, сондай-ақ әр бағытта тасымалданған деректердің жалпы көлемі көрсетіледі.

[ctx: link:trail]
note: (itstool) path: info/title
en: System Monitor
kk: Жүйелік бақылаушы

[ctx: link]
note: (itstool) path: info/title
en: System Monitor
kk: Жүйелік бақылаушы

[ctx: text]
note: (itstool) path: info/title
en: System Monitor
kk: Жүйелік бақылаушы

note: (itstool) path: info/desc
en: System Monitor shows you what programs are running and how much processor time, memory, and disk space are being used.
kk: Жүйелік бақылаушы қай бағдарламалар орындалып жатқанын және қанша процессор уақыты, жады және диск орны пайдаланылып жатқанын көрсетеді.

note: (itstool) path: page/title
en: <_:media-1/> System Monitor
kk: <_:media-1/> Жүйелік бақылаушы

note: (itstool) path: page/p
en: <app>System Monitor</app> shows you what programs are running and how much processor time, memory, and disk space are being used.
kk: <app>Жүйелік бақылаушы</app> қай бағдарламалар орындалып жатқанын және қанша процессор уақыты, жады және диск орны пайдаланылып жатқанын көрсетеді.

note: (itstool) path: section/title
en: Monitoring the CPU
kk: Процессорды бақылау

note: (itstool) path: section/title
en: Memory usage
kk: Жады қолданысы

note: (itstool) path: section/title
en: Questions about processes
kk: Процестер туралы сұрақтар

note: (itstool) path: section/title
en: Common tasks with processes
kk: Процестермен орындалатын жалпы тапсырмалар

note: (itstool) path: section/title
en: Information about file systems
kk: Файлдық жүйелер туралы ақпарат

note: (itstool) path: section/title
en: Network information
kk: Желі туралы ақпарат

note: (itstool) path: section/title
en: Miscellaneous
kk: Әртүрлі

note: (itstool) path: info/desc
en: If a program stops working or freezes, you can force it to close.
kk: Егер бағдарлама жұмысын тоқтатса немесе қатып қалса, оны мәжбүрлеп жабуға болады.

note: (itstool) path: page/title
en: Kill (close) a program immediately
kk: Бағдарламаны дереу жою (жабу)

note: (itstool) path: page/p
en: If a program stops working or freezes, you can force it to close ("kill" it) using <app>System Monitor</app>. Go to the <gui>Processes</gui> tab and click to select the process you want to kill. Then, click <gui>End Process</gui>.
kk: Егер бағдарлама жұмысын тоқтатса немесе қатып қалса, оны <app>Жүйелік бақылаушы</app> арқылы мәжбүрлеп жабуға («жоюға») болады. <gui>Процестер</gui> бетіне өтіп, жойғыңыз келетін процесті таңдау үшін шертіңіз. Содан кейін <gui>Процесті аяқтау</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: page/p
en: If the process does not close after a few seconds, right-click it and select <gui>Kill</gui> from the menu that appears.
kk: Егер процесс бірнеше секундтан кейін жабылмаса, оны оң жақ батырмамен шертіп, пайда болған мәзірден <gui>Жою</gui> таңдаңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: Using <gui>End Process</gui> tries to close the process properly, giving it time to save files and so on, whereas <gui>Kill</gui> forces it to close straight away. For some programs, this might mean that you lose unsaved files. You should always try <gui>End Process</gui> first.
kk: <gui>Процесті аяқтау</gui> опциясы процесті дұрыс жабуға тырысады, оған файлдарды сақтауға және т.б. уақыт береді, ал <gui>Жою</gui> оны дереу жабуға мәжбүрлейді. Кейбір бағдарламалар үшін бұл сақталмаған файлдарды жоғалтуды білдіруі мүмкін. Әрқашан алдымен <gui>Процесті аяқтау</gui> әрекетін қолданып көру керек.

note: (itstool) path: info/desc
en: The status of a process can be running, sleeping, stopped, or zombie.
kk: Процестің күйі орындалуда, ұйқыда, тоқтатылған немесе зомби болуы мүмкін.

note: (itstool) path: page/title
en: What do the process statuses mean?
kk: Процесс күйлері нені білдіреді?

note: (itstool) path: page/p
en: The status of a process tells you whether it is currently doing something or not. There are four statuses that a process can have:
kk: Процестің күйі оның қазіргі уақытта бірдеңе істеп жатқанын немесе істемей жатқанын айтады. Процестің төрт күйі болуы мүмкін:

note: (itstool) path: item/title
en: Running
kk: Орындалуда

note: (itstool) path: item/p
en: Processes that are currently doing something (for example, a web browser loading a web page). Running processes are those that are actively using the processor (CPU).
kk: Қазіргі уақытта бірдеңе істеп жатқан процестер (мысалы, веб-парақшаны жүктеп жатқан веб-браузер). Орындалып жатқан процестер — процессорды (CPU) белсенді пайдаланатын процестер.

note: (itstool) path: item/title
en: Sleeping
kk: Ұйқыда

note: (itstool) path: item/p
en: Processes that are not currently doing anything (for example, because they are waiting for something to happen). They don't use any of the processor's time, but still take up memory. If they need to do something, they will "wake up" and change their status to <em>running</em>.
kk: Қазіргі уақытта ештеңе істемей жатқан процестер (мысалы, олар бірдеңенің болуын күтіп тұрғандықтан). Олар процессор уақытын пайдаланбайды, бірақ бәрібір жадыны алады. Егер оларға бірдеңе істеу керек болса, олар «оянады» және күйлерін <em>орындалуда</em> деп өзгертеді.

note: (itstool) path: item/title
en: Stopped
kk: Тоқтатылған

note: (itstool) path: item/p
en: A <em>stopped</em> process is one that has been put to sleep manually. You might want to stop a process temporarily if it is using too much processing time, for example.
kk: <em>Тоқтатылған</em> процесс — бұл қолмен ұйқы режиміне қойылған процесс. Мысалы, процесс тым көп өңдеу уақытын алып жатса, оны уақытша тоқтатқыңыз келуі мүмкін.

note: (itstool) path: item/p
en: To do this, click the process in the <gui>Processes</gui> tab, then right-click it and select <gui>Stop</gui> from the menu that appears. You can wake it up again by clicking <gui>Continue</gui> on the same menu.
kk: Ол үшін <gui>Процестер</gui> бетінде процесті шертіңіз, содан кейін оны оң жақ батырмамен шертіп, пайда болған мәзірден <gui>Тоқтату</gui> таңдаңыз. Сол мәзірдегі <gui>Жалғастыру</gui> батырмасын шерту арқылы оны қайтадан оятуға болады.

note: (itstool) path: item/title
en: Zombie
kk: Зомби

note: (itstool) path: item/p
en: A zombie process is one that has finished running and will never start again, but is being kept in the list of processes for some reason. This usually happens because it was started by another program that needs to know if it finished successfully or not, but which has not checked on the process yet.
kk: Зомби процесі — бұл орындалуын аяқтаған және ешқашан қайта басталмайтын, бірақ қандай да бір себептермен процестер тізімінде сақталып тұрған процесс. Бұл әдетте оны басқа бағдарлама іске қосқандықтан және ол бағдарлама оның сәтті аяқталғанын немесе аяқталмағанын білуі керек болғандықтан, бірақ ол бағдарлама процесті әлі тексермегендіктен болады.

note: (itstool) path: item/p
en: Zombie processes do not use any memory or processing time, and will eventually go away. You do not need to do anything to get rid of them.
kk: Зомби процестері жадыны немесе өңдеу уақытын пайдаланбайды және ақыр соңында жойылады. Олардан құтылу үшін ештеңе істеудің қажеті жоқ.

note: (itstool) path: page/p
en: The majority of processes will either be running or sleeping.
kk: Процестердің көпшілігі не орындалуда, не ұйқыда болады.

note: (itstool) path: info/desc
en: There are hidden file systems that the operating system uses.
kk: Операциялық жүйе пайдаланатын жасырын файлдық жүйелер бар.

note: (itstool) path: page/title
en: Show all file systems, including hidden and system ones
kk: Барлық файлдық жүйелерді, соның ішінде жасырын және жүйелік файлдық жүйелерді көрсету

note: (itstool) path: page/p
en: By default, the <gui>File Systems</gui> tab only shows disks and partitions that hold your files and applications. There are also a number of special filesystems that the operating system uses, but these are hidden by default.
kk: Әдепкі бойынша <gui>Файлдық жүйелер</gui> беті тек файлдарыңыз бен қолданбаларыңыз орналасқан дискілер мен бөлімдерді көрсетеді. Сондай-ақ операциялық жүйе пайдаланатын бірқатар арнайы файлдық жүйелер бар, бірақ олар әдепкі бойынша жасырылған.

note: (itstool) path: page/p
en: To see these special filesystems, click <guiseq><gui>System Monitor</gui><gui>Preferences</gui></guiseq>, and under the <gui>File Systems</gui> tab, check <gui>Show all file systems</gui>.
kk: Осы арнайы файлдық жүйелерді көру үшін <guiseq><gui>Жүйелік бақылаушы</gui><gui>Баптаулар</gui></guiseq> батырмасын шертіп, <gui>Файлдық жүйелер</gui> бетінде <gui>Барлық файлдық жүйелерді көрсету</gui> құсбелгісін қойыңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: Most of the entries in the list are "virtual" filesystems. These are not real disks or partitions. Instead, they are used by the operating system as a convenient layer of abstraction for various things, like managing hardware devices and storing temporary files. The system manages these automatically, so there is rarely any need for you to look at them yourself.
kk: Тізімдегі жазбалардың көпшілігі «виртуалды» файлдық жүйелер болып табылады. Олар нақты дискілер немесе бөлімдер емес. Керісінше, оларды операциялық жүйе аппараттық құрылғыларды басқару және уақытша файлдарды сақтау сияқты әртүрлі нәрселер үшін ыңғайлы абстракция деңгейі ретінде пайдаланады. Жүйе оларды автоматты түрде басқарады, сондықтан оларды өзіңіз қараудың қажеті сирек болады.
