gnome-user-docs master - en to kk translation catalogue (3350 entries)

note: (itstool) path: p/link
en: Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 Unported License
kk: Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 Unported лицензиясы

note: (itstool) path: license/p
en: This work is licensed under a <_:link-1/>.
kk: Бұл жұмыс <_:link-1/> лицензиясы бойынша қолжетімді.

note: (itstool) path: info/desc
en: Ignore quickly-repeated key presses of the same key.
kk: Бір перненің қайта-қайта жылдам басылуын елемеу.

note: (itstool) path: page/title
en: Turn on bounce keys
kk: Қайталанатын пернелерді іске қосу

note: (itstool) path: page/p
en: Turn on <em>bounce keys</em> to ignore key presses that are rapidly repeated. For example, if you have hand tremors which cause you to press a key multiple times when you only want to press it once, you should turn on bounce keys.
kk: Бірнеше рет жылдам басылған пернелерді елемеу үшін <em>қайталанатын пернелерді</em> іске қосыңыз. Мысалы, егер қолыңыз дірілдеп, бір пернені бір рет басу орнына бірнеше рет басып алсаңыз, қайталанатын пернелерді іске қосуыңыз керек.

note: (itstool) path: item/p
en: Open the <gui xref="shell-introduction#activities">Activities</gui> overview and start typing <gui>Accessibility</gui>.
kk: <gui xref="shell-introduction#activities">Іс-әрекеттер</gui> шолуын ашып, <gui>Арнайы мүмкіндіктер</gui> деп тере бастаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click <gui>Accessibility</gui> to open the panel.
kk: Панельді ашу үшін <gui>Арнайы мүмкіндіктер</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Select the <gui>Typing</gui> section to open it.
kk: <gui>Теру</gui> бөлімін ашу үшін оны таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: In the <gui>Typing Assist</gui> section, switch the <gui>Bounce Keys</gui> switch to on.
kk: <gui>Теруге көмек</gui> бөлімінде <gui>Қайталанатын пернелер</gui> ауыстырып-қосқышын іске қосыңыз.

note: (itstool) path: note/title
en: Quickly turn bounce keys on and off
kk: Қайталанатын пернелерді жылдам қосу және сөндіру

note: (itstool) path: note/p
en: You can turn bounce keys on and off by clicking the <link xref="a11y-icon">accessibility icon</link> on the top bar and selecting <gui>Bounce Keys</gui>. The accessibility icon is visible when one or more settings have been enabled from the <gui>Accessibility</gui> panel.
kk: Жоғарғы панельдегі <link xref="a11y-icon">арнайы мүмкіндіктер таңбашасын</link> шертіп, <gui>Қайталанатын пернелерді</gui> таңдау арқылы қайталанатын пернелерді қосуға немесе сөндіруге болады. Арнайы мүмкіндіктер таңбашасы <gui>Арнайы мүмкіндіктер</gui> панелінде бір немесе бірнеше баптау іске қосылғанда көрінеді.

note: (itstool) path: page/p
en: Use the <gui>Acceptance delay</gui> slider to change how long bounce keys waits before it registers another key press after you pressed the key for the first time. Select <gui>Beep when a key is rejected</gui> if you want the computer to make a sound each time it ignores a key press because it happened too soon after the previous key press.
kk: Бірінші рет басылғаннан кейін басқа басылуды тіркеу алдындағы күту уақытын өзгерту үшін <gui>Қабылдау кідірісі</gui> жүгірткісін пайдаланыңыз. Егер перненің тым жылдам басылуына байланысты оны елемеген кезде компьютер дыбыс шығарсын десеңіз, <gui>Перне қабылданбағанда дыбыс беру</gui> опциясын таңдаңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Use the <app>Orca</app> screen reader with a refreshable Braille display.
kk: <app>Orca</app> экрандық оқу бағдарламасын жаңартылатын Брайль дисплейімен пайдаланыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Read screen in Braille
kk: Экранды Брайль қарпімен оқу

note: (itstool) path: page/p
en: The <app>Orca</app> screen reader can display the user interface on a refreshable Braille display. Depending on how you installed your system, you might not have Orca installed. If not, install Orca first.
kk: <app>Orca</app> экрандық оқу бағдарламасы пайдаланушы интерфейсін жаңартылатын Брайль дисплейінде көрсете алады. Жүйенің орнатылу түріне байланысты, сізде Orca орнатылмаған болуы мүмкін. Орнатылмаған болса, алдымен Orca-ны орнатыңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: <link style="button" action="install:orca">Install Orca</link>
kk: <link style="button" action="install:orca">Orca-ны орнату</link>

note: (itstool) path: page/p
en: Refer to the <link href="help:orca">Orca Help</link> for more information.
kk: Қосымша ақпарат алу үшін <link href="help:orca">Orca көмегіне</link> жүгініңіз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Make windows and buttons on the screen more (or less) vivid, so they’re easier to see.
kk: Экрандағы терезелер мен батырмаларды көруге ыңғайлы болу үшін оларды айқынырақ (немесе азырақ айқын) етіңіз.

note: (itstool) path: page/title
en: Adjust the contrast
kk: Контрастты баптау

note: (itstool) path: page/p
en: You can adjust the contrast of windows and buttons so that they’re easier to see. This is not the same as changing the brightness of the whole screen; only parts of the <em>user interface</em> will change.
kk: Терезелер мен батырмаларды көруге ыңғайлы болу үшін олардың контрастын баптай аласыз. Бұл бүкіл экранның жарықтығын өзгертумен бірдей емес; тек <em>пайдаланушы интерфейсінің</em> бөліктері өзгереді.

note: (itstool) path: item/p
en: Click on <gui>Accessibility</gui> to open the panel.
kk: Панельді ашу үшін <gui>Арнайы мүмкіндіктер</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Select the <gui>Seeing</gui> section to open it.
kk: <gui>Көру</gui> бөлімін ашу үшін оны таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Switch the <gui>High Contrast</gui> switch to on.
kk: <gui>Жоғары контраст</gui> ауыстырып-қосқышын іске қосыңыз.

note: (itstool) path: note/title
en: Quickly turn high contrast on and off
kk: Жоғары контрастты жылдам қосу және сөндіру

note: (itstool) path: note/p
en: You can turn high contrast on and off by clicking the <link xref="a11y-icon">accessibility icon</link> on the top bar and selecting <gui>High Contrast</gui>.
kk: Жоғарғы панельдегі <link xref="a11y-icon">арнайы мүмкіндіктер таңбашасын</link> шертіп, <gui>Жоғары контрастты</gui> таңдау арқылы жоғары контрастты қосуға немесе сөндіруге болады.

note: (itstool) path: info/desc
en: The <gui>Hover Click</gui> (Dwell Click) feature allows you to click by holding the mouse still.
kk: <gui>Үстіне апарып шерту</gui> (кідірту арқылы шерту) мүмкіндігі тышқанды қозғалтпай ұстап тұру арқылы шертуге мүмкіндік береді.

note: (itstool) path: page/title
en: Simulate clicking by hovering
kk: Үстіне апару арқылы шертуді имитациялау

note: (itstool) path: page/p
en: You can click or drag simply by hovering your mouse pointer over a control or object on the screen. This is useful if you find it difficult to move the mouse and click at the same time. This feature is called <gui>Hover Click</gui> or Dwell Click.
kk: Экрандағы басқару элементі немесе объект үстіне тышқан курсорын апару арқылы шертуге немесе сүйреуге болады. Бұл тышқанды қозғалту және бір уақытта шерту қиын болған жағдайда пайдалы. Бұл мүмкіндік <gui>Үстіне апарып шерту</gui> немесе кідірту арқылы шерту деп аталады.

note: (itstool) path: page/p
en: When <gui>Hover Click</gui> is enabled, you can move your mouse pointer over a control, let go of the mouse, and then wait for a while before the button will be clicked for you.
kk: <gui>Үстіне апарып шерту</gui> іске қосылғанда, тышқан курсорын элемент үстіне апарып, тышқанды жіберіп, батырма сіз үшін шертілгенше біраз күте аласыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Select the <gui>Pointing &amp; Clicking</gui> section to open it.
kk: <gui>Нұсқау және шерту</gui> бөлімін ашу үшін оны таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: In the <gui>Click Assist</gui> section, switch the <gui>Hover Click</gui> switch to on.
kk: <gui>Шертуге көмек</gui> бөлімінде <gui>Үстіне апарып шерту</gui> ауыстырып-қосқышын іске қосыңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: The <gui>Hover Click</gui> window will open, and will stay above all of your other windows. You can use this to choose what sort of click should happen when you hover. For example, if you select <gui>Secondary Click</gui>, you will right-click when you hover. After you double-click, right-click, or drag, you will be automatically returned to clicking.
kk: <gui>Үстіне апарып шерту</gui> терезесі ашылады және барлық басқа терезелердің үстінде тұрады. Оны үстіне апарғанда қандай шерту түрі орындалуы керектігін таңдау үшін пайдалана аласыз. Мысалы, <gui>Екінші реттік шертуді</gui> таңдасаңыз, үстіне апарғанда оң жақ шерту орындалады. Екі рет шертуден, оң жақ шертуден немесе сүйреуден кейін автоматты түрде қарапайым шертуге қайтарыласыз.

note: (itstool) path: page/p
en: When you hover your mouse pointer over a button and do not move it, it will gradually change color. When it has fully changed color, the button will be clicked.
kk: Тышқан курсорын батырма үстіне апарып, оны қозғалтпасаңыз, оның түсі біртіндеп өзгереді. Түсі толық өзгерген кезде батырма шертіледі.

note: (itstool) path: page/p
en: Adjust the <gui>Delay</gui> setting to change how long you have to hold the mouse pointer still before clicking.
kk: Шерту алдында тышқан курсорын қанша уақыт қозғалтпай ұстау керектігін өзгерту үшін <gui>Кідіріс</gui> баптауын реттеңіз.

note: (itstool) path: page/p
en: You do not need to hold the mouse perfectly still when hovering to click. The pointer is allowed to move a little bit and will still click after a while. If it moves too much, however, the click will not happen.
kk: Шерту үшін үстіне апарғанда тышқанды мүлдем қозғалтпай ұстау міндетті емес. Курсор сәл қозғалуы мүмкін, сонда да біраз уақыттан кейін шерту орындалады. Алайда, ол тым көп қозғалса, шерту орындалмайды.

note: (itstool) path: page/p
en: Adjust the <gui>Motion threshold</gui> setting to change how much the pointer can move and still be considered to be hovering.
kk: Курсордың қаншалықты қозғалуы әлі де "үстіне апару" ретінде есептелетінін өзгерту үшін <gui>Қозғалыс шегі</gui> баптауын реттеңіз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Use larger fonts to make text easier to read.
kk: Мәтінді оқуға ыңғайлы болу үшін үлкенірек қаріптерді пайдаланыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Change text size on the screen
kk: Экрандағы мәтін өлшемін өзгерту

note: (itstool) path: page/p
en: If you have difficulty reading the text on your screen, you can change the size of the font.
kk: Экрандағы мәтінді оқу қиын болса, қаріп өлшемін өзгерте аласыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Switch the <gui>Large Text</gui> switch to on.
kk: <gui>Үлкен мәтін</gui> ауыстырып-қосқышын іске қосыңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: Alternatively, you can quickly change the text size by clicking the <link xref="a11y-icon">accessibility icon</link> on the top bar and selecting <gui>Large Text</gui>.
kk: Сонымен қатар, жоғарғы панельдегі <link xref="a11y-icon">арнайы мүмкіндіктер таңбашасын</link> шертіп, <gui>Үлкен мәтін</gui> опциясын таңдау арқылы мәтін өлшемін жылдам өзгертуге болады.

note: (itstool) path: note/p
en: In many applications, you can increase the text size at any time by pressing <keyseq><key>Ctrl</key><key>+</key></keyseq>. To reduce the text size, press <keyseq><key>Ctrl</key><key>-</key></keyseq>.
kk: Көптеген қолданбаларда <keyseq><key>Ctrl</key><key>+</key></keyseq> пернелерін басу арқылы кез келген уақытта мәтін өлшемін үлкейте аласыз. Мәтін өлшемін кішірейту үшін <keyseq><key>Ctrl</key><key>-</key></keyseq> пернелерін басыңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: <gui>Large Text</gui> will scale the text by 1.2 times. You can use <app>Tweaks</app> to make text size bigger or smaller.
kk: <gui>Үлкен мәтін</gui> мәтінді 1.2 есе үлкейтеді. Мәтін өлшемін үлкенірек немесе кішірек ету үшін <app>Tweaks</app> бағдарламасын пайдалануға болады.

note: (itstool) path: info/desc
en: The accessibility menu is the icon on the top bar that looks like a person.
kk: Арнайы мүмкіндіктер мәзірі — бұл жоғарғы панельдегі адам бейнесіне ұқсайтын таңбаша.

note: (itstool) path: page/title
en: Find the accessibility menu
kk: Арнайы мүмкіндіктер мәзірін табу

note: (itstool) path: page/p
en: The <em>accessibility menu</em> is where you can turn on some of the accessibility settings. You can find this menu by clicking the icon which looks like a person on the top bar.
kk: <em>Арнайы мүмкіндіктер мәзірі</em> арқылы кейбір арнайы мүмкіндіктер баптауларын іске қосуға болады. Бұл мәзірді жоғарғы панельдегі адам бейнесіне ұқсайтын таңбашаны шерту арқылы табуға болады.

note: (itstool) path: figure/desc
en: The accessibility menu can be found on the top bar.
kk: Арнайы мүмкіндіктер мәзірін жоғарғы панельден табуға болады.

note: (itstool) path: page/p
en: If you do not see the accessibility menu, you can enable it from the <gui>Accessibility</gui> settings panel:
kk: Егер арнайы мүмкіндіктер мәзірі көрінбесе, оны <gui>Арнайы мүмкіндіктер</gui> баптаулар панелінен іске қоса аласыз:

note: (itstool) path: item/p
en: Switch the <gui>Accessibility Menu</gui> switch to on.
kk: <gui>Арнайы мүмкіндіктер мәзірі</gui> ауыстырып-қосқышын іске қосыңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: To access this menu using the keyboard rather than the mouse, press <keyseq><key>Ctrl</key><key>Alt</key><key>Tab</key></keyseq> to move the keyboard focus to the top bar. The <gui xref="shell-introduction#activities">Activities</gui> button in the top-left corner will get highlighted — this tells you which item on the top bar is selected. Use the arrow keys on the keyboard to move the selected item to the accessibility menu icon and then press <key>Enter</key> to open it. You can use the up and down arrow keys to select items in the menu. Press <key>Enter</key> to toggle the selected item.
kk: Бұл мәзірге тышқанның орнына пернетақта арқылы қол жеткізу үшін <keyseq><key>Ctrl</key><key>Alt</key><key>Tab</key></keyseq> пернелерін басып, пернетақта фокусын жоғарғы панельге жылжытыңыз. Жоғарғы сол жақ бұрыштағы <gui xref="shell-introduction#activities">Іс-әрекеттер</gui> батырмасы ерекшеленеді — бұл жоғарғы панельдегі қай элемент таңдалғанын көрсетеді. Таңдалған элементті арнайы мүмкіндіктер мәзірінің таңбашасына жылжыту үшін пернетақтадағы бағдарша пернелерін пайдаланыңыз, содан кейін оны ашу үшін <key>Enter</key> пернесін басыңыз. Мәзірдегі элементтерді таңдау үшін жоғары және төмен бағдарша пернелерін пайдалануға болады. Таңдалған элементті қосу немесе сөндіру үшін <key>Enter</key> басыңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Zoom in on your screen so that it is easier to see things.
kk: Нәрселерді көруге ыңғайлы болу үшін экранды масштабтаңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Magnify a screen area
kk: Экран аймағын үлкейту

note: (itstool) path: page/p
en: Magnifying the screen is different than just enlarging the <link xref="a11y-font-size">text size</link>. This feature is like having a magnifying glass, allowing you to move around by zooming in on parts of the screen.
kk: Экранды үлкейту тек <link xref="a11y-font-size">мәтін өлшемін</link> үлкейтуден өзгеше. Бұл мүмкіндік экран бөліктерін жақындату арқылы шарлауға мүмкіндік беретін үлкейткіш шыны сияқты.

note: (itstool) path: item/p
en: Select the <gui>Zoom</gui> section to open it.
kk: <gui>Масштаб</gui> бөлімін ашу үшін оны таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Switch the <gui>Desktop Zoom</gui> switch to on.
kk: <gui>Жұмыс үстелінің масштабы</gui> ауыстырып-қосқышын іске қосыңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: You can now move around the screen area. By moving your mouse to the edges of the screen, you will move the magnified area in different directions, allowing you to view your area of choice.
kk: Енді экран аймағында жылжи аласыз. Тышқанды экранның шеттеріне апару арқылы үлкейтілген аймақты әртүрлі бағыттарға жылжытып, қажетті аймақты көре аласыз.

note: (itstool) path: note/p
en: You can quickly turn zoom on and off by clicking the <link xref="a11y-icon">accessibility icon</link> on the top bar and selecting <gui>Zoom</gui>.
kk: Жоғарғы панельдегі <link xref="a11y-icon">арнайы мүмкіндіктер таңбашасын</link> шертіп, <gui>Масштабты</gui> таңдау арқылы масштабтауды жылдам қосуға және сөндіруге болады.

note: (itstool) path: page/p
en: You can change the magnification factor, the mouse tracking, and the position of the magnified view on the screen. Adjust these in the <gui>Magnifier</gui> section.
kk: Масштабтау коэффициентін, тышқанды бақылауды және үлкейтілген көріністің экрандағы орнын өзгертуге болады. Оларды <gui>Үлкейткіш</gui> бөлімінде баптаңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: You can activate crosshairs to help you find the mouse or touchpad pointer. Switch them on and adjust their length, color, and thickness in the <gui>Crosshairs</gui> section.
kk: Тышқан немесе тачпад курсорын табуға көмектесетін қиылысу сызықтарын іске қосуға болады. Оларды қосып, ұзындығын, түсін және қалыңдығын <gui>Қиылысу сызықтары</gui> бөлімінде баптаңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: You can switch to inverted colors video, and adjust brightness, contrast and color options for the magnifier in the <gui>Color Filters</gui> section. The combination of these options is useful for people with low-vision, any degree of photophobia, or just for using the computer under adverse lighting conditions.
kk: Түстері теріс бейнеге ауысуға және <gui>Түс сүзгілері</gui> бөлімінде үлкейткіш үшін жарықтықты, контрастты және түс опцияларын баптауға болады. Бұл опциялардың жиынтығы көруі нашар, кез келген дәрежедегі фотофобиясы бар адамдар үшін немесе жай ғана қолайсыз жарық жағдайында компьютерді пайдалану үшін пайдалы.

note: (itstool) path: info/desc
en: Use assistive technologies to help with special needs for vision, hearing, and mobility.
kk: Көру, есту және қозғалыс мұқтаждықтарына көмектесу үшін көмекші технологияларды пайдаланыңыз.

note: (itstool) path: page/title (itstool) path: table/title (itstool) path: links/title
en: Accessibility
kk: Арнайы мүмкіндіктер

note: (itstool) path: page/p
en: The system includes assistive technologies to support users with various impairments and special needs, and to interact with common assistive devices. An accessibility menu can be added to the top bar, giving easier access to many of the accessibility features.
kk: Жүйеде әртүрлі кемістіктері мен ерекше мұқтаждықтары бар пайдаланушыларды қолдауға және кең таралған көмекші құрылғылармен әрекеттесуге арналған көмекші технологиялар бар. Көптеген арнайы мүмкіндіктерге оңай қол жеткізу үшін жоғарғы панельге арнайы мүмкіндіктер мәзірін қосуға болады.

note: (itstool) path: section/title
en: Visual impairments
kk: Көру кемістіктері

note: (itstool) path: links/title
en: Blindness
kk: Зағиптық

note: (itstool) path: links/title
en: Low vision
kk: Нашар көру

note: (itstool) path: links/title
en: Color-blindness
kk: Дальтонизм

note: (itstool) path: links/title
en: Other topics
kk: Басқа тақырыптар

note: (itstool) path: section/title
en: Hearing impairments
kk: Есту кемістіктері

note: (itstool) path: section/title
en: Mobility impairments
kk: Қозғалыс кемістіктері

note: (itstool) path: links/title
en: Mouse movement
kk: Тышқан қозғалысы

note: (itstool) path: links/title
en: Clicking and dragging
kk: Шерту және сүйреу

note: (itstool) path: links/title
en: Keyboard use
kk: Пернетақтаны пайдалану

note: (itstool) path: info/desc
en: Press and hold the left mouse button to right-click.
kk: Оң жақ шерту үшін тышқанның сол жақ батырмасын басып тұрыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Simulate a right mouse click
kk: Тышқанның оң жақ шертуін имитациялау

note: (itstool) path: page/p
en: You can right-click by holding down the left mouse button. This is useful if you find it difficult to move your fingers individually on one hand, or if your pointing device only has a single button.
kk: Тышқанның сол жақ батырмасын басып тұру арқылы оң жақ шертуді орындауға болады. Бұл бір қолдағы саусақтарды жеке-жеке қозғалту қиын болғанда немесе нұсқау құрылғысында тек бір батырма болғанда пайдалы.

note: (itstool) path: item/p
en: In the <gui>Click Assist</gui> section, switch the <gui>Simulated Secondary Click</gui> switch to on.
kk: <gui>Шертуге көмек</gui> бөлімінде <gui>Имитацияланған екінші реттік шерту</gui> ауыстырып-қосқышын іске қосыңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: You can change how long you must hold down the left mouse button before it is registered as a right click by changing the <gui>Acceptance delay</gui>.
kk: <gui>Қабылдау кідірісін</gui> өзгерту арқылы сол жақ батырманы оң жақ шерту ретінде тіркелгенше қанша уақыт басып тұру керектігін өзгертуге болады.

note: (itstool) path: page/p
en: To right-click with simulated secondary click, hold down the left mouse button where you would normally right-click, then release. The pointer fills with a different color as you hold down the left mouse button. Once it will change this color entirely, release the mouse button to right-click.
kk: Имитацияланған екінші реттік шерту арқылы оң жақ шерту үшін, әдетте оң жақ шерту орындайтын жерде сол жақ батырманы басып тұрыңыз, содан кейін жіберіңіз. Сол жақ батырманы басып тұрғанда курсор басқа түспен тола бастайды. Түсі толық өзгергеннен кейін, оң жақ шерту үшін тышқан батырмасын жіберіңіз.

note: (itstool) path: page/p
en: Some special pointers, such as the resize pointers, do not change colors. You can still use simulated secondary click as normal, even if you do not get visual feedback from the pointer.
kk: Өлшемді өзгерту курсорлары сияқты кейбір арнайы курсорлардың түсі өзгермейді. Курсордан визуалды кері байланыс алмасаңыз да, имитацияланған екінші реттік шертуді әдеттегідей пайдалана аласыз.

note: (itstool) path: page/p
en: If you use <link xref="mouse-mousekeys">Mouse Keys</link>, this also allows you to right-click by holding down the <key>5</key> key on your keypad.
kk: Егер <link xref="mouse-mousekeys">Тышқан пернелерін</link> пайдалансаңыз, бұл сондай-ақ сан пернетақтасындағы <key>5</key> пернесін басып тұру арқылы оң жақ шертуді орындауға мүмкіндік береді.

note: (itstool) path: note/p
en: In the <gui>Activities</gui> overview, you are always able to long-press to right-click, even with this feature disabled. Long-press works slightly differently in the overview: you do not have to release the button to right-click.
kk: <gui>Іс-әрекеттер</gui> шолуында бұл мүмкіндік сөндірулі болса да, оң жақ шерту үшін әрқашан ұзақ басуға болады. Шолуда ұзақ басу сәл өзгеше жұмыс істейді: оң жақ шерту үшін батырманы жіберудің қажеті жоқ.

note: (itstool) path: info/desc
en: Use the <app>Orca</app> screen reader to speak the user interface.
kk: Пайдаланушы интерфейсін дауыстап оқу үшін <app>Orca</app> экрандық оқу бағдарламасын пайдаланыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Read screen aloud
kk: Экранды дауыстап оқу

note: (itstool) path: page/p
en: The <app>Orca</app> screen reader can speak the user interface. Depending on how you installed your system, you might not have Orca installed. If not, install Orca first.
kk: <app>Orca</app> экрандық оқу бағдарламасы пайдаланушы интерфейсін дауыстап оқи алады. Жүйенің орнатылу түріне байланысты, сізде Orca орнатылмаған болуы мүмкін. Орнатылмаған болса, алдымен Orca-ны орнатыңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: To start <app>Orca</app> using the keyboard:
kk: Пернетақта арқылы <app>Orca</app>-ны іске қосу үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Press <key>Super</key>+<key>Alt</key>+<key>S</key>.
kk: <key>Super</key>+<key>Alt</key>+<key>S</key> басыңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: Or to start <app>Orca</app> using a mouse and keyboard:
kk: Немесе тышқан мен пернетақта арқылы <app>Orca</app>-ны іске қосу үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Switch the <gui>Screen Reader</gui> switch to on.
kk: <gui>Экрандық оқу бағдарламасы</gui> ауыстырып-қосқышын іске қосыңыз.

note: (itstool) path: note/title
en: Quickly turn Screen Reader on and off
kk: Экрандық оқу бағдарламасын жылдам қосу және сөндіру

note: (itstool) path: note/p
en: You can turn Screen Reader on and off by clicking the <link xref="a11y-icon">accessibility icon</link> in the top bar and selecting <gui>Screen Reader</gui>.
kk: Жоғарғы панельдегі <link xref="a11y-icon">арнайы мүмкіндіктер таңбашасын</link> шертіп, <gui>Экрандық оқу бағдарламасын</gui> таңдау арқылы экрандық оқу бағдарламасын қосуға және сөндіруге болады.

note: (itstool) path: info/desc
en: Have a delay between a key being pressed and that letter appearing on the screen.
kk: Перне басылғаннан кейін оның әрпі экранда көрінгенге дейінгі кідірістің болуы.

note: (itstool) path: page/title
en: Turn on slow keys
kk: Баяу пернелерді іске қосу

note: (itstool) path: page/p
en: Turn on <em>slow keys</em> if you would like there to be a delay between pressing a key and that letter being displayed on the screen. This means that you have to hold down each key you want to type for a little while before it appears. Use slow keys if you accidentally press several keys at a time when you type, or if you find it difficult to press the right key on the keyboard first time.
kk: Пернені басу мен сол әріптің экранда пайда болуы арасында кідіріс болғанын қаласаңыз, <em>баяу пернелерді</em> іске қосыңыз. Бұл экранда көрінуі үшін әрбір терілетін пернені біраз уақыт басып тұруыңыз керек дегенді білдіреді. Егер теру кезінде бірнеше пернені кездейсоқ басып кетсеңіз немесе пернетақтадағы керек пернені бірінші рет басу қиын болса, баяу пернелерді пайдаланыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: In the <gui>Typing Assist</gui> section, switch the <gui>Slow Keys</gui> switch to on.
kk: <gui>Теру көмекшісі</gui> бөлімінде <gui>Баяу пернелер</gui> ауыстырып-қосқышын іске қосыңыз.

note: (itstool) path: note/title
en: Quickly turn slow keys on and off
kk: Баяу пернелерді жылдам іске қосу немесе сөндіру

note: (itstool) path: note/p
en: Switch the <gui>Enable by Keyboard</gui> switch to turn slow keys on and off from the keyboard. When this option is selected, you can press and hold <key>Shift</key> for eight seconds to enable or disable slow keys.
kk: Баяу пернелерді пернетақтадан іске қосу немесе сөндіру үшін <gui>Пернетақта арқылы іске қосу</gui> ауыстырып-қосқышын қосыңыз. Осы опция таңдалғанда, баяу пернелерді іске қосу немесе сөндіру үшін <key>Shift</key> пернесін сегіз секунд бойы басып тұруға болады.

note: (itstool) path: note/p
en: You can also turn slow keys on and off by clicking the <link xref="a11y-icon">accessibility icon</link> on the top bar and selecting <gui>Slow Keys</gui>. The accessibility icon is visible when one or more settings have been enabled from the <gui>Accessibility</gui> panel.
kk: Сондай-ақ баяу пернелерді жоғарғы панельдегі <link xref="a11y-icon">арнайы мүмкіндіктер таңбашасын</link> шерту және <gui>Баяу пернелерді</gui> таңдау арқылы іске қосуға немесе сөндіруге болады. Арнайы мүмкіндіктер таңбашасы <gui>Арнайы мүмкіндіктер</gui> панелінен бір немесе бірнеше параметр іске қосылғанда көрінеді.

note: (itstool) path: page/p
en: Use the <gui>Acceptance delay</gui> slider to control how long you have to hold a key down for it to register. See <link xref="a11y-bouncekeys"/> for more info.
kk: Перне енгізілуі үшін оны қанша уақыт басып тұру керектігін реттеу үшін <gui>Қабылдау кідірісі</gui> жүгірткісін пайдаланыңыз. Қосымша ақпарат алу үшін <link xref="a11y-bouncekeys"/> қараңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: You can have your computer make a sound when you press a key, when a key press is accepted, or when a key press is rejected because you didn’t hold the key down long enough.
kk: Пернені басқанда, пернені басу қабылданғанда немесе пернені жеткілікті ұзақ басып тұрмағандықтан ол қабылданбағанда компьютердің дыбыс шығаруын баптауға болады.

note: (itstool) path: info/desc
en: Type keyboard shortcuts one key at a time rather than having to hold down all of the keys at once.
kk: Пернетақта жарлықтарын барлық пернелерді бір уақытта басып тұрмай, әр пернені кезекпен басып теріңіз.

note: (itstool) path: page/title
en: Turn on sticky keys
kk: Жабысқақ пернелерді іске қосу

note: (itstool) path: page/p
en: <em>Sticky keys</em> allows you to type keyboard shortcuts one key at a time rather than having to hold down all of the keys at once. For example, the <keyseq><key xref="keyboard-key-super">Super</key><key>Tab</key></keyseq> shortcut switches between windows. Without sticky keys turned on, you would have to hold down both keys at the same time; with sticky keys turned on, you would press <key>Super</key> and then <key>Tab</key> to do the same.
kk: <em>Жабысқақ пернелер</em> пернетақта жарлықтарын барлық пернелерді бір уақытта басып тұрмай, әр пернені кезекпен теруге мүмкіндік береді. Мысалы, <keyseq><key xref="keyboard-key-super">Super</key><key>Tab</key></keyseq> жарлығы терезелер арасында ауысады. Жабысқақ пернелерді қоспай, екі пернені де бір уақытта басып тұру керек болар еді; ал жабысқақ пернелер қосулы болса, дәл соны істеу үшін <key>Super</key>, содан кейін <key>Tab</key> пернесін басасыз.

note: (itstool) path: page/p
en: You might want to turn on sticky keys if you find it difficult to hold down several keys at once.
kk: Бірнеше пернені бір уақытта басып тұру қиын болса, жабысқақ пернелерді іске қосқыңыз келуі мүмкін.

note: (itstool) path: item/p
en: In the <gui>Typing Assist</gui> section, switch the <gui>Sticky Keys</gui> switch to on.
kk: <gui>Теру көмекшісі</gui> бөлімінде <gui>Жабысқақ пернелер</gui> ауыстырып-қосқышын іске қосыңыз.

note: (itstool) path: note/title
en: Quickly turn sticky keys on and off
kk: Жабысқақ пернелерді жылдам іске қосу немесе сөндіру

note: (itstool) path: note/p
en: Switch the <gui>Enable by Keyboard</gui> switch to turn sticky keys on and off from the keyboard. When this option is selected, you can press <key>Shift</key> five times in a row to enable or disable sticky keys.
kk: Жабысқақ пернелерді пернетақтадан іске қосу немесе сөндіру үшін <gui>Пернетақта арқылы іске қосу</gui> ауыстырып-қосқышын қосыңыз. Осы опция таңдалғанда, жабысқақ пернелерді іске қосу немесе сөндіру үшін <key>Shift</key> пернесін қатарынан бес рет басуға болады.

note: (itstool) path: note/p
en: You can also turn sticky keys on and off by clicking the <link xref="a11y-icon">accessibility icon</link> on the top bar and selecting <gui>Sticky Keys</gui>. The accessibility icon is visible when one or more settings have been enabled from the <gui>Accessibility</gui> panel.
kk: Сондай-ақ жабысқақ пернелерді жоғарғы панельдегі <link xref="a11y-icon">арнайы мүмкіндіктер таңбашасын</link> шерту және <gui>Жабысқақ пернелерді</gui> таңдау арқылы іске қосуға немесе сөндіруге болады. Арнайы мүмкіндіктер таңбашасы <gui>Арнайы мүмкіндіктер</gui> панелінен бір немесе бірнеше параметр іске қосылғанда көрінеді.

note: (itstool) path: page/p
en: If you press two keys at once, you can have sticky keys turn itself off temporarily to let you enter a keyboard shortcut in the normal way.
kk: Егер екі пернені бірден бассаңыз, пернетақта жарлығын әдеттегідей енгізуге мүмкіндік беру үшін жабысқақ пернелерді уақытша автоматты түрде сөндіруге болады.

note: (itstool) path: page/p
en: For example, if you have sticky keys turned on but press <key>Super</key> and <key>Tab</key> simultaneously, sticky keys would not wait for you to press another key if you had this option turned on. It <em>would</em> wait if you only pressed one key, however. This is useful if you are able to press some keyboard shortcuts simultaneously (for example, keys that are close together), but not others.
kk: Мысалы, жабысқақ пернелер қосулы болса, бірақ сіз <key>Super</key> және <key>Tab</key> пернелерін бір уақытта бассаңыз, осы опция қосулы болса, жабысқақ пернелер басқа пернені басуыңызды күтпейді. Дегенмен, тек бір пернені бассаңыз, ол <em>күтетін</em> болады. Бұл кейбір пернетақта жарлықтарын бір уақытта баса алатын болсаңыз (мысалы, бір-біріне жақын пернелер), бірақ басқаларын баса алмасаңыз пайдалы.

note: (itstool) path: page/p
en: Select <gui>Disable if two keys are pressed together</gui> to enable this.
kk: Мұны іске қосу үшін <gui>Екі перне бірге басылса, сөндіру</gui> таңдаңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: You can have the computer make a “beep” sound when you start typing a keyboard shortcut with sticky keys turned on. This is useful if you want to know that sticky keys is expecting a keyboard shortcut to be typed, so the next key press will be interpreted as part of a shortcut. Select <gui>Beep when a modifier key is pressed</gui> to enable this.
kk: Жабысқақ пернелер қосулы кезде пернетақта жарлығын тере бастағанда компьютердің «бип» дыбысын шығаруын баптауға болады. Бұл жабысқақ пернелердің пернетақта жарлығының терілуін күтіп тұрғанын білу үшін пайдалы, осылайша келесі пернені басу жарлықтың бөлігі ретінде түсіндіріледі. Мұны іске қосу үшін <gui>Түрлендіргіш перне басылғанда дыбыстық сигнал беру</gui> таңдаңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Enable visual alerts to flash the screen or window when an alert sound is played.
kk: Ескерту дыбысы ойналғанда экранның немесе терезенің жыпылықтауы үшін визуалды ескертулерді іске қосыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Flash the screen for alert sounds
kk: Ескерту дыбыстары үшін экранды жыпылықтату

note: (itstool) path: page/p
en: Your computer will play a simple alert sound for certain types of messages and events. If you have a hard time hearing these sounds, you can have either the entire screen or your current window visually flash whenever the alert sound is played.
kk: Компьютеріңіз хабарламалар мен оқиғалардың белгілі бір түрлері үшін қарапайым ескерту дыбысын ойнатады. Егер сізге бұл дыбыстарды есту қиын болса, ескерту дыбысы ойналған сайын бүкіл экранның немесе ағымдағы терезенің визуалды жыпылықтауын орнатуға болады.

note: (itstool) path: page/p
en: This can also be useful if you’re in an environment where you need your computer to be silent, such as in a library. See <link xref="sound-alert"/> to learn how to mute the alert sound, then enable visual alerts.
kk: Бұл сондай-ақ кітапхана сияқты компьютердің дыбыссыз болуы керек ортада болсаңыз пайдалы болуы мүмкін. Ескерту дыбысын қалай өшіру керектігін білу үшін <link xref="sound-alert"/> қараңыз, содан кейін визуалды ескертулерді іске қосыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Select the <gui>Hearing</gui> section to open it.
kk: <gui>Есту</gui> бөлімін ашу үшін оны таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: In the <gui>Visual Alerts</gui> section, switch the <gui>Visual Alerts</gui> switch to on.
kk: <gui>Визуалды ескертулер</gui> бөлімінде <gui>Визуалды ескертулер</gui> ауыстырып-қосқышын іске қосыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Under <gui>Flash Area</gui>, select whether you want the entire screen or just your current window title to flash.
kk: <gui>Жыпылықтау аймағы</gui> астында бүкіл экранның ба, әлде тек ағымдағы терезе тақырыбының ба жыпылықтағанын қалайтыныңызды таңдаңыз.

note: (itstool) path: note/p
en: You can quickly turn visual alerts on and off by clicking the <link xref="a11y-icon">accessibility icon</link> on the top bar and selecting <gui>Visual Alerts</gui>.
kk: Жоғарғы панельдегі <link xref="a11y-icon">арнайы мүмкіндіктер таңбашасын</link> шерту және <gui>Визуалды ескертулер</gui> таңдау арқылы визуалды ескертулерді жылдам іске қосуға және сөндіруге болады.

note: (itstool) path: credit/name
en: David King
kk: Дэвид Кинг

[ctx: link:trail]
note: (itstool) path: info/title
en: Accounts
kk: Тіркелгілер

note: (itstool) path: info/desc
en: View information about your system.
kk: Жүйеңіз туралы ақпаратты көру.

note: (itstool) path: page/title
en: About
kk: Туралы

note: (itstool) path: page/p
en: You can find out information about the hardware and OS on your system in the <app>About</app> window. Change the name used to identify your system on the network or with Bluetooth.
kk: Жүйеңіздегі аппараттық қамтама және ОЖ туралы ақпаратты <app>Туралы</app> терезесінен таба аласыз. Жүйеңізді желіде немесе Bluetooth арқылы сәйкестендіру үшін пайдаланылатын атауды өзгертіңіз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Discover information about the hardware installed on your system.
kk: Жүйеңізге орнатылған аппараттық қамтама туралы ақпаратты біліңіз.

note: (itstool) path: page/title
en: Discover information about your system hardware
kk: Жүйеңіздің аппараттық қамтамасы туралы ақпаратты білу

note: (itstool) path: page/p
en: Knowing about what hardware is installed may help you understand if new software or hardware will be compatible with your system.
kk: Қандай аппараттық қамтама орнатылғанын білу жаңа бағдарламалық қамтаманың немесе жабдықтың жүйеңізбен үйлесімді болатынын түсінуге көмектеседі.

note: (itstool) path: item/p
en: Open the <gui xref="shell-introduction#activities">Activities</gui> overview and start typing <gui>System</gui>.
kk: <gui xref="shell-introduction#activities">Көрініс</gui> панелін ашып, <gui>Жүйе</gui> деп тере бастаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Select <guiseq><gui>Settings</gui><gui>System</gui></guiseq> from the results. This will open the <gui>System</gui> panel.
kk: Нәтижелерден <guiseq><gui>Баптаулар</gui><gui>Жүйе</gui></guiseq> таңдаңыз. Бұл <gui>Жүйе</gui> панелін ашады.

note: (itstool) path: item/p
en: Select <gui>About</gui> to open the panel.
kk: Панельді ашу үшін <gui>Туралы</gui> таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Look at the information that is listed under <gui>Hardware Model</gui>, <gui>Processor</gui>, <gui>Memory</gui> and so on.
kk: <gui>Аппараттық модель</gui>, <gui>Процессор</gui>, <gui>Жад</gui> және т.б. астында көрсетілген ақпаратты қараңыз.

note: (itstool) path: note/p
en: Information can be copied from each item by selecting it and then copying to the clipboard. This makes it easy to share information about your system with others.
kk: Ақпаратты әрбір элементті таңдап, содан кейін алмасу буферіне көшіру арқылы алуға болады. Бұл жүйеңіз туралы ақпаратты басқалармен бөлісуді жеңілдетеді.

note: (itstool) path: info/desc
en: Change the name used to identify your system on the network and to Bluetooth devices.
kk: Жүйеңізді желіде және Bluetooth құрылғыларына сәйкестендіру үшін пайдаланылатын атауды өзгертіңіз.

note: (itstool) path: page/title
en: Change the device name
kk: Құрылғы атын өзгерту

note: (itstool) path: page/p
en: Having a name that is uniquely recognisable makes it easier to identify your system on the network and when pairing Bluetooth devices.
kk: Бірегей танылатын атаудың болуы жүйеңізді желіде және Bluetooth құрылғыларын жұптастыру кезінде анықтауды жеңілдетеді.

note: (itstool) path: item/p
en: Select <gui>Device Name</gui> from the list.
kk: Тізімнен <gui>Құрылғы аты</gui> таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Enter a name for your system, and confirm.
kk: Жүйеңіз үшін атау енгізіп, растаңыз.

note: (itstool) path: note/p
en: Although the hostname is changed immediately after the system name has been changed, some running programs and services may have to be restarted for the change to take effect.
kk: Хост аты жүйе атауы өзгертілгеннен кейін бірден өзгергенімен, кейбір жұмыс істеп тұрған бағдарламалар мен қызметтер өзгеріс күшіне енуі үшін қайта іске қосылуы қажет болуы мүмкін.

note: (itstool) path: info/desc
en: Discover information about the operating system installed on your system.
kk: Жүйеңізге орнатылған операциялық жүйе туралы ақпаратты біліңіз.

note: (itstool) path: page/title
en: Find information about your operating system
kk: Операциялық жүйеңіз туралы ақпаратты табу

note: (itstool) path: page/p
en: Knowing about what operating system is installed may help you understand if new software or hardware will be compatible with your system.
kk: Қандай операциялық жүйе орнатылғанын білу жаңа бағдарламалық қамтаманың немесе аппараттық қамтаманың жүйеңізбен үйлесімді болатынын түсінуге көмектеседі.

note: (itstool) path: item/p
en: Select <gui>System Details</gui>.
kk: <gui>Жүйе мәліметтері</gui> таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Look at the information that is listed under <gui>OS Name</gui>, <gui>OS Type</gui>, <gui>GNOME Version</gui> and so on.
kk: <gui>ОЖ аты</gui>, <gui>ОЖ түрі</gui>, <gui>GNOME нұсқасы</gui> және т.б. астында көрсетілген ақпаратты қараңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: A few tips on using the desktop help guide.
kk: Жұмыс үстелінің көмекші нұсқаулығын пайдалану бойынша бірнеше кеңес.

note: (itstool) path: credit/name
en: GNOME Documentation Project
kk: GNOME құжаттама жобасы

note: (itstool) path: page/title
en: About this guide
kk: Бұл нұсқаулық туралы

note: (itstool) path: page/p
en: This guide is designed to give you a tour of the features of your desktop, answer your computer-related questions, and provide tips on using your computer more effectively. Here are a few notes regarding the help guide:
kk: Бұл нұсқаулық жұмыс үстелінің мүмкіндіктерімен таныстыруға, компьютерге қатысты сұрақтарыңызға жауап беруге және компьютерді тиімдірек пайдалану бойынша кеңестер беруге арналған. Міне, көмекші нұсқаулыққа қатысты бірнеше ескертпе:

note: (itstool) path: item/p
en: The guide is sorted into small, task-oriented topics — not chapters. This means that you don’t need to skim through an entire manual to find the answer to your questions.
kk: Нұсқаулық тарауларға емес, шағын, тапсырмаға бағытталған тақырыптарға бөлінген. Бұл сұрақтарыңызға жауап табу үшін бүкіл нұсқаулықты қарап шығудың қажеті жоқ дегенді білдіреді.

note: (itstool) path: item/p
en: Related items are linked together. “See Also” links at the bottom of some pages will direct you to related topics. This makes it easy to find similar topics that might help you perform a certain task.
kk: Байланысты элементтер бір-біріне сілтеме жасайды. Кейбір беттердің төменгі жағындағы «Сондай-ақ қараңыз» сілтемелері сізді қатысты тақырыптарға бағыттайды. Бұл белгілі бір тапсырманы орындауға көмектесетін ұқсас тақырыптарды табуды жеңілдетеді.

note: (itstool) path: item/p
en: It includes built-in search. The bar at the top of the help browser is a <em>search bar</em>, and relevant results will start appearing as soon as you start typing.
kk: Онда кірістірілген іздеу мүмкіндігі бар. Көмекші браузердің жоғарғы жағындағы жолақ — <em>іздеу жолағы</em>, тере бастағанда-ақ тиісті нәтижелер пайда бола бастайды.

note: (itstool) path: item/p
en: The guide is constantly being improved. Although we attempt to provide you with a comprehensive set of helpful information, we know we can’t answer all of your questions here. If you need more assistance, you can check with your distribution’s support team.
kk: Нұсқаулық үнемі жетілдіріліп отырады. Біз сізге пайдалы ақпараттың толық жиынтығын беруге тырысқанымызбен, мұнда барлық сұрақтарыңызға жауап бере алмайтынымызды білеміз. Егер сізге көбірек көмек қажет болса, дистрибутивіңіздің қолдау көрсету тобына хабарласа аласыз.

note: (itstool) path: credit/name
en: Jim Campbell
kk: Джим Кэмпбелл

note: (itstool) path: credit/name
en: Klein Kravis
kk: Клейн Кравис

note: (itstool) path: info/desc
en: Allow applications to access your accounts online for files, contacts, calendars, and more.
kk: Қолданбаларға файлдар, контактілер, күнтізбелер және т.б. үшін желілік тіркелгілеріңізге қол жеткізуге рұқсат беріңіз.

note: (itstool) path: page/title
en: Add an account
kk: Тіркелгіні қосу

note: (itstool) path: page/p
en: Adding an account will help link your online accounts with your desktop. Thus, your email client, calendar and other related applications will be set up for you.
kk: Тіркелгіні қосу желілік тіркелгілеріңізді жұмыс үстелімен байланыстыруға көмектеседі. Осылайша, сіз үшін электрондық пошта клиенті, күнтізбе және басқа да қатысты қолданбалар бапталады.

note: (itstool) path: item/p
en: Open the <gui xref="shell-introduction#activities">Activities</gui> overview and start typing <gui>Online Accounts</gui>.
kk: <gui xref="shell-introduction#activities">Көрініс</gui> панелін ашып, <gui>Желілік тіркелгілер</gui> деп тере бастаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click on <gui>Online Accounts</gui> to open the panel.
kk: Панельді ашу үшін <gui>Желілік тіркелгілер</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Select an account from the list.
kk: Тізімнен тіркелгіні таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Select the type of account you want to add.
kk: Қосқыңыз келетін тіркелгі түрін таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: A dialog will open where you can either enter your online account credentials or a button which will open your web browser to log into the account. For example, if you are setting up a Google account, click <gui>Sign in...</gui> and then enter your email address and password.
kk: Тіркелгі мәліметтерін енгізуге болатын сұхбат терезесі немесе тіркелгіге кіру үшін веб-браузерді ашатын батырма ашылады. Мысалы, Google тіркелгісін баптап жатсаңыз, <gui>Кіру...</gui> батырмасын шертіп, содан кейін электрондық пошта адресіңіз бен пароліңізді енгізіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: If you have entered your credentials correctly, you will be prompted to allow GNOME access to your online account. Authorize access to continue.
kk: Егер тіркелгі мәліметтерін дұрыс енгізсеңіз, сізге GNOME-ға желілік тіркелгіңізге қол жеткізуге рұқсат беру туралы сұрау келеді. Жалғастыру үшін қол жеткізуді авторизациялаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: All services that are offered by an account provider will be enabled by default. <link xref="accounts-disable-service">Switch</link> individual services to off to disable them.
kk: Тіркелгі провайдері ұсынатын барлық қызметтер әдепкі бойынша іске қосылады. Жеке қызметтерді сөндіру үшін оларды <link xref="accounts-disable-service">ауыстырып-қосқышпен</link> өшіріңіз.

note: (itstool) path: page/p
en: After you have added accounts, applications can use those accounts for the services you have chosen to allow. See <link xref="accounts-disable-service"/> for information on controlling which services to allow.
kk: Тіркелгілерді қосқаннан кейін, қолданбалар сол тіркелгілерді сіз рұқсат берген қызметтер үшін пайдалана алады. Қай қызметтерге рұқсат беруді басқару туралы ақпаратты <link xref="accounts-disable-service"/> бөлімінен қараңыз.

note: (itstool) path: note/p
en: Many online services provide an authorization token which GNOME stores instead of your password. If you remove an account, you should also revoke that certificate in the online service. See <link xref="accounts-remove"/> for more information.
kk: Көптеген желілік қызметтер GNOME-да пароль орнына сақталатын авторизация токенін береді. Тіркелгіні өшірсеңіз, сол сертификатты желілік қызметте де қайтарып алуыңыз керек. Қосымша ақпаратты <link xref="accounts-remove"/> бөлімінен қараңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Some online accounts can be used to access multiple services (like calendar and email). You can control which of these services can be used by applications.
kk: Кейбір желілік тіркелгілерді бірнеше қызметке (күнтізбе және электрондық пошта сияқты) қол жеткізу үшін пайдалануға болады. Бұл қызметтердің қайсысын қолданбалар пайдалана алатынын басқара аласыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Control which online services an account can be used to access
kk: Тіркелгіні қай желілік қызметтерге қол жеткізу үшін пайдалануға болатынын басқару

note: (itstool) path: page/p
en: Some types of online account providers allow you to access several services with the same user account. For example, Google accounts provide access to calendar, email, and contacts. You may want to use your account for some services, but not others. For example, you may want to use your Google account for email but not calendar if you have a different online account that you use for calendar.
kk: Желілік тіркелгі провайдерлерінің кейбір түрлері бірдей пайдаланушы тіркелгісімен бірнеше қызметке қол жеткізуге мүмкіндік береді. Мысалы, Google тіркелгілері күнтізбеге, электрондық поштаға және контактілерге қол жеткізуді қамтамасыз етеді. Тіркелгіңізді кейбір қызметтер үшін пайдаланып, басқалары үшін пайдаланбауды қалауыңыз мүмкін. Мысалы, күнтізбе үшін басқа желілік тіркелгіңіз болса, Google тіркелгіңізді электрондық пошта үшін пайдаланып, күнтізбе үшін пайдаланбауды қалауыңыз мүмкін.

note: (itstool) path: page/p
en: You can disable some of the services that are provided by each online account:
kk: Әрбір желілік тіркелгі ұсынатын кейбір қызметтерді сөндіруге болады:

note: (itstool) path: item/p
en: Select the account which you want to change from the list on the right.
kk: Оң жақтағы тізімнен өзгерткіңіз келетін тіркелгіні таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: A list of services that are available with this account will be shown under <gui>Use for</gui>. See <link xref="accounts-which-application"/> to see which applications access which services.
kk: Осы тіркелгімен қолжетімді қызметтер тізімі <gui>Келесі үшін қолдану</gui> астында көрсетіледі. Қай қолданбалардың қай қызметтерге қол жеткізетінін көру үшін <link xref="accounts-which-application"/> қараңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Switch off any of the services that you do not want to use.
kk: Пайдаланғыңыз келмейтін кез келген қызметті сөндіріңіз.

note: (itstool) path: page/p
en: Once a service has been disabled for an account, applications on your computer will not be able to use the account to connect to that service any more.
kk: Тіркелгі үшін қызмет сөндірілгеннен кейін, компьютеріңіздегі қолданбалар сол қызметке қосылу үшін бұдан былай тіркелгіні пайдалана алмайды.

note: (itstool) path: page/p
en: To turn on a service that you disabled, just go back to the <gui>Online Accounts</gui> panel and switch it on.
kk: Сөндірілген қызметті іске қосу үшін <gui>Желілік тіркелгілер</gui> панеліне қайта оралып, оны қосыңыз.

note: (itstool) path: credit/name
en: Baptiste Mille-Mathias
kk: Батист Миль-Матиас

note: (itstool) path: info/desc
en: What if an online service is not listed?
kk: Егер желілік қызмет тізімде болмаса не істеу керек?

note: (itstool) path: page/title
en: Why is my account type not on the list?
kk: Неліктен менің тіркелгі түрім тізімде жоқ?

note: (itstool) path: page/p
en: Support for your favorite online service needs someone to develop it. Only the account types that are listed are currently supported.
kk: Таңдаулы желілік қызметіңізді қолдау үшін біреу оны әзірлеуі керек. Қазіргі уақытта тек тізімдегі тіркелгі түрлеріне қолдау көрсетіледі.

note: (itstool) path: note/p
en: If you are interested in adding support for other services, contact the developers on the <link href="https://gitlab.gnome.org/GNOME/gnome-online-accounts/-/issues/"> issue tracker</link>.
kk: Егер басқа қызметтерге қолдау қосуға мүдделі болсаңыз, <link href="https://gitlab.gnome.org/GNOME/gnome-online-accounts/-/issues/"> мәселелер трекерінде</link> әзірлеушілерге хабарласыңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Remove access to an online service provider from your applications.
kk: Қолданбаларыңыздың желілік қызмет провайдеріне қол жеткізуін өшіру.

note: (itstool) path: page/title
en: Remove an account
kk: Тіркелгіні өшіру

note: (itstool) path: page/p
en: You can remove an online account which you no longer want to use.
kk: Енді пайдаланғыңыз келмейтін желілік тіркелгіні өшіре аласыз.

note: (itstool) path: note/p
en: Many online services provide an authorization token which your desktop stores instead of your password. If you remove an account, you should also revoke that certificate in the online service. This will ensure that no other application or website can connect to that service using the authorization for your desktop.
kk: Көптеген желілік қызметтер жұмыс үстелінде пароль орнына сақталатын авторизация токенін береді. Тіркелгіні өшірсеңіз, сол сертификатты желілік қызметте де қайтарып алуыңыз керек. Бұл басқа ешбір қолданба немесе веб-сайт жұмыс үстеліңіздің авторизациясын пайдаланып сол қызметке қосыла алмайтынына кепілдік береді.

note: (itstool) path: note/p
en: How to revoke the authorization depends on the service provider. Check your settings on the provider’s website for authorized or connected apps or sites. Look for an app called “GNOME” and remove it.
kk: Авторизацияны қалай қайтарып алу қызмет провайдеріне байланысты. Провайдердің веб-сайтындағы авторизацияланған немесе қосылған қолданбалар немесе сайттар үшін баптауларыңызды тексеріңіз. «GNOME» деп аталатын қолданбаны тауып, оны өшіріңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Select the account which you wish to remove.
kk: Өшіргіңіз келетін тіркелгіні таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click the <gui>-</gui> button in the lower-left corner of the window.
kk: Терезенің төменгі сол жақ бұрышындағы <gui>-</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click <gui>Remove</gui> in the confirmation dialog.
kk: Растау сұхбат терезесінде <gui>Өшіру</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: note/p
en: Instead of deleting the account completely, it is possible to <link xref="accounts-disable-service">restrict the services</link> accessed by your desktop.
kk: Тіркелгіні толығымен өшірудің орнына, жұмыс үстелі қол жеткізетін <link xref="accounts-disable-service">қызметтерді шектеуге</link> болады.

note: (itstool) path: info/desc
en: Applications can use the accounts created in <app>Online Accounts</app> and the services they exploit.
kk: Бағдарламалар <app>Желілік тіркелгілер</app> терезесінде жасалған тіркелгілерді және олар қолданатын сервистерді пайдалана алады.

note: (itstool) path: page/title
en: Online services and applications
kk: Желілік сервистер мен бағдарламалар

note: (itstool) path: page/p
en: Once you have added an online account, any application can use that account for any of the available services that you have not <link xref="accounts-disable-service">disabled</link>. Different providers provide different services. This page lists the different services and some of the applications that are known to use them.
kk: Желілік тіркелгіні қосқаннан кейін, кез келген бағдарлама оны сіз <link xref="accounts-disable-service">сөндірмеген</link> қолжетімді сервистер үшін пайдалана алады. Әртүрлі провайдерлер әртүрлі сервистерді ұсынады. Бұл бетте әртүрлі сервистер мен оларды қолданатын кейбір бағдарламалар тізімі көрсетілген.

note: (itstool) path: item/title
en: Calendar
kk: Күнтізбе

note: (itstool) path: item/p
en: The Calendar service allows you to view, add, and edit events in an online calendar. It is used by applications like <app>Calendar</app>, <app>Evolution</app>, and <app>California</app>.
kk: Күнтізбе сервисі сізге желілік күнтізбедегі оқиғаларды көруге, қосуға және түзетуге мүмкіндік береді. Оны <app>Күнтізбе</app>, <app>Evolution</app> және <app>California</app> сияқты бағдарламалар қолданады.

note: (itstool) path: item/title
en: Chat
kk: Чат

note: (itstool) path: item/p
en: The Chat service allows you to chat with your contacts on popular instant messaging platforms. It is used by the <app>Empathy</app> application.
kk: Чат сервисі танымал жедел хабар алмасу платформаларындағы контактілеріңізбен сөйлесуге мүмкіндік береді. Оны <app>Empathy</app> бағдарламасы қолданады.

note: (itstool) path: item/title (itstool) path: page/title
en: Contacts
kk: Контактілер

note: (itstool) path: item/p
en: The Contacts service allows you to see the published details of your contacts on various services. It is used by applications like <app>Contacts</app> and <app>Evolution</app>.
kk: Контактілер сервисі әртүрлі сервистердегі контактілеріңіздің жарияланған мәліметтерін көруге мүмкіндік береді. Оны <app>Контактілер</app> және <app>Evolution</app> сияқты бағдарламалар қолданады.

note: (itstool) path: item/title (itstool) path: section/title
en: Files
kk: Файлдар

note: (itstool) path: item/p
en: The Files service adds a remote file location, as if you had added one using the <link xref="nautilus-connect">Connect to Server</link> functionality in the file manager. You can access remote files using the file manager, as well as through file open and save dialogs in any application.
kk: Файлдар сервисі файлдар менеджеріндегі <link xref="nautilus-connect">Серверге қосылу</link> мүмкіндігін қолданғандай, қашықтағы файлдар орнын қосады. Сіз қашықтағы файлдарға файлдар менеджері, сондай-ақ кез келген бағдарламадағы файлды ашу және сақтау сұхбат терезелері арқылы қол жеткізе аласыз.

note: (itstool) path: item/title
en: Mail
kk: Пошта

note: (itstool) path: item/p
en: The Mail service allows you to send and receive email through an email provider like Google. It is used by <app>Evolution</app>.
kk: Пошта сервисі Google сияқты электрондық пошта провайдері арқылы хаттарды жіберуге және алуға мүмкіндік береді. Оны <app>Evolution</app> қолданады.

note: (itstool) path: item/title
en: Photos
kk: Фотолар

note: (itstool) path: item/p
en: The Photos service allows you to view your online photos such as those you post on Facebook. You can view your photos using the <app>Photos</app> application.
kk: Фотолар сервисі Facebook желісінде жариялаған суреттеріңіз сияқты желілік фотоларды көруге мүмкіндік береді. Фотоларыңызды <app>Фотолар</app> бағдарламасы арқылы көре аласыз.

note: (itstool) path: item/title
en: Printers
kk: Принтерлер

note: (itstool) path: item/p
en: The Printers service allows you to send a PDF copy to a provider from within the print dialog of any application. The provider might provide print services, or it might just serve as storage for the PDF, which you can download and print later.
kk: Принтерлер сервисі кез келген бағдарламаның басып шығару сұхбат терезесінен провайдерге PDF көшірмесін жіберуге мүмкіндік береді. Провайдер басып шығару қызметтерін ұсынуы мүмкін немесе оны кейін жүктеп алып, басып шығаруға болатын PDF файлының қоймасы ретінде пайдалануы мүмкін.

note: (itstool) path: info/desc
en: Why add your email or social media accounts to your desktop?
kk: Неліктен электрондық пошта немесе әлеуметтік желі тіркелгілерін жұмыс үстеліне қосу керек?

note: (itstool) path: page/title
en: Why add an account?
kk: Неліктен тіркелгі қосу керек?

note: (itstool) path: page/p
en: Adding your online accounts brings your choice of services like calendar, chat, and e-mail straight to your desktop and makes the information of the services a seamless part of your user experience. By adding accounts you can easily keep in touch using services from different accounts, like chats, at the same time. Just set up your online accounts once and every time you start your computer all the accounts and services that you have added are ready to use.
kk: Желілік тіркелгілеріңізді қосу арқылы күнтізбе, чат және электрондық пошта сияқты таңдалған сервистер жұмыс үстеліңізге келеді және сервистер ақпаратын жұмыс тәжірибеңіздің ажырамас бөлігіне айналдырады. Тіркелгілерді қосу арқылы сіз бір уақытта чаттар сияқты әртүрлі тіркелгілердің сервистерін пайдаланып, оңай байланыста бола аласыз. Желілік тіркелгілерді бір рет баптап қойсаңыз болғаны, компьютерді әр қосқан сайын барлық қосылған тіркелгілер мен сервистер пайдалануға дайын болады.

note: (itstool) path: page/p
en: See <link xref="accounts-which-application"/> for information on which applications can access which online services.
kk: Қай бағдарламалардың қай желілік сервистерге қол жеткізе алатыны туралы ақпаратты <link xref="accounts-which-application"/> бөлімінен қараңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Connect to your accounts with various online services.
kk: Әртүрлі желілік сервистердегі тіркелгілеріңізге қосылыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Online accounts
kk: Желілік тіркелгілер

note: (itstool) path: page/p
en: You can enter your login details for some online services, such as Google and Facebook, into the <app>Online Accounts</app> window. This lets you use applications to access online services like email, calendars, chat, and documents.
kk: <app>Желілік тіркелгілер</app> терезесінде Google және Facebook сияқты кейбір желілік сервистер үшін кіру мәліметтерін енгізе аласыз. Бұл сізге электрондық пошта, күнтізбелер, чат және құжаттар сияқты желілік сервистерге қол жеткізу үшін бағдарламаларды пайдалануға мүмкіндік береді.

note: (itstool) path: info/desc
en: Verify your backup was successful.
kk: Архивтің сәтті жасалғанын тексеріңіз.

note: (itstool) path: page/title
en: Check your backup
kk: Архивті тексеру

note: (itstool) path: page/p
en: After you have backed up your files, you should make sure that the backup was successful. If it didn’t work properly, you could lose important data since some files could be missing from the backup.
kk: Файлдарды архивтегеннен кейін, архивтеудің сәтті аяқталғанына көз жеткізіңіз. Егер ол дұрыс жұмыс істемесе, архивте кейбір файлдар болмағандықтан маңызды деректерді жоғалтып алуыңыз мүмкін.

note: (itstool) path: page/p
en: When you use <app>Files</app> to copy or move files, the computer checks to make sure that all of the data transferred correctly. However, if you are transferring data that is very important to you, you may want to perform additional checks to confirm that your data has been transferred properly.
kk: Файлдарды көшіру немесе жылжыту үшін <app>Файлдар</app> бағдарламасын пайдаланған кезде, компьютер барлық деректердің дұрыс тасымалданғанын тексереді. Дегенмен, егер сіз өте маңызды деректерді тасымалдап жатсаңыз, деректеріңіздің дұрыс тасымалданғанын растау үшін қосымша тексерулер жүргізуіңіз мүмкін.

note: (itstool) path: page/p
en: You can do an extra check by looking through the copied files and folders on the destination media. By checking to make sure that the files and folders you transferred are actually there in the backup, you can have extra confidence that the process was successful.
kk: Нысаналы тасушыдағы көшірілген файлдар мен бумаларды қарап шығу арқылы қосымша тексеру жүргізе аласыз. Тасымалданған файлдар мен бумалардың архивте бар екеніне көз жеткізу арқылы процестің сәтті аяқталғанына нық сенімді бола аласыз.

note: (itstool) path: note/p
en: If you find that you do regular backups of large amounts of data, you may find it easier to use a dedicated backup program, such as <app>Déjà Dup</app>. Such a program is more powerful and more reliable than just copying and pasting files.
kk: Егер сіз үлкен көлемдегі деректерді жүйелі түрде архивтейтін болсаңыз, <app>Déjà Dup</app> сияқты арнайы архивтеу бағдарламасын пайдалану оңайырақ болуы мүмкін. Мұндай бағдарлама файлдарды көшіру және кірістіруге қарағанда қуаттырақ және сенімдірек.

note: (itstool) path: info/desc
en: Learn how often you should backup your important files to make sure that they are safe.
kk: Маңызды файлдарыңыздың қауіпсіздігін қамтасу ету үшін оларды қаншалықты жиі архивтеу керектігін біліңіз.

note: (itstool) path: page/title
en: Frequency of backups
kk: Архивтеу жиілігі

note: (itstool) path: page/p
en: How often you make backups will depend on the type of data to be backed up. For example, if you are running a network environment with critical data stored on your servers, then even nightly backups may not be enough.
kk: Архивтеудің қаншалықты жиі жасалатыны архивтелетін деректер түріне байланысты болады. Мысалы, егер сіз серверлеріңізде маңызды деректер сақталған желілік ортаны басқарып отырсаңыз, тіпті күнделікті түнгі архивтеу де жеткіліксіз болуы мүмкін.

note: (itstool) path: page/p
en: On the other hand, if you are backing up the data on your home computer then hourly backups would likely be unnecessary. You may find it helpful to consider the following points when planning your backup schedule:
kk: Екінші жағынан, егер сіз үй компьютеріндегі деректерді архивтейтін болсаңыз, сағат сайынғы архивтеу қажет болмауы мүмкін. Архивтеу кестесін жоспарлағанда келесі тармақтарды ескеру пайдалы болуы мүмкін:

note: (itstool) path: item/p
en: The amount of time you spend on the computer.
kk: Компьютерде өткізетін уақыт мөлшері.

note: (itstool) path: item/p
en: How often and by how much the data on the computer changes.
kk: Компьютердегі деректердің қаншалықты жиі және қаншалықты өзгеретіні.

note: (itstool) path: page/p
en: If the data you want to back up is lower priority, or subject to few changes, like music, e-mails and family photos, then weekly or even monthly backups may suffice. However, if you happen to be in the middle of a tax audit, more frequent backups may be necessary.
kk: Егер сіз архивтегіңіз келетін деректердің басымдылығы төмен болса немесе музыка, электрондық пошта және отбасылық фотосуреттер сияқты аз өзгертілетін болса, онда апта сайынғы немесе тіпті ай сайынғы архивтеу жеткілікті болуы мүмкін. Дегенмен, егер сіз салықтық тексеру кезінде болсаңыз, жиірек архивтеу қажет болуы мүмкін.

note: (itstool) path: page/p
en: As a general rule, the amount of time in between backups should be no more than the amount of time you are willing to spend re-doing any lost work. For example, if spending a week re-writing lost documents is too long for you, you should back up at least once per week.
kk: Жалпы ереже бойынша, архивтеулер арасындағы уақыт мөлшері жоғалған жұмысты қайта орындауға жұмсайтын уақытыңыздан аспауы керек. Мысалы, егер жоғалған құжаттарды бір апта бойы қайта жазу сіз үшін тым ұзақ болса, онда кем дегенде аптасына бір рет архивтеуіңіз керек.

note: (itstool) path: info/desc
en: Use Déjà Dup (or another backup application) to make copies of your valuable files and settings to protect against loss.
kk: Құнды файлдарыңыз бен параметрлеріңізді жоғалудан қорғау үшін олардың көшірмелерін жасау үшін Déjà Dup (немесе басқа архивтеу бағдарламасын) пайдаланыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: How to back up
kk: Қалай архивтеу керек

note: (itstool) path: page/p
en: The easiest way of backing up your files and settings is to let a backup application manage the backup process for you. A number of different backup applications are available, for example <app>Déjà Dup</app>.
kk: Файлдар мен параметрлерді архивтеудің ең оңай жолы — архивтеу процесін архивтеу бағдарламасына тапсыру. Көптеген әртүрлі архивтеу бағдарламалары бар, мысалы <app>Déjà Dup</app>.

note: (itstool) path: page/p
en: The help for your chosen backup application will walk you through setting your preferences for the backup, as well as how to restore your data.
kk: Таңдалған архивтеу бағдарламасының көмегі сізге архивтеу қалауларын орнатуды, сондай-ақ деректерді қалай қалпына келтіру керектігін көрсетеді.

note: (itstool) path: page/p
en: An alternative option is to <link xref="files-copy">copy your files</link> to a safe location, such as an external hard drive, an online storage service, or a USB drive. Your <link xref="backup-thinkabout">personal files</link> and settings are usually in your Home folder, so you can copy them from there.
kk: Баламалы опция — <link xref="files-copy">файлдарыңызды</link> сыртқы қатты диск, желілік сақтау сервисі немесе USB дискісі сияқты қауіпсіз орынға көшіру. <link xref="backup-thinkabout">Жеке файлдарыңыз</link> бен параметрлеріңіз әдетте үй бумасында болады, сондықтан оларды сол жерден көшіре аласыз.

note: (itstool) path: page/p
en: The amount of data you can back up is limited by the size of the storage device. If you have the room on your backup device, it is best to back up the entire Home folder with the following exceptions:
kk: Архивтеуге болатын деректер мөлшері сақтау құрылғысының өлшемімен шектеледі. Егер архивтеу құрылғысында орын болса, келесі ерекшеліктерді қоспағанда, бүкіл үй бумасын архивтеген дұрыс:

note: (itstool) path: item/p
en: Files that are already backed up somewhere else, such as to a USB drive, or other removable media.
kk: USB дискісі немесе басқа алынбалы тасушы сияқты басқа жерде архивтелген файлдар.

note: (itstool) path: item/p
en: Files that you can recreate easily. For example, if you are a programmer, you do not have to back up the files that get produced when you compile your programs. Instead, just make sure that you back up the original source files.
kk: Оңай қайта жасауға болатын файлдар. Мысалы, егер сіз бағдарламашы болсаңыз, бағдарламаларыңызды компиляциялау кезінде жасалатын файлдарды архивтеудің қажеті жоқ. Оның орнына бастапқы код файлдарын архивтегеніңізге көз жеткізіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Any files in the Trash folder. Your Trash folder can be found in <file>~/.local/share/Trash</file>.
kk: Қоқыс шелегі бумасындағы кез келген файлдар. Қоқыс шелегі бумасын <file>~/.local/share/Trash</file> ішінен табуға болады.

note: (itstool) path: info/desc
en: Retrieve your files from a backup.
kk: Файлдарыңызды архивтен алыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Restore a backup
kk: Архивті қалпына келтіру

note: (itstool) path: page/p
en: If you lost or deleted some of your files, but you have a backup of them, you can restore them from the backup:
kk: Егер сіз кейбір файлдарыңызды жоғалтып алсаңыз немесе өшіріп алсаңыз, бірақ олардың архиві болса, оларды архивтен қалпына келтіре аласыз:

note: (itstool) path: item/p
en: If you want to restore your backup from a device such as external hard drive, USB drive or another computer on the network, you can <link xref="files-copy">copy them</link> back to your computer.
kk: Егер сіз архивті сыртқы қатты диск, USB дискісі немесе желідегі басқа компьютер сияқты құрылғыдан қалпына келтіргіңіз келсе, оларды компьютеріңізге қайта <link xref="files-copy">көшіре</link> аласыз.

note: (itstool) path: item/p
en: If you created your backup using a backup application such as <app>Déjà Dup</app>, it is recommended that you use the same application to restore your backup. Review the application help for your backup program: it will provide specific instructions on how to restore your files.
kk: Егер сіз архивті <app>Déjà Dup</app> сияқты архивтеу бағдарламасының көмегімен жасаған болсаңыз, архивті қалпына келтіру үшін сол бағдарламаны пайдалану ұсынылады. Архивтеу бағдарламасының анықтамасын қарап шығыңыз: онда файлдарды қалпына келтіру бойынша нақты нұсқаулар беріледі.

note: (itstool) path: info/desc
en: A list of folders where you can find documents, files and settings that you may want to back up.
kk: Архивтегіңіз келетін құжаттарды, файлдарды және параметрлерді табуға болатын бумалар тізімі.

note: (itstool) path: page/title
en: Where can I find the files I want to back up?
kk: Архивтегім келетін файлдарды қайдан таба аламын?

note: (itstool) path: page/p
en: Deciding which files to back up, and locating them, is the most difficult step when attempting to perform a backup. Listed below are the most common locations of important files and settings that you may want to back up.
kk: Қай файлдарды архивтеу керектігін шешу және олардың орналасқан жерін анықтау — архивтеуді орындау кезіндегі ең қиын қадам. Төменде сіз архивтегіңіз келетін маңызды файлдар мен параметрлердің ең көп таралған орындары көрсетілген.

note: (itstool) path: item/p
en: Personal files (documents, music, photos and videos)
kk: Жеке файлдар (құжаттар, музыка, фотолар және видеолар)

note: (itstool) path: item/p translators: xdg dirs are localised by package xdg-user-dirs and need to be translated. You can find the correct translations for your language here: http://translationproject.org/domain/xdg-user-dirs.html
en: These are usually stored in your home folder (<file>/home/your_name</file>). They could be in subfolders such as <file>Desktop</file>, <file>Documents</file>, <file>Pictures</file>, <file>Music</file> and <file>Videos</file>.
kk: Олар әдетте үй бумасында (<file>/home/сіздің_атыңыз</file>) сақталады. Олар <file>Жұмыс үстелі</file>, <file>Құжаттар</file>, <file>Суреттер</file>, <file>Музыка</file> және <file>Видеолар</file> сияқты ішкі бумаларда болуы мүмкін.

note: (itstool) path: item/p
en: If your backup medium has sufficient space (if it is an external hard disk, for example), consider backing up the entire Home folder. You can find out how much disk space your Home folder takes up by using the <app>Disk Usage Analyzer</app>.
kk: Егер архивтеу тасушысында жеткілікті орын болса (мысалы, сыртқы қатты диск болса), бүкіл үй бумасын архивтеуді қарастырыңыз. Үй бумаңыздың қанша диск орнын алатынын <app>Диск қолданылуын талдаушы</app> арқылы білуге болады.

note: (itstool) path: item/p
en: Hidden files
kk: Жасырын файлдар

note: (itstool) path: item/p
en: Any file or folder name that starts with a period (.) is hidden by default. To view hidden files, press the menu button in the sidebar of the window of <app>Files</app> and press <gui>Show Hidden Files</gui>, or press <keyseq><key>Ctrl</key><key>H</key></keyseq>. You can copy these to a backup location like any other file.
kk: Нүктеден (.) басталатын кез келген файл немесе бума атауы әдепкі бойынша жасырылады. Жасырын файлдарды көру үшін <app>Файлдар</app> терезесінің бүйірлік панеліндегі мәзір батырмасын басып, <gui>Жасырын файлдарды көрсету</gui> таңдаңыз немесе <keyseq><key>Ctrl</key><key>H</key></keyseq> басыңыз. Сіз оларды кез келген басқа файл сияқты архивтеу орнына көшіре аласыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Personal settings (desktop preferences, themes, and software settings)
kk: Жеке параметрлер (жұмыс үстелінің қалаулары, тақырыптар және бағдарламалық қамтама параметрлері)

note: (itstool) path: item/p
en: Most applications store their settings in hidden folders inside your Home folder (see above for information on hidden files).
kk: Көптеген бағдарламалар өз параметрлерін үй бумасындағы жасырын бумаларда сақтайды (жасырын файлдар туралы ақпаратты жоғарыдан қараңыз).

note: (itstool) path: item/p
en: Most of your application settings will be stored in the hidden folders <file>.config</file> and <file>.local</file> in your Home folder.
kk: Бағдарлама параметрлерінің көбі үй бумасындағы <file>.config</file> және <file>.local</file> жасырын бумаларында сақталады.

note: (itstool) path: item/p
en: System-wide settings
kk: Жүйелік параметрлер

note: (itstool) path: item/p
en: Settings for important parts of the system are not stored in your Home folder. There are a number of locations that they could be stored, but most are stored in the <file>/etc</file> folder. In general, you will not need to back up these files on a home computer. If you are running a server, however, you should back up the files for the services that it is running.
kk: Жүйенің маңызды бөліктеріне арналған параметрлер үй бумасында сақталмайды. Олар сақталуы мүмкін бірнеше орын бар, бірақ олардың көбі <file>/etc</file> бумасында сақталады. Жалпы алғанда, үй компьютерінде бұл файлдарды архивтеудің қажеті болмайды. Дегенмен, егер сіз серверді басқарып отырсаңыз, онда орындалатын сервистердің файлдарын архивтеуіңіз керек.

note: (itstool) path: info/desc
en: Back up anything that you cannot bear to lose if something goes wrong.
kk: Бірдеңе дұрыс болмай қалса, жоғалтуға болмайтын кез келген нәрсені архивтеңіз.

note: (itstool) path: page/title
en: What to back up
kk: Не архивтеу керек

note: (itstool) path: page/p
en: Your priority should be to back up your <link xref="backup-thinkabout">most important files</link> as well as those that are difficult to recreate. For example, ranked from most important to least important:
kk: Сіздің басымдылығыңыз <link xref="backup-thinkabout">ең маңызды файлдарды</link>, сондай-ақ қайта жасау қиын файлдарды архивтеу болуы керек. Мысалы, ең маңыздыдан ең аз маңыздыға қарай реттелген:

note: (itstool) path: item/title
en: Your personal files
kk: Жеке файлдарыңыз

note: (itstool) path: item/p
en: This may include documents, spreadsheets, email, calendar appointments, financial data, family photos, or any other personal files that you would consider irreplaceable.
kk: Бұған құжаттар, электрондық кестелер, электрондық пошта, күнтізбелік кездесулер, қаржылық деректер, отбасылық фотосуреттер немесе сіз орны толмас деп санайтын кез келген басқа жеке файлдар кіруі мүмкін.

note: (itstool) path: item/title
en: Your personal settings
kk: Жеке параметрлеріңіз

note: (itstool) path: item/p
en: This includes changes you may have made to colors, backgrounds, screen resolution and mouse settings on your desktop. This also includes application preferences, such as settings for <app>LibreOffice</app>, your music player, and your email program. These are replaceable, but may take a while to recreate.
kk: Бұған жұмыс үстеліндегі түстерге, фондарға, экран ажыратымдылығына және тышқан параметрлеріне енгізген өзгерістеріңіз кіреді. Сондай-ақ, бұған <app>LibreOffice</app>, музыка ойнатқышы және электрондық пошта бағдарламасы сияқты бағдарлама қалаулары кіреді. Олар ауыстырылады, бірақ қайта жасау үшін біраз уақыт кетуі мүмкін.

note: (itstool) path: item/title
en: System settings
kk: Жүйелік параметрлер

note: (itstool) path: item/p
en: Most people never change the system settings that are created during installation. If you do customize your system settings for some reason, or if you use your computer as a server, then you may wish to back up these settings.
kk: Көптеген адамдар орнату кезінде жасалған жүйелік параметрлерді ешқашан өзгертпейді. Егер сіз қандай да бір себептермен жүйелік параметрлеріңізді өзгертсеңіз немесе компьютеріңізді сервер ретінде пайдалансаңыз, онда бұл параметрлерді архивтегіңіз келуі мүмкін.

note: (itstool) path: item/title
en: Installed software
kk: Орнатылған бағдарламалық қамтама

note: (itstool) path: item/p
en: The software you use can normally be restored quite quickly after a serious computer problem by reinstalling it.
kk: Сіз пайдаланатын бағдарламалық қамтаманы әдетте компьютердегі күрделі ақаудан кейін оны қайта орнату арқылы тез қалпына келтіруге болады.

note: (itstool) path: page/p
en: In general, you will want to back up files that are irreplaceable and files that require a great time investment to replace without a backup. If things are easy to replace, on the other hand, you may not want to use up disk space by having backups of them.
kk: Жалпы алғанда, сіз орны толмас файлдарды және архивсіз ауыстыру үшін көп уақытты қажет ететін файлдарды архивтегіңіз келеді. Екінші жағынан, егер заттарды ауыстыру оңай болса, олардың архивтеріне диск орнын жұмсағыңыз келмеуі мүмкін.

note: (itstool) path: info/desc
en: Advice on where to store your backups and what type of storage device to use.
kk: Архивтерді қайда сақтау керек және сақтау құрылғысының қай түрін пайдалану керектігі туралы кеңес.

note: (itstool) path: page/title
en: Where to store your backup
kk: Архивті қайда сақтау керек

note: (itstool) path: page/p
en: You should store backup copies of your files somewhere separate from your computer — on an external hard disk, for example. That way, if the computer breaks, or is lost or is stolen, the backup will still be intact. For maximum security, you shouldn’t keep the backup in the same building as your computer. If there is a fire or theft, both copies of the data could be lost if they are kept together.
kk: Файлдарыңыздың архивтік көшірмелерін компьютерден бөлек жерде сақтауыңыз керек — мысалы, сыртқы қатты дискіде. Осылайша, компьютер істен шықса, жоғалса немесе ұрланса, архив бүтін қалады. Максималды қауіпсіздік үшін архивті компьютермен бір ғимаратта сақтамау керек. Өрт немесе ұрлық болған жағдайда, деректердің екі көшірмесі де бірге сақталса, жоғалуы мүмкін.

note: (itstool) path: page/p
en: It is important to choose an appropriate <em>backup medium</em> too. You need to store your backups on a device that has sufficient disk capacity for all of the backed-up files.
kk: Тиісті <em>архивтеу тасушысын</em> таңдау да маңызды. Архивтерді барлық архивтелген файлдар үшін жеткілікті диск сыйымдылығы бар құрылғыда сақтау керек.

note: (itstool) path: list/title
en: Local and remote storage options
kk: Жергілікті және қашықтағы сақтау опциялары

note: (itstool) path: item/p
en: USB memory key (low capacity)
kk: USB жады кілті (төмен сыйымдылық)

note: (itstool) path: item/p
en: Internal disk drive (high capacity)
kk: Ішкі диск жетегі (жоғары сыйымдылық)

note: (itstool) path: item/p
en: External hard disk (typically high capacity)
kk: Сыртқы қатты диск (әдетте жоғары сыйымдылық)

note: (itstool) path: item/p
en: Network-connected drive (high capacity)
kk: Желілік диск жетегі (жоғары сыйымдылық)

note: (itstool) path: item/p
en: File/backup server (high capacity)
kk: Файл/архивтеу сервері (жоғары сыйымдылық)

note: (itstool) path: item/p
en: Writable CDs or DVDs (low/medium capacity)
kk: Жазылатын CD немесе DVD дискілері (төмен/орташа сыйымдылық)

note: (itstool) path: item/p
en: Online backup service (<link href="http://aws.amazon.com/s3/">Amazon S3</link>, for example; capacity depends on price)
kk: Желілік архивтеу сервисі (мысалы, <link href="http://aws.amazon.com/s3/">Amazon S3</link>; сыйымдылығы бағасына байланысты)

note: (itstool) path: page/p
en: Some of these options have sufficient capacity to allow for a backup of every file on your system, also known as a <em>complete system backup</em>.
kk: Осы опциялардың кейбіреулерінде жүйеңіздегі әрбір файлдың архивін жасауға мүмкіндік беретін жеткілікті сыйымдылық бар, ол сондай-ақ <em>жүйенің толық архиві</em> деп те аталады.

[ctx: link:trail]
note: (itstool) path: info/title
en: Backups
kk: Архивтер

note: (itstool) path: info/desc
en: Why, what, where and how of backups.
kk: Архивтеудің неге, не, қайда және қалай екені.

note: (itstool) path: page/title
en: Back up your important files
kk: Маңызды файлдарыңызды архивтеңіз

note: (itstool) path: page/p
en: <em>Backing up</em> your files simply means making a copy of them for safekeeping. This is done in case the original files become unusable due to loss or corruption. These copies can be used to restore the original data in the event of loss. Copies should be stored on a different device from the original files. For example, you may use a USB drive, an external hard drive, a CD/DVD, or an off-site service.
kk: Файлдарыңызды <em>архивтеу</em> жай ғана қауіпсіздік үшін олардың көшірмесін жасауды білдіреді. Бұл түпнұсқа файлдар жоғалу немесе бүліну салдарынан пайдалануға жарамсыз болып қалған жағдайда жасалады. Бұл көшірмелер деректер жоғалған жағдайда түпнұсқа деректерді қалпына келтіру үшін пайдаланылуы мүмкін. Көшірмелер түпнұсқа файлдардан басқа құрылғыда сақталуы керек. Мысалы, USB дискісін, сыртқы қатты дискті, CD/DVD дискісін немесе қашықтағы сервисті пайдалануға болады.

note: (itstool) path: page/p
en: The best way to back up your files is to do so regularly, keeping the copies off-site and (possibly) encrypted.
kk: Файлдарды архивтеудің ең жақсы жолы — оны жүйелі түрде жасау, көшірмелерді басқа жерде сақтау және (мүмкін болса) шифрлау.

note: (itstool) path: info/desc
en: Connect to devices over Bluetooth to transfer files or use wireless audio.
kk: Файлдарды тасымалдау немесе сымсыз аудионы пайдалану үшін құрылғыларға Bluetooth арқылы қосылыңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: Bluetooth is a wireless protocol that allows you to connect many different types of devices to your computer. Bluetooth is commonly used for headsets and other devices like mice and keyboards. You can also use Bluetooth to <link xref="bluetooth-send-file">send files between devices</link>, such as from your computer to your cell phone.
kk: Bluetooth — компьютерге құрылғылардың көптеген түрін жалғауға мүмкіндік беретін сымсыз протокол. Bluetooth әдетте гарнитуралар және тышқан мен пернетақта сияқты басқа құрылғылар үшін қолданылады. Bluetooth арқылы <link xref="bluetooth-send-file">құрылғылар арасында файлдарды жіберуге</link> де болады, мысалы, компьютерден ұялы телефонға.

[ctx: link]
note: (itstool) path: info/title
en: Bluetooth problems
kk: Bluetooth мәселелері

note: (itstool) path: section/title
en: Problems
kk: Мәселелер

note: (itstool) path: info/desc
en: Pair Bluetooth devices.
kk: Bluetooth құрылғыларын жұптау.

note: (itstool) path: page/title
en: Connect your computer to a Bluetooth device
kk: Компьютеріңізді Bluetooth құрылғысына жалғаңыз

note: (itstool) path: page/p
en: Before you can use a Bluetooth device like a mouse or a headset, you first need to connect your computer to the device. This is also called <em>pairing</em> the Bluetooth devices.
kk: Тышқан немесе гарнитура сияқты Bluetooth құрылғысын пайдаланбас бұрын, алдымен компьютерді құрылғыға жалғауыңыз керек. Бұл сондай-ақ Bluetooth құрылғыларын <em>жұптау</em> деп аталады.

note: (itstool) path: item/p
en: Open the <gui xref="shell-introduction#activities">Activities</gui> overview and start typing <gui>Bluetooth</gui>.
kk: <gui xref="shell-introduction#activities">Іс-әрекеттер</gui> шолуын ашып, <gui>Bluetooth</gui> деп тере бастаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click on <gui>Bluetooth</gui> to open the panel.
kk: Панельді ашу үшін <gui>Bluetooth</gui> үстінен шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Make sure Bluetooth is enabled: the switch at the top should be set to on. With the panel open and the switch on, your computer will begin searching for devices.
kk: Bluetooth іске қосылғанына көз жеткізіңіз: жоғарғы жағындағы ауыстырып-қосқыш қосулы күйде болуы керек. Панель ашық және ауыстырып-қосқыш қосулы болса, компьютеріңіз құрылғыларды іздей бастайды.

note: (itstool) path: item/p
en: Make the other Bluetooth device <link xref="bluetooth-visibility">discoverable or visible</link> and place it within 5-10 meters (about 16-33 feet) of your computer.
kk: Басқа Bluetooth құрылғысын <link xref="bluetooth-visibility">табылатын немесе көрінетін</link> етіп жасаңыз және оны компьютерден 5-10 метр (шамамен 16-33 фут) қашықтықта орналастырыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click the device in the <gui>Devices</gui> list. The panel for the device will open.
kk: <gui>Құрылғылар</gui> тізіміндегі құрылғыны шертіңіз. Құрылғы панелі ашылады.

note: (itstool) path: item/p
en: If required, confirm the PIN on your other device. The device should show you the PIN you see on your computer screen. Confirm the PIN on the device (you may need to click <gui>Pair</gui> or <gui>Confirm</gui>), then click <gui>Confirm</gui> on the computer.
kk: Қажет болса, басқа құрылғыда PIN-кодты растаңыз. Құрылғы компьютер экранында көрінетін PIN-кодты көрсетуі керек. Құрылғыда PIN-кодты растаңыз (сізге <gui>Жұптау</gui> немесе <gui>Растау</gui> батырмасын шерту қажет болуы мүмкін), содан кейін компьютерде <gui>Растау</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: You need to finish your entry within about 20 seconds on most devices, or the connection will not be completed. If that happens, return to the device list and start again.
kk: Көптеген құрылғыларда жазбаны шамамен 20 секунд ішінде аяқтауыңыз керек, әйтпесе байланыс орнатылмайды. Егер бұлай болса, құрылғылар тізіміне оралып, қайтадан бастаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: The entry for the device in the <gui>Devices</gui> list will show a <gui>Connected</gui> status.
kk: <gui>Құрылғылар</gui> тізіміндегі құрылғы жазбасында <gui>Жалғанған</gui> күйі көрсетіледі.

note: (itstool) path: item/p
en: To edit the device, click on it in the <gui>Devices</gui> list. You will see a panel specific to the device. It may display additional options applicable to the type of device to which you are connecting.
kk: Құрылғыны түзету үшін оны <gui>Құрылғылар</gui> тізімінде шертіңіз. Сіз сол құрылғыға тән панельді көресіз. Онда сіз жалғап жатқан құрылғы түріне қолданылатын қосымша опциялар көрсетілуі мүмкін.

note: (itstool) path: item/p
en: Close the panel once you have changed the settings.
kk: Параметрлерді өзгерткеннен кейін панельді жабыңыз.

note: (itstool) path: media/p
en: The Bluetooth icon on the top bar
kk: Жоғарғы жолақтағы Bluetooth таңбашасы

note: (itstool) path: page/p
en: When one or more Bluetooth devices are connected, the Bluetooth icon appears in the system status area.
kk: Бір немесе бірнеше Bluetooth құрылғысы жалғанғанда, жүйе күйі аймағында Bluetooth таңбашасы пайда болады.

note: (itstool) path: info/desc
en: How to pair specific devices with your computer.
kk: Белгілі бір құрылғыларды компьютермен қалай жұптау керек.

note: (itstool) path: page/title
en: Pairing instructions for specific devices
kk: Белгілі бір құрылғылар үшін жұптау нұсқаулары

note: (itstool) path: page/p
en: Even if you manage to source the manual for a device, it might not contain enough information to make pairing possible. Here are details for a few common devices.
kk: Тіпті құрылғының нұсқаулығын тапсаңыз да, онда жұптау үшін жеткілікті ақпарат болмауы мүмкін. Төменде кейбір танымал құрылғылар туралы мәліметтер берілген.

note: (itstool) path: item/title
en: PlayStation 5 joypads
kk: PlayStation 5 джойстиктері

note: (itstool) path: item/p
en: Holding the <_:media-1/> button, press the <_:media-2/> button until the light bar is blinking to make it visible and pair it like any other Bluetooth device.
kk: <_:media-1/> батырмасын басып тұрып, индикатор жыпылықтағанша <_:media-2/> батырмасын басыңыз, осылайша ол көрінетін болады және оны кез келген басқа Bluetooth құрылғысы сияқты жұптаңыз.

note: (itstool) path: item/title
en: PlayStation 4 joypads
kk: PlayStation 4 джойстиктері

note: (itstool) path: item/p
en: Using the <_:media-1/> and “Share” button combination to pair the joypad can also be used to make the joypad visible and pair it like any other Bluetooth device.
kk: Джойстикті жұптау үшін <_:media-1/> және “Share” батырмаларының комбинациясын пайдалану арқылы джойстикті көрінетін етіп жасауға және оны кез келген басқа Bluetooth құрылғысы сияқты жұптауға болады.

note: (itstool) path: item/p
en: Those devices can also use “cable-pairing”. Plug the joypads in via USB with the <gui>Bluetooth Settings</gui> opened, and Bluetooth turned on. You will get asked whether to set those joypads up without needing to press the <_:media-1/> button. Unplug them and press the <_:media-2/> to use them over Bluetooth.
kk: Бұл құрылғылар сонымен қатар «кабельдік жұптауды» пайдалана алады. <gui>Bluetooth параметрлері</gui> ашық және Bluetooth қосулы кезде джойстиктерді USB арқылы жалғаңыз. Сізден бұл джойстиктерді <_:media-1/> батырмасын баспай-ақ орнату керек пе деп сұралады. Оларды ажыратып, Bluetooth арқылы пайдалану үшін <_:media-2/> басыңыз.

note: (itstool) path: item/title
en: PlayStation 3 joypads
kk: PlayStation 3 джойстиктері

note: (itstool) path: item/p
en: Those devices use “cable-pairing”. Plug the joypads in via USB with the <gui>Bluetooth Settings</gui> opened, and Bluetooth turned on. After pressing the <_:media-1/> button, you will get asked whether to set those joypads up. Unplug them and <_:media-2/> button to use them over Bluetooth.
kk: Бұл құрылғылар «кабельдік жұптауды» пайдаланады. <gui>Bluetooth параметрлері</gui> ашық және Bluetooth қосулы кезде джойстиктерді USB арқылы жалғаңыз. <_:media-1/> батырмасын басқаннан кейін, сізден бұл джойстиктерді орнату керек пе деп сұралады. Оларды ажыратып, Bluetooth арқылы пайдалану үшін <_:media-2/> батырмасын басыңыз.

note: (itstool) path: item/title
en: PlayStation 3 BD Remote Control
kk: PlayStation 3 BD қашықтан басқару пульті

note: (itstool) path: item/p
en: Hold the “Start” and “Enter” buttons at the same time for around 5 seconds. You can then select the remote in the devices list as usual.
kk: “Start” және “Enter” батырмаларын бір уақытта шамамен 5 секунд басып тұрыңыз. Содан кейін пультты құрылғылар тізімінен әдеттегідей таңдауға болады.

note: (itstool) path: item/title
en: Nintendo Wii and Wii U Remotes
kk: Nintendo Wii және Wii U пульттері

note: (itstool) path: item/p
en: Use the red “Sync” button inside the battery compartment to start the pairing process. Other button combinations will not keep pairing information, so you would need to do it all over again in short order. Also note that some software like console emulators will want direct access to the remotes, and, in those cases, you should not set them up in the Bluetooth panel. Refer to the application’s manual for instructions.
kk: Жұптау процесін бастау үшін батарея бөлімінің ішіндегі қызыл “Sync” батырмасын пайдаланыңыз. Басқа батырмалар комбинациясы жұптау ақпаратын сақтамайды, сондықтан оны жақын арада қайта жасауыңыз керек болады. Сондай-ақ консоль эмуляторлары сияқты кейбір бағдарламалық қамтама пульттерге тікелей қол жеткізуді талап ететінін ескеріңіз, мұндай жағдайларда оларды Bluetooth панелінде орнатпау керек. Нұсқауларды қолданба нұсқаулығынан қараңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Hold down the bottom 4 buttons and the top white button to start the pairing process. When the pairing instructions appear, make sure to use only the cardinal directions to input the code, followed by any of the 2 white buttons to the far right of the arcade stick to confirm.
kk: Жұптау процесін бастау үшін төменгі 4 батырманы және жоғарғы ақ батырманы басып тұрыңыз. Жұптау нұсқаулары пайда болған кезде, кодты енгізу үшін тек негізгі бағыттарды пайдаланыңыз, содан кейін растау үшін аркада таяқшасының оң жағындағы 2 ақ батырманың кез келгенін басыңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: The adapter could be turned off or may not have drivers, or Bluetooth might be disabled or blocked.
kk: Адаптер өшірулі болуы немесе драйверлері болмауы мүмкін, немесе Bluetooth сөндірілген немесе блокталған болуы мүмкін.

note: (itstool) path: page/title
en: I cannot connect my Bluetooth device
kk: Bluetooth құрылғымды жалғай алмаймын

note: (itstool) path: page/p
en: There are a number of reasons why you may not be able to connect to a Bluetooth device, such as a phone or headset.
kk: Телефон немесе гарнитура сияқты Bluetooth құрылғысына қосыла алмауыңыздың бірнеше себептері болуы мүмкін.

note: (itstool) path: item/title
en: Connection blocked or untrusted
kk: Байланыс блокталған немесе сенімсіз

note: (itstool) path: item/p
en: Some Bluetooth devices block connections by default, or require you to change a setting to allow connections to be made. Make sure that your device is set up to allow connections.
kk: Кейбір Bluetooth құрылғылары әдепкі бойынша байланыстарды блоктайды немесе байланыс орнатуға рұқсат беру үшін параметрді өзгертуді талап етеді. Құрылғыңыз байланысқа рұқсат беретіндей орнатылғанына көз жеткізіңіз.

note: (itstool) path: item/title
en: Bluetooth hardware not recognized
kk: Bluetooth жабдығы танылмады

note: (itstool) path: item/p
en: Your Bluetooth adapter or dongle may not have been recognized by the computer. This could be because <link xref="hardware-driver">drivers</link> for the adapter are not installed. Some Bluetooth adapters are not supported on Linux, so you may not be able to get the right drivers for them. In this case, you will probably have to get a different Bluetooth adapter.
kk: Bluetooth адаптеріңіз немесе донгл компьютеріңіз тарапынан танылмаған болуы мүмкін. Бұл адаптерге арналған <link xref="hardware-driver">драйверлердің</link> орнатылмауынан болуы мүмкін. Кейбір Bluetooth адаптерлері Linux жүйесінде қолдау көрсетілмейді, сондықтан олар үшін сәйкес драйверлерді ала алмауыңыз мүмкін. Бұл жағдайда сізге басқа Bluetooth адаптерін алу қажет болады.

note: (itstool) path: item/title
en: Adapter is not switched on
kk: Адаптер қосылмаған

note: (itstool) path: item/p
en: Make sure that your Bluetooth adapter is switched on. Open the Bluetooth panel and check that it is not <link xref="bluetooth-turn-on-off">disabled</link>.
kk: Bluetooth адаптеріңіз қосылғанына көз жеткізіңіз. Bluetooth панелін ашып, оның <link xref="bluetooth-turn-on-off">сөндірілмегенін</link> тексеріңіз.

note: (itstool) path: item/title
en: Device Bluetooth connection switched off
kk: Құрылғының Bluetooth байланысы өшірулі

note: (itstool) path: item/p
en: Check that Bluetooth is turned on on the device you are trying to connect to, and that it is <link xref="bluetooth-visibility">discoverable or visible</link>. For example, if you are trying to connect to a phone, make sure that it is not in airplane mode.
kk: Жалғағыңыз келетін құрылғыда Bluetooth қосулы екенін және оның <link xref="bluetooth-visibility">табылатынын немесе көрінетінін</link> тексеріңіз. Мысалы, телефонға қосылмақшы болсаңыз, оның ұшақ режимінде емес екеніне көз жеткізіңіз.

note: (itstool) path: item/title
en: No Bluetooth adapter in your computer
kk: Компьютеріңізде Bluetooth адаптері жоқ

note: (itstool) path: item/p
en: Many computers do not have Bluetooth adapters. You can buy an adapter if you want to use Bluetooth.
kk: Көптеген компьютерлерде Bluetooth адаптерлері жоқ. Bluetooth пайдаланғыңыз келсе, адаптер сатып алуыңызға болады.

note: (itstool) path: info/desc
en: Remove a device from the list of Bluetooth devices.
kk: Bluetooth құрылғылары тізімінен құрылғыны өшіру.

note: (itstool) path: page/title
en: Disconnect a Bluetooth device
kk: Bluetooth құрылғысын ажырату

note: (itstool) path: page/p
en: If you do not want to be connected to a Bluetooth device anymore, you can remove the connection. This is useful if you no longer want to use a device like a mouse or headset, or if you no longer wish to transfer files to or from a device.
kk: Егер сіз Bluetooth құрылғысына бұдан былай қосылғыңыз келмесе, байланысты өшіре аласыз. Бұл тышқан немесе гарнитура сияқты құрылғыны бұдан былай пайдаланғыңыз келмесе немесе құрылғыға/құрылғыдан файлдарды жібергіңіз келмесе пайдалы.

note: (itstool) path: item/p
en: Select the device which you want to disconnect from the list.
kk: Тізімнен ажыратқыңыз келетін құрылғыны таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: In the device dialog box, switch the <gui>Connection</gui> switch to off, or to remove the device from the <gui>Devices</gui> list, click <gui>Remove Device</gui>.
kk: Құрылғының сұхбат терезесінде <gui>Байланыс</gui> ауыстырып-қосқышын өшірулі күйіне қойыңыз немесе құрылғыны <gui>Құрылғылар</gui> тізімінен өшіру үшін <gui>Құрылғыны өшіру</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: page/p
en: You can <link xref="bluetooth-connect-device">reconnect a Bluetooth device</link> later if desired.
kk: Қаласаңыз, кейінірек <link xref="bluetooth-connect-device">Bluetooth құрылғысын қайта жалғауға</link> болады.

note: (itstool) path: info/desc
en: Share files to Bluetooth devices such as your phone.
kk: Телефон сияқты Bluetooth құрылғыларына файлдарды ортақтастыру.

note: (itstool) path: page/title
en: Send files to a Bluetooth device
kk: Bluetooth құрылғысына файлдарды жіберу

note: (itstool) path: page/p
en: You can send files to connected Bluetooth devices, such as some mobile phones or other computers. Some types of devices do not allow the transfer of files, or specific types of files. You can send files using the Bluetooth settings window.
kk: Сіз жалғанған Bluetooth құрылғыларына, мысалы, кейбір мобильді телефондарға немесе басқа компьютерлерге файлдарды жібере аласыз. Құрылғылардың кейбір түрлері файлдарды немесе файлдардың белгілі бір түрлерін тасымалдауға рұқсат бермейді. Файлдарды Bluetooth параметрлері терезесі арқылы жіберуге болады.

note: (itstool) path: note/p
en: <gui>Send Files</gui> does not work on unsupported devices such as iPhones.
kk: <gui>Файлдарды жіберу</gui> iPhone сияқты қолдау көрсетілмейтін құрылғыларда жұмыс істемейді.

note: (itstool) path: item/p
en: Make sure Bluetooth is enabled: the switch in the titlebar should be set to on.
kk: Bluetooth іске қосылғанына көз жеткізіңіз: тақырып жолағындағы ауыстырып-қосқыш қосулы күйде болуы керек.

note: (itstool) path: item/p
en: In the <gui>Devices</gui> list, select the device to which to send the files. If the desired device is not shown as <gui>Connected</gui> in the list, you need to <link xref="bluetooth-connect-device">connect</link> to it.
kk: <gui>Құрылғылар</gui> тізімінде файлдарды жіберетін құрылғыны таңдаңыз. Егер қажетті құрылғы тізімде <gui>Жалғанған</gui> ретінде көрсетілмесе, оған <link xref="bluetooth-connect-device">жалғануыңыз</link> керек.

note: (itstool) path: item/p
en: A panel specific to the external device appears.
kk: Сыртқы құрылғыға тән панель пайда болады.

note: (itstool) path: item/p
en: Click <gui>Send Files…</gui> and the file chooser will appear.
kk: <gui>Файлдарды жіберу…</gui> батырмасын шертіңіз, сонда файл таңдау терезесі пайда болады.

note: (itstool) path: item/p
en: Choose the file you want to send and click <gui>Select</gui>.
kk: Жібергіңіз келетін файлды таңдап, <gui>Таңдау</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: To send more than one file in a folder, hold down <key>Ctrl</key> as you select each file.
kk: Бумадағы бірнеше файлды жіберу үшін әр файлды таңдаған кезде <key>Ctrl</key> пернесін басып тұрыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: The owner of the receiving device usually has to press a button to accept the file. The <gui>Bluetooth File Transfer</gui> dialog will show the progress bar. Click <gui>Close</gui> when the transfer is complete.
kk: Қабылдаушы құрылғының иесі әдетте файлды қабылдау үшін батырманы басуы керек. <gui>Bluetooth файлдарын тасымалдау</gui> сұхбат терезесінде прогресс жолағы көрсетіледі. Тасымалдау аяқталған кезде <gui>Жабу</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Enable or disable the Bluetooth device on your computer.
kk: Компьютеріңіздегі Bluetooth құрылғысын іске қосу немесе сөндіру.

note: (itstool) path: page/title
en: Turn Bluetooth on or off
kk: Bluetooth-ды қосу немесе өшіру

note: (itstool) path: page/p
en: You can turn Bluetooth on to connect to other Bluetooth devices, or turn it off to conserve power. To turn Bluetooth on:
kk: Басқа Bluetooth құрылғыларына қосылу үшін Bluetooth-ды қосуға немесе қуатты үнемдеу үшін оны өшіруге болады. Bluetooth-ды қосу үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Set the switch at the top to on.
kk: Жоғарғы жағындағы ауыстырып-қосқышты қосулы күйіне қойыңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: Many laptop computers have a hardware switch or key combination to turn Bluetooth on and off. Look for a switch on your computer or a key on your keyboard. The keyboard key is often accessed with the help of the <key>Fn</key> key.
kk: Көптеген ноутбуктерде Bluetooth-ды қосу және өшіру үшін жабдықтық ауыстырып-қосқыш немесе пернелер комбинациясы болады. Компьютеріңіздегі ауыстырып-қосқышты немесе пернетақтадағы пернені іздеңіз. Пернетақта пернесі жиі <key>Fn</key> пернесінің көмегімен іске қосылады.

note: (itstool) path: page/p
en: To turn Bluetooth off:
kk: Bluetooth-ды өшіру үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Open the <gui xref="shell-introduction#systemmenu">system menu</gui> from the right side of the top bar.
kk: Жоғарғы жолақтың оң жағынан <gui xref="shell-introduction#systemmenu">жүйелік мәзірді</gui> ашыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Select <gui><_:media-1/> Bluetooth</gui>.
kk: <gui><_:media-1/> Bluetooth</gui> таңдаңыз.

note: (itstool) path: note/p
en: Your computer is <link xref="bluetooth-visibility">visible</link> as long as the <gui>Bluetooth</gui> panel is open.
kk: <gui>Bluetooth</gui> панелі ашық болған кезде компьютеріңіз <link xref="bluetooth-visibility">көрінеді</link>.

note: (itstool) path: info/desc
en: Whether other devices can discover your computer.
kk: Басқа құрылғылар компьютеріңізді таба алатын-алмайтыны.

note: (itstool) path: page/title
en: What is Bluetooth visibility?
kk: Bluetooth көрінімділігі деген не?

note: (itstool) path: page/p
en: Bluetooth visibility refers to whether other devices can discover your computer when searching for Bluetooth devices. When Bluetooth is turned on and the <gui>Bluetooth</gui> panel is open, your computer will advertise itself to all other devices within range, allowing them to attempt to connect to your computer.
kk: Bluetooth көрінімділігі басқа құрылғылар Bluetooth құрылғыларын іздеген кезде компьютеріңізді таба алатын-алмайтынын білдіреді. Bluetooth қосулы және <gui>Bluetooth</gui> панелі ашық болса, компьютеріңіз ауқымдағы барлық басқа құрылғыларға өзін жариялайды, бұл оларға компьютеріңізге қосылуға әрекет жасауға мүмкіндік береді.

note: (itstool) path: note/p
en: You can <link xref="about-hostname">change</link> the name your computer displays to other devices.
kk: Компьютеріңіз басқа құрылғыларға көрсететін атын <link xref="about-hostname">өзгертуге</link> болады.

note: (itstool) path: page/p
en: After you have <link xref="bluetooth-connect-device">connected to a device</link>, neither your computer nor the device needs to be visible to communicate with each other.
kk: <link xref="bluetooth-connect-device">Құрылғыға жалғанғаннан</link> кейін, бір-бірімен байланысу үшін компьютер де, құрылғы да көрінетін болуы қажет емес.

note: (itstool) path: page/p
en: Devices without a display usually have a pairing mode that can be entered by pressing a button, or a combination of buttons for a while, whether when they’ve already been turned on, or as they are being turned on.
kk: Экраны жоқ құрылғыларда әдетте батырманы немесе батырмалар комбинациясын олар қосылып тұрғанда немесе қосылып жатқанда біраз уақыт басу арқылы кіруге болатын жұптау режимі болады.

note: (itstool) path: page/p
en: The best way to find out how to enter that mode is to refer to the device’s manual. For some devices, the procedure might be <link xref="bluetooth-device-specific-pairing">slightly different from usual</link>.
kk: Бұл режимге қалай кіру керектігін білудің ең жақсы жолы — құрылғының нұсқаулығын қарау. Кейбір құрылғылар үшін бұл процедура <link xref="bluetooth-device-specific-pairing">әдеттегіден сәл өзгеше</link> болуы мүмкін.

note: (itstool) path: info/desc
en: Display your appointments in the calendar area at the top of the screen.
kk: Кездесулеріңізді экранның жоғарғы жағындағы күнтізбе аймағында көрсету.

note: (itstool) path: page/title
en: Calendar appointments
kk: Күнтізбе кездесулері

note: (itstool) path: note/p
en: This requires you to use your calendar from <app>Evolution</app> or the <app>Calendar</app>, or for you to have an online account set up which <gui>Calendar</gui> supports.
kk: Бұл үшін <app>Evolution</app> немесе <app>Күнтізбе</app> қолданбасынан күнтізбені пайдалану немесе <gui>Күнтізбе</gui> қолдайтын онлайн тіркелгіні орнату қажет.

note: (itstool) path: note/p
en: Most distributions come with at least one of these programs installed by default. If yours does not, you may need to install it using your distribution’s package manager.
kk: Көптеген дистрибутивтерде бұл бағдарламалардың кем дегенде біреуі әдепкі бойынша орнатылған болады. Егер сізде жоқ болса, оны дистрибутивтің десте менеджері арқылы орнату қажет болуы мүмкін.

note: (itstool) path: page/p
en: To view your appointments:
kk: Кездесулеріңізді көру үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Click on the clock on the top bar.
kk: Жоғарғы жолақтағы сағаттың үстінен шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click the date for which you want to see your appointments from the calendar.
kk: Күнтізбемен кездесулеріңізді көргіңіз келетін күнді шертіңіз.

note: (itstool) path: note/p
en: A dot is shown under each date that has an appointment.
kk: Кездесуі бар әрбір күннің астында нүкте көрсетіледі.

note: (itstool) path: item/p
en: Existing appointments will be displayed to the left of the calendar. As appointments are added to your <app>Evolution</app> calendar or to <app>Calendar</app>, they will appear in the clock’s appointment list.
kk: Қолданыстағы кездесулер күнтізбенің сол жағында көрсетіледі. Кездесулер <app>Evolution</app> күнтізбесіне немесе <app>Күнтізбе</app> қолданбасына қосылған сайын, олар сағаттың кездесулер тізімінде пайда болады.

note: (itstool) path: media/p
en: Clock, calendar, and appointments
kk: Сағат, күнтізбе және кездесулер

note: (itstool) path: info/desc
en: Use the <gui>Date &amp; Time Settings</gui> to alter the date or time.
kk: Күнді немесе уақытты өзгерту үшін <gui>Күн және уақыт параметрлері</gui> бөлімін пайдаланыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Change the date and time
kk: Күн мен уақытты өзгерту

note: (itstool) path: page/p
en: If the date and time displayed on the top bar are incorrect or in the wrong format, you can change them:
kk: Егер жоғарғы жолақта көрсетілген күн мен уақыт қате болса немесе қате пішімде болса, оларды өзгертуге болады:

note: (itstool) path: item/p
en: Select <gui>Date &amp; Time</gui> to open the panel.
kk: Панельді ашу үшін <gui>Күн және уақыт</gui> тармағын таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: If you have the <gui>Automatic Date &amp; Time</gui> switch set to on, your date and time should update automatically if you have an internet connection. To update your date and time manually, set this to off.
kk: Егер сізде <gui>Автоматты күн және уақыт</gui> ауыстырып-қосқышы қосулы болса, интернет байланысы болған кезде күн мен уақыт автоматты түрде жаңартылуы керек. Күн мен уақытты қолмен жаңарту үшін мұны өшіріңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click <gui>Date &amp; Time</gui>, then adjust the time and date.
kk: <gui>Күн және уақыт</gui> батырмасын шертіңіз, содан кейін уақыт пен күнді реттеңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: You can change how the hour is displayed by selecting <gui>24-hour</gui> or <gui>AM/PM</gui> for <gui>Time Format</gui>.
kk: Уақыттың қалай көрсетілетінін <gui>Уақыт пішімі</gui> үшін <gui>24 сағат</gui> немесе <gui>AM/PM</gui> таңдау арқылы өзгертуге болады.

note: (itstool) path: page/p
en: You may also wish to <link xref="clock-timezone">set the timezone manually</link>.
kk: Сондай-ақ, <link xref="clock-timezone">уақыт белдеуін қолмен орнатуды</link> қалауыңыз мүмкін.

note: (itstool) path: info/desc
en: Update your time zone to your current location so that your time is correct.
kk: Уақыт дұрыс болуы үшін уақыт белдеуін ағымдағы орналасқан жеріңізге жаңартыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Change your timezone
kk: Уақыт белдеуін өзгерту

note: (itstool) path: item/p
en: If you have the <gui>Automatic Time Zone</gui> switch set to on, your time zone should update automatically if you have an internet connection and the <link xref="privacy-location">location services feature</link> is enabled. To update your time zone manually, set this to off.
kk: Егер <gui>Автоматты уақыт белдеуі</gui> ауыстырып-қосқышы қосулы болса және интернет байланысы мен <link xref="privacy-location">орналасқан жер қызметтері функциясы</link> іске қосулы болса, уақыт белдеуі автоматты түрде жаңартылуы тиіс. Уақыт белдеуін қолмен жаңарту үшін бұны өшіріңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click <gui>Time Zone</gui>, then search for your current city.
kk: <gui>Уақыт белдеуі</gui> үстінен шертіп, ағымдағы қалаңызды іздеңіз.

note: (itstool) path: page/p
en: The time will be updated automatically when you select a different location. You may also wish to <link xref="clock-set">set the clock manually</link>.
kk: Басқа орналасқан жерді таңдаған кезде уақыт автоматты түрде жаңартылады. Сондай-ақ, <link xref="clock-set">сағатты қолмен орнатуды</link> қалауыңыз мүмкін.

note: (itstool) path: info/desc
en: Display times in other cities under the calendar.
kk: Күнтізбе астында басқа қалалардың уақытын көрсету.

note: (itstool) path: page/title
en: Add a world clock
kk: Әлемдік сағатты қосу

note: (itstool) path: page/p
en: Use <app>Clocks</app> to add times in other cities.
kk: Басқа қалалардың уақытын қосу үшін <app>Сағаттар</app> қолданбасын пайдаланыңыз.

note: (itstool) path: note/p
en: This requires the <app>Clocks</app> application to be installed.
kk: Бұл үшін <app>Сағаттар</app> қолданбасының орнатылған болуы қажет.

note: (itstool) path: note/p
en: Most distributions come with <app>Clocks</app> installed by default. If yours does not, you may need to install it using your distribution’s package manager.
kk: Дистрибутивтердің көбінде <app>Сағаттар</app> әдепкі бойынша орнатылған болады. Егер сізде олай болмаса, оны дистрибутивтің десте менеджері арқылы орнату қажет болуы мүмкін.

note: (itstool) path: page/p
en: To add a world clock:
kk: Әлемдік сағатты қосу үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Click the clock on the top bar.
kk: Жоғарғы панельдегі сағатқа шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click the <gui>Add world clocks…</gui> button under the calendar to launch <app>Clocks</app>.
kk: <app>Сағаттар</app> қолданбасын іске қосу үшін күнтізбе астындағы <gui>Әлемдік сағаттарды қосу…</gui> батырмасына шертіңіз.

note: (itstool) path: note/p
en: If you already have one or more world clocks, click on one and <app>Clocks</app> will launch.
kk: Егер сізде бір немесе бірнеше әлемдік сағат болса, біреуіне шертіңіз, сонда <app>Сағаттар</app> іске қосылады.

note: (itstool) path: item/p
en: In the <app>Clocks</app> window, click <gui style="button">+</gui> button or press <keyseq><key>Ctrl</key><key>N</key></keyseq> to add a new city.
kk: Жаңа қала қосу үшін <app>Сағаттар</app> терезесінде <gui style="button">+</gui> батырмасына шертіңіз немесе <keyseq><key>Ctrl</key><key>N</key></keyseq> пернелерін басыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Start typing the name of the city into the search.
kk: Іздеу өрісіне қала атын тере бастаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Select the correct city or the closest location to you from the list.
kk: Тізімнен дұрыс қаланы немесе өзіңізге ең жақын жерді таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Press <gui style="button">Add</gui> to finish adding the city.
kk: Қаланы қосуды аяқтау үшін <gui style="button">Қосу</gui> батырмасын басыңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: Refer to the <link href="help:gnome-clocks">Clocks Help</link> for more of the capabilities of <app>Clocks</app>.
kk: <app>Сағаттар</app> қолданбасының мүмкіндіктері туралы көбірек білу үшін <link href="help:gnome-clocks">Сағаттар көмегіне</link> жүгініңіз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Use clocks and timezones, and keep track of appointments.
kk: Сағаттар мен уақыт белдеулерін пайдаланып, кездесулерді қадағалаңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Date &amp; time
kk: Күн және уақыт

[ctx: link:trail]
note: (itstool) path: info/title
en: Color
kk: Түс

note: (itstool) path: info/desc
en: Calibrate color profiles on monitors, printers, and other devices.
kk: Мониторлар, принтерлер және басқа құрылғылардағы түс профильдерін калибрлеу.

note: (itstool) path: page/title
en: Color management
kk: Түсті басқару

note: (itstool) path: section/title
en: Color profiles
kk: Түс профильдері

note: (itstool) path: section/title
en: Calibration
kk: Калибрлеу

note: (itstool) path: info/desc
en: Look in <guiseq><gui>Settings</gui><gui>Color</gui></guiseq> to add a color profile for your screen.
kk: Экран үшін түс профилін қосу үшін <guiseq><gui>Баптаулар</gui><gui>Түс</gui></guiseq> бөлімін қараңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: How do I assign profiles to devices?
kk: Құрылғыларға профильдерді қалай тағайындауға болады?

note: (itstool) path: page/p
en: You may want to assign a color profile for your screen or printer so that the colors which it shows are more accurate.
kk: Көрсетілетін түстер дәлірек болуы үшін экранға немесе принтерге түс профилін тағайындауды қалауыңыз мүмкін.

note: (itstool) path: item/p
en: Open the <gui xref="shell-introduction#activities">Activities</gui> overview and start typing <gui>Settings</gui>.
kk: <gui xref="shell-introduction#activities">Әрекеттер</gui> шолуын ашып, <gui>Баптаулар</gui> деп тере бастаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click on <gui>Settings</gui>.
kk: <gui>Баптаулар</gui> үстінен шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click <gui>Color</gui> in the sidebar to open the panel.
kk: Панельді ашу үшін бүйірлік панельдегі <gui>Түс</gui> үстінен шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Select the device for which you want to add a profile.
kk: Профиль қосу керек құрылғыны таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click <gui>Add profile</gui> to select an existing profile or import a new profile.
kk: Бар профильді таңдау немесе жаңа профильді импорттау үшін <gui>Профильді қосу</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Press <gui>Add</gui> to confirm your selection.
kk: Таңдауды растау үшін <gui>Қосу</gui> батырмасын басыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: To change the used profile, select the profile you would like to use and press <gui>Enable</gui> to confirm your selection.
kk: Пайдаланылатын профильді өзгерту үшін пайдаланғыңыз келетін профильді таңдап, таңдауды растау үшін <gui>Іске қосу</gui> батырмасын басыңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: Each device can have multiple profiles assigned to it, but only one profile can be the <em>default</em> profile. The default profile is used when there is no extra information to allow the profile to be chosen automatically. An example of this automatic selection would be if one profile was created for glossy paper and another plain paper.
kk: Әр құрылғыға бірнеше профиль тағайындалуы мүмкін, бірақ тек біреуі <em>әдепкі</em> профиль бола алады. Әдепкі профиль профильді автоматты түрде таңдауға мүмкіндік беретін қосымша ақпарат болмаған кезде пайдаланылады. Мұндай автоматты таңдаудың мысалы ретінде жылтыр қағаз үшін бір профиль, ал қарапайым қағаз үшін басқа профиль жасалған жағдайды айтуға болады.

note: (itstool) path: page/p
en: If calibration hardware is connected, the <gui>Calibrate…</gui> button will create a new profile.
kk: Егер калибрлеу жабдығы қосылған болса, <gui>Калибрлеу…</gui> батырмасы жаңа профиль жасайды.

note: (itstool) path: info/desc
en: Calibrating your camera is important to capture accurate colors.
kk: Түстерді дәл түсіру үшін камераны калибрлеу маңызды.

note: (itstool) path: page/title
en: How do I calibrate my camera?
kk: Камераны қалай калибрлеуге болады?

note: (itstool) path: page/p
en: Camera devices are calibrated by taking a photograph of a target under the desired lighting conditions. By converting the RAW file to a TIFF file, it can be used to calibrate the camera device in the <gui>Color</gui> panel.
kk: Камера құрылғылары қажетті жарықтандыру жағдайларында нысанды суретке түсіру арқылы калибрленеді. RAW файлын TIFF файлына түрлендіру арқылы оны <gui>Түс</gui> панелінде камера құрылғысын калибрлеу үшін пайдалануға болады.

note: (itstool) path: page/p
en: You will need to crop the TIFF file so that just the target is visible. Ensure the white or black borders are still visible. Calibration will not work if the image is upside-down or is distorted by a large amount.
kk: Тек нысан көрінетіндей TIFF файлын қию керек болады. Ақ немесе қара жиектердің әлі де көрініп тұрғанына көз жеткізіңіз. Егер сурет төңкерілген болса немесе қатты бұрмаланған болса, калибрлеу жұмыс істемейді.

note: (itstool) path: note/p
en: The resulting profile is only valid under the lighting condition that you acquired the original image from. This means you might need to profile several times for <em>studio</em>, <em>bright sunlight</em> and <em>cloudy</em> lighting conditions.
kk: Алынған профиль тек түпнұсқа сурет алынған жарықтандыру жағдайында ғана жарамды. Бұл <em>студия</em>, <em>ашық күн сәулесі</em> және <em>бұлтты</em> жарықтандыру жағдайлары үшін бірнеше рет профильдеу қажет болуы мүмкін дегенді білдіреді.

note: (itstool) path: info/desc
en: Calibrating your printer is important to print accurate colors.
kk: Түстерді дәл басып шығару үшін принтерді калибрлеу маңызды.

note: (itstool) path: page/title
en: How do I calibrate my printer?
kk: Принтерді қалай калибрлеуге болады?

note: (itstool) path: page/p
en: There are two ways to profile a printer device:
kk: Принтер құрылғысын профильдеудің екі жолы бар:

note: (itstool) path: item/p
en: Using a photospectrometer device like the Pantone ColorMunki
kk: Pantone ColorMunki сияқты фотоспектрометр құрылғысын пайдалану

note: (itstool) path: item/p
en: Downloading a printing reference file from a color company
kk: Түс компаниясынан басып шығару эталондық файлын жүктеп алу

note: (itstool) path: page/p
en: Using a color company to generate a printer profile is usually the cheapest option if you only have one or two different paper types. By downloading the reference chart from the companies website you can then send them back the print in a padded envelope where they will scan the paper, generate the profile and email you back an accurate ICC profile.
kk: Егер сізде қағаздың бір немесе екі түрі ғана болса, принтер профилін жасау үшін түс компаниясының қызметін пайдалану әдетте ең арзан опция болып табылады. Компанияның веб-сайтынан эталондық кестені жүктеп алып, оларға басып шығарылған нұсқаны жұмсақ конвертпен жібере аласыз, олар қағазды сканерлеп, профиль жасайды және сізге дәл ICC профилін электрондық поштамен жібереді.

note: (itstool) path: page/p
en: Using an expensive device such as a ColorMunki works out cheaper only if you are profiling a large number of ink sets or paper types.
kk: ColorMunki сияқты қымбат құрылғыны пайдалану сия жиынтықтарының немесе қағаз түрлерінің үлкен санын профильдеген кезде ғана арзанырақ болады.

note: (itstool) path: note/p
en: If you change your ink supplier, make sure you recalibrate the printer!
kk: Егер сия жеткізушісін өзгертсеңіз, принтерді қайта калибрлеуді ұмытпаңыз!

note: (itstool) path: info/desc
en: Calibrating your scanner is important to capture accurate colors.
kk: Түстерді дәл түсіру үшін сканерді калибрлеу маңызды.

note: (itstool) path: page/title
en: How do I calibrate my scanner?
kk: Сканерді қалай калибрлеуге болады?

note: (itstool) path: page/p
en: If you want your scanner to represent the color accurately in scans, you should calibrate it.
kk: Егер сканерлеу кезінде түстердің дәл көрсетілгенін қаласаңыз, оны калибрлеу керек.

note: (itstool) path: item/p
en: Make sure your scanner is connected to your computer with a cable or over the network.
kk: Сканердің компьютерге кабель арқылы немесе желі арқылы қосылғанына көз жеткізіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Scan your calibration target and save it as an uncompressed TIFF file.
kk: Калибрлеу нысанын сканерлеп, оны сығылмаған TIFF файлы ретінде сақтаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Select your scanner.
kk: Сканеріңізді таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Press <gui style="button">Calibrate…</gui> to commence the calibration.
kk: Калибрлеуді бастау үшін <gui style="button">Калибрлеу…</gui> батырмасын басыңыз.

note: (itstool) path: note/p
en: Scanner devices are incredibly stable over time and temperature, so do not usually need to be recalibrated.
kk: Сканер құрылғылары уақыт пен температураға өте төзімді, сондықтан әдетте қайта калибрлеуді қажет етпейді.

note: (itstool) path: info/desc
en: Calibrating your screen is important to display accurate colors.
kk: Түстерді дәл көрсету үшін экранды калибрлеу маңызды.

note: (itstool) path: page/title
en: How do I calibrate my screen?
kk: Экранды қалай калибрлеуге болады?

note: (itstool) path: page/p
en: You can calibrate your screen so that it shows more accurate color. This is especially useful if you are involved in digital photography, design or artwork.
kk: Экран түстерді дәлірек көрсетуі үшін оны калибрлеуге болады. Бұл әсіресе цифрлық фотосуретпен, дизайнмен немесе бейнелеу өнерімен айналысатын болсаңыз пайдалы.

note: (itstool) path: page/p
en: You will need either a colorimeter or a spectrophotometer to do this. Both devices are used to profile screens, but they work in slightly different ways.
kk: Ол үшін сізге колориметр немесе спектрофотометр қажет болады. Екі құрылғы да экрандарды профильдеу үшін қолданылады, бірақ олардың жұмыс істеу принципі сәл өзгеше.

note: (itstool) path: item/p
en: Make sure your calibration device is connected to your computer.
kk: Калибрлеу құрылғысының компьютерге қосылғанына көз жеткізіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Select your screen.
kk: Экраныңызды таңдаңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: Screens change all the time: the backlight in a TFT display will halve in brightness approximately every 18 months, and will get yellower as it gets older. This means you should recalibrate your screen when the [!] icon appears in the <gui>Color</gui> panel.
kk: Экрандар үнемі өзгеріп отырады: TFT дисплейінің артқы жарығы шамамен әр 18 ай сайын жарықтығын екі есе азайтады және уақыт өте келе сарғая бастайды. Бұл <gui>Түс</gui> панелінде [!] таңбашасы пайда болған кезде экранды қайта калибрлеу керек дегенді білдіреді.

note: (itstool) path: page/p
en: LED screens also change over time, but a much slower rate than TFTs.
kk: LED экрандар да уақыт өте келе өзгереді, бірақ TFT-ге қарағанда әлдеқайда баяу.

note: (itstool) path: info/desc
en: Calibration and characterization are different things entirely.
kk: Калибрлеу мен сипаттау — мүлдем басқа нәрселер.

note: (itstool) path: page/title
en: What’s the difference between calibration and characterization?
kk: Калибрлеу мен сипаттаудың айырмашылығы неде?

note: (itstool) path: page/p
en: Many people are initially confused about the difference between calibration and characterization. Calibration is the process of modifying the color behavior of a device. This is typically done using two mechanisms:
kk: Көптеген адамдар калибрлеу мен сипаттаудың айырмашылығын түсінбей жатады. Калибрлеу — бұл құрылғының түсті көрсету әрекетін өзгерту процесі. Бұл әдетте екі механизм арқылы жүзеге асырылады:

note: (itstool) path: item/p
en: Changing controls or internal settings that it has
kk: Ондағы басқару элементтерін немесе ішкі баптауларды өзгерту

note: (itstool) path: item/p
en: Applying curves to its color channels
kk: Оның түс арналарына қисықтарды қолдану

note: (itstool) path: page/p
en: The idea of calibration is to put a device in a defined state with regard to its color response. Often this is used as a day to day means of maintaining reproducible behavior. Typically calibration will be stored in device or systems specific file formats that record the device settings or per-channel calibration curves.
kk: Калибрлеудің мақсаты — құрылғыны оның түстік жауабына қатысты белгілі бір күйге келтіру. Жиі бұл қайталанатын әрекетті сақтаудың күнделікті құралы ретінде пайдаланылады. Әдетте калибрлеу құрылғы баптауларын немесе әр арна үшін калибрлеу қисықтарын жазатын арнайы құрылғы немесе жүйелік файл пішімдерінде сақталады.

note: (itstool) path: page/p
en: Characterization (or profiling) is <em>recording</em> the way a device reproduces or responds to color. Typically the result is stored in a device ICC profile. Such a profile does not in itself modify color in any way. It allows a system such as a CMM (Color Management Module) or a color aware application to modify color when combined with another device profile. Only by knowing the characteristics of two devices, can a way of transferring color from one device representation to another be achieved.
kk: Сипаттау (немесе профильдеу) — бұл құрылғының түсті қалай шығаратынын немесе оған қалай жауап беретінін <em>жазып алу</em>. Әдетте нәтиже құрылғының ICC профилінде сақталады. Мұндай профиль өздігінен түсті ешқандай жолмен өзгертпейді. Ол CMM (Color Management Module) сияқты жүйеге немесе түспен жұмыс істейтін қолданбаға басқа құрылғы профилімен біріктірілгенде түсті өзгертуге мүмкіндік береді. Тек екі құрылғының сипаттамаларын білу арқылы ғана түсті бір құрылғыдан екіншісіне тасымалдау жолына қол жеткізуге болады.

note: (itstool) path: note/p
en: Note that a characterization (profile) will only be valid for a device if it’s in the same state of calibration as it was when it was characterized.
kk: Сипаттау (профиль) құрылғы үшін ол сипатталған кездегідей калибрлеу күйінде болғанда ғана жарамды болатынын ескеріңіз.

note: (itstool) path: page/p
en: In the case of display profiles there is some additional confusion because often the calibration information is stored in the profile for convenience. By convention it is stored in a tag called the <em>vcgt</em> tag. Although it is stored in the profile, none of the normal ICC based tools or applications are aware of it, or do anything with it. Similarly, typical display calibration tools and applications will not be aware of, or do anything with the ICC characterization (profile) information.
kk: Дисплей профильдері жағдайында қосымша түсінбеушілік туындайды, өйткені ыңғайлылық үшін калибрлеу ақпараты жиі профильде сақталады. Келісім бойынша ол <em>vcgt</em> деп аталатын тегте сақталады. Ол профильде сақталғанымен, қалыпты ICC негізіндегі құралдардың немесе қолданбалардың ешқайсысы ол туралы білмейді және онымен ештеңе істемейді. Сол сияқты, әдеттегі дисплейді калибрлеу құралдары мен қолданбалары ICC сипаттау (профиль) ақпараты туралы білмейді және онымен ештеңе істемейді.

note: (itstool) path: info/desc
en: We support a large number of calibration devices.
kk: Біз калибрлеу құрылғыларының үлкен санын қолдаймыз.

note: (itstool) path: page/title
en: What color measuring instruments are supported?
kk: Қандай түс өлшеу құралдарына қолдау көрсетіледі?

note: (itstool) path: page/p
en: The system relies on the Argyll color management system to support color instruments. A list of supported measuring instruments can be found at <link href="https://www.argyllcms.com/doc/instruments.html"/>.
kk: Жүйе түс құралдарын қолдау үшін Argyll түсті басқару жүйесіне сүйенеді. Қолдау көрсетілетін өлшеу құралдарының тізімін <link href="https://www.argyllcms.com/doc/instruments.html"/> сілтемесінен табуға болады.

note: (itstool) path: info/desc
en: Calibration targets are needed to do scanner and camera profiling.
kk: Сканер мен камераны профильдеу үшін калибрлеу нысандары қажет.

note: (itstool) path: page/title
en: Which target types are supported?
kk: Нысандардың қандай түрлеріне қолдау көрсетіледі?

note: (itstool) path: page/p
en: The following types of targets are supported:
kk: Нысандардың келесі түрлеріне қолдау көрсетіледі:

note: (itstool) path: note/p
en: You can purchase targets from well-known vendors like KODAK, X-Rite and LaserSoft in various online shops.
kk: Нысандарды түрлі интернет-дүкендерден KODAK, X-Rite және LaserSoft сияқты танымал өндірушілерден сатып алуға болады.

note: (itstool) path: note/p
en: Alternatively you can buy targets from <link href="http://www.targets.coloraid.de/">Wolf Faust</link> at a very fair price.
kk: Сонымен қатар, нысандарды <link href="http://www.targets.coloraid.de/">Wolf Faust</link> дүкенінен өте қолайлы бағамен сатып алуға болады.

note: (itstool) path: info/desc
en: Sharing color profiles is never a good idea as hardware changes over time.
kk: Түс профильдерін ортақтасу ешқашан жақсы идея емес, өйткені жабдық уақыт өте келе өзгереді.

note: (itstool) path: page/title
en: Can I share my color profile?
kk: Түс профиліммен бөлісе аламын ба?

note: (itstool) path: page/p
en: Color profiles that you have created yourself are specific to the hardware and lighting conditions that you calibrated for. A display that has been powered for a few hundred hours is going to have a very different color profile to a similar display with the next serial number that has been lit for a thousand hours.
kk: Өзіңіз жасаған түс профильдері калибрлеу жүргізілген жабдық пен жарықтандыру жағдайларына ғана тән. Бірнеше жүз сағат жұмыс істеген дисплейдің түс профилі мың сағат жұмыс істеген келесі сериялық нөмірі бар ұқсас дисплейдің профилінен мүлдем басқаша болады.

note: (itstool) path: page/p
en: This means if you share your color profile with somebody, you might be getting them <em>closer</em> to calibration, but it’s misleading at best to say that their display is calibrated.
kk: Бұл дегеніміз, егер сіз түс профиліңізді біреумен бөліссеңіз, оларды калибрлеуге <em>жақындатуыңыз</em> мүмкін, бірақ олардың дисплейі калибрленген деп айту жаңсақ болады.

note: (itstool) path: page/p
en: Similarly, unless everyone has recommended controlled lighting (no sunlight from windows, black walls, daylight bulbs etc.) in a room where viewing and editing images takes place, sharing a profile that you created in your own specific lighting conditions doesn’t make a lot of sense.
kk: Сол сияқты, егер суреттерді көру және түзету жүргізілетін бөлмеде барлығында ұсынылған бақыланатын жарықтандыру (терезеден түсетін күн сәулесі жоқ, қара қабырғалар, күндізгі жарық шамдары және т.б.) болмаса, өзіңіздің ерекше жарықтандыру жағдайларыңызда жасалған профильмен бөлісудің мағынасы жоқ.

note: (itstool) path: note/p
en: You should carefully check the redistribution conditions for profiles downloaded from vendor websites or that were created on your behalf.
kk: Өндірушілердің веб-сайттарынан жүктеп алынған немесе сіздің атыңыздан жасалған профильдерді қайта тарату шарттарын мұқият тексеруіңіз керек.

note: (itstool) path: info/desc
en: Color profiles are provided by vendors and can be generated yourself.
kk: Түс профильдерін өндірушілер ұсынады және оларды өзіңіз жасай аласыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Where do I get color profiles?
kk: Түс профильдерін қайдан алуға болады?

note: (itstool) path: page/p
en: The best way to get profiles is to generate them yourself, although this does require some initial outlay.
kk: Профильдерді алудың ең жақсы жолы — оларды өзіңіз жасау, бірақ бұл белгілі бір бастапқы шығындарды талап етеді.

note: (itstool) path: page/p
en: Many manufacturers do try to provide color profiles for devices, although sometimes they are wrapped up in <em>driver bundles</em> which you may need to download, extract and then search for the color profiles.
kk: Көптеген өндірушілер құрылғылар үшін түс профильдерін ұсынуға тырысады, бірақ кейде олар <em>драйвер дестелеріне</em> салынған болады, оларды жүктеп алу, тарқату және содан кейін түс профильдерін іздеу қажет болуы мүмкін.

note: (itstool) path: page/p
en: Some manufacturers do not provide accurate profiles for the hardware and the profiles are best avoided. A good clue is to download the profile, and if the creation date is more than a year before the date you bought the device then it’s likely dummy data generated that is useless.
kk: Кейбір өндірушілер жабдық үшін нақты профильдерді ұсынбайды және мұндай профильдерден аулақ болған жөн. Профильді жүктеп алу — жақсы әдіс, егер жасалу күні құрылғыны сатып алған күннен бір жылдан астам уақыт бұрын болса, онда бұл жарамсыз, жасанды деректер болуы мүмкін.

note: (itstool) path: page/p
en: See <link xref="color-why-calibrate"/> for information on why vendor-supplied profiles are often worse than useless.
kk: Өндіруші ұсынған профильдер неге жиі пайдасыз екені туралы ақпаратты <link xref="color-why-calibrate"/> сілтемесінен қараңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Color profiles can be imported by opening them.
kk: Түс профильдерін оларды ашу арқылы импорттауға болады.

note: (itstool) path: page/title
en: How do I import color profiles?
kk: Түс профильдерін қалай импорттауға болады?

note: (itstool) path: page/p
en: You can import a color profile by double clicking on a <file>.ICC</file> or <file>.ICM</file> file in the file browser.
kk: Файл браузерінде <file>.ICC</file> немесе <file>.ICM</file> файлына екі рет шерту арқылы түс профилін импорттай аласыз.

note: (itstool) path: page/p
en: Alternatively you can manage your color profiles through the <gui>Color</gui> panel.
kk: Немесе түс профильдерін <gui>Түс</gui> панелі арқылы басқара аласыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Select your device.
kk: Құрылғыңызды таңдаңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: The manufacturer of your display may supply a profile that you can use. These profiles are usually made for the average display, so may not be perfect for your specific one. For the best calibration, you should <link xref="color-calibrate-screen">create your own profile</link> using a colorimeter or a spectrophotometer.
kk: Дисплейіңіздің өндірушісі сіз қолдана алатын профильді ұсынуы мүмкін. Бұл профильдер әдетте орташа дисплей үшін жасалған, сондықтан сіздікіне толық сәйкес келмеуі мүмкін. Ең жақсы калибрлеу үшін колориметрді немесе спектрофотометрді қолданып, <link xref="color-calibrate-screen">өзіңіздің профиліңізді жасауыңыз</link> керек.

note: (itstool) path: info/desc
en: Whole-screen color correction modifies all the screen colors on all windows.
kk: Экранды толық түспен түзету барлық терезелердегі экран түстерін өзгертеді.

note: (itstool) path: page/title
en: Missing information for whole-screen color correction?
kk: Экранды толық түспен түзету үшін ақпарат жетіспей ме?

note: (itstool) path: page/p
en: Unfortunately, many vendor-supplied ICC profiles do not include the information required for whole-screen color correction. These profiles can still be useful for applications that can do color compensation, but you will not see all the colors of your screen change.
kk: Өкінішке орай, өндірушілер ұсынған көптеген ICC профильдерінде экранды толық түспен түзету үшін қажетті ақпарат жоқ. Бұл профильдер түс өтемін жасай алатын қолданбалар үшін әлі де пайдалы болуы мүмкін, бірақ сіз экраныңыздың барлық түстерінің өзгергенін көрмейсіз.

note: (itstool) path: page/p
en: In order to create a display profile, which includes both calibration and characterization data, you will need to use a special color measuring instruments called a colorimeter or a spectrometer.
kk: Калибрлеу мен сипаттау деректерін қамтитын дисплей профилін жасау үшін сізге колориметр немесе спектрометр деп аталатын арнайы түс өлшейтін құралдарды пайдалану қажет болады.

note: (itstool) path: info/desc
en: You can be notified if your color profile is old and inaccurate.
kk: Түс профиліңіз ескі және дәл емес болса, сізге хабарлама жіберілуі мүмкін.

note: (itstool) path: page/title
en: Can I get notified when my color profile is inaccurate?
kk: Түс профилім дәл болмаған кезде хабарлама ала аламын ба?

note: (itstool) path: page/p
en: You can be reminded to recalibrate your devices after a specific period of time. Unfortunately, it is not possible to tell without recalibrating whether a device profile is accurate, so it is best to recalibrate devices regularly.
kk: Белгілі бір уақыт өткеннен кейін құрылғыларды қайта калибрлеу туралы ескерту алуға болады. Өкінішке орай, қайта калибрлеусіз құрылғы профилінің дәлдігін анықтау мүмкін емес, сондықтан құрылғыларды жүйелі түрде қайта калибрлеп тұрған жөн.

note: (itstool) path: page/p
en: Some companies have very specific calibration expiry policies for profiles, as an inaccurate color profile can make a huge difference to an end product.
kk: Кейбір компанияларда профильдердің калибрлеу мерзімінің аяқталуы туралы нақты саясаттары болады, өйткені дәл емес түс профилі соңғы өнімге үлкен әсер етуі мүмкін.

note: (itstool) path: page/p
en: If you set the timeout policy and a profile is older than the policy then a red warning triangle will be shown in the <gui>Color</gui> panel next to the profile. A warning notification will also be shown every time you log into your computer.
kk: Егер сіз күту уақыты саясатын орнатсаңыз және профиль саясаттан ескі болса, <gui>Түс</gui> панелінде профильдің қасында қызыл ескерту үшбұрышы көрсетіледі. Сондай-ақ, компьютерге кірген сайын ескерту хабарламасы көрсетіледі.

note: (itstool) path: page/p
en: To set the policy for display and printer devices, you specify the maximum age of the profile in days:
kk: Дисплей және принтер құрылғыларына арналған саясатты орнату үшін профильдің ең ұзақ мерзімін күндермен көрсетіңіз:

note: (itstool) path: info/desc
en: Default monitor profiles do not have a calibration date.
kk: Әдеттегі монитор профильдерінде калибрлеу күні болмайды.

note: (itstool) path: page/title
en: Why don’t the default monitor profiles have a calibration expiry?
kk: Неліктен әдеттегі монитор профильдерінің калибрлеу мерзімі жоқ?

note: (itstool) path: page/p
en: The default color profile used for each monitor is generated automatically based on the display <link href="https://en.wikipedia.org/wiki/Extended_Display_Identification_Data"> EDID</link> which is stored in a memory chip inside the monitor. The EDID only gives us a snapshot of the available colors the monitor was capable of displaying when it was manufactured, and does not contain much other information for color correction.
kk: Әрбір монитор үшін пайдаланылатын әдеттегі түс профилі монитордың ішіндегі жад чипінде сақталған дисплейдің <link href="https://en.wikipedia.org/wiki/Extended_Display_Identification_Data"> EDID</link> негізінде автоматты түрде жасалады. EDID тек монитор шығарылған кезде көрсете алатын қолжетімді түстердің снапшотын береді және түстерді түзету үшін басқа көп ақпаратты қамтымайды.

note: (itstool) path: note/p
en: Getting a profile from the monitor vendor or creating a profile yourself would lead to more accurate color correction.
kk: Монитор өндірушісінен профиль алу немесе профильді өзіңіз жасау түсті дәлірек түзетуге мүмкіндік береді.

note: (itstool) path: info/desc
en: Use the supplied test profiles to check that your profiles are being applied correctly to your screen.
kk: Профильдеріңіздің экранға дұрыс іске асырылып жатқанын тексеру үшін берілген тесттік профильдерді пайдаланыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: How do I test if color management is working correctly?
kk: Түстерді басқарудың дұрыс жұмыс істеп тұрғанын қалай тексеруге болады?

note: (itstool) path: page/p
en: The effects of a color profile are sometimes subtle and it may be hard to see if anything much has changed.
kk: Түс профилінің әсері кейде білінбейді және бірдеңе өзгергенін байқау қиын болуы мүмкін.

note: (itstool) path: page/p
en: The system comes with several profiles for testing that make it very clear when the profiles are being applied:
kk: Жүйеде профильдердің іске асырылып жатқанын анық көрсететін тексеруге арналған бірнеше профиль бар:

note: (itstool) path: item/title
en: Blue
kk: Көк

note: (itstool) path: item/p
en: This will turn the screen blue and tests if the calibration curves are being sent to the display.
kk: Бұл экранды көк түске бояйды және калибрлеу қисықтарының дисплейге жіберіліп жатқанын тексереді.

note: (itstool) path: item/p
en: Select the device for which you want to add a profile. You may wish to make a note of which profile is currently being used.
kk: Профиль қосқыңыз келетін құрылғыны таңдаңыз. Қазіргі уақытта қай профиль пайдаланылып жатқанын жазып алғыңыз келуі мүмкін.

note: (itstool) path: item/p
en: Click <gui>Add profile</gui> to select a test profile, which should be at the bottom of the list.
kk: Тізімнің төменгі жағында болуы тиіс тесттік профильді таңдау үшін <gui>Профильді қосу</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: To revert to your previous profile, select the device in the <gui>Color</gui> panel, then select the profile that you were using before you tried one of the test profiles and press <gui>Enable</gui> to use it again.
kk: Алдыңғы профильге қайта оралу үшін <gui>Түс</gui> панелінен құрылғыны таңдаңыз, содан кейін тесттік профильдердің бірін қолданбас бұрын пайдаланған профильді таңдап, оны қайта пайдалану үшін <gui>Іске қосу</gui> батырмасын басыңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: Using these profiles, you can clearly see when an application supports color management.
kk: Осы профильдерді пайдалана отырып, қолданбаның түстерді басқаруды қолдайтынын анық көре аласыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: A color profile is a simple file that expresses a color space or device response.
kk: Түс профилі — бұл түс кеңістігін немесе құрылғының реакциясын сипаттайтын қарапайым файл.

note: (itstool) path: page/title
en: What is a color profile?
kk: Түс профилі дегеніміз не?

note: (itstool) path: page/p
en: A color profile is a set of data that characterizes either a device such as a projector or a color space such as sRGB.
kk: Түс профилі — бұл проектор сияқты құрылғыны немесе sRGB сияқты түс кеңістігін сипаттайтын деректер жиынтығы.

note: (itstool) path: page/p
en: Most color profiles are in the form of an ICC profile, which is a small file with a <input>.ICC</input> or <input>.ICM</input> file extension.
kk: Түс профильдерінің көпшілігі <input>.ICC</input> немесе <input>.ICM</input> файл кеңейтуі бар шағын ICC профилі файлы түрінде болады.

note: (itstool) path: page/p
en: Color profiles can be embedded into images to specify the gamut range of the data. This ensures that users see the same colors on different devices.
kk: Түс профильдерін деректердің түс ауқымын көрсету үшін суреттерге ендіруге болады. Бұл пайдаланушылардың әртүрлі құрылғыларда бірдей түстерді көруін қамтамасыз етеді.

note: (itstool) path: page/p
en: Every device that is processing color should have its own ICC profile and when this is achieved the system is said to have an <em>end-to-end color-managed workflow</em>. With this kind of workflow you can be sure that colors are not being lost or modified.
kk: Түсті өңдейтін әрбір құрылғының өз ICC профилі болуы керек және бұған қол жеткізілгенде, жүйеде <em>түстерді толық басқаратын жұмыс процесі</em> бар деп есептеледі. Мұндай жұмыс процесі арқылы түстердің жоғалмайтынына немесе өзгермейтініне сенімді бола аласыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: A color space is a defined range of colors.
kk: Түс кеңістігі — бұл түстердің анықталған ауқымы.

note: (itstool) path: page/title
en: What is a color space?
kk: Түс кеңістігі дегеніміз не?

note: (itstool) path: page/p
en: A color space is a defined range of colors. Well known color spaces include sRGB, AdobeRGB and ProPhotoRGB.
kk: Түс кеңістігі — бұл түстердің анықталған ауқымы. Белгілі түс кеңістіктеріне sRGB, AdobeRGB және ProPhotoRGB жатады.

note: (itstool) path: page/p
en: The human visual system is not a simple RGB sensor, but we can approximate how the eye responds with a CIE 1931 chromaticity diagram that shows the human visual response as a horse-shoe shape. You can see that in human vision there are many more shades of green detected than blue or red. With a trichromatic color space like RGB we represent the colors on the computer using three values, which restricts up to encoding a <em>triangle</em> of colors.
kk: Адамның көру жүйесі қарапайым RGB сенсоры емес, бірақ біз көздің қалай әрекет ететінін адамның көру реакциясын таға тәрізді пішінде көрсететін CIE 1931 түс диаграммасымен шамамен сипаттай аламыз. Адамның көру қабілетінде жасыл түстің көк немесе қызыл түске қарағанда әлдеқайда көп реңктері анықталатынын көруге болады. RGB сияқты үш түсті кеңістікте біз компьютердегі түстерді үш мән арқылы көрсетеміз, бұл түстердің <em>үшбұрышын</em> кодтаумен шектеледі.

note: (itstool) path: note/p
en: Using models such as a CIE 1931 chromaticity diagram is a huge simplification of the human visual system, and real gamuts are expressed as 3D hulls, rather than 2D projections. A 2D projection of a 3D shape can sometimes be misleading, so if you want to see the 3D hull, use the <code>gcm-viewer</code> application.
kk: CIE 1931 түс диаграммасы сияқты модельдерді пайдалану адамның көру жүйесін тым жеңілдету болып табылады және нақты түс ауқымдары 2D проекциялары ретінде емес, 3D қабықтары ретінде көрсетіледі. 3D пішіннің 2D проекциясы кейде қате түсінік беруі мүмкін, сондықтан 3D қабықты көргіңіз келсе, <code>gcm-viewer</code> қолданбасын пайдаланыңыз.

note: (itstool) path: figure/desc
en: sRGB, AdobeRGB and ProPhotoRGB represented by white triangles
kk: ақ үшбұрыштармен көрсетілген sRGB, AdobeRGB және ProPhotoRGB

note: (itstool) path: page/p
en: First, looking at sRGB, which is the smallest space and can encode the least number of colors. It is an approximation of a 10 year old CRT display, and so most modern monitors can easily display more colors than this. sRGB is a <em>least-common-denominator</em> standard and is used in a large number of applications (including the Internet).
kk: Біріншіден, ең кіші кеңістік болып табылатын және түстердің ең аз санын кодтай алатын sRGB-ге қарайық. Бұл 10 жыл бұрынғы CRT дисплейінің жуықтамасы, сондықтан заманауи мониторлардың көпшілігі бұдан да көп түстерді оңай көрсете алады. sRGB — <em>ең кіші ортақ бөлім</em> стандарты және көптеген қолданбаларда (соның ішінде Интернетте) қолданылады.

note: (itstool) path: page/p
en: AdobeRGB is frequently used as an <em>editing space</em>. It can encode more colors than sRGB, which means you can change colors in a photograph without worrying too much that the most vivid colors are being clipped or the blacks crushed.
kk: AdobeRGB жиі <em>өңдеу кеңістігі</em> ретінде пайдаланылады. Ол sRGB-ге қарағанда көбірек түстерді кодтай алады, бұл ең қанық түстердің қиылып кетуіне немесе қара түстердің бұзылуына алаңдамай, фотосуреттегі түстерді өзгертуге болатынын білдіреді.

note: (itstool) path: page/p
en: ProPhoto is the largest space available and is frequently used for document archival. It can encode nearly the whole range of colors detected by the human eye, and even encode colors that the eye cannot detect!
kk: ProPhoto — ең үлкен қолжетімді кеңістік және ол жиі құжаттарды архивтеу үшін пайдаланылады. Ол адам көзі қабылдайтын түстердің барлық ауқымын дерлік кодтай алады, тіпті көз анықтай алмайтын түстерді де кодтайды!

note: (itstool) path: page/p
en: Now, if ProPhoto is clearly better, why don’t we use it for everything? The answer is to do with <em>quantization</em>. If you only have 8 bits (256 levels) to encode each channel, then a larger range is going to have bigger steps between each value.
kk: Енді, егер ProPhoto анық жақсырақ болса, неге біз оны барлық жерде қолданбаймыз? Жауабы <em>кванттауға</em> байланысты. Егер әр арнаны кодтау үшін сізде тек 8 бит (256 деңгей) болса, онда үлкенірек ауқымда әр мән арасындағы қадамдар да үлкенірек болады.

note: (itstool) path: page/p
en: Bigger steps mean a larger error between the captured color and the stored color, and for some colors this is a big problem. It turns out that key colors, like skin colors are very important, and even small errors will make untrained viewers notice that something in a photograph looks wrong.
kk: Үлкенірек қадамдар түсірілген түс пен сақталған түс арасындағы үлкенірек қатені білдіреді және кейбір түстер үшін бұл үлкен мәселе. Тері түсі сияқты негізгі түстер өте маңызды екені белгілі болды, тіпті кішкентай қателер де дайындығы жоқ көрермендердің фотосуретте бірдеңе дұрыс емес екенін байқауына себеп болады.

note: (itstool) path: page/p
en: Of course, using a 16 bit image is going to leave many more steps and a much smaller quantization error, but this doubles the size of each image file. Most content in existence today is 8bpp, i.e. 8 bits-per-pixel.
kk: Әрине, 16 биттік суретті пайдалану көбірек қадамдарды және әлдеқайда аз кванттау қатесін қалдырады, бірақ бұл әр сурет файлының өлшемін екі есе арттырады. Бүгінгі таңда бар мазмұнның көпшілігі 8bpp, яғни пиксельге 8 бит.

note: (itstool) path: page/p
en: Color management is a process for converting from one color space to another, where a color space can be a well known defined space like sRGB, or a custom space such as your monitor or printer profile.
kk: Түстерді басқару — бір түс кеңістігінен екіншісіне түрлендіру процесі, мұнда түс кеңістігі sRGB сияқты белгілі анықталған кеңістік немесе монитор немесе принтер профилі сияқты реттелетін кеңістік болуы мүмкін.

note: (itstool) path: info/desc
en: Calibrating is important if you care about the colors you display or print.
kk: Егер сіз көрсететін немесе басып шығаратын түстер маңызды болса, калибрлеу өте маңызды.

note: (itstool) path: page/title
en: Why do I need to do calibration myself?
kk: Неліктен калибрлеуді өзім жасауым керек?

note: (itstool) path: page/p
en: Generic profiles are usually bad. When a manufacturer creates a new model, they just take a few items from the production line and average them together:
kk: Жалпы профильдер әдетте нашар болады. Өндіруші жаңа модель жасағанда, олар өндіріс желісінен бірнеше дананы алып, олардың орташа мәнін есептейді:

note: (itstool) path: media/p
en: Averaged profiles
kk: Орташаланған профильдер

note: (itstool) path: page/p
en: Display panels differ quite a lot from unit to unit and change substantially as the display ages. It is also more difficult for printers, as just changing the type or weight of paper can invalidate the characterization state and make the profile inaccurate.
kk: Дисплей панельдері әр данасына қарай айтарлықтай ерекшеленеді және дисплей ескірген сайын айтарлықтай өзгереді. Сондай-ақ принтерлер үшін бұл қиынырақ, өйткені қағаздың түрін немесе салмағын өзгерту сипаттама күйін жарамсыз етіп, профильді дәл емес етуі мүмкін.

note: (itstool) path: page/p
en: The best way of ensuring the profile you have is accurate is by doing the calibration yourself, or by letting an external company supply you with a profile based on your exact characterization state.
kk: Қолда бар профильдің дәлдігіне көз жеткізудің ең жақсы жолы — калибрлеуді өзіңіз жасау немесе сыртқы компанияға сіздің нақты сипаттама күйіңізге негізделген профильді ұсынуға мүмкіндік беру.

note: (itstool) path: info/desc
en: Color management is important for designers, photographers and artists.
kk: Түстерді басқару дизайнерлер, фотографтар және суретшілер үшін маңызды.

note: (itstool) path: page/title
en: Why is color management important?
kk: Түстерді басқару неге маңызды?

note: (itstool) path: page/p
en: Color management is the process of capturing a color using an input device, displaying it on a screen, and printing it all whilst managing the exact colors and the range of colors on each medium.
kk: Түстерді басқару — әрбір ортадағы нақты түстерді және түстер ауқымын басқара отырып, енгізу құрылғысы арқылы түсті түсіру, оны экранда көрсету және басып шығару процесі.

note: (itstool) path: page/p
en: The need for color management is probably explained best with a photograph of a bird on a frosty day in winter.
kk: Түстерді басқарудың қажеттілігін қыстағы аязды күндегі құстың фотосуретімен жақсы түсіндіруге болатын шығар.

note: (itstool) path: figure/desc
en: A bird on a frosty wall as seen on the camera view-finder
kk: Камераның іздеуішінде көрінетін аязды қабырғадағы құс

note: (itstool) path: page/p
en: Displays typically over-saturate the blue channel, making the images look cold.
kk: Дисплейлер әдетте көк арнаны тым қанықтырып, суреттерді суық етіп көрсетеді.

note: (itstool) path: figure/desc
en: This is what the user sees on a typical business laptop screen
kk: Әдеттегі бизнес ноутбук экранында пайдаланушы осыны көреді

note: (itstool) path: page/p
en: Notice how the white is not “paper white” and the black of the eye is now a muddy brown.
kk: Ақ түстің "қағаздың ағындай" емес екеніне және көздің қара түсі енді лайлы қоңыр екеніне назар аударыңыз.

note: (itstool) path: figure/desc
en: This is what the user sees when printing on a typical inkjet printer
kk: Әдеттегі сия бүріккіш принтерде басып шығарғанда пайдаланушы осыны көреді

note: (itstool) path: page/p
en: The basic problem we have here is that each device is capable of handling a different range of colors. So while you might be able to take a photo of electric blue, most printers are not going to be able to reproduce it.
kk: Мұндағы негізгі мәселе — әрбір құрылғының түстердің әртүрлі ауқымын өңдей алуы. Сондықтан сіз "электрик көк" түсін суретке түсіре алсаңыз да, принтерлердің көбі оны қайта шығара алмайды.

note: (itstool) path: page/p
en: Most image devices capture in RGB (Red, Green, Blue) and have to convert to CMYK (Cyan, Magenta, Yellow, and Black) to print. Another problem is that you can’t have <em>white</em> ink, and so the whiteness can only be as good as the paper color.
kk: Көптеген сурет құрылғылары RGB (қызыл, жасыл, көк) форматында түсіреді және басып шығару үшін CMYK (көгілдір, күлгін, сары және қара) форматына түрлендіруі керек. Тағы бір мәселе — <em>ақ</em> сияның болмауы, сондықтан ақтық деңгейі тек қағаздың түсіне ғана байланысты болады.

note: (itstool) path: page/p
en: Another problem is units. Without specifying the scale on which a color is measured, we don’t know if 100% red is near infrared or just the deepest red ink in the printer. What is 50% red on one display is probably something like 62% on another display. It’s like telling a person that you’ve just driven 7 units of distance, without the unit you don’t know if that’s 7 kilometers or 7 meters.
kk: Тағы бір мәселе — өлшем бірліктері. Түс өлшенетін масштабты көрсетпестен, 100% қызыл түстің инфрақызылға жақын немесе принтердегі ең қанық қызыл сия екенін білмейміз. Бір дисплейдегі 50% қызыл түс басқа дисплейде 62% сияқты болуы мүмкін. Бұл адамға 7 бірлік қашықтықты жүріп өттім деп айтқанмен бірдей, өлшем бірлігінсіз оның 7 километр немесе 7 метр екенін білмейсіз.

note: (itstool) path: page/p
en: In color, we refer to the units as gamut. Gamut is essentially the range of colors that can be reproduced. A device like a DSLR camera might have a very large gamut, being able to capture all the colors in a sunset, but a projector has a very small gamut and all the colors are going to look “washed out”.
kk: Түстануда біз өлшем бірліктерін гамма деп атаймыз. Гамма — бұл негізінен қайта жаңғыртуға болатын түстер ауқымы. DSLR камерасы сияқты құрылғының күн батқандағы барлық түстерді түсіре алатын өте үлкен түс ауқымы болуы мүмкін, ал проектордың түс ауқымы өте кішкентай және барлық түстер "оңған" болып көрінеді.

note: (itstool) path: page/p
en: In some cases we can <em>correct</em> the device output by altering the data we send to it, but in other cases where that’s not possible (you can’t print electric blue) we need to show the user what the result is going to look like.
kk: Кейбір жағдайларда біз құрылғыға жіберілетін деректерді өзгерту арқылы құрылғының шығысын <em>түзете</em> аламыз, бірақ бұл мүмкін болмаған басқа жағдайларда пайдаланушыға нәтиженің қандай болатынын көрсетуіміз керек.

note: (itstool) path: page/p
en: For photographs it makes sense to use the full tonal range of a color device, to be able to make smooth changes in color. For other graphics, you might want to match the color exactly, which is important if you’re trying to print a custom mug with the Red Hat logo that <em>has</em> to be the exact Red Hat Red.
kk: Фотосуреттер үшін түстердің біркелкі өзгеруін қамтамасыз ету үшін түсті құрылғының толық тональды ауқымын пайдаланудың мағынасы бар. Басқа графика үшін түстің дәл сәйкес келуін қалауыңыз мүмкін, бұл Red Hat логотипі бар кружканы басып шығарғыңыз келсе өте маңызды, өйткені ол дәл Red Hat Red түсі <em>болуы</em> тиіс.

note: (itstool) path: info/desc
en: Add or remove a contact in the local address book.
kk: Жергілікті адрес кітапшасына контакт қосу немесе оны өшіру.

note: (itstool) path: page/title
en: Add or remove a contact
kk: Контакт қосу немесе өшіру

note: (itstool) path: page/p
en: To add a contact:
kk: Контакт қосу үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Press the <gui style="button">+</gui> button.
kk: <gui style="button">+</gui> батырмасын басыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: In the <gui>New contact</gui> dialog, enter the contact name and their information. Press the drop down box next to each field to choose the type of detail.
kk: <gui>Жаңа контакт</gui> сұхбат терезесінде контакт атын және ақпаратын енгізіңіз. Мәлімет түрін таңдау үшін әрбір өрістің жанындағы ашылмалы тізімді басыңыз.

note: (itstool) path: media/span
en: View More
kk: Көбірек қарау

note: (itstool) path: item/p
en: To add more details press the <_:media-1/> option.
kk: Қосымша мәліметтер қосу үшін <_:media-1/> опциясын басыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Press <gui style="button">Add</gui> to save the contact.
kk: Контактіні сақтау үшін <gui style="button">Қосу</gui> батырмасын басыңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: To remove a contact:
kk: Контактіні өшіру үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Select the contact from your contact list.
kk: Контактілер тізімінен контактіні таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Press the <_:media-1/> button in the header bar on the top-right corner.
kk: Жоғарғы оң жақ бұрыштағы тақырыптама жолағындағы <_:media-1/> батырмасын басыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Press <gui style="menu item">Delete</gui> option to remove contact.
kk: Контактіні өшіру үшін <gui style="menu item">Өшіру</gui> опциясын басыңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: To remove one or more contacts, check the boxes next to the contacts you want to delete and press <gui style="button">Remove</gui>.
kk: Бір немесе бірнеше контактіні өшіру үшін өшірілетін контактілердің жанындағы ұяшықтарды белгілеп, <gui style="button">Өшіру</gui> батырмасын басыңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Access your contacts.
kk: Контактілеріңізге қол жеткізіңіз.

note: (itstool) path: page/p
en: Use <app>Contacts</app> to store, access or edit information for your contacts, locally or in your <link xref="accounts">Online Accounts</link>.
kk: Контактілер туралы ақпаратты жергілікті түрде немесе <link xref="accounts">Желілік тіркелгілерде</link> сақтау, қол жеткізу немесе түзету үшін <app>Контактілер</app> қолданбасын пайдаланыңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Email, chat with, or phone a contact.
kk: Контактіге электрондық пошта жіберу, онымен чатта сөйлесу немесе оған қоңырау шалу.

note: (itstool) path: page/title
en: Connect with your contact
kk: Контактімен байланысу

note: (itstool) path: page/p
en: To email, chat with or phone someone in <app>Contacts</app>:
kk: <app>Контактілер</app> қолданбасындағы біреуге электрондық пошта жіберу, чатта сөйлесу немесе қоңырау шалу үшін:

note: (itstool) path: media/span
en: mail
kk: пошта

note: (itstool) path: item/p
en: Press the button corresponding to the <em>detail</em> that you want to use. For example, to email your contact, press the <_:media-1/> button next to the contact’s email address.
kk: Пайдаланғыңыз келетін <em>мәліметке</em> сәйкес келетін батырманы басыңыз. Мысалы, контактіге электрондық пошта жіберу үшін контактінің электрондық пошта адресінің жанындағы <_:media-1/> батырмасын басыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: The corresponding application will be launched using the contact’s details.
kk: Тиісті қолданба контакт мәліметтері арқылы іске қосылады.

note: (itstool) path: note/p
en: If there is no available application for the detail that you wish to use, you will not be able to select it.
kk: Пайдаланғыңыз келетін мәлімет үшін қолжетімді қолданба болмаса, оны таңдай алмайсыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Edit the information for each contact.
kk: Әр контактінің ақпаратын түзету.

note: (itstool) path: page/title
en: Edit contact details
kk: Контакт мәліметтерін түзету

note: (itstool) path: page/p
en: Editing contact details helps you keep the information in your address book up to date and complete.
kk: Контакт мәліметтерін түзету сізге адрес кітапшасындағы ақпаратты жаңа және толық күйде сақтауға көмектеседі.

note: (itstool) path: media/span
en: view more
kk: көбірек көру

note: (itstool) path: item/p
en: Press the <_:media-1/> button in the top-right corner of the window and select <gui style="menuitem">Edit</gui>.
kk: Терезенің жоғарғы оң жақ бұрышындағы <_:media-1/> батырмасын басып, <gui style="menuitem">Түзету</gui> опциясын таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Edit the contact details.
kk: Контакт мәліметтерін түзету.

note: (itstool) path: item/p
en: To add a <em>detail</em> such as a new phone number or email address, just fill in the details on the next empty field of the type (phone number, email, etc.) you want to add.
kk: Жаңа телефон нөмірі немесе электрондық пошта адресі сияқты <em>мәліметті</em> қосу үшін, қосылатын түрдің (телефон нөмірі, электрондық пошта, т.б.) келесі бос өрісін толтырыңыз.

note: (itstool) path: note/p
en: Press the <_:media-1/> option at the bottom to expand available options, revealing fields like <gui>Website</gui> and <gui>Birthday</gui>.
kk: Қолжетімді опцияларды кеңейту үшін төмендегі <_:media-1/> опциясын басыңыз, сонда <gui>Веб-сайт</gui> және <gui>Туған күн</gui> сияқты өрістер пайда болады.

note: (itstool) path: item/p
en: Press <gui style="button">Done</gui> to finish editing the contact.
kk: Контактіні түзетуді аяқтау үшін <gui style="button">Дайын</gui> батырмасын басыңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Combine information for a contact from multiple sources.
kk: Бірнеше дереккөзден алынған контакт ақпаратын біріктіру.

note: (itstool) path: page/title
en: Link and unlink contacts
kk: Контактілерді байланыстыру және ажырату

note: (itstool) path: section/title
en: Link contacts
kk: Контактілерді байланыстыру

note: (itstool) path: section/p
en: You can combine duplicate contacts from your local address book and online accounts into one <app>Contacts</app> entry. This feature helps you keep your address book organized, with all details about one contact in one place.
kk: Жергілікті адрес кітапшасы мен желідегі тіркелгілерден дубликат контактілерді бір <app>Контактілер</app> жазбасына біріктіруге болады. Бұл мүмкіндік адрес кітапшасын реттелген күйде сақтауға көмектеседі, бір контакт туралы барлық мәліметтер бір жерде болады.

note: (itstool) path: item/p
en: Enable <em>selection mode</em> by pressing the tick button above the contact list.
kk: Контактілер тізімінің үстіндегі белгілеу батырмасын басу арқылы <em>таңдау режимін</em> іске қосыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: A checkbox will appear next to each contact. Tick the checkboxes next to the contacts that you want to merge.
kk: Әр контактінің қасында құсбелгі ұяшығы пайда болады. Біріктіргіңіз келетін контактілердің жанындағы ұяшықтарды белгілеңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Press <gui style="button">Link</gui> to link the selected contacts.
kk: Таңдалған контактілерді байланыстыру үшін <gui style="button">Байланыстыру</gui> батырмасын басыңыз.

note: (itstool) path: section/title
en: Unlink contacts
kk: Контактілерді ажырату

note: (itstool) path: section/p
en: You may want to unlink contacts if you accidentally linked contacts which should not be linked.
kk: Байланыстырылмауы тиіс контактілерді қателесіп байланыстырып қойсаңыз, оларды ажыратуыңызға болады.

note: (itstool) path: item/p
en: Select the contact you wish to unlink from your list of contacts.
kk: Контактілер тізімінен ажыратқыңыз келетін контактіні таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Press <_:media-1/> in the top-right corner of <app>Contacts</app>.
kk: <app>Контактілер</app> қолданбасының жоғарғы оң жақ бұрышындағы <_:media-1/> басыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Press <gui style="button">Unlink</gui> to unlink the entry from the contact.
kk: Жазбаны контактіден ажырату үшін <gui style="button">Ажырату</gui> батырмасын басыңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Search for a contact.
kk: Контактіні іздеу.

note: (itstool) path: page/title
en: Search for a contact
kk: Контактіні іздеу

note: (itstool) path: page/p
en: You can search for an online contact in one of two ways:
kk: Желідегі контактіні екі жолдың бірімен іздеуге болады:

note: (itstool) path: item/p
en: In the <gui>Activities</gui> overview, start typing the name of the contact.
kk: <gui>Белсенділіктер</gui> көрінісінде контакт атын тере бастаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Matching contacts will appear in the overview instead of the usual list of applications.
kk: Әдеттегі қолданбалар тізімінің орнына көріністе сәйкес келетін контактілер пайда болады.

note: (itstool) path: item/p
en: Press <key>Enter</key> to select the contact at the top of the list or click the contact that you want to select if they are not at the top.
kk: Тізімнің басындағы контактіні таңдау үшін <key>Enter</key> пернесін басыңыз немесе таңдағыңыз келетін контакт басында болмаса, оны шертіңіз.

note: (itstool) path: page/p
en: To search from inside <app>Contacts</app>:
kk: <app>Контактілер</app> ішінен іздеу үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Click inside the search field.
kk: Іздеу өрісінің ішін шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Start typing the name of the contact.
kk: Контакт атын тере бастаңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Store your contacts in a local address book or in an online account.
kk: Контактілеріңізді жергілікті адрес кітапшасында немесе желідегі тіркелгіде сақтаңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Starting Contacts for the first time
kk: Контактілерді алғаш рет іске қосу

note: (itstool) path: page/p
en: When you run <app>Contacts</app> for the first time, the <gui>Select Address Book</gui> window opens.
kk: <app>Контактілер</app> қолданбасын алғаш рет іске қосқан кезде <gui>Адрес кітапшасын таңдау</gui> терезесі ашылады.

note: (itstool) path: page/p
en: If you have <link xref="accounts">online accounts</link> configured, they are listed with <gui>Local Address Book</gui>. Select an item from the list and press <gui style="button">Done</gui>.
kk: Егер сізде бапталған <link xref="accounts">желідегі тіркелгілер</link> болса, олар <gui>Жергілікті адрес кітапшасымен</gui> бірге тізімделеді. Тізімнен элементті таңдап, <gui style="button">Дайын</gui> батырмасын басыңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: All new contacts you create will be saved to the address book you choose. You are also able to view, edit and delete contacts in other address books.
kk: Сіз жасаған барлық жаңа контактілер таңдалған адрес кітапшасына сақталады. Сондай-ақ басқа адрес кітапшаларындағы контактілерді көруге, түзетуге және өшіруге болады.

note: (itstool) path: page/p
en: If you have no online accounts configured, press <gui style="button">Online Accounts</gui> to begin the setup. If you do not wish to set up online accounts at this time, press <gui style="button">Local Address Book</gui>.
kk: Егер желідегі тіркелгілер бапталмаған болса, баптауды бастау үшін <gui style="button">Желідегі тіркелгілер</gui> батырмасын басыңыз. Қазір желідегі тіркелгілерді баптағыңыз келмесе, <gui style="button">Жергілікті адрес кітапшасы</gui> батырмасын басыңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Run benchmarks on your hard disk to check how fast it is.
kk: Қатты дискінің жылдамдығын тексеру үшін сынақтар жүргізіңіз.

note: (itstool) path: page/title
en: Test the performance of your hard disk
kk: Қатты дискінің өнімділігін тексеру

note: (itstool) path: page/p
en: To test the speed of your hard disk:
kk: Қатты дискінің жылдамдығын сынау үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Open <app>Disks</app> from the <gui xref="shell-introduction#activities">Activities</gui> overview.
kk: <gui xref="shell-introduction#activities">Белсенділіктер</gui> көрінісінен <app>Дискілер</app> қолданбасын ашыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Choose the disk from the list in the left pane.
kk: Сол жақ панельдегі тізімнен дискіні таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click the menu button and select <gui>Benchmark Disk…</gui> from the menu.
kk: Мәзір батырмасын шертіп, мәзірден <gui>Дискіні сынау…</gui> опциясын таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click <gui>Start Benchmark…</gui> and adjust the <gui>Transfer Rate</gui> and <gui>Access Time</gui> parameters as desired.
kk: <gui>Сынауды бастау…</gui> батырмасын шертіп, <gui>Тасымалдау жылдамдығы</gui> мен <gui>Қол жеткізу уақыты</gui> параметрлерін қалауыңызша реттеңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click <gui>Start Benchmarking…</gui> to test how fast data can be read from the disk. <link xref="user-admin-explain">Administrative privileges</link> may be required. Enter your password, or the password for the requested administrator account.
kk: Деректердің дискіден қаншалықты жылдам оқылатынын сынау үшін <gui>Сынауды бастау…</gui> батырмасын шертіңіз. <link xref="user-admin-explain">Әкімшілік құқықтар</link> қажет болуы мүмкін. Пароліңізді немесе сұралған әкімші тіркелгісінің паролін енгізіңіз.

note: (itstool) path: note/p
en: If <gui>Perform write-benchmark</gui> is checked, the benchmark will test how fast data can be read from and written to the disk. This will take longer to complete.
kk: Егер <gui>Жазу сынағын орындау</gui> белгіленсе, сынақ деректердің дискіден оқылу және оған жазылу жылдамдығын тексереді. Бұл көбірек уақыт алады.

note: (itstool) path: page/p
en: When the test is finished, the results will appear on the graph. The green points and connecting lines indicate the samples taken; these correspond to the right axis, showing access time, plotted against the bottom axis, representing percentage time elapsed during the benchmark. The blue line represents read rates, while the red line represents write rates; these are shown as access data rates on the left axis, plotted against percentage of the disk traveled, from the outside to the spindle, along the bottom axis.
kk: Сынақ аяқталғанда, нәтижелер графикте көрсетіледі. Жасыл нүктелер мен байланыстыратын сызықтар алынған үлгілерді білдіреді; олар оң жақ оське сәйкес келеді және қол жеткізу уақытын көрсетеді, ал төменгі ось сынақ кезінде өткен уақыт пайызын білдіреді. Көк сызық оқу жылдамдығын, ал қызыл сызық жазу жылдамдығын білдіреді; бұл деректерге қол жеткізу жылдамдығы ретінде сол жақ осьте көрсетіледі, ал төменгі ось бойынша сыртқы жиектен шпиндельге дейінгі дискінің өтілген пайызы көрсетілген.

note: (itstool) path: page/p
en: Below the graph, values are displayed for minimum, maximum and average read and write rates, average access time and time elapsed since the last benchmark test.
kk: Графиктің астында оқу және жазу жылдамдықтарының минималды, максималды және орташа мәндері, орташа қол жеткізу уақыты және соңғы сынақтан бері өткен уақыт көрсетіледі.

note: (itstool) path: info/desc
en: Use <gui>Disk Usage Analyzer</gui>, <gui>System Monitor</gui>, or <gui>Usage</gui> to check space and capacity.
kk: Орын мен сыйымдылықты тексеру үшін <gui>Дискіні пайдалану анализаторын</gui>, <gui>Жүйелік бақылаушыны</gui> немесе <gui>Пайдалану</gui> қолданбасын қолданыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Check how much disk space is left
kk: Дискіде қанша бос орын қалғанын тексеру

note: (itstool) path: page/p
en: You can check how much disk space is left with <app>Disk Usage Analyzer</app>, <app>System Monitor</app>, or <app>Usage</app>.
kk: Дискіде қанша бос орын қалғанын <app>Дискіні пайдалану анализаторы</app>, <app>Жүйелік бақылаушы</app> немесе <app>Пайдалану</app> арқылы тексеруге болады.

note: (itstool) path: section/title
en: Check with Disk Usage Analyzer
kk: Дискіні пайдалану анализаторымен тексеру

note: (itstool) path: section/p
en: To check the free disk space and disk capacity using <app>Disk Usage Analyzer</app>:
kk: <app>Дискіні пайдалану анализаторын</app> қолданып, бос диск орны мен диск сыйымдылығын тексеру үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Open <app>Disk Usage Analyzer</app> from the <gui>Activities</gui> overview. The window will display a list of file locations together with the usage and capacity of each.
kk: <gui>Белсенділіктер</gui> көрінісінен <app>Дискіні пайдалану анализаторын</app> ашыңыз. Терезеде файлдар орналасқан жерлердің тізімі және әрқайсысының пайдалануы мен сыйымдылығы көрсетіледі.

note: (itstool) path: item/p
en: Click one of the items in the list to view a detailed summary of the usage for that item. Click the menu button, and then <gui>Scan Folder…</gui> to scan a different location.
kk: Элементтің пайдалануы туралы егжей-тегжейлі мәліметті көру үшін тізімдегі элементтердің бірін шертіңіз. Басқа жерді сканерлеу үшін мәзір батырмасын, содан кейін <gui>Буманы сканерлеу…</gui> опциясын шертіңіз.

note: (itstool) path: section/p
en: The information is displayed according to <gui>Folder</gui>, <gui>Size</gui>, <gui>Contents</gui> and when the data was last <gui>Modified</gui>. See more details in <link href="help:baobab"><app>Disk Usage Analyzer</app></link>.
kk: Ақпарат <gui>Бума</gui>, <gui>Өлшемі</gui>, <gui>Құрамы</gui> және деректердің соңғы <gui>Өзгертілген</gui> уақыты бойынша көрсетіледі. Толығырақ ақпаратты <link href="help:baobab"><app>Дискіні пайдалану анализаторынан</app></link> қараңыз.

note: (itstool) path: section/title
en: Check with System Monitor
kk: Жүйелік бақылаушымен тексеру

note: (itstool) path: section/p
en: To check the free disk space and disk capacity with <app>System Monitor</app>:
kk: <app>Жүйелік бақылаушымен</app> бос диск орны мен диск сыйымдылығын тексеру үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Open the <app>System Monitor</app> application from the <gui>Activities</gui> overview.
kk: <gui>Белсенділіктер</gui> көрінісінен <app>Жүйелік бақылаушы</app> қолданбасын ашыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Select the <gui>File Systems</gui> tab to view the system’s partitions and disk space usage. The information is displayed according to <gui>Total</gui>, <gui>Free</gui>, <gui>Available</gui> and <gui>Used</gui>.
kk: Жүйенің бөлімдері мен диск орнының пайдалануын көру үшін <gui>Файлдық жүйелер</gui> бетін таңдаңыз. Ақпарат <gui>Жалпы</gui>, <gui>Бос</gui>, <gui>Қолжетімді</gui> және <gui>Пайдаланылған</gui> бойынша көрсетіледі.

note: (itstool) path: section/title
en: Check with Usage
kk: Пайдалану қолданбасымен тексеру

note: (itstool) path: section/p
en: To check the free disk space and disk capacity with <app>Usage</app>:
kk: <app>Пайдалану</app> қолданбасымен бос диск орны мен диск сыйымдылығын тексеру үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Open the <app>Usage</app> application from the <gui>Activities</gui> overview.
kk: <gui>Белсенділіктер</gui> көрінісінен <app>Пайдалану</app> қолданбасын ашыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Select <gui>Storage</gui> tab to view the system’s total <gui>Used</gui> and <gui>Available</gui> disk space, as well as the used by the <gui>Operating System</gui> and common user’s directories.
kk: Жүйенің жалпы <gui>Пайдаланылған</gui> және <gui>Қолжетімді</gui> диск орнын, сондай-ақ <gui>Операциялық жүйе</gui> мен қарапайым пайдаланушы бумалары пайдаланған орынды көру үшін <gui>Сақтағыш</gui> бетін таңдаңыз.

note: (itstool) path: note/p
en: Disk space can be freed from user’s directories and its subdirectories by checking the box next to the directory name.
kk: Бума атауының қасындағы ұяшықты белгілеу арқылы пайдаланушы бумалары мен оның ішкі бумаларынан диск орнын босатуға болады.

note: (itstool) path: section/title
en: What if the disk is too full?
kk: Диск тым толып кетсе не істеу керек?

note: (itstool) path: section/p
en: If the disk is too full you should:
kk: Диск тым толып кетсе, келесіні орындау керек:

note: (itstool) path: item/p
en: Delete files that aren’t important or that you won’t use anymore.
kk: Маңызды емес немесе бұдан былай пайдаланылмайтын файлдарды өшіріңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Make <link xref="backup-why">backups</link> of the important files that you won’t need for a while and delete them from the hard drive.
kk: Біраз уақыт бойы қажет болмайтын маңызды файлдардың <link xref="backup-why">сақтық көшірмелерін</link> жасап, оларды қатты дискіден өшіріңіз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Test your hard disk for problems to make sure that it’s healthy.
kk: Қатты дискінің күйі жақсы екеніне көз жеткізу үшін оны ақауларға тексеріңіз.

note: (itstool) path: page/title
en: Check your hard disk for problems
kk: Қатты дискіні ақауларға тексеру

note: (itstool) path: section/title
en: Checking the hard disk
kk: Қатты дискіні тексеру

note: (itstool) path: section/p
en: Hard disks have a built-in health-check tool called <app>SMART</app> (Self-Monitoring, Analysis, and Reporting Technology), which continually checks the disk for potential problems. SMART also warns you if the disk is about to fail, helping you avoid loss of important data.
kk: Қатты дискілерде <app>SMART</app> (Өздігінен бақылау, талдау және есеп беру технологиясы) деп аталатын кірістірілген күй тексеру сайманы бар, ол дискіні ықтимал ақауларға үнемі тексереді. SMART сондай-ақ диск істен шығуға жақын болса ескертіп, маңызды деректерді жоғалтып алмауға көмектеседі.

note: (itstool) path: section/p
en: Although SMART runs automatically, you can also check your disk’s health by running the <app>Disks</app> application:
kk: SMART автоматты түрде жұмыс істесе де, <app>Дискілер</app> қолданбасын іске қосу арқылы дискінің күйін тексеруге болады:

note: (itstool) path: steps/title
en: Check your disk’s health using the Disks application
kk: Дискілер қолданбасы арқылы дискінің күйін тексеру

note: (itstool) path: item/p
en: Open <app>Disks</app> from the <gui>Activities</gui> overview.
kk: <gui>Белсенділіктер</gui> көрінісінен <app>Дискілер</app> қолданбасын ашыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Select the disk you want to check from the list of storage devices on the left. Information and status of the disk will be shown.
kk: Сол жақтағы сақтау құрылғыларының тізімінен тексергіңіз келетін дискіні таңдаңыз. Дискінің ақпараты мен күйі көрсетіледі.

note: (itstool) path: item/p
en: Click the menu button and select <gui>SMART Data &amp; Self-Tests…</gui>. The <gui>Overall Assessment</gui> should say “Disk is OK”.
kk: Мәзір батырмасын шертіп, <gui>SMART деректері және өздігінен сынау…</gui> опциясын таңдаңыз. <gui>Жалпы бағалау</gui> “Диск дұрыс” деп тұруы керек.

note: (itstool) path: item/p
en: See more information under <gui>SMART Attributes</gui>, or click the <gui style="button">Start Self-test</gui> button to run a self-test.
kk: <gui>SMART атрибуттары</gui> бөлімінен көбірек ақпарат қараңыз немесе өздігінен сынауды бастау үшін <gui style="button">Өздігінен сынауды бастау</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: section/title
en: What if the disk isn’t healthy?
kk: Диск күйі жақсы болмаса не істеу керек?

note: (itstool) path: section/p
en: Even if the <gui>Overall Assessment</gui> indicates that the disk <em>isn’t</em> healthy, there may be no cause for alarm. However, it’s better to be prepared with a <link xref="backup-why">backup</link> to prevent data loss.
kk: Егер <gui>Жалпы бағалау</gui> дискінің күйі жақсы <em>емес</em> екенін көрсетсе де, үрейленуге себеп болмауы мүмкін. Дегенмен, деректерді жоғалтпау үшін <link xref="backup-why">сақтық көшірме</link> жасап, дайын болған дұрыс.

note: (itstool) path: section/p
en: If the status says “Pre-fail”, the disk is still reasonably healthy but signs of wear have been detected which mean it might fail in the near future. If your hard disk (or computer) is a few years old, you are likely to see this message on at least some of the health checks. You should <link xref="backup-how">backup your important files regularly</link> and check the disk status periodically to see if it gets worse.
kk: Егер күйі “Істен шығу алдында” деп тұрса, диск әлі де жұмысқа жарамды, бірақ тозу белгілері анықталды, бұл оның жақын арада істен шығуы мүмкін екенін білдіреді. Егер қатты дискіңіз (немесе компьютеріңіз) бірнеше жыл ескі болса, кейбір тексерулерде бұл хабарламаны көруіңіз мүмкін. <link xref="backup-how">Маңызды файлдарыңыздың сақтық көшірмесін жүйелі түрде жасап</link>, диск күйі нашарлап кетпегенін мезгіл-мезгіл тексеріп тұруыңыз керек.

note: (itstool) path: section/p
en: If it gets worse, you may wish to take the computer/hard disk to a professional for further diagnosis or repair.
kk: Егер жағдай нашарласа, компьютерді/қатты дискіні одан әрі диагностикалау немесе жөндеу үшін маманға апаруыңызға болады.

note: (itstool) path: info/desc
en: Remove all of the files and folders from an external hard disk or USB flash drive by formatting it.
kk: Сыртқы қатты дисктен немесе USB флеш-жинақтағышынан барлық файлдар мен бумаларды пішімдеу арқылы өшіру.

note: (itstool) path: page/title
en: Wipe everything off a removable disk
kk: Ауыстырмалы дискіден барлығын тазалау

note: (itstool) path: page/p
en: If you have a removable disk, like a USB memory stick or an external hard disk, you may sometimes wish to completely remove all of its files and folders. You can do this by <em>formatting</em> the disk — this deletes all of the files on the disk and leaves it empty.
kk: Егер сізде USB флеш-жинақтағышы немесе сыртқы қатты диск сияқты ауыстырмалы диск болса, кейде ондағы барлық файлдар мен бумаларды толығымен өшіргіңіз келуі мүмкін. Оны дискіні <em>пішімдеу</em> арқылы жасауға болады — бұл дискідегі барлық файлдарды өшіріп, оны бос қалдырады.

note: (itstool) path: steps/title
en: Format a removable disk
kk: Ауыстырмалы дискіні пішімдеу

note: (itstool) path: item/p
en: Select the disk you want to wipe from the list of storage devices on the left.
kk: Сол жақтағы сақтау құрылғыларының тізімінен тазалағыңыз келетін дискіні таңдаңыз.

note: (itstool) path: note/p
en: Make sure that you have selected the correct disk! If you choose the wrong disk, all of the files on the other disk will be deleted!
kk: Дұрыс дискіні таңдағаныңызға көз жеткізіңіз! Қате дискіні таңдасаңыз, басқа дискідегі барлық файлдар өшіріледі!

note: (itstool) path: item/p
en: In the toolbar underneath the <gui>Volumes</gui> section, click the menu button. Then click <gui>Format Partition…</gui>.
kk: <gui>Томдар</gui> бөлімінің астындағы саймандар панелінде мәзір батырмасын шертіңіз. Содан кейін <gui>Бөлімді пішімдеу…</gui> опциясын шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: In the window that pops up, choose a file system <gui>Type</gui> for the disk.
kk: Пайда болған терезеде диск үшін файлдық жүйе <gui>Түрін</gui> таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: If you use the disk on Windows and Mac OS computers in addition to Linux computers, choose <gui>FAT</gui>. If you only use it on Windows, <gui>NTFS</gui> may be a better option. A brief description of the file system type will be presented as a label.
kk: Егер дискіні Linux-тен бөлек Windows және Mac OS компьютерлерінде де қолдансаңыз, <gui>FAT</gui> таңдаңыз. Тек Windows-та қолдансаңыз, <gui>NTFS</gui> жақсырақ опция болуы мүмкін. Файлдық жүйе түрінің қысқаша сипаттамасы белгі ретінде көрсетіледі.

note: (itstool) path: item/p
en: Give the disk a name and click <gui>Next</gui> to continue and show a confirmation window. Check the details carefully, and click <gui>Format</gui> to wipe the disk.
kk: Дискіге атау беріп, жалғастыру үшін <gui>Келесі</gui> батырмасын шертіңіз, сонда растау терезесі көрсетіледі. Мәліметтерді мұқият тексеріп, дискіні тазалау үшін <gui>Пішімдеу</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Once the formatting has finished, click the eject icon to safely remove the disk. It should now be blank and ready to use again.
kk: Пішімдеу аяқталған соң, дискіні қауіпсіз шығару үшін шығару таңбашасын шертіңіз. Ол енді бос және қайта қолдануға дайын болуы тиіс.

note: (itstool) path: note/title
en: Formatting a disk does not securely delete your files
kk: Дискіні пішімдеу файлдарыңызды қауіпсіз түрде өшірмейді

note: (itstool) path: note/p
en: Formatting a disk is not a completely secure way of wiping all of its data. A formatted disk will not appear to have files on it, but it is possible that special recovery software could retrieve the files. If you need to securely delete the files, you will need to use a command-line utility, such as <app>shred</app>.
kk: Дискіні пішімдеу — ондағы барлық деректерді өшірудің толықтай қауіпсіз жолы емес. Пішімделген дискіде файлдар жоқ болып көрінуі мүмкін, бірақ арнайы қалпына келтіру бағдарламалық қамтамасы файлдарды қайтара алуы мүмкін. Егер файлдарды қауіпсіз өшіру керек болса, сізге <app>shred</app> сияқты командалық жол утилитасын пайдалану керек болады.

note: (itstool) path: info/desc
en: Understand what volumes and partitions are and use the disk utility to manage them.
kk: Томдар мен бөлімдердің не екенін түсіну және оларды басқару үшін диск утилитасын пайдалану.

note: (itstool) path: page/title
en: Manage volumes and partitions
kk: Томдарды және бөлімдерді басқару

note: (itstool) path: page/p
en: The word <em>volume</em> is used to describe a storage device, like a hard disk. It can also refer to a <em>part</em> of the storage on that device, because you can split the storage up into chunks. The computer makes this storage accessible via your file system in a process referred to as <em>mounting</em>. Mounted volumes may be hard drives, USB drives, DVD-RWs, SD cards, and other media. If a volume is currently mounted, you can read (and possibly write) files on it.
kk: <em>Том</em> сөзі қатты диск сияқты сақтау құрылғысын сипаттау үшін қолданылады. Ол сонымен қатар сол құрылғыдағы сақтау орнының <em>бөлігіне</em> де қатысты болуы мүмкін, өйткені сіз сақтау орнын бөліктерге бөле аласыз. Компьютер бұл сақтау орнына файлдық жүйе арқылы <em>тіркеу</em> деп аталатын процесс арқылы қол жеткізуге мүмкіндік береді. Тіркелген томдар қатты дискілер, USB дискілері, DVD-RW дискілері, SD карталары және басқа тасушылар болуы мүмкін. Егер том қазір тіркелген болса, сіз ондағы файлдарды оқи аласыз (және мүмкін жаза аласыз).

note: (itstool) path: page/p
en: Often, a mounted volume is called a <em>partition</em>, though they are not necessarily the same thing. A “partition” refers to a <em>physical</em> area of storage on a single disk drive. Once a partition has been mounted, it can be referred to as a volume because you can access the files on it. You can think of volumes as the labeled, accessible “storefronts” to the functional “back rooms” of partitions and drives.
kk: Жиі тіркелген том <em>бөлім</em> деп аталады, бірақ олар міндетті түрде бір нәрсе емес. «Бөлім» бір диск жетегіндеғы сақтау орнының <em>физикалық</em> аймағын білдіреді. Бөлім тіркелгеннен кейін оны том деп атауға болады, себебі сіз ондағы файлдарға қол жеткізе аласыз. Томдарды бөлімдер мен жетектердің функционалды «артқы бөлмелеріне» баратын белгіленген, қолжетімді «дүкен сөрелері» ретінде қарастыруға болады.

note: (itstool) path: section/title
en: View and manage volumes and partitions using the disk utility
kk: Диск утилитасын пайдаланып томдар мен бөлімдерді қарау және басқару

note: (itstool) path: section/p
en: You can check and modify your computer’s storage volumes with the disk utility.
kk: Диск утилитасы арқылы компьютеріңіздің сақтау томдарын тексеруге және өзгертуге болады.

note: (itstool) path: item/p
en: Open the <gui>Activities</gui> overview and start <app>Disks</app>.
kk: <gui>Іс-әрекеттер</gui> шолуын ашып, <app>Дискілер</app> бағдарламасын іске қосыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: In the list of storage devices on the left, you will find hard disks, CD/DVD drives, and other physical devices. Click the device you want to inspect.
kk: Сол жақтағы сақтау құрылғыларының тізімінен сіз қатты дискілерді, CD/DVD жетектерін және басқа физикалық құрылғыларды таба аласыз. Тексергіңіз келетін құрылғыны шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: The right pane provides a visual breakdown of the volumes and partitions present on the selected device. It also contains a variety of tools used to manage these volumes.
kk: Оң жақ панель таңдалған құрылғыдағы томдар мен бөлімдердің көрнекі жіктелуін береді. Онда сондай-ақ осы томдарды басқару үшін пайдаланылатын түрлі саймандар бар.

note: (itstool) path: item/p
en: Be careful: it is possible to completely erase the data on your disk with these utilities.
kk: Абай болыңыз: бұл утилиталардың көмегімен дискідегі деректерді толығымен өшіру мүмкін.

note: (itstool) path: section/p
en: Your computer most likely has at least one <em>primary</em> partition and a single <em>swap</em> partition. The swap partition is used by the operating system for memory management, and is rarely mounted. The primary partition contains your operating system, applications, settings, and personal files. These files can also be distributed among multiple partitions for security or convenience.
kk: Компьютеріңізде кем дегенде бір <em>негізгі</em> бөлім және бір <em>swap</em> (айырбастау) бөлімі болуы әбден мүмкін. Swap бөлімін операциялық жүйе жадты басқару үшін пайдаланады және ол сирек тіркеледі. Негізгі бөлімде операциялық жүйеңіз, қолданбаларыңыз, баптауларыңыз бен жеке файлдарыңыз болады. Бұл файлдар қауіпсіздік немесе ыңғайлылық үшін бірнеше бөлімдерге таратылуы да мүмкін.

note: (itstool) path: section/p
en: One primary partition must contain information that your computer uses to start up, or <em>boot</em>. For this reason it is sometimes called a boot partition, or boot volume. To determine if a volume is bootable, select the partition and click the menu button in the toolbar underneath the partition list. Then, click <gui>Edit Partition…</gui> and look at its <gui>Flags</gui>. External media such as USB drives and CDs may also contain a bootable volume.
kk: Бір негізгі бөлімде компьютеріңізді іске қосу немесе <em>жүктеу</em> үшін пайдаланатын ақпарат болуы тиіс. Осы себепті оны кейде жүктеу бөлімі немесе жүктеу томы деп атайды. Томның жүктелетін екенін анықтау үшін бөлімді таңдап, бөлімдер тізімінің астындағы саймандар панеліндегі мәзір батырмасын шертіңіз. Содан кейін <gui>Бөлімді түзету…</gui> пәрменін шертіп, оның <gui>Жалаушалар</gui> бөлімін қараңыз. USB дискілері мен CD сияқты сыртқы тасушыларда да жүктелетін том болуы мүмкін.

note: (itstool) path: info/desc
en: Check if a filesystem is damaged and bring it back into a usable state.
kk: Файлдық жүйенің зақымдалғанын тексеріп, оны жарамды күйге келтіріңіз.

note: (itstool) path: page/title
en: Repair a damaged filesystem
kk: Зақымдалған файлдық жүйені жөндеу

note: (itstool) path: page/p
en: Filesystems can be corrupted due to unexpected power loss, system crashes and unsafe removal of the drive. After such an incident it is recommended to <em>repair</em> or at least <em>check</em> the filesystem to prevent future data loss.
kk: Күтпеген жерден қуаттың өшуі, жүйенің істен шығуы және жетекті қауіпсіз емес түрде ажырату салдарынан файлдық жүйелер бұзылуы мүмкін. Мұндай оқиғадан кейін болашақта деректердің жоғалуын болдырмау үшін файлдық жүйені <em>жөндеу</em> немесе кем дегенде <em>тексеру</em> ұсынылады.

note: (itstool) path: page/p
en: Sometimes a repair is required in order to mount or modify a filesystem. Even if a <em>check</em> does not report any damage the filesystem might still be marked as ‘dirty’ internally and require a repair.
kk: Кейде файлдық жүйені тіркеу немесе өзгерту үшін жөндеу қажет болады. Тіпті <em>тексеру</em> ешқандай зақымды көрсетпесе де, файлдық жүйе іштей «кір» деп белгіленуі және жөндеуді қажет етуі мүмкін.

note: (itstool) path: steps/title
en: Check if a filesystem is damaged
kk: Файлдық жүйенің зақымдалғанын тексеру

note: (itstool) path: item/p
en: Select the disk containing the filesystem in question from the list of storage devices on the left. If there is more than one volume on the disk, select the volume which contains the filesystem.
kk: Сол жақтағы сақтау құрылғыларының тізімінен қарастырылып отырған файлдық жүйесі бар дискіні таңдаңыз. Егер дискіде бірнеше том болса, файлдық жүйесі бар томды таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: In the toolbar underneath the <gui>Volumes</gui> section, click the menu button. Then click <gui>Check Filesystem…</gui>.
kk: <gui>Томдар</gui> бөлімінің астындағы саймандар панелінде мәзір батырмасын шертіңіз. Содан кейін <gui>Файлдық жүйені тексеру…</gui> пәрменін шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Depending on how much data is stored in the filesystem a check may take longer time. Confirm to start the action in the dialog that pops up.
kk: Файлдық жүйеде қанша дерек сақталғанына байланысты тексеру ұзақ уақыт алуы мүмкін. Пайда болған сұхбат терезесінде әрекетті бастауды растаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: The action will not modify the filesystem but will unmount it if needed. Be patient while the filesystem is checked.
kk: Әрекет файлдық жүйені өзгертпейді, бірақ қажет болса, оны тіркеуден шығарады. Файлдық жүйе тексеріліп жатқанда күте тұрыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: After completion you will be notified whether the filesystem is damaged. Note that in some cases even if the filesystem is undamaged it still may need to be repaired to reset an internal ‘dirty’ marker.
kk: Аяқталғаннан кейін файлдық жүйенің зақымдалған-зақымдалмағаны туралы хабарланады. Кейбір жағдайларда файлдық жүйе зақымдалмаған болса да, ішкі «кір» белгісін тастау үшін оны жөндеу қажет болуы мүмкін екенін ескеріңіз.

note: (itstool) path: note/title
en: Possible data loss when repairing
kk: Жөндеу кезіндегі деректердің ықтимал жоғалуы

note: (itstool) path: note/p
en: If the filesystem structure is damaged it can affect the files stored in it. In some cases these files can not be brought into a valid form again and will be deleted or moved to a special directory. It is normally the <em>lost+found</em> folder in the top level directory of the filesystem where these recovered file parts can be found.
kk: Егер файлдық жүйе құрылымы зақымдалған болса, бұл онда сақталған файлдарға әсер етуі мүмкін. Кейбір жағдайларда бұл файлдарды қайтадан жарамды күйге келтіру мүмкін болмайды және олар өшіріледі немесе арнайы бумаға көшіріледі. Әдетте бұл қалпына келтірілген файл бөліктерін файлдық жүйенің жоғарғы деңгейдегі бумасындағы <em>lost+found</em> бумасынан табуға болады.

note: (itstool) path: note/p
en: If the data is too valuable to be lost during this process, you are advised to back it up by saving an image of the volume before repairing.
kk: Егер деректер осы процесс кезінде жоғалтып алу үшін тым құнды болса, жөндеу алдында томның суретін сақтау арқылы оның резервтік көшірмесін жасау ұсынылады.

note: (itstool) path: note/p
en: This image can be then processed with forensic analysis tools like <app>sleuthkit</app> to further recover missing files and data parts which were not restored during the repair, and also previously removed files.
kk: Содан кейін бұл суретті жөндеу кезінде қалпына келтірілмеген жетіспейтін файлдар мен деректер бөліктерін, сондай-ақ бұрын өшірілген файлдарды одан әрі қалпына келтіру үшін <app>sleuthkit</app> сияқты криминалистік талдау саймандарымен өңдеуге болады.

note: (itstool) path: steps/title
en: Repair a filesystem
kk: Файлдық жүйені жөндеу

note: (itstool) path: item/p
en: In the toolbar underneath the <gui>Volumes</gui> section, click the menu button. Then click <gui>Repair Filesystem…</gui>.
kk: <gui>Томдар</gui> бөлімінің астындағы саймандар панелінде мәзір батырмасын шертіңіз. Содан кейін <gui>Файлдық жүйені жөндеу…</gui> пәрменін шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Depending on how much data is stored in the filesystem a repair may take longer time. Confirm to start the action in the dialog that pops up.
kk: Файлдық жүйеде қанша дерек сақталғанына байланысты жөндеу ұзақ уақыт алуы мүмкін. Пайда болған сұхбат терезесінде әрекетті бастауды растаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: The action will unmount the filesystem if needed. The repair action tries to bring the filesystem into a consistent state and moves files which were damaged in a special folder. Be patient while the filesystem is repaired.
kk: Әрекет қажет болса, файлдық жүйені тіркеуден шығарады. Жөндеу әрекеті файлдық жүйені сәйкес күйге келтіруге тырысады және зақымдалған файлдарды арнайы бумаға көшіреді. Файлдық жүйе жөнделіп жатқанда күте тұрыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: After completion you will be notified whether the filesystem could be successfully repaired. In case of success it can be used again in the normal way.
kk: Аяқталғаннан кейін файлдық жүйенің сәтті жөнделгені немесе жөнделмегені туралы хабарланады. Сәтті болған жағдайда оны әдеттегідей қайтадан пайдалануға болады.

note: (itstool) path: item/p
en: If the filesystem could not be repaired, back it up by saving an image of the volume to be able to retrieve important files later. This can be done by mounting the image read-only or using forensic analysis tools like <app>sleuthkit</app>.
kk: Егер файлдық жүйені жөндеу мүмкін болмаса, кейінірек маңызды файлдарды ала алу үшін томның суретін сақтау арқылы оның резервтік көшірмесін жасаңыз. Бұл суретті тек оқу үшін тіркеу немесе <app>sleuthkit</app> сияқты криминалистік талдау саймандарын пайдалану арқылы жасауға болады.

note: (itstool) path: item/p
en: To make use of the volume again it has to be <link xref="disk-format">formatted</link> with a new filesystem. All data will be discarded.
kk: Томды қайта пайдалану үшін оны жаңа файлдық жүйемен <link xref="disk-format">пішімдеу</link> керек. Барлық деректер жойылады.

note: (itstool) path: info/desc
en: Shrink or grow a filesystem and its partition.
kk: Файлдық жүйенің және оның бөлімінің өлшемін кішірейту немесе үлкейту.

note: (itstool) path: page/title
en: Adjust the size of a filesystem
kk: Файлдық жүйенің өлшемін реттеу

note: (itstool) path: page/p
en: A filesystem can be grown to make use of the free space after its partition. Often this is even possible while the filesystem is mounted.
kk: Файлдық жүйені оның бөлімінен кейінгі бос орынды пайдалану үшін үлкейтуге болады. Көбінесе бұл файлдық жүйе тіркеліп тұрған кезде де мүмкін болады.

note: (itstool) path: page/p
en: To make space for another partition after the filesystem, it can be shrunk according to the free space within it.
kk: Файлдық жүйеден кейін басқа бөлім үшін орын босату үшін, оны ішіндегі бос орынға сәйкес кішірейтуге болады.

note: (itstool) path: page/p
en: Not all filesystems have resize support.
kk: Барлық файлдық жүйелер өлшемін өзгертуді қолдамайды.

note: (itstool) path: page/p
en: The partition size will be changed together with the filesystem size. It is also possible to resize a partition without a filesystem in the same way.
kk: Бөлім өлшемі файлдық жүйе өлшемімен бірге өзгереді. Сондай-ақ файлдық жүйесі жоқ бөлімнің өлшемін де дәл осылай өзгертуге болады.

note: (itstool) path: steps/title
en: Resize a filesystem/partition
kk: Файлдық жүйенің/бөлімнің өлшемін өзгерту

note: (itstool) path: item/p
en: In the toolbar underneath the <gui>Volumes</gui> section, click the menu button. Then click <gui>Resize Filesystem…</gui> or <gui>Resize…</gui> if there is no filesystem.
kk: <gui>Томдар</gui> бөлімінің астындағы саймандар панелінде мәзір батырмасын шертіңіз. Содан кейін <gui>Файлдық жүйенің өлшемін өзгерту…</gui> немесе файлдық жүйе болмаса, <gui>Өлшемін өзгерту…</gui> пәрменін шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: A dialog will open where the new size can be chosen. The filesystem will be mounted to calculate the minimum size by the amount of current content. If shrinking is not supported the minimum size is the current size. Leave enough space within the filesystem when shrinking to ensure that it can work fast and reliably.
kk: Жаңа өлшемді таңдауға болатын сұхбат терезесі ашылады. Файлдық жүйе ағымдағы мазмұн көлеміне қарай минималды өлшемді есептеу үшін тіркеледі. Егер кішірейту қолданылмаса, минималды өлшем ағымдағы өлшем болып табылады. Жүйенің жылдам және сенімді жұмыс істеуін қамтамасыз ету үшін кішірейту кезінде файлдық жүйе ішінде жеткілікті орын қалдырыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Depending on how much data has to be moved from the shrunk part, the filesystem resize may take longer time.
kk: Кішірейтілген бөліктен қанша деректі көшіру керектігіне байланысты файлдық жүйенің өлшемін өзгерту ұзақ уақыт алуы мүмкін.

note: (itstool) path: note/p
en: The filesystem resize automatically involves <link xref="disk-repair">repairing</link> of the filesystem. Therefore it is advised to back up important data before starting. The action must not be stopped or it will result in a damaged filesystem.
kk: Файлдық жүйенің өлшемін өзгерту автоматты түрде файлдық жүйені <link xref="disk-repair">жөндеуді</link> қамтиды. Сондықтан жұмысты бастамас бұрын маңызды деректердің резервтік көшірмесін жасау ұсынылады. Әрекетті тоқтатуға болмайды, әйтпесе бұл файлдық жүйенің зақымдалуына әкеледі.

note: (itstool) path: item/p
en: Confirm to start the action by clicking <gui style="button">Resize</gui>.
kk: <gui style="button">Өлшемін өзгерту</gui> батырмасын шерту арқылы әрекетті бастауды растаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: The action will unmount the filesystem if resizing a mounted filesystem is not supported. Be patient while the filesystem is resized.
kk: Егер тіркелген файлдық жүйенің өлшемін өзгертуге қолдау көрсетілмесе, әрекет файлдық жүйені тіркеуден шығарады. Файлдық жүйенің өлшемі өзгертіліп жатқанда күте тұрыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: After completion of the needed resize and repair actions the filesystem is ready to be used again.
kk: Қажетті өлшемді өзгерту және жөндеу әрекеттері аяқталғаннан кейін файлдық жүйе қайтадан пайдалануға дайын болады.

[ctx: link:trail]
note: (itstool) path: info/title
en: Disks
kk: Дискілер

note: (itstool) path: info/desc
en: Check on disk space and control how disk space is allocated and used.
kk: Диск орнын тексеру және диск орнының қалай бөлінетінін және пайдаланылатынын бақылау.

note: (itstool) path: page/title
en: Disks &amp; storage
kk: Дискілер және сақтау құрылғылары

note: (itstool) path: info/desc
en: Change the screen blanking time to save power.
kk: Қуатты үнемдеу үшін экранның сөну уақытын өзгертіңіз.

note: (itstool) path: page/title
en: Set screen blanking time
kk: Экранның сөну уақытын орнату

note: (itstool) path: page/p
en: To save power, you can adjust the time before the screen blanks when left idle. You can also disable the blanking completely.
kk: Қуатты үнемдеу үшін экран бос тұрғанда сөнгенге дейінгі уақытты реттеуге болады. Сондай-ақ сөнуді толығымен сөндіруге болады.

note: (itstool) path: steps/title
en: To set the screen blanking time:
kk: Экранның сөну уақытын орнату үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Open the <gui xref="shell-introduction#activities">Activities</gui> overview and start typing <gui>Power</gui>.
kk: <gui xref="shell-introduction#activities">Іс-әрекеттер</gui> шолуын ашып, <gui>Қуат</gui> деп жаза бастаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click <gui>Power</gui> to open the panel.
kk: Панельді ашу үшін <gui>Қуат</gui> пәрменін шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Use the <gui>Screen Blank</gui> drop-down list under <gui>Power Saving Options</gui> to set the time until the screen blanks, or disable the blanking completely.
kk: <gui>Қуат үнемдеу опциялары</gui> бөліміндегі <gui>Экранның сөнуі</gui> ашылмалы тізімін пайдаланып, экран сөнгенге дейінгі уақытты орнатыңыз немесе сөнуді толығымен сөндіріңіз.

note: (itstool) path: note/p
en: When your computer is left idle, the screen will automatically lock itself for security reasons. To change this behavior, see <link xref="session-screenlocks"/>.
kk: Компьютеріңіз бос тұрғанда, қауіпсіздік мақсатында экран автоматты түрде құлыпталады. Бұл әрекетті өзгерту үшін <link xref="session-screenlocks"/> бөлімін қараңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Change the screen brightness to make it more readable in bright light.
kk: Экранды жарық жерде оқуға ыңғайлы ету үшін экран жарықтығын өзгертіңіз.

note: (itstool) path: page/title
en: Set screen brightness
kk: Экран жарықтығын орнату

note: (itstool) path: page/p
en: Depending on your hardware, you can change the brightness of your screen to save power or to make the screen more readable in bright light.
kk: Жабдығыңызға байланысты қуатты үнемдеу немесе экранды жарық жерде оқуға ыңғайлы ету үшін экранның жарықтығын өзгертуге болады.

note: (itstool) path: page/p
en: To change the brightness of your screen, click the <gui xref="shell-introduction#systemmenu">system menu</gui> on the right side of the top bar and adjust the screen brightness slider to the value you want to use. The change should take effect immediately.
kk: Экранның жарықтығын өзгерту үшін жоғарғы панельдің оң жағындағы <gui xref="shell-introduction#systemmenu">жүйелік мәзірді</gui> шертіп, экран жарықтығының жүгірткісін пайдаланғыңыз келетін мәнге реттеңіз. Өзгеріс бірден күшіне енуі керек.

note: (itstool) path: note/p
en: Many laptop keyboards have special keys to adjust the brightness. These often have a picture that looks like the sun. Hold down the <key>Fn</key> key to use these keys.
kk: Көптеген ноутбук пернетақталарында жарықтықты реттейтін арнайы пернелер бар. Оларда жиі күнге ұқсайтын сурет болады. Бұл пернелерді пайдалану үшін <key>Fn</key> пернесін басып тұрыңыз.

note: (itstool) path: note/p
en: If your computer features an integrated light sensor, the screen brightness will automatically be adjusted for you. For more information, see <link xref="power-autobrightness"/>.
kk: Егер компьютеріңізде кірістірілген жарық сенсоры болса, экран жарықтығы сіз үшін автоматты түрде реттеледі. Қосымша ақпарат алу үшін <link xref="power-autobrightness"/> бөлімін қараңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: If it is possible to set the brightness of your screen, you can also have the screen dim automatically to save power. For more information, see <link xref="power-whydim"/>.
kk: Егер экранның жарықтығын орнату мүмкін болса, қуатты үнемдеу үшін экранды автоматты түрде күңгірттеуге де болады. Қосымша ақпарат алу үшін <link xref="power-whydim"/> бөлімін қараңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Set up an additional monitor.
kk: Қосымша мониторды баптау.

note: (itstool) path: page/title
en: Connect another monitor to your computer
kk: Компьютеріңізге басқа мониторды қосу

note: (itstool) path: section/title
en: Set up an additional monitor
kk: Қосымша мониторды баптау

note: (itstool) path: section/p
en: To set up an additional monitor, connect the monitor to your computer. If your system does not recognize it immediately, or you would like to adjust the settings:
kk: Қосымша мониторды баптау үшін мониторды компьютеріңізге қосыңыз. Егер жүйеңіз оны бірден танымаса немесе баптауларды реттегіңіз келсе:

note: (itstool) path: item/p
en: Open the <gui xref="shell-introduction#activities">Activities</gui> overview and start typing <gui>Displays</gui>.
kk: <gui xref="shell-introduction#activities">Іс-әрекеттер</gui> шолуын ашып, <gui>Дисплейлер</gui> деп жаза бастаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click <gui>Displays</gui> to open the panel.
kk: Панельді ашу үшін <gui>Дисплейлер</gui> пәрменін шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: In the display arrangement diagram, drag your displays to the relative positions you want.
kk: Дисплейлердің орналасу диаграммасында дисплейлеріңізді қалаған салыстырмалы позицияларына сүйреңіз.

note: (itstool) path: note/p
en: The numbers on the diagram are shown at the top-left of each display when the <gui>Displays</gui> panel is active.
kk: <gui>Дисплейлер</gui> панелі белсенді болған кезде диаграммадағы сандар әр дисплейдің жоғарғы сол жақ бұрышында көрсетіледі.

note: (itstool) path: item/p
en: Click <gui>Primary Display</gui> to choose your primary display.
kk: Негізгі дисплейді таңдау үшін <gui>Негізгі дисплей</gui> пәрменін шертіңіз.

note: (itstool) path: note/p
en: The primary display is the one with the <link xref="shell-introduction">top bar</link>, and where the <gui>Activities</gui> overview is shown.
kk: Негізгі дисплей — <link xref="shell-introduction">жоғарғы панелі</link> бар және <gui>Іс-әрекеттер</gui> шолуы көрсетілетін дисплей.

note: (itstool) path: item/p
en: Click on each monitor in the list and select the orientation, resolution or scale, and refresh rate.
kk: Тізімдегі әрбір мониторды шертіп, бағдарды, ажыратымдылықты немесе масштабты және жаңарту жиілігін таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click <gui>Apply</gui>. The new settings will be applied for 20 seconds before reverting back. That way, if you cannot see anything with the new settings, your old settings will be automatically restored. If you are happy with the new settings, click <gui>Keep Changes</gui>.
kk: <gui>Іске асыру</gui> батырмасын шертіңіз. Жаңа баптаулар кері қайтарылғанға дейін 20 секунд бойы қолданылады. Осылайша, жаңа баптаулармен ештеңе көрінбесе, ескі баптауларыңыз автоматты түрде қалпына келтіріледі. Егер жаңа баптаулар сізге ұнаса, <gui>Өзгерістерді сақтау</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: section/title
en: Display modes
kk: Дисплей режимдері

note: (itstool) path: section/p
en: With two screens, these display modes are available:
kk: Екі экран болса, мына дисплей режимдері қолжетімді:

note: (itstool) path: item/p
en: <gui>Join Displays:</gui> screen edges are joined so things can pass from one display to another.
kk: <gui>Дисплейлерді біріктіру:</gui> экран жиектері біріктіріледі, осылайша нысандар бір дисплейден екіншісіне өте алады.

note: (itstool) path: item/p
en: <gui>Mirror:</gui> the same content is shown on two displays, with the same resolution and orientation for both.
kk: <gui>Айна:</gui> екі дисплейде де бірдей ажыратымдылық пен бағдардағы бірдей мазмұн көрсетіледі.

note: (itstool) path: section/p
en: When only one display is needed, for example, an external monitor connected to a docked laptop with the lid closed, the other monitor can be switched off. In the list, click on the monitor you want to disable, and turn the switch to off.
kk: Тек бір дисплей қажет болғанда, мысалы, қақпағы жабық док-станциядағы ноутбукке қосылған сыртқы монитор болса, екінші мониторды өшіруге болады. Тізімде өшіргіңіз келетін мониторды шертіп, қосқышты өшірулі күйіне ауыстырыңыз.

note: (itstool) path: section/title
en: Adding more than one monitor
kk: Бірден көп монитор қосу

note: (itstool) path: section/p
en: With more than two screens, <gui>Join Displays</gui> is the only mode available.
kk: Екіден көп экран болса, <gui>Дисплейлерді біріктіру</gui> — жалғыз қолжетімді режим.

note: (itstool) path: item/p
en: Press the button for the display that you would like to configure.
kk: Баптағыңыз келетін дисплей батырмасын басыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Drag the screens to the desired relative positions.
kk: Экрандарды қажетті салыстырмалы позицияларға сүйреңіз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Night Light changes the color of your displays according to the time of day.
kk: Түнгі жарық дисплейлеріңіздің түсін күннің уақытына қарай өзгертеді.

note: (itstool) path: page/title
en: Adjust the color temperature of your screen
kk: Экранның түс температурасын реттеу

note: (itstool) path: page/p
en: A computer monitor emits blue light which contributes to sleeplessness and eye strain after dark. <gui>Night Light</gui> changes the color of your displays according to the time of day, making the color warmer in the evening. To enable <gui>Night Light</gui>:
kk: Компьютер мониторы көк жарық шығарады, бұл қараңғы түскеннен кейін ұйқысыздыққа және көздің шаршауына әкеледі. <gui>Түнгі жарық</gui> дисплейлеріңіздің түсін күннің уақытына қарай өзгертіп, кешкісін түсті жылырақ етеді. <gui>Түнгі жарықты</gui> іске қосу үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Click <gui>Night Light</gui> to open the settings.
kk: Баптауларды ашу үшін <gui>Түнгі жарық</gui> пәрменін шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Ensure the <gui>Night Light</gui> switch is set to on.
kk: <gui>Түнгі жарық</gui> қосқышы қосулы екеніне көз жеткізіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Under <gui>Schedule</gui>, select <gui>Sunset to Sunrise</gui> to make the screen color follow the sunset and sunrise times for your location. Select <gui>Manual Schedule</gui> to set the <gui>Times</gui> to a custom schedule.
kk: <gui>Кесте</gui> астында экран түсі сіз тұрған жердегі күннің батуы мен шығу уақыттарына сәйкес болуы үшін <gui>Күннің батуынан күннің шығуына дейін</gui> таңдаңыз. <gui>Уақыттарды</gui> пайдаланушы кестесіне орнату үшін <gui>Қолмен орнатылатын кесте</gui> таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Use the slider to adjust the <gui>Color Temperature</gui> to be more warm or less warm.
kk: <gui>Түс температурасын</gui> жылырақ немесе азырақ жылы ету үшін жүгірткіні пайдаланыңыз.

note: (itstool) path: note/p
en: The <link xref="shell-introduction">top bar</link> shows when <gui>Night Light</gui> is active. It can be temporarily disabled from the system menu.
kk: <gui>Түнгі жарық</gui> белсенді болған кезде <link xref="shell-introduction">жоғарғы панельде</link> көрсетіледі. Оны жүйелік мәзірден уақытша сөндіруге болады.

note: (itstool) path: info/desc
en: Automatically run applications for CDs and DVDs, cameras, audio players, and other devices and media.
kk: CD және DVD дискілері, камералар, аудио ойнатқыштар және басқа құрылғылар мен тасушылар үшін қолданбаларды автоматты түрде іске қосу.

note: (itstool) path: page/title
en: Open applications for devices or discs
kk: Құрылғылар немесе дискілер үшін қолданбаларды ашу

note: (itstool) path: page/p
en: You can have an application automatically start when you plug in a device or insert a disc or media card. For example, you might want your photo organizer to start when you plug in a digital camera. You can also turn this off, so that nothing happens when you plug something in.
kk: Құрылғыны қосқанда немесе дискіні не тасымалдағыш картасын кірістірген кезде бағдарламаның автоматты түрде іске қосылуын орната аласыз. Мысалы, сандық камераны қосқан кезде фото ұйымдастырушыңыздың іске қосылуын қалауыңыз мүмкін. Сондай-ақ, бірдеңені қосқан кезде ештеңе болмауы үшін мұны сөндіруге де болады.

note: (itstool) path: page/p
en: To decide which applications should start when you plug in various devices:
kk: Әртүрлі құрылғыларды қосқан кезде қандай бағдарламалардың іске қосылуы керектігін шешу үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Open the <gui xref="shell-introduction#activities">Activities</gui> overview and start typing <gui>Removable Media</gui>.
kk: <gui xref="shell-introduction#activities">Іс-әрекеттер</gui> шолуын ашып, <gui>Алынатын тасымалдағыштар</gui> деп тере бастаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Select <guiseq><gui>Settings</gui><gui>Apps</gui></guiseq> from the results. This will open the <gui>Apps</gui> panel.
kk: Нәтижелерден <guiseq><gui>Баптаулар</gui><gui>Қолданбалар</gui></guiseq> таңдаңыз. Бұл <gui>Қолданбалар</gui> панелін ашады.

note: (itstool) path: item/p
en: Select <gui>Default Apps</gui> to open the panel.
kk: Панельді ашу үшін <gui>Әдепкі қолданбалар</gui> таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: In the <gui>Removeable Media</gui> section, switch the <gui>Automatically Launch Apps</gui> switch to on.
kk: <gui>Алынатын тасымалдағыштар</gui> бөлімінде <gui>Қолданбаларды автоматты түрде іске қосу</gui> ауыстырып-қосқышын қосулы күйіне ауыстырыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Find your desired device or media type, and then choose an application or action for that media type. See below for a description of the different types of devices and media.
kk: Қажетті құрылғыны немесе тасымалдағыш түрін тауып, сол тасымалдағыш түрі үшін бағдарламаны немесе әрекетті таңдаңыз. Төменде құрылғылар мен тасымалдағыштардың әртүрлі түрлерінің сипаттамасын қараңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Instead of starting an application, you can also set it so that the device will be shown in the file manager, with the <gui>Open folder</gui> option. When that happens, you will be asked what to do, or nothing will happen automatically.
kk: Бағдарламаны іске қосудың орнына, құрылғы файл менеджерінде <gui>Буманы ашу</gui> опциясымен көрсетілетіндей етіп орнатуға да болады. Олай болған жағдайда, сізден не істеу керектігі сұралады немесе автоматты түрде ештеңе болмайды.

note: (itstool) path: item/p
en: If you do not see the device or media type that you want to change in the list (such as Blu-ray discs or E-book readers), click <gui>Other Media</gui> to see a more detailed list of devices. Select the type of device or media from the <gui>Type</gui> drop-down and the application or action from the <gui>Action</gui> drop-down.
kk: Тізімнен өзгерткіңіз келетін құрылғыны немесе тасымалдағыш түрін көрмесеңіз (мысалы, Blu-ray дискілері немесе электронды кітап оқу құрылғылары), құрылғылардың толығырақ тізімін көру үшін <gui>Басқа тасымалдағыштар</gui> батырмасын шертіңіз. <gui>Түрі</gui> ашылмалы тізімінен құрылғы немесе тасымалдағыш түрін, ал <gui>Әрекет</gui> ашылмалы тізімінен бағдарламаны немесе әрекетті таңдаңыз.

note: (itstool) path: note/p
en: If you do not want any applications to be opened automatically, whatever you plug in, switch the <gui>Automatically Launch Apps</gui> switch to off.
kk: Не қоссаңыз да, қандай да бір қолданбалардың автоматты түрде ашылуын қаламасаңыз, <gui>Қолданбаларды автоматты түрде іске қосу</gui> ауыстырып-қосқышын сөндірулі күйіне ауыстырыңыз.

note: (itstool) path: section/title
en: Types of devices and media
kk: Құрылғылар мен тасымалдағыштардың түрлері

note: (itstool) path: item/title
en: Audio discs
kk: Аудио дискілер

note: (itstool) path: item/p
en: Choose your favorite music application or CD audio extractor to handle audio CDs. If you use audio DVDs (DVD-A), select how to open them under <gui>Other Media</gui>. If you open an audio disc with the file manager, the tracks will appear as WAV files that you can play in any audio player application.
kk: Аудио CD дискілерін өңдеу үшін сүйікті музыкалық бағдарламаңызды немесе CD аудио экстракторын таңдаңыз. Аудио DVD (DVD-A) пайдалансаңыз, оларды қалай ашу керектігін <gui>Басқа тасымалдағыштар</gui> астында таңдаңыз. Егер аудио дискіні файл менеджерімен ашсаңыз, тректер кез келген аудио ойнатқыш бағдарламасында ойнатуға болатын WAV файлдары ретінде көрінеді.

note: (itstool) path: item/title
en: Video discs
kk: Видео дискілер

note: (itstool) path: item/p
en: Choose your favorite video application to handle video DVDs. Use the <gui>Other Media</gui> button to set an application for Blu-ray, HD DVD, video CD (VCD), and super video CD (SVCD). If DVDs or other video discs do not work correctly when you insert them, see <link xref="video-dvd"/>.
kk: Видео DVD дискілерін өңдеу үшін сүйікті видео бағдарламаңызды таңдаңыз. Blu-ray, HD DVD, видео CD (VCD) және супер видео CD (SVCD) үшін бағдарламаны орнату үшін <gui>Басқа тасымалдағыштар</gui> батырмасын пайдаланыңыз. Егер DVD немесе басқа видео дискілер оларды кірістірген кезде дұрыс жұмыс істемесе, <link xref="video-dvd"/> қараңыз.

note: (itstool) path: item/title
en: Blank discs
kk: Бос дискілер

note: (itstool) path: item/p
en: Use the <gui>Other Media</gui> button to select a disc-writing application for blank CDs, blank DVDs, blank Blu-ray discs, and blank HD DVDs.
kk: Бос CD, бос DVD, бос Blu-ray дискілері және бос HD DVD дискілері үшін диск жазу бағдарламасын таңдау үшін <gui>Басқа тасымалдағыштар</gui> батырмасын пайдаланыңыз.

note: (itstool) path: item/title
en: Cameras and photos
kk: Камералар мен фотолар

note: (itstool) path: item/p
en: Use the <gui>Photos</gui> drop-down to choose a photo-management application to run when you plug in your digital camera, or when you insert a media card from a camera, such as a CF, SD, MMC, or MS card. You can also simply browse your photos using the file manager.
kk: Сандық камераны қосқанда немесе камерадан CF, SD, MMC немесе MS картасы сияқты тасымалдағыш картасын кірістірген кезде іске қосылатын фотоларды басқару бағдарламасын таңдау үшін <gui>Фотолар</gui> ашылмалы тізімін пайдаланыңыз. Сондай-ақ, фотоларыңызды файл менеджері арқылы жай ғана шолуға болады.

note: (itstool) path: item/p
en: Under <gui>Other Media</gui>, you can select an application to open Kodak picture CDs, such as those you might have made in a store. These are regular data CDs with JPEG images in a folder called <file>Pictures</file>.
kk: <gui>Басқа тасымалдағыштар</gui> астында дүкенде жасалған болуы мүмкін Kodak сурет CD дискілерін ашу үшін бағдарламаны таңдай аласыз. Бұл — <file>Pictures</file> деп аталатын бумада JPEG суреттері бар кәдімгі деректер CD дискілері.

note: (itstool) path: item/title
en: Music players
kk: Музыка ойнатқыштары

note: (itstool) path: item/p
en: Choose an application to manage the music library on your portable music player, or manage the files yourself using the file manager.
kk: Портативті музыка ойнатқышыңыздағы музыкалық кітапхананы басқару үшін бағдарлама таңдаңыз немесе файл менеджері арқылы файлдарды өзіңіз басқарыңыз.

note: (itstool) path: item/title
en: E-book readers
kk: Электронды кітап оқу құрылғылары

note: (itstool) path: item/p
en: Use the <gui>Other Media</gui> button to choose an application to manage the books on your e-book reader, or manage the files yourself using the file manager.
kk: Электронды кітап оқу құрылғысындағы кітаптарды басқару үшін бағдарлама таңдау үшін <gui>Басқа тасымалдағыштар</gui> батырмасын пайдаланыңыз немесе файл менеджері арқылы файлдарды өзіңіз басқарыңыз.

note: (itstool) path: item/title
en: Software
kk: Бағдарламалық қамтама

note: (itstool) path: item/p
en: Some discs and removable media contain software that is supposed to be run automatically when the media is inserted. Use the <gui>Software</gui> option to control what to do when media with autorun software is inserted. You will always be prompted for a confirmation before software is run.
kk: Кейбір дискілер мен алынатын тасымалдағыштарда тасымалдағыш кірістірілген кезде автоматты түрде іске қосылуы тиіс бағдарламалық қамтама болады. Автоматты түрде іске қосылатын бағдарламалық қамтамасы бар тасымалдағыш кірістірілген кезде не істеу керектігін басқару үшін <gui>Бағдарламалық қамтама</gui> опциясын пайдаланыңыз. Бағдарламалық қамтама іске қосылмас бұрын сізден әрқашан растау сұралады.

note: (itstool) path: note/p
en: Never run software from media you don’t trust.
kk: Сенбейтін тасымалдағыштан бағдарламалық қамтаманы ешқашан іске қоспаңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Manage and organize files with the file manager.
kk: Файлдарды файл менеджерімен басқарыңыз және ұйымдастырыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Browse files and folders
kk: Файлдар мен бумаларды шолу

note: (itstool) path: page/p
en: Use the <app>Files</app> file manager to browse and organize the files on your computer. You can also use it to manage files on storage devices (like external hard disks), on <link xref="nautilus-connect">file servers</link>, and on network shares.
kk: Компьютеріңіздегі файлдарды шолу және ұйымдастыру үшін <app>Файлдар</app> файл менеджерін пайдаланыңыз. Сондай-ақ, оны сақтау құрылғыларындағы (сыртқы қатты дискілер сияқты), <link xref="nautilus-connect">файл серверлеріндегі</link> және желілік ортақ ресурстардағы файлдарды басқару үшін пайдалануға болады.

note: (itstool) path: page/p
en: To start the file manager, open <app>Files</app> in the <gui xref="shell-introduction#activities">Activities</gui> overview. You can also search for files and folders through the overview in the same way you would <link xref="shell-apps-open">search for applications</link>.
kk: Файл менеджерін іске қосу үшін <gui xref="shell-introduction#activities">Іс-әрекеттер</gui> шолуында <app>Файлдар</app> қолданбасын ашыңыз. Сондай-ақ, файлдар мен бумаларды шолу арқылы <link xref="shell-apps-open">бағдарламаларды іздеумен</link> бірдей жолмен іздеуге болады.

note: (itstool) path: section/title
en: Exploring the contents of folders
kk: Бумалардың мазмұнын зерттеу

note: (itstool) path: section/p
en: In the file manager, double-click any folder to view its contents, and double-click or <link xref="mouse-middleclick">middle-click</link> any file to open it with the default application for that file. Middle-click a folder to open it in a new tab. You can also right-click a folder to open it in a new tab or new window.
kk: Файл менеджерінде кез келген буманың мазмұнын көру үшін оны екі рет шертіңіз, ал кез келген файлды сол файл үшін әдепкі бағдарламамен ашу үшін оны екі рет немесе <link xref="mouse-middleclick">ортаңғы батырмамен</link> шертіңіз. Буманы жаңа бетте ашу үшін оны ортаңғы батырмамен шертіңіз. Сондай-ақ, буманы жаңа бетте немесе жаңа терезеде ашу үшін оның үстінен оң жақ батырмамен шертуге болады.

note: (itstool) path: section/p
en: When looking through the files in a folder, you can quickly <link xref="files-preview">preview each file</link> by pressing the space bar to be sure you have the right file before opening it, copying it, or deleting it.
kk: Бумадағы файлдарды қарап жатқанда, файлды ашу, көшіру немесе өшіру алдында дұрыс файл екеніне көз жеткізу үшін бос орын пернесін басу арқылы <link xref="files-preview">әр файлды алдын ала жылдам көре</link> аласыз.

note: (itstool) path: section/p
en: The <em>path bar</em> above the list of files and folders shows you which folder you’re viewing, including the parent folders of the current folder. Click a parent folder in the path bar to go to that folder. Right-click any folder in the path bar to open it in a new tab or window, or access its properties.
kk: Файлдар мен бумалар тізімінің үстіндегі <em>жол жолағы</em> сізге ағымдағы буманың ата-лық бумаларын қоса алғанда, қай буманы қарап жатқаныңызды көрсетеді. Сол бумаға өту үшін жол жолағындағы ата-лық буманы шертіңіз. Жол жолағындағы кез келген буманы жаңа бетте немесе терезеде ашу немесе оның қасиеттеріне қол жеткізу үшін оның үстінен оң жақ батырмамен шертіңіз.

note: (itstool) path: section/p
en: If you want to quickly <link xref="files-search">search for a file</link>, in or below the folder you are viewing, start typing its name. A <em>search bar</em> will appear at the top of the window and only files which match your search will be shown. Press <key>Esc</key> to cancel the search.
kk: Қарап жатқан бумаңыздан немесе оның ішіндегі бумалардан <link xref="files-search">файлды жылдам іздегіңіз</link> келсе, оның атын тере бастаңыз. Терезенің жоғарғы жағында <em>іздеу жолағы</em> пайда болады және тек іздеуіңізге сәйкес келетін файлдар көрсетіледі. Іздеуден бас тарту үшін <key>Esc</key> басыңыз.

note: (itstool) path: section/p
en: You can quickly access common places from the <em>sidebar</em>. If you do not see the sidebar, press the <gui>Show Sidebar</gui> button in the top-left corner of the window. You can <link xref="nautilus-bookmarks-edit">add bookmarks to folders that you use often</link> and they will appear in the sidebar.
kk: Жиі қолданылатын орындарға <em>бүйірлік панельден</em> жылдам қол жеткізуге болады. Бүйірлік панельді көрмесеңіз, терезенің жоғарғы сол жақ бұрышындағы <gui>Бүйірлік панельді көрсету</gui> батырмасын басыңыз. Сіз <link xref="nautilus-bookmarks-edit">жиі қолданатын бумаларға бетбелгілер қоса</link> аласыз және олар бүйірлік панельде пайда болады.

note: (itstool) path: credit/name
en: Cristopher Thomas
kk: Кристофер Томас

note: (itstool) path: info/desc
en: Copy or move items to a new folder.
kk: Элементтерді жаңа бумаға көшіру немесе жылжыту.

note: (itstool) path: page/title
en: Copy or move files and folders
kk: Файлдар мен бумаларды көшіру немесе жылжыту

note: (itstool) path: page/p
en: A file or folder can be copied or moved to a new location by dragging and dropping with the mouse, using the copy and paste commands, or by using keyboard shortcuts.
kk: Файлды немесе буманы тышқанмен сүйреп апару, көшіру және кірістіру командаларын пайдалану немесе пернетақта жарлықтарын пайдалану арқылы жаңа орынға көшіруге немесе жылжытуға болады.

note: (itstool) path: page/p
en: For example, you might want to copy a presentation onto a memory stick so you can take it to work with you. Or, you could make a back-up copy of a document before you make changes to it (and then use the old copy if you don’t like your changes).
kk: Мысалы, презентацияны жұмысқа ала кету үшін оны флешкаға көшіргіңіз келуі мүмкін. Немесе құжатқа өзгерістер енгізбес бұрын оның сақтық көшірмесін жасай аласыз (содан кейін өзгерістер ұнамаса, ескі көшірмені пайдаланасыз).

note: (itstool) path: page/p
en: These instructions apply to both files and folders. You copy and move files and folders in exactly the same way.
kk: Бұл нұсқаулар файлдар мен бумалардың екеуіне де іске асырылады. Сіз файлдар мен бумаларды дәл бірдей жолмен көшіресіз және жылжытасыз.

note: (itstool) path: steps/title
en: Copy and paste files
kk: Файлдарды көшіру және кірістіру

note: (itstool) path: item/p
en: Select the file you want to copy by clicking on it once.
kk: Көшіргіңіз келетін файлды бір рет шерту арқылы таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Right-click and select <gui>Copy</gui>, or press <keyseq><key>Ctrl</key><key>C</key></keyseq>.
kk: Оң жақ батырмамен шертіп, <gui>Көшіру</gui> таңдаңыз немесе <keyseq><key>Ctrl</key><key>C</key></keyseq> басыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Navigate to another folder, where you want to put the copy of the file.
kk: Файлдың көшірмесін салғыңыз келетін басқа бумаға өтіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Right-click and select <gui>Paste</gui> to finish copying the file, or press <keyseq><key>Ctrl</key><key>V</key></keyseq>. There will now be a copy of the file in the original folder and the other folder.
kk: Файлды көшіруді аяқтау үшін оң жақ батырмамен шертіп, <gui>Кірістіру</gui> таңдаңыз немесе <keyseq><key>Ctrl</key><key>V</key></keyseq> басыңыз. Енді файлдың көшірмесі бастапқы бумада да, басқа бумада да болады.

note: (itstool) path: steps/title
en: Cut and paste files to move them
kk: Файлдарды жылжыту үшін қиып алу және кірістіру

note: (itstool) path: item/p
en: Select the file you want to move by clicking on it once.
kk: Жылжытқыңыз келетін файлды бір рет шерту арқылы таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Right-click and select <gui>Cut</gui>, or press <keyseq><key>Ctrl</key><key>X</key></keyseq>.
kk: Оң жақ батырмамен шертіп, <gui>Қиып алу</gui> таңдаңыз немесе <keyseq><key>Ctrl</key><key>X</key></keyseq> басыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Navigate to another folder, where you want to move the file.
kk: Файлды жылжытқыңыз келетін басқа бумаға өтіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Right-click and select <gui>Paste</gui> to finish moving the file, or press <keyseq><key>Ctrl</key><key>V</key></keyseq>. The file will be taken out of its original folder and moved to the other folder.
kk: Файлды жылжытуді аяқтау үшін оң жақ батырмамен шертіп, <gui>Кірістіру</gui> таңдаңыз немесе <keyseq><key>Ctrl</key><key>V</key></keyseq> басыңыз. Файл бастапқы бумасынан алынып, басқа бумаға жылжытылады.

note: (itstool) path: steps/title
en: Drag files to copy or move
kk: Көшіру немесе жылжыту үшін файлдарды сүйреу

note: (itstool) path: item/p
en: Open the file manager and go to the folder which contains the file you want to copy.
kk: Файл менеджерін ашып, көшіргіңіз келетін файлы бар бумаға өтіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Press the menu button in the sidebar of the window and select <gui style="menuitem">New Window</gui> (or press <keyseq><key>Ctrl</key><key>N</key></keyseq>) to open a second window. In the new window, navigate to the folder where you want to move or copy the file.
kk: Екінші терезені ашу үшін терезенің бүйірлік панеліндегі мәзір батырмасын басып, <gui style="menuitem">Жаңа терезе</gui> таңдаңыз (немесе <keyseq><key>Ctrl</key><key>N</key></keyseq> басыңыз). Жаңа терезеде файлды жылжытқыңыз немесе көшіргіңіз келетін бумаға өтіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click and drag the file from one window to another. This will <em>move it</em> if the destination is on the <em>same</em> device, or <em>copy it</em> if the destination is on a <em>different</em> device.
kk: Файлды бір терезеден екіншісіне шертіп, сүйреңіз. Егер нысана <em>бір</em> құрылғыда болса, бұл оны <em>жылжытады</em>, ал нысана <em>басқа</em> құрылғыда болса, оны <em>көшіреді</em>.

note: (itstool) path: item/p
en: For example, if you drag a file from a USB memory stick to your Home folder, it will be copied, because you’re dragging from one device to another.
kk: Мысалы, файлды USB флешкасынан Үй бумасына сүйресеңіз, ол көшіріледі, себебі сіз оны бір құрылғыдан екіншісіне сүйреп жатырсыз.

note: (itstool) path: item/p
en: You can force the file to be copied by holding down the <key>Ctrl</key> key while dragging, or force it to be moved by holding down the <key>Shift</key> key while dragging.
kk: Сүйреу кезінде <key>Ctrl</key> пернесін басып тұру арқылы файлды мәжбүрлі түрде көшіруге болады, немесе сүйреу кезінде <key>Shift</key> пернесін басып тұру арқылы оны мәжбүрлі түрде жылжытуға болады.

note: (itstool) path: note/p
en: You cannot copy or move a file into a folder that is <em>read-only</em>. Some folders are read-only to prevent you from making changes to their contents. You can change things from being read-only by <link xref="nautilus-file-properties-permissions">changing file permissions </link>.
kk: Файлды <em>тек оқуға арналған</em> бумаға көшіре немесе жылжыта алмайсыз. Кейбір бумалар олардың мазмұнына өзгерістер енгізуіңізге жол бермеу үшін тек оқуға арналған болады. Сіз <link xref="nautilus-file-properties-permissions">файл рұқсаттарын өзгерту </link> арқылы нысандарды тек оқуға арналған күйден шығара аласыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Remove files or folders you no longer need.
kk: Енді қажет емес файлдарды немесе бумаларды өшіріңіз.

note: (itstool) path: page/title
en: Delete files and folders
kk: Файлдар мен бумаларды өшіру

note: (itstool) path: page/p
en: If you do not want a file or folder any more, you can delete it. When you delete an item it is moved to the <gui>Trash</gui>, where it is stored until you empty the trash. You can <link xref="files-recover">restore items</link> in the <gui>Trash</gui> to their original location if you decide you need them, or if they were accidentally deleted.
kk: Егер сізге файл немесе бума бұдан былай қажет болмаса, оны өшіре аласыз. Элементті өшірген кезде ол <gui>Қоқыс шелегіне</gui> жылжытылады, онда ол қоқыс шелегін босатқанша сақталады. Егер олар қажет деп шешсеңіз немесе олар кездейсоқ өшірілсе, <gui>Қоқыс шелегіндегі</gui> <link xref="files-recover">элементтерді бастапқы орнына қалпына келтіре</link> аласыз.

note: (itstool) path: steps/title
en: To send a file to the trash:
kk: Файлды қоқыс шелегіне жіберу үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Select the item you want to place in the trash by clicking it once.
kk: Қоқыс шелегіне салғыңыз келетін элементті бір рет шерту арқылы таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Press <key>Delete</key> on your keyboard. Alternatively, drag the item to the <gui>Trash</gui> in the sidebar.
kk: Пернетақтада <key>Delete</key> басыңыз. Немесе элементті бүйірлік панельдегі <gui>Қоқыс шелегіне</gui> сүйреңіз.

note: (itstool) path: page/p
en: The file will be moved to the trash, and you’ll be presented with an option to <gui>Undo</gui> the deletion. The <gui>Undo</gui> button will appear for a few seconds. If you select <gui>Undo</gui>, the file will be restored to its original location.
kk: Файл қоқыс шелегіне жылжытылады және сізге өшіруді <gui>Болдырмау</gui> опциясы ұсынылады. <gui>Болдырмау</gui> батырмасы бірнеше секундқа пайда болады. Егер <gui>Болдырмау</gui> таңдасаңыз, файл бастапқы орнына қалпына келтіріледі.

note: (itstool) path: page/p
en: To delete files permanently, and free up disk space on your computer, you need to empty the trash. To empty the trash, right-click <gui>Trash</gui> in the sidebar and select <gui>Empty Trash</gui>.
kk: Файлдарды біржола өшіру және компьютердегі диск орнын босату үшін қоқыс шелегін босату керек. Қоқыс шелегін босату үшін бүйірлік панельдегі <gui>Қоқыс шелегін</gui> оң жақ батырмамен шертіп, <gui>Қоқыс шелегін босату</gui> таңдаңыз.

note: (itstool) path: section/title
en: Permanently delete a file
kk: Файлды біржола өшіру

note: (itstool) path: section/p
en: You can immediately delete a file permanently, without having to send it to the trash first.
kk: Файлды алдымен қоқыс шелегіне жібермей-ақ, бірден біржола өшіре аласыз.

note: (itstool) path: steps/title
en: To permanently delete a file:
kk: Файлды біржола өшіру үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Select the item you want to delete.
kk: Өшіргіңіз келетін элементті таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Press and hold the <key>Shift</key> key, then press the <key>Delete</key> key on your keyboard.
kk: Пернетақтада <key>Shift</key> пернесін басып тұрып, <key>Delete</key> пернесін басыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Because you cannot undo this, you will be asked to confirm that you want to delete the file or folder.
kk: Бұл әрекетті болдырмау мүмкін болмағандықтан, сізден файлды немесе буманы өшіргіңіз келетінін растау сұралады.

note: (itstool) path: note/p
en: Deleted files on a <link xref="files#removable">removable device </link> may not be visible on other operating systems, such Windows or Mac OS. The files are still there, and will be available when you plug the device back into your computer.
kk: <link xref="files#removable">Алынатын құрылғыдағы </link> өшірілген файлдар Windows немесе Mac OS сияқты басқа операциялық жүйелерде көрінбеуі мүмкін. Файлдар әлі де сонда болады және құрылғыны компьютерге қайта қосқан кезде қолжетімді болады.

note: (itstool) path: info/desc
en: Put files and documents onto a blank CD or DVD using a CD/DVD burner.
kk: CD/DVD жазу құрылғысын пайдаланып, файлдар мен құжаттарды бос CD немесе DVD дискісіне кірістіріңіз.

note: (itstool) path: page/title
en: Write files to a CD or DVD
kk: Файлдарды CD немесе DVD дискісіне жазу

note: (itstool) path: page/p
en: You can put files onto a blank disc by using a disc burning application, such as <app>Brasero</app>.
kk: <app>Brasero</app> сияқты диск жазу бағдарламасын пайдаланып, файлдарды бос дискіге сала аласыз.

note: (itstool) path: section/title
en: If the disc wasn’t burned properly
kk: Егер диск дұрыс жазылмаса

note: (itstool) path: section/p
en: Sometimes the computer doesn’t record the data correctly, and you won’t be able to see the files you put onto the disc when you insert it into a computer.
kk: Кейде компьютер деректерді дұрыс жазбайды және дискіні компьютерге салған кезде оған кірістірілген файлдарды көре алмайсыз.

note: (itstool) path: section/p
en: In this case, try burning the disc again but use a lower burning speed, for example, 12x rather than 48x. Burning at slower speeds is more reliable.
kk: Бұл жағдайда дискіні қайта жазып көріңіз, бірақ төменірек жазу жылдамдығын пайдаланыңыз, мысалы, 48x орнына 12x. Төменірек жылдамдықпен жазу сенімдірек болады.

note: (itstool) path: info/desc
en: Make a file invisible, so you cannot see it in the file manager.
kk: Файлды файл менеджерінде көрінбейтіндей етіп жасау.

note: (itstool) path: page/title
en: Hide a file
kk: Файлды жасыру

note: (itstool) path: page/p
en: The <app>Files</app> file manager gives you the ability to hide and unhide files at your discretion. When a file is hidden, it is not displayed by the file manager, but it is still there in its folder.
kk: <app>Файлдар</app> файл менеджері файлдарды өз қалауыңыз бойынша жасыруға және көрсетуге мүмкіндік береді. Файл жасырылған кезде ол файл менеджерінде көрсетілмейді, бірақ ол әлі де өз бумасында болады.

note: (itstool) path: page/p
en: To hide a file, <link xref="files-rename">rename it</link> with a <file>.</file> at the beginning of its name. For example, to hide a file named <file>example.txt</file>, you should rename it to <file>.example.txt</file>.
kk: Файлды жасыру үшін оның атының басына <file>.</file> белгісін қойып, <link xref="files-rename">атын өзгертіңіз</link>. Мысалы, <file>example.txt</file> деп аталатын файлды жасыру үшін оның атын <file>.example.txt</file> деп өзгерту керек.

note: (itstool) path: note/p
en: You can hide folders in the same way that you can hide files. Hide a folder by placing a <file>.</file> at the beginning of the folder’s name.
kk: Бумаларды файлдарды жасырғандай жолмен жасыруға болады. Буманы оның атының басына <file>.</file> белгісін қою арқылы жасырыңыз.

note: (itstool) path: section/title
en: Show all hidden files
kk: Барлық жасырын файлдарды көрсету

note: (itstool) path: section/p
en: If you want to see all hidden files in a folder, go to that folder and either press the menu button in the sidebar of the window and select <gui style="menuitem">Show Hidden Files</gui>, or press <keyseq><key>Ctrl</key><key>H</key></keyseq>. You will see all hidden files, along with regular files that are not hidden.
kk: Егер бумадағы барлық жасырын файлдарды көргіңіз келсе, сол бумаға өтіп, терезенің бүйірлік панеліндегі мәзір батырмасын басып, <gui style="menuitem">Жасырын файлдарды көрсету</gui> таңдаңыз немесе <keyseq><key>Ctrl</key><key>H</key></keyseq> басыңыз. Сіз барлық жасырын файлдарды және жасырылмаған кәдімгі файлдарды көресіз.

note: (itstool) path: section/p
en: To hide these files again, either press the menu button in the sidebar of the window and switch off <gui style="menuitem">Show Hidden Files</gui>, or press <keyseq><key>Ctrl</key><key>H</key></keyseq> again.
kk: Бұл файлдарды қайтадан жасыру үшін терезенің бүйірлік панеліндегі мәзір батырмасын басып, <gui style="menuitem">Жасырын файлдарды көрсету</gui> опциясын сөндіріңіз немесе қайтадан <keyseq><key>Ctrl</key><key>H</key></keyseq> басыңыз.

note: (itstool) path: section/title
en: Unhide a file
kk: Файлды көрсету

note: (itstool) path: section/p
en: To unhide a file, go to the folder containing the hidden file. Press the menu button in the sidebar of the window and select <gui style="menuitem">Show Hidden Files</gui>, or press <keyseq><key>Ctrl</key><key>H</key></keyseq>. Then, find the hidden file and rename it so that it does not have a <file>.</file> in front of its name. For example, to unhide a file called <file>.example.txt</file>, you should rename it to <file>example.txt</file>.
kk: Жасырын файлды көрсету үшін сол файл орналасқан бумаға өтіңіз. Терезенің бүйірлік панеліндегі мәзір батырмасын басып, <gui style="menuitem">Жасырын файлдарды көрсету</gui> таңдаңыз немесе <keyseq><key>Ctrl</key><key>H</key></keyseq> басыңыз. Содан кейін жасырын файлды тауып, оның атының алдында <file>.</file> белгісі болмайтындай етіп атын өзгертіңіз. Мысалы, <file>.example.txt</file> деп аталатын файлды көрсету үшін оның атын <file>example.txt</file> деп өзгерту керек.

note: (itstool) path: section/p
en: Once you have renamed the file, you can either press the menu button in the sidebar of the window and switch off <gui style="menuitem">Show Hidden Files</gui>, or press <keyseq><key>Ctrl</key><key>H</key></keyseq> to hide any other hidden files again.
kk: Файл атын өзгерткеннен кейін, басқа жасырын файлдарды қайтадан жасыру үшін терезенің бүйірлік панеліндегі мәзір батырмасын басып, <gui style="menuitem">Жасырын файлдарды көрсету</gui> опциясын сөндіруге немесе <keyseq><key>Ctrl</key><key>H</key></keyseq> басуға болады.

note: (itstool) path: note/p
en: By default, you will only see hidden files in the file manager until you close the file manager. To change this setting so that the file manager will always show hidden files, see <link xref="nautilus-views"/>.
kk: Әдепкі бойынша, файл менеджерін жапқанша ғана жасырын файлдарды көресіз. Файл менеджері әрқашан жасырын файлдарды көрсететіндей бұл параметрді өзгерту үшін <link xref="nautilus-views"/> қараңыз.

note: (itstool) path: note/p
en: Most hidden files will have a <file>.</file> at the beginning of their name, but others might have a <file>~</file> at the end of their name instead. These files are backup files. See <link xref="files-tilde"/> for more information.
kk: Көптеген жасырын файлдардың атының басында <file>.</file> болады, бірақ кейбіреулерінің атының соңында <file>~</file> болуы мүмкін. Бұл файлдар — сақтық көшірме файлдары. Қосымша ақпарат алу үшін <link xref="files-tilde"/> қараңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Follow these tips if you can’t find a file you created or downloaded.
kk: Жасаған немесе жүктеп алған файлды таба алмасаңыз, мына кеңестерді орындаңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Find a lost file
kk: Жоғалған файлды табу

note: (itstool) path: page/p
en: If you created or downloaded a file, but now you cannot find it, follow these tips.
kk: Файлды жасасаңыз немесе жүктеп алсаңыз, бірақ қазір оны таба алмасаңыз, мына кеңестерді орындаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: If you do not remember where you saved the file, but you have some idea of how you named it, you can <link xref="files-search">search for the file by name</link>.
kk: Файлды қайда сақтағаныңыз есіңізде болмаса, бірақ оның қалай аталғаны туралы шамалы түсінігіңіз болса, <link xref="files-search">файлды аты бойынша іздеуге</link> болады.

note: (itstool) path: item/p
en: If you just downloaded the file, your web browser might have automatically saved it to a common folder. Check the <file>Desktop</file> and <file>Downloads</file> folders in your home folder.
kk: Егер файлды жаңа ғана жүктеп алсаңыз, веб-браузеріңіз оны автоматты түрде ортақ бумаға сақтаған болуы мүмкін. Үй бумаңыздағы <file>Жұмыс үстелі</file> және <file>Жүктеулер</file> бумаларын тексеріңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: You might have accidentally deleted the file. When you delete a file, it gets moved to the trash, where it stays until you manually empty the trash. See <link xref="files-recover"/> to learn how to recover a deleted file.
kk: Файлды кездейсоқ өшіріп алған болуыңыз мүмкін. Файлды өшірген кезде ол қоқыс шелегіне жылжытылады және қоқыс шелегін қолмен босатқанша сонда қалады. Өшірілген файлды қалай қалпына келтіру керектігін білу үшін <link xref="files-recover"/> қараңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: You might have renamed the file in a way that made the file hidden. Files that start with a <file>.</file> or end with a <file>~</file> are hidden in the file manager. Press the menu button in the sidebar of the window and enable <gui>Show Hidden Files</gui> to display them. See <link xref="files-hidden"/> to learn more.
kk: Сіз файлдың атын оны жасырын қылатындай етіп өзгерткен боларсыз. <file>.</file> таңбасынан басталатын немесе <file>~</file> таңбасымен аяқталатын файлдар файлдар менеджерінде жасырылады. Оларды көрсету үшін терезенің бүйірлік панеліндегі мәзір батырмасын басып, <gui>Жасырын файлдарды көрсету</gui> опциясын іске қосыңыз. Көбірек білу үшін <link xref="files-hidden"/> қараңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Open files using an application that isn’t the default one for that type of file. You can change the default too.
kk: Файлдарды сол файл түрі үшін әдепкі болып табылмайтын қолданбамен ашыңыз. Әдепкі қолданбаны да өзгертуге болады.

note: (itstool) path: page/title
en: Open files with other applications
kk: Файлдарды басқа қолданбалармен ашу

note: (itstool) path: page/p
en: When you double-click (or middle-click) a file in the file manager, it will be opened with the default application for that file type. You can open it in a different application, search online for applications, or set the default application for all files of the same type.
kk: Файлдар менеджерінде файлды екі рет шерткенде (немесе ортаңғы батырмамен шерткенде), ол сол файл түріне арналған әдепкі қолданбамен ашылады. Сіз оны басқа қолданбада аша аласыз, қолданбаларды интернеттен іздей аласыз немесе сол түрдегі барлық файлдар үшін әдепкі қолданбаны орната аласыз.

note: (itstool) path: page/p
en: To open a file with an application other than the default, right-click the file and select the application you want from the top of the menu. If you do not see the application you want, select <gui>Open With…</gui>. By default, the file manager only shows applications that are known to handle the file. To look through all the applications on your computer, click <gui>View All Apps</gui>.
kk: Файлды әдепкі емес қолданбамен ашу үшін, файлды оң жақпен шертіп, мәзірдің жоғарғы жағынан қажетті қолданбаны таңдаңыз. Егер қажетті қолданбаны көрмесеңіз, <gui>Көмегімен ашу…</gui> таңдаңыз. Әдепкі бойынша, файлдар менеджері тек сол файлмен жұмыс істей алатын қолданбаларды көрсетеді. Компьютеріңіздегі барлық қолданбаларды қарап шығу үшін <gui>Барлық қолданбаларды қарау</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: page/p
en: If you still cannot find the application you want, you can search for more applications by clicking <gui>Find New Apps</gui>. The file manager will search online for packages containing applications that are known to handle files of that type.
kk: Егер сіз әлі де қажетті қолданбаны таба алмасаңыз, <gui>Жаңа қолданбаларды табу</gui> батырмасын шерту арқылы көбірек қолданбаларды іздей аласыз. Файлдар менеджері сол файл түрімен жұмыс істей алатын қолданбалары бар дестелерді интернеттен іздейді.

note: (itstool) path: section/title
en: Change the default application
kk: Әдепкі қолданбаны өзгерту

note: (itstool) path: section/p
en: You can change the default application that is used to open files of a given type. This will allow you to open your preferred application when you double-click to open a file. For example, you might want your favorite music player to open when you double-click an MP3 file.
kk: Берілген түрдегі файлдарды ашу үшін пайдаланылатын әдепкі қолданбаны өзгертуге болады. Бұл файлды ашу үшін екі рет шерткенде өзіңіз қалаған қолданбаны ашуға мүмкіндік береді. Мысалы, MP3 файлын екі рет шерткенде таңдаулы музыка ойнатқышыңыздың ашылуын қалауыңыз мүмкін.

note: (itstool) path: item/p
en: Select a file of the type whose default application you want to change. For example, to change which application is used to open MP3 files, select a <file>.mp3</file> file.
kk: Әдепкі қолданбасын өзгерткіңіз келетін файл түрін таңдаңыз. Мысалы, MP3 файлдарын ашу үшін қай қолданба пайдаланылатынын өзгерту үшін, <file>.mp3</file> файлын таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Right-click the file and select <gui>Properties</gui>.
kk: Файлды оң жақпен шертіп, <gui>Қасиеттері</gui> таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Select the <gui>Open With</gui> tab.
kk: <gui>Көмегімен ашу</gui> бетін таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Select the application you want and click <gui>Set as default</gui>.
kk: Қажетті қолданбаны таңдап, <gui>Әдепкі ретінде орнату</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: If <gui>Other Applications</gui> contains an application you sometimes want to use, but do not want to make the default, select that application and click <gui>Add</gui>. This will add it to <gui>Recommended Applications</gui>. You will then be able to use this application by right-clicking the file and selecting it from the list.
kk: Егер <gui>Басқа қолданбалар</gui> ішінде кейде пайдаланғыңыз келетін, бірақ әдепкі қылғыңыз келмейтін қолданба болса, сол қолданбаны таңдап, <gui>Қосу</gui> батырмасын шертіңіз. Бұл оны <gui>Ұсынылатын қолданбалар</gui> тізіміне қосады. Содан кейін файлды оң жақпен шертіп, оны тізімнен таңдау арқылы осы қолданбаны пайдалана аласыз.

note: (itstool) path: section/p
en: This changes the default application not just for the selected file, but for all files with the same type.
kk: Бұл әдепкі қолданбаны тек таңдалған файл үшін емес, сол түрдегі барлық файлдар үшін өзгертеді.

note: (itstool) path: info/desc
en: Quickly show and hide previews for documents, images, videos, and more.
kk: Құжаттардың, суреттердің, видеолардың және т.б. алдын ала қарау көріністерін жылдам көрсету немесе жасыру.

note: (itstool) path: page/title
en: Preview files and folders
kk: Файлдар мен бумаларды алдын ала қарау

note: (itstool) path: note/p
en: You need to have <app>Sushi</app> installed on your computer to perform these steps.
kk: Осы қадамдарды орындау үшін компьютеріңізде <app>Sushi</app> орнатылған болуы керек.

note: (itstool) path: note/p Translators: This button is only shown on Ubuntu, where this link format is preferred over 'install:gnome-sushi'.
en: <link style="button" href="apt:gnome-sushi">Install <app>Sushi</app></link>
kk: <link style="button" href="apt:gnome-sushi"><app>Sushi</app> орнату</link>

note: (itstool) path: page/p
en: You can quickly preview files without opening them in a full-blown application. Select any file and press the space bar. The file will open in a simple preview window. Press the space bar again to dismiss the preview.
kk: Файлдарды толыққанды қолданбада ашпай-ақ жылдам алдын ала қарауға болады. Кез келген файлды таңдап, бос орын пернесін басыңыз. Файл қарапайым алдын ала қарау терезесінде ашылады. Алдын ала қарауды жабу үшін бос орын пернесін қайтадан басыңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: The built-in preview supports most file formats for documents, images, video, and audio. In the preview, you can scroll through your documents or seek through your video and audio.
kk: Кірістірілген алдын ала қарау функциясы құжаттардың, суреттердің, видео мен аудионың көптеген файл пішімдерін қолдайды. Алдын ала қарау кезінде құжаттарды айналдыруға немесе видео мен аудионы алға/артқа жылжытуға болады.

note: (itstool) path: page/p
en: To view a preview full-screen, press <key>F</key> or <key>F11</key>. Press <key>F</key> or <key>F11</key> again to leave full-screen, or press the space bar to exit the preview completely.
kk: Алдын ала қарауды толық экранда көру үшін <key>F</key> немесе <key>F11</key> пернесін басыңыз. Толық экраннан шығу үшін <key>F</key> немесе <key>F11</key> пернесін қайтадан басыңыз немесе алдын ала қараудан толық шығу үшін бос орын пернесін басыңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Deleted files are normally sent to the Trash, but can be recovered.
kk: Өшірілген файлдар әдетте қоқыс шелегіне жіберіледі, бірақ оларды қалпына келтіруге болады.

note: (itstool) path: page/title
en: Recover a file from the Trash
kk: Файлды қоқыс шелегінен қалпына келтіру

note: (itstool) path: page/p
en: If you delete a file with the file manager, the file is normally placed into the <gui>Trash</gui>, and should be able to be restored.
kk: Егер сіз файлды файлдар менеджері көмегімен өшірсеңіз, файл әдетте <gui>Қоқыс шелегіне</gui> салынады және оны қалпына келтіру мүмкін болуы керек.

note: (itstool) path: steps/title
en: To restore a file from the Trash:
kk: Файлды қоқыс шелегінен қалпына келтіру үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Open the <gui xref="shell-introduction#activities">Activities</gui> overview and start typing <app>Files</app>.
kk: <gui xref="shell-introduction#activities">Іс-әрекеттер</gui> шолуын ашып, <app>Файлдар</app> деп тере бастаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click on <app>Files</app> to open the file manager.
kk: Файлдар менеджерін ашу үшін <app>Файлдар</app> үстінен шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click <gui>Trash</gui> in the sidebar. If you do not see the sidebar, press the <gui>Show Sidebar</gui> button in the top-left corner of the window.
kk: Бүйірлік панельдегі <gui>Қоқыс шелегін</gui> шертіңіз. Егер бүйірлік панельді көрмесеңіз, терезенің жоғарғы сол жақ бұрышындағы <gui>Бүйірлік панельді көрсету</gui> батырмасын басыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: If your deleted file is there, click on it and select <gui>Restore From Trash</gui>. It will be restored to the folder from where it was deleted.
kk: Егер өшірілген файлыңыз сонда болса, оны шертіп, <gui>Қоқыс шелегінен қалпына келтіру</gui> таңдаңыз. Ол өшірілген бумасына қайтарылады.

note: (itstool) path: page/p
en: If you deleted the file by pressing <keyseq><key>Shift</key><key>Delete </key></keyseq>, or by using the command line, the file has been permanently deleted. Files that have been permanently deleted can’t be recovered from the <gui>Trash</gui>.
kk: Егер сіз файлды <keyseq><key>Shift</key><key>Delete </key></keyseq> пернелерін басу арқылы немесе командалық жол арқылы өшірсеңіз, файл біржола өшірілген. Біржола өшірілген файлдарды <gui>Қоқыс шелегінен</gui> қалпына келтіру мүмкін емес.

note: (itstool) path: page/p
en: There are a number of recovery tools available that are sometimes able to recover files that were permanently deleted. These tools are generally not very easy to use, however. If you accidentally permanently deleted a file, it’s probably best to ask for advice on a support forum to see if you can recover it.
kk: Біржола өшірілген файлдарды кейде қалпына келтіре алатын бірқатар қалпына келтіру саймандары бар. Дегенмен, бұл саймандарды пайдалану әдетте оңай емес. Егер байқаусызда файлды біржола өшіріп алсаңыз, оны қалпына келтіре алатыныңызды білу үшін қолдау көрсету форумынан кеңес сұраған дұрыс болар.

note: (itstool) path: info/desc
en: Eject or unmount a USB flash drive, CD, DVD, or other device.
kk: USB флеш-дискісін, CD, DVD немесе басқа құрылғыны шығару немесе тіркеуден шығару.

note: (itstool) path: page/title
en: Safely remove an external drive
kk: Сыртқы дискті қауіпсіз өшіру

note: (itstool) path: page/p
en: When you use external storage devices like USB flash drives, you should safely remove them before unplugging them. If you just unplug a device, you run the risk of unplugging while an application is still using it. This could result in some of your files being lost or damaged. When you use an optical disc like a CD or DVD, you can use the same steps to eject the disc from your computer.
kk: USB флеш-дискілері сияқты сыртқы сақтау құрылғыларын пайдаланған кезде, оларды суырмас бұрын қауіпсіз ажырату керек. Егер сіз құрылғыны жай ғана суырып алсаңыз, қолданба оны әлі де пайдаланып жатқанда ажыратып алу қаупі туындайды. Бұл кейбір файлдарыңыздың жоғалуына немесе зақымдалуына әкеп соғуы мүмкін. CD немесе DVD сияқты оптикалық дискіні пайдаланған кезде, дискіні компьютерден шығару үшін дәл осындай қадамдарды орындауға болады.

note: (itstool) path: steps/title
en: To eject a removable device:
kk: Ауыстырмалы құрылғыны шығару үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: From the <gui xref="shell-introduction#activities">Activities</gui> overview, open <app>Files</app>.
kk: <gui xref="shell-introduction#activities">Іс-әрекеттер</gui> шолуынан <app>Файлдар</app> қолданбасын ашыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Locate the device in the sidebar. It should have a small eject icon next to the name. Click the eject icon to safely remove or eject the device.
kk: Бүйірлік панельден құрылғыны табыңыз. Оның атауының қасында кішкентай шығару таңбашасы болуы тиіс. Құрылғыны қауіпсіз өшіру немесе шығару үшін шығару таңбашасын шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Alternately, you can right-click the name of the device in the sidebar and select <gui>Eject</gui>.
kk: Немесе бүйірлік панельдегі құрылғы атауын оң жақпен шертіп, <gui>Шығару</gui> таңдауға болады.

note: (itstool) path: section/title
en: Safely remove a device that is in use
kk: Пайдаланылып жатқан құрылғыны қауіпсіз өшіру

note: (itstool) path: section/p
en: If any of the files on the device are open and in use by an application, you will not be able to safely remove the device. You will be prompted with a window telling you <gui>Volume is busy</gui>. To safely remove the device:
kk: Егер құрылғыдағы файлдардың кез келгені ашық болса және қолданба тарапынан пайдаланылып жатса, сіз құрылғыны қауіпсіз өшіре алмайсыз. Сізге <gui>Том бос емес</gui> деген хабарламасы бар терезе шығады. Құрылғыны қауіпсіз өшіру үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Click <gui>Cancel</gui>.
kk: <gui>Бас тарту</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Close all the files on the device.
kk: Құрылғыдағы барлық файлдарды жабыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click the eject icon to safely remove or eject the device.
kk: Құрылғыны қауіпсіз өшіру немесе шығару үшін шығару таңбашасын шертіңіз.

note: (itstool) path: note/p
en: You can also choose <gui>Eject Anyway</gui> to remove the device without closing the files. This may cause errors in applications that have those files open.
kk: Сондай-ақ файлдарды жаппай-ақ құрылғыны өшіру үшін <gui>Бәрібір шығару</gui> таңдауға болады. Бұл сол файлдар ашық тұрған қолданбаларда қателер туғызуы мүмкін.

note: (itstool) path: info/desc
en: Change file or folder name.
kk: Файл немесе бума атын өзгерту.

note: (itstool) path: page/title
en: Rename a file or folder
kk: Файлдың немесе буманың атын өзгерту

note: (itstool) path: page/p
en: As with other file managers, you can use <app>Files</app> to change the name of a file or folder.
kk: Басқа файл менеджерлері сияқты, файлдың немесе буманың атын өзгерту үшін <app>Файлдар</app> қолданбасын пайдалануға болады.

note: (itstool) path: steps/title
en: To rename a file or folder:
kk: Файлдың немесе буманың атын өзгерту үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Right-click on the item and select <gui>Rename</gui>, or select the file and press <key>F2</key>.
kk: Нысанды оң жақпен шертіп, <gui>Атын өзгерту</gui> таңдаңыз немесе файлды таңдап, <key>F2</key> пернесін басыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Type the new name and press <key>Enter</key> or click <gui>Rename</gui>.
kk: Жаңа атын теріп, <key>Enter</key> пернесін басыңыз немесе <gui>Атын өзгерту</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: page/p
en: When you rename a file, only the first part of the name of the file is selected, not the file extension (the part after the last <file>.</file>). The extension normally denotes what type of file it is (for example, <file>file.pdf</file> is a PDF document), and you usually do not want to change that. If you need to change the extension as well, select the entire file name and change it.
kk: Файлдың атын өзгерткен кезде файл кеңейтуі емес (соңғы <file>.</file> таңбасынан кейінгі бөлік), тек файл атының бірінші бөлігі таңдалады. Кеңейту әдетте файлдың түрін білдіреді (мысалы, <file>file.pdf</file> — бұл PDF құжаты) және сіз әдетте оны өзгерткіңіз келмейді. Егер сізге кеңейтуді де өзгерту керек болса, файлдың толық атын таңдап, оны өзгертіңіз.

note: (itstool) path: note/p
en: If you renamed the wrong file, or named your file improperly, you can undo the rename. To revert the action, immediately click the menu button in the sidebar and select <gui>Undo Rename</gui>, or press <keyseq><key>Ctrl</key><key>Z</key></keyseq>, to restore the former name.
kk: Егер сіз қате файлдың атын өзгертсеңіз немесе файлға дұрыс емес ат берсеңіз, атын өзгерту әрекетінен бас тарта аласыз. Әрекетті болдырмау үшін, бұрынғы атын қалпына келтіру үшін бірден бүйірлік панельдегі мәзір батырмасын басып, <gui>Атын өзгертуді болдырмау</gui> таңдаңыз немесе <keyseq><key>Ctrl</key><key>Z</key></keyseq> басыңыз.

note: (itstool) path: section/title
en: Valid characters for file names
kk: Файл аттары үшін жарамды таңбалар

note: (itstool) path: section/p
en: You can use any character except the <file>/</file> (slash) character in file names. Some devices, however, use a <em>file system</em> that has more restrictions on file names. Therefore, it is a best practice to avoid the following characters in your file names: <file>|</file>, <file>\</file>, <file>?</file>, <file>*</file>, <file>&lt;</file>, <file>"</file>, <file>:</file>, <file>&gt;</file>, <file>/</file>.
kk: Файл аттарында <file>/</file> (қиғаш сызық) таңбасынан басқа кез келген таңбаны пайдалануға болады. Дегенмен, кейбір құрылғылар файл аттарына көбірек шектеулер қоятын <em>файлдық жүйені</em> пайдаланады. Сондықтан файл аттарында келесі таңбаларды пайдаланбаған жөн: <file>|</file>, <file>\</file>, <file>?</file>, <file>*</file>, <file>&lt;</file>, <file>"</file>, <file>:</file>, <file>&gt;</file>, <file>/</file>.

note: (itstool) path: note/p
en: If you name a file with a <file>.</file> as the first character, the file will be <link xref="files-hidden">hidden</link> when you attempt to view it in the file manager.
kk: Егер файл атын бірінші таңбасы <file>.</file> болатындай етіп қойсаңыз, файлдар менеджерінде қарау кезінде файл <link xref="files-hidden">жасырын</link> болады.

note: (itstool) path: section/title
en: Common problems
kk: Жиі кездесетін мәселелер

note: (itstool) path: item/title
en: The file name is already in use
kk: Файл аты бұрыннан пайдаланылуда

note: (itstool) path: item/p
en: You cannot have two files or folders with the same name in the same folder. If you try to rename a file to a name that already exists in the folder you are working in, the file manager will not allow it.
kk: Бір бумада аттары бірдей екі файл немесе бума болуы мүмкін емес. Егер файлдың атын ағымдағы бумада бар атқа өзгертпекші болсаңыз, файлдар менеджері бұған жол бермейді.

note: (itstool) path: item/p
en: File and folder names are case sensitive, so the file name <file>File.txt</file> is not the same as <file>FILE.txt</file>. Using different file names like this is allowed, though it is not recommended.
kk: Файл мен бума аттары регистрге сезімтал, сондықтан <file>File.txt</file> файл аты <file>FILE.txt</file> атымен бірдей емес. Осылайша әртүрлі файл аттарын пайдалануға рұқсат етіледі, бірақ бұл ұсынылмайды.

note: (itstool) path: item/title
en: The file name is too long
kk: Файл аты тым ұзын

note: (itstool) path: item/p
en: On some file systems, file names can have no more than 255 characters in their names. This 255 character limit includes both the file name and the path to the file (for example, <file>/home/wanda/Documents/work/business-proposals/…</file>), so you should avoid long file and folder names where possible.
kk: Кейбір файлдық жүйелерде файл аттары 255 таңбадан аспауы керек. Бұл 255 таңбалық шектеуге файл аты да, файлға баратын жол да (мысалы, <file>/home/wanda/Documents/work/business-proposals/…</file>) кіреді, сондықтан мүмкіндігінше ұзын файл және бума аттарынан аулақ болу керек.

note: (itstool) path: item/title
en: The option to rename is grayed out
kk: Атын өзгерту опциясы сұр түсті

note: (itstool) path: item/p
en: If <gui>Rename</gui> is grayed out, you do not have permission to rename the file. You should use caution with renaming such files, as renaming some protected files may cause your system to become unstable. See <link xref="nautilus-file-properties-permissions"/> for more information.
kk: Егер <gui>Атын өзгерту</gui> опциясы сұр түсті болса, файлдың атын өзгертуге құқығыңыз жоқ. Мұндай файлдардың атын өзгерткенде сақ болу керек, өйткені кейбір қорғалған файлдардың атын өзгерту жүйенің тұрақсыздығына әкеп соғуы мүмкін. Қосымша ақпарат алу үшін <link xref="nautilus-file-properties-permissions"/> қараңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Rename more than one file at once.
kk: Бір уақытта бірнеше файлдың атын өзгерту.

note: (itstool) path: page/title
en: Rename multiple files
kk: Бірнеше файлдың атын өзгерту

note: (itstool) path: page/p
en: <app>Files</app> can be used to change the names of a group of files. You can <gui>Rename using a template</gui> or <gui>Find and replace text</gui>.
kk: <app>Файлдар</app> қолданбасын файлдар тобының атын өзгерту үшін пайдалануға болады. <gui>Үлгіні пайдаланып атын өзгерту</gui> немесе <gui>Мәтінді табу және ауыстыру</gui> опциясын пайдалануға болады.

note: (itstool) path: steps/title
en: To rename using a template:
kk: Үлгіні пайдаланып атын өзгерту үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Select two or more files in <app>Files</app>.
kk: <app>Файлдар</app> қолданбасында екі немесе одан да көп файлды таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Press <key>F2</key> or right-click on the selection and pick <gui>Rename</gui>. The <gui>Rename</gui> window opens.
kk: <key>F2</key> пернесін басыңыз немесе таңдалған файлдарды оң жақпен шертіп, <gui>Атын өзгерту</gui> таңдаңыз. <gui>Атын өзгерту</gui> терезесі ашылады.

note: (itstool) path: item/p
en: Make sure <gui>Rename using a template</gui> is selected.
kk: <gui>Үлгіні пайдаланып атын өзгерту</gui> опциясы таңдалғанына көз жеткізіңіз.

note: (itstool) path: note/p
en: The name field contains "[Original filename]" as a placeholder. It can be deleted or added back from the <gui>+ Add</gui> menu.
kk: Аты өрісінде толтырғыш ретінде "[Түпнұсқа файл аты]" болады. Оны өшіруге немесе <gui>+ Қосу</gui> мәзірінен қайта қосуға болады.

note: (itstool) path: item/p
en: Click before or after "[Original filename]" to add letters, words, or numbers to create the pattern you want.
kk: Қажетті үлгіні жасау үшін әріптерді, сөздерді немесе сандарды қосу үшін "[Түпнұсқа файл аты]" алдында немесе артында шертіңіз.

note: (itstool) path: note/p
en: Certain <link xref="files-rename#valid-chars">characters</link> should be avoided on some devices.
kk: Кейбір құрылғыларда белгілі бір <link xref="files-rename#valid-chars">таңбаларды</link> пайдаланбаған жөн.

note: (itstool) path: item/p
en: To number the files sequentially, click <gui>+ Add</gui> to choose the number of digits in the number you want added automatically. If you are renaming 10 or more files but fewer than 100, choose two digits (<gui>01, 02, 03, 04</gui>). Choose three (<gui>001, 002, 003, 004</gui>) if you have more than 99 files to rename.
kk: Файлдарларды ретімен нөмірлеу үшін, автоматты түрде қосылатын санның цифрлар санын таңдау үшін <gui>+ Қосу</gui> батырмасын шертіңіз. Егер сіз 10 немесе одан көп, бірақ 100-ден аз файлдың атын өзгертсеңіз, екі цифрды (<gui>01, 02, 03, 04</gui>) таңдаңыз. Егер атын өзгерту қажет файлдар саны 99-дан көп болса, үш цифрды (<gui>001, 002, 003, 004</gui>) таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: The preview list will show the current filenames on the left and the resulting filenames on the right.
kk: Алдын ала қарау тізімінде сол жақта ағымдағы файл аттары, ал оң жақта нәтижесіндегі файл аттары көрсетіледі.

note: (itstool) path: item/p
en: Click the <gui>Rename</gui> button to apply the pattern you have created, and the files will be renamed.
kk: Өзіңіз жасаған үлгіні іске асыру үшін <gui>Атын өзгерту</gui> батырмасын шертіңіз, сонда файлдардың аты өзгереді.

note: (itstool) path: steps/title
en: To rename using find and replace text:
kk: Мәтінді табу және ауыстыру арқылы атын өзгерту үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Press <key>F2</key> or right-click on the selection and pick <gui>Rename</gui>.
kk: <key>F2</key> пернесін басыңыз немесе таңдалған файлдарды оң жақпен шертіп, <gui>Атын өзгерту</gui> таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Select <gui>Find and replace text</gui>.
kk: <gui>Мәтінді табу және ауыстыру</gui> таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: For <gui>Existing Text</gui> type the text to be replaced. For <gui>Replace With</gui>, type the new text. The preview list will show the current filenames on the left and the resulting filenames on the right.
kk: <gui>Бар мәтін</gui> өрісіне ауыстырылатын мәтінді теріңіз. <gui>Ауыстыру</gui> өрісіне жаңа мәтінді теріңіз. Алдын ала қарау тізімінде сол жақта ағымдағы файл аттары, ал оң жақта нәтижесіндегі файл аттары көрсетіледі.

note: (itstool) path: item/p
en: Click the <gui>Rename</gui> button to accept the replacement in the preview, and the files will be renamed.
kk: Алдын ала қарау терезесіндегі ауыстыруды қабылдау үшін <gui>Атын өзгерту</gui> батырмасын шертіңіз, сонда файлдардың аты өзгереді.

note: (itstool) path: info/desc
en: Rename music files using metadata they contain.
kk: Музыкалық файлдардың атын олардың құрамындағы метадеректер арқылы өзгерту.

note: (itstool) path: page/title
en: Rename music files using metadata
kk: Музыкалық файлдардың атын метадеректер арқылы өзгерту

note: (itstool) path: page/p
en: You can add the embedded metadata from music files to their filenames.
kk: Музыкалық файлдардан алынған кірістірілген метадеректерді олардың файл аттарына қосуға болады.

note: (itstool) path: steps/title
en: To add metadata to a filename:
kk: Файл атына метадеректерді қосу үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Select two or more music files in <app>Files</app>.
kk: <app>Файлдар</app> қолданбасында екі немесе одан да көп музыкалық файлды таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Press <key>F2</key> or right-click on the selection and pick <gui>Rename</gui>. The <gui>Rename</gui> window opens with <gui>Rename using a template</gui> selected.
kk: <key>F2</key> пернесін басыңыз немесе таңдалған файлдарды оң жақпен шертіп, <gui>Атын өзгерту</gui> таңдаңыз. <gui>Үлгіні пайдаланып атын өзгерту</gui> опциясы таңдалған <gui>Атын өзгерту</gui> терезесі ашылады.

note: (itstool) path: item/p
en: Click <gui>+ Add</gui> to show the menu of available metadata, like <gui>Album</gui> and <gui>Title</gui>. Select each item to place it into the filename template in the order you want.
kk: <gui>Альбом</gui> және <gui>Атауы</gui> сияқты қолжетімді метадеректер мәзірін көрсету үшін <gui>+ Қосу</gui> батырмасын шертіңіз. Әрбір элементті файл атының үлгісіне өзіңіз қалаған ретпен орналастыру үшін таңдаңыз.

[ctx: link:trail]
note: (itstool) path: info/title
en: Search
kk: Іздеу

note: (itstool) path: info/desc
en: Locate files based on file name and type.
kk: Файлдарды аты мен түрі бойынша табу.

note: (itstool) path: page/title
en: Search for files
kk: Файлдарды іздеу

note: (itstool) path: page/p
en: You can search for files based on their name or file type directly within the file manager.
kk: Файлдарды аты немесе түрі бойынша тікелей файлдар менеджерінен іздеуге болады.

note: (itstool) path: links/title
en: Other search applications
kk: Басқа іздеу қолданбалары

note: (itstool) path: steps/title (itstool) path: td/p
en: Search
kk: Іздеу

note: (itstool) path: item/p
en: Open the <app>Files</app> application from the <gui xref="shell-introduction#activities">Activities</gui> overview.
kk: <gui xref="shell-introduction#activities">Іс-әрекеттер</gui> шолуынан <app>Файлдар</app> қолданбасын ашыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: If you know the files you want are under a particular folder, go to that folder.
kk: Егер сізге қажетті файлдар белгілі бір бумада екенін білсеңіз, сол бумаға өтіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Type a word or words that you know appear in the file name, and they will be shown in the search bar. For example, if you name all your invoices with the word “Invoice”, type <input>invoice</input>. Words are matched regardless of case.
kk: Файл атында бар екенін білетін сөзді немесе сөздерді теріңіз, олар іздеу жолағында көрсетіледі. Мысалы, егер сіз барлық шот-фактураларыңызды «Invoice» сөзімен атасаңыз, <input>invoice</input> деп теріңіз. Сөздер регистрге қарамастан сәйкестендіріледі.

note: (itstool) path: note/p
en: Instead of typing words directly to bring up the search bar, you can click the <_:media-1/> in the toolbar, or press <keyseq><key>Ctrl</key><key>F</key></keyseq>.
kk: Іздеу жолағын шығару үшін сөздерді тікелей терудің орнына, құралдар панеліндегі <_:media-1/> белгішесін шертуге немесе <keyseq><key>Ctrl</key><key>F</key></keyseq> пернелерін басуға болады.

note: (itstool) path: item/p
en: You can narrow your results by date, by file type, and by whether to search a file’s full text, or to only search for file names.
kk: Нәтижелерді күні, файл түрі бойынша және файлдың толық мәтінін немесе тек файл аттарын іздеу керек пе, соған қарай шектеуге болады.

note: (itstool) path: item/p
en: To apply filters, select the drop-down menu button to the left of the file manager’s <_:media-1/> icon, and choose from the available filters:
kk: Сүзгілерді іске асыру үшін файлдар менеджерінің <_:media-1/> таңбашасының сол жағындағы ашылмалы мәзір батырмасын таңдап, қолжетімді сүзгілердің бірін таңдаңыз:

note: (itstool) path: item/p
en: <gui>When</gui>: How far back do you want to search?
kk: <gui>Уақыты</gui>: Қаншалықты бұрыннан іздегіңіз келеді?

note: (itstool) path: item/p
en: <gui>What</gui>: What is the type of item?
kk: <gui>Не</gui>: Элемент түрі қандай?

note: (itstool) path: item/p
en: <gui>Search</gui>: Should your search include a full-text search, or search only the file names?
kk: <gui>Іздеу</gui>: Іздеу толық мәтінді іздеуді қамтуы керек пе, әлде тек файл аттарын іздеу керек пе?

note: (itstool) path: item/p
en: To remove a filter, select the <gui>X</gui> beside the filter tag that you want to remove.
kk: Сүзгіні өшіру үшін, өшіргіңіз келетін сүзгі тегінің қасындағы <gui>X</gui> белгісін таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: You can open, copy, delete, or otherwise work with your files from the search results, just as you would from any folder in the file manager.
kk: Іздеу нәтижелеріндегі файлдарды ашуға, көшіруге, өшіруге немесе файл менеджеріндегі кез келген бумадағы сияқты олармен жұмыс істеуге болады.

note: (itstool) path: item/p
en: Click the <_:media-1/> in the toolbar again to exit the search and return to the folder.
kk: Іздеуден шығып, бумаға қайта оралу үшін саймандар панеліндегі <_:media-1/> белгісін қайтадан шертіңіз.

note: (itstool) path: section/title
en: Customize files search
kk: Файлдарды іздеуді баптау

note: (itstool) path: section/p
en: You may want certain directories to be included or excluded from searches in the <app>Files</app> application. To customize which directories are searched:
kk: <app>Файлдар</app> қолданбасындағы іздеулерге белгілі бір бумаларды қосуды немесе алып тастауды қалауыңыз мүмкін. Қай бумаларда іздеу жүргізілетінін баптау үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Open the <gui xref="shell-introduction#activities">Activities</gui> overview and start typing <gui>Search</gui>.
kk: <gui xref="shell-introduction#activities">Іс-әрекеттер</gui> шолуын ашып, <gui>Іздеу</gui> деп тере бастаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Select <guiseq><gui>Settings</gui><gui>Search</gui></guiseq> from the results. This will open the <gui>Search Settings</gui> panel.
kk: Нәтижелерден <guiseq><gui>Баптаулар</gui><gui>Іздеу</gui></guiseq> таңдаңыз. Бұл <gui>Іздеу баптаулары</gui> панелін ашады.

note: (itstool) path: item/p
en: Select <gui>Search Locations</gui>.
kk: <gui>Іздеу орындары</gui> таңдаңыз.

note: (itstool) path: section/p
en: This will open a dialog which allows you toggle directory searches on or off. You can toggle searches in each of the three sections:
kk: Бұл бумаларды іздеуді қосуға немесе сөндіруге мүмкіндік беретін сұхбат терезесін ашады. Іздеуді үш бөлімнің әрқайсысында ауыстырып қосуға болады:

note: (itstool) path: item/p
en: <gui>Places</gui>: Lists common home directory locations
kk: <gui>Орындар</gui>: Жалпы үй бумасының орындарын тізімдейді

note: (itstool) path: item/p
en: <gui>Bookmarks</gui>: Lists directory locations that you have bookmarked in the <app>Files</app> application
kk: <gui>Бетбелгілер</gui>: <app>Файлдар</app> қолданбасында бетбелгілерге қосқан бума орындарын тізімдейді

note: (itstool) path: item/p
en: <gui>Other</gui>: Lists directory locations that you include via the <gui>+</gui> button.
kk: <gui>Басқа</gui>: <gui>+</gui> батырмасы арқылы қосқан бума орындарын тізімдейді.

note: (itstool) path: info/desc
en: Press <keyseq><key>Ctrl</key><key>S</key></keyseq> to select multiple files which have similar names.
kk: Аттары ұқсас бірнеше файлды таңдау үшін <keyseq><key>Ctrl</key><key>S</key></keyseq> басыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Select files by pattern
kk: Файлдарды үлгі бойынша таңдау

note: (itstool) path: page/p
en: You can select files in a folder using a pattern on the file name. Press <keyseq><key>Ctrl</key><key>S</key></keyseq> to bring up the <gui>Select Items Matching</gui> window. Type in a pattern using common parts of the file names plus wild card characters. There are two wild card characters available:
kk: Бумадағы файлдарды файл атындағы үлгіні қолданып таңдауға болады. <gui>Сәйкес келетін элементтерді таңдау</gui> терезесін шығару үшін <keyseq><key>Ctrl</key><key>S</key></keyseq> басыңыз. Файл аттарының ортақ бөліктері мен алмастыру таңбаларын қолданып үлгіні теріңіз. Екі алмастыру таңбасы бар:

note: (itstool) path: item/p
en: <file>*</file> matches any number of any characters, even no characters at all.
kk: <file>*</file> кез келген таңбаның кез келген санына, тіпті таңба жоқ болса да сәйкес келеді.

note: (itstool) path: item/p
en: <file>?</file> matches exactly one of any character.
kk: <file>?</file> кез келген бір таңбаға дәл сәйкес келеді.

note: (itstool) path: page/p
en: For example:
kk: Мысалы:

note: (itstool) path: item/p
en: If you have an OpenDocument Text file, a PDF file, and an image that all have the same base name <file>Invoice</file>, select all three with the pattern
kk: Егер сізде негізгі аты <file>Invoice</file> болатын OpenDocument мәтіндік файлы, PDF файлы және суреті болса, үшеуін де мына үлгімен таңдаңыз

note: (itstool) path: item/p
en: If you have some photos that are named like <file>Vacation-001.jpg</file>, <file>Vacation-002.jpg</file>, <file>Vacation-003.jpg</file>; select them all with the pattern
kk: Егер сізде <file>Vacation-001.jpg</file>, <file>Vacation-002.jpg</file>, <file>Vacation-003.jpg</file> сияқты аталған фотосуреттер болса; олардың барлығын мына үлгімен таңдаңыз

note: (itstool) path: item/p
en: If you have photos as before, but you have edited some of them and added <file>-edited</file> to the end of the file name of the photos you have edited, select the edited photos with
kk: Егер сізде бұрынғыдай фотосуреттер болса, бірақ олардың кейбірін түзетіп, түзетілген фотосуреттердің файл атының соңына <file>-edited</file> қосқан болсаңыз, түзетілген фотосуреттерді мынамен таңдаңыз

note: (itstool) path: info/desc
en: Easily transfer files to your email contacts from the file manager.
kk: Файл менеджерінен файлдарды электрондық пошта контактілеріне оңай тасымалдаңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Share files by email
kk: Файлдарды электрондық пошта арқылы бөлісу

note: (itstool) path: page/p
en: You can easily share files with your contacts by email directly from the file manager.
kk: Файлдарды контактілеріңізбен тікелей файл менеджерінен электрондық пошта арқылы оңай бөлісе аласыз.

note: (itstool) path: note/p
en: Before you begin, make sure <app>Evolution</app> or <app>Geary</app> is installed on your computer, and your email account is configured.
kk: Бастамас бұрын, компьютеріңізде <app>Evolution</app> немесе <app>Geary</app> орнатылғанына және электрондық пошта тіркелгіңіз бапталғанына көз жеткізіңіз.

note: (itstool) path: steps/title
en: To share a file by email:
kk: Файлды электрондық пошта арқылы бөлісу үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Locate the file you want to transfer.
kk: Тасымалдағыңыз келетін файлды табыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Right-click the file and select <gui>Send to…</gui>. An email compose window will appear with the file attached.
kk: Файлды оң жақ батырмамен шертіп, <gui>Жіберу…</gui> таңдаңыз. Файл тіркелген электрондық поштаны жазу терезесі пайда болады.

note: (itstool) path: item/p
en: Click <gui>To</gui> to choose a contact, or enter an email address where you want to send the file. Fill in the <gui>Subject</gui> and the body of the message as required and click <gui>Send</gui>.
kk: Контактіні таңдау үшін <gui>Кімге</gui> шертіңіз немесе файлды жібергіңіз келетін электрондық пошта адресін енгізіңіз. <gui>Тақырыбы</gui> мен хабарлама мәтінін қажетінше толтырып, <gui>Жіберу</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: note/p
en: You can send multiple files at once. Select multiple files by holding down <key>Ctrl</key> while clicking the files, then right-click any selected file.
kk: Бір уақытта бірнеше файлды жіберуге болады. Файлдарды шерткен кезде <key>Ctrl</key> пернесін басып тұрып, бірнеше файлды таңдаңыз, содан кейін кез келген таңдалған файлды оң жақ батырмамен шертіңіз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Arrange files by name, size, type, or when they were changed.
kk: Файлдарды аты, өлшемі, түрі немесе олардың өзгертілген уақыты бойынша реттеңіз.

note: (itstool) path: page/title
en: Sort files and folders
kk: Файлдарды және бумаларды сұрыптау

note: (itstool) path: page/p
en: You can sort files in different ways in a folder, for example by sorting them in order of date or file size. See <link xref="#ways"/> below for a list of common ways to sort files. See <link xref="nautilus-views"/> for information on how to change the default sort order.
kk: Бумадағы файлдарды әртүрлі тәсілдермен сұрыптауға болады, мысалы, оларды күні немесе файл өлшемі бойынша сұрыптау арқылы. Файлдарды сұрыптаудың жалпы тәсілдерінің тізімін төмендегі <link xref="#ways"/> бөлімінен қараңыз. Әдепкі сұрыптау ретін қалай өзгерту керектігі туралы ақпаратты <link xref="nautilus-views"/> бөлімінен қараңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: The way that you can sort files depends on the <em>folder view</em> that you are using. You can change the current view using the list/grid button in the toolbar.
kk: Файлдарды сұрыптау тәсілі сіз қолданып отырған <em>бума көрінісіне</em> байланысты. Саймандар панеліндегі тізім/тор батырмасын қолданып ағымдағы көріністі өзгертуге болады.

note: (itstool) path: section/title
en: Grid view
kk: Тор көрінісі

note: (itstool) path: section/p
en: To sort files in a different order, click the view options button in the toolbar and choose <gui>A-Z</gui>, <gui>Z-A</gui>, <gui>Last Modified</gui>, <gui>First Modified</gui>, <gui>Size</gui>, or <gui>Type</gui>.
kk: Файлдарды басқа ретпен сұрыптау үшін саймандар панеліндегі көрініс опциялары батырмасын шертіп, <gui>А-Я</gui>, <gui>Я-А</gui>, <gui>Соңғы өзгертілген</gui>, <gui>Алғаш өзгертілген</gui>, <gui>Өлшемі</gui> немесе <gui>Түрі</gui> таңдаңыз.

note: (itstool) path: section/p
en: As an example, if you select <gui>A-Z</gui>, the files will be sorted by their names, in alphabetical order. See <link xref="#ways"/> for other options.
kk: Мысалы, <gui>А-Я</gui> таңдасаңыз, файлдар аты бойынша алфавиттік ретпен сұрыпталады. Басқа опциялар үшін <link xref="#ways"/> қараңыз.

note: (itstool) path: section/title
en: List view
kk: Тізім көрінісі

note: (itstool) path: section/p
en: To sort files in a different order, click one of the column headings in the file manager. For example, click <gui>Type</gui> to sort by file type. Click the column heading again to sort in the reverse order.
kk: Файлдарды басқа ретпен сұрыптау үшін файл менеджеріндегі баған тақырыптамаларының бірін шертіңіз. Мысалы, файл түрі бойынша сұрыптау үшін <gui>Түрі</gui> шертіңіз. Кері ретпен сұрыптау үшін баған тақырыптамасын қайтадан шертіңіз.

note: (itstool) path: section/p
en: For more sort options, click the view options button in the toolbar.
kk: Көбірек сұрыптау опциялары үшін саймандар панеліндегі көрініс опциялары батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: section/p
en: In list view, you can show columns with more attributes and sort on those columns. Click the view options button in the toolbar, pick <gui>Visible Columns…</gui> and select the columns that you want to be visible. You will then be able to sort by those columns. See <link xref="nautilus-list"/> for descriptions of available columns.
kk: Тізім көрінісінде көбірек атрибуттары бар бағандарды көрсетуге және сол бағандар бойынша сұрыптауға болады. Саймандар панеліндегі көрініс опциялары батырмасын шертіп, <gui>Көрінетін бағандар…</gui> таңдаңыз және көрінуін қалайтын бағандарды таңдаңыз. Содан кейін сол бағандар бойынша сұрыптай аласыз. Қолжетімді бағандардың сипаттамаларын <link xref="nautilus-list"/> бөлімінен қараңыз.

note: (itstool) path: section/title
en: Ways of sorting files
kk: Файлдарды сұрыптау тәсілдері

note: (itstool) path: item/title
en: A-Z
kk: А-Я

note: (itstool) path: item/p
en: Sorts alphabetically by the name of the file.
kk: Файл аты бойынша алфавиттік ретпен сұрыптайды.

note: (itstool) path: item/title
en: Z-A
kk: Я-А

note: (itstool) path: item/p
en: Sorts alphabetically by the name of the file in reverse order.
kk: Файл аты бойынша кері алфавиттік ретпен сұрыптайды.

note: (itstool) path: item/title
en: Last Modified
kk: Соңғы өзгертілген

note: (itstool) path: item/p
en: Sorts by the date and time that a file was last changed. Sorts from newest to oldest.
kk: Файлдың соңғы рет өзгертілген күні мен уақыты бойынша сұрыптайды. Жаңадан ескіге қарай сұрыптайды.

note: (itstool) path: item/title
en: First Modified
kk: Алғаш өзгертілген

note: (itstool) path: item/p
en: Sorts by the date and time that a file was first changed. Sorts from oldest to newest.
kk: Файлдың алғаш рет өзгертілген күні мен уақыты бойынша сұрыптайды. Ескіден жаңаға қарай сұрыптайды.

note: (itstool) path: item/title (itstool) path: title/gui
en: Size
kk: Өлшемі

note: (itstool) path: item/p
en: Sorts by the size of the file (how much disk space it takes up). Sorts from smallest to largest by default.
kk: Файл өлшемі (қанша диск орнын алатыны) бойынша сұрыптайды. Әдепкі бойынша кішісінен үлкеніне қарай сұрыптайды.

note: (itstool) path: item/title (itstool) path: title/gui
en: Type
kk: Түрі

note: (itstool) path: item/p
en: Sorts alphabetically by the file type. Files of the same type are grouped together, then sorted by name.
kk: Файл түрі бойынша алфавиттік ретпен сұрыптайды. Бірдей түрдегі файлдар біріктіріліп, содан кейін аты бойынша сұрыпталады.

note: (itstool) path: info/desc
en: Quickly create new documents from custom file templates.
kk: Реттелетін файл үлгілерінен жаңа құжаттарды жылдам жасаңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Templates for commonly-used document types
kk: Жиі қолданылатын құжат түрлеріне арналған үлгілер

note: (itstool) path: page/p
en: If you often create documents based on the same content, you might benefit from using file templates. A file template can be a document of any type with the formatting or content you would like to reuse. For example, you could create a template document with your letterhead.
kk: Егер сіз бірдей мазмұн негізінде құжаттарды жиі жасасаңыз, файл үлгілерін пайдалану сізге пайдалы болуы мүмкін. Файл үлгісі қайта пайдаланғыңыз келетін пішімі немесе мазмұны бар кез келген түрдегі құжат болуы мүмкін. Мысалы, фирмалық бланкіңіз бар үлгі құжатын жасауға болады.

note: (itstool) path: steps/title
en: Make a new template
kk: Жаңа үлгі жасау

note: (itstool) path: item/p
en: Create a document that you are going to use as a template. For example, you could make your letterhead in a word processing application.
kk: Үлгі ретінде пайдаланатын құжат жасаңыз. Мысалы, мәтіндік өңдеу қолданбасында фирмалық бланкіңізді жасауға болады.

note: (itstool) path: item/p
en: Save the file with the template content in the <file>Templates</file> folder in your <file>Home</file> folder. If the <file>Templates</file> folder does not exist, you will need to create it first.
kk: Үлгі мазмұны бар файлды <file>Үй</file> бумасындағы <file>Үлгілер</file> бумасына сақтаңыз. Егер <file>Үлгілер</file> бумасы жоқ болса, алдымен оны жасауыңыз керек.

note: (itstool) path: steps/title
en: Use a template to create a document
kk: Құжат жасау үшін үлгіні пайдалану

note: (itstool) path: item/p
en: Open the folder where you want to place the new document.
kk: Жаңа құжатты орналастырғыңыз келетін буманы ашыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Right-click anywhere in the empty space in the folder, then choose <gui style="menuitem">New Document</gui>. The names of available templates will be listed in the submenu.
kk: Бумадағы бос орынның кез келген жерін оң жақ батырмамен шертіп, <gui style="menuitem">Жаңа құжат</gui> таңдаңыз. Қолжетімді үлгілердің аттары ішкі мәзірде тізімделеді.

note: (itstool) path: item/p
en: Choose your desired template from the list.
kk: Тізіммен қалаған үлгіні таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Double-click the file to open it and start editing. You may wish to <link xref="files-rename">rename the file</link> when you are finished.
kk: Файлды ашу және түзетуді бастау үшін оны екі рет шертіңіз. Жұмысты аяқтағаннан кейін <link xref="files-rename">файлдың атын өзгерткіңіз</link> келуі мүмкін.

note: (itstool) path: info/desc
en: These are backup files. They are hidden by default.
kk: Бұлар — резервтік көшірме файлдары. Олар әдепкі бойынша жасырын болады.

note: (itstool) path: page/title
en: What is a file with a <file>~</file> at the end of its name?
kk: Атының соңында <file>~</file> белгісі бар файл деген не?

note: (itstool) path: page/p
en: Files with a <file>~</file> at the end of their names (for example, <file>example.txt~</file>) are automatically created backup copies of documents edited in the <app>gedit</app> text editor or other applications. It is safe to delete them, but there is no harm to leave them on your computer.
kk: Атының соңында <file>~</file> белгісі бар файлдар (мысалы, <file>example.txt~</file>) — бұл <app>gedit</app> мәтіндік редакторында немесе басқа қолданбаларда түзетілген құжаттардың автоматты түрде жасалған резервтік көшірмелері. Оларды өшіру қауіпсіз, бірақ оларды компьютерде қалдырудың ешқандай зияны жоқ.

note: (itstool) path: page/p
en: These files are hidden by default. If you are seeing them, that is because you either selected <gui>Show Hidden Files</gui> (in the main menu of the <app>Files</app> sidebar) or pressed <keyseq><key>Ctrl</key><key>H</key></keyseq>. You can hide them again by repeating either of these steps.
kk: Бұл файлдар әдепкі бойынша жасырын. Егер сіз оларды көріп тұрсаңыз, бұл <gui>Жасырын файлдарды көрсету</gui> опциясын (<app>Файлдар</app> бүйірлік панелінің негізгі мәзірінде) таңдағаныңыз немесе <keyseq><key>Ctrl</key><key>H</key></keyseq> бассаңыз. Осы қадамдардың кез келгенін қайталау арқылы оларды қайтадан жасыруға болады.

note: (itstool) path: page/p
en: These files are treated in the same way as normal hidden files. See <link xref="files-hidden"/> for advice on dealing with hidden files.
kk: Бұл файлдар кәдімгі жасырын файлдар сияқты қарастырылады. Жасырын файлдармен жұмыс істеу бойынша кеңестерді <link xref="files-hidden"/> бөлімінен қараңыз.

[ctx: link:trail]
note: (itstool) path: info/title
en: Files
kk: Файлдар

note: (itstool) path: info/desc
en: Find and manage your files, whether on your computer, on the internet, or in backups.
kk: Файлдарды компьютерде, интернетте немесе резервтік көшірмелерде болсын, табыңыз және басқарыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Files, folders &amp; search
kk: Файлдар, бумалар &amp; іздеу

note: (itstool) path: section/title
en: Common tasks
kk: Жалпы тапсырмалар

note: (itstool) path: section/title
en: More file-related tasks
kk: Басқа файлдарға қатысты тапсырмалар

note: (itstool) path: section/title
en: Removable drives and external disks
kk: Ауыстырмалы дискілер және сыртқы дискілер

note: (itstool) path: section/title
en: Backing up
kk: Резервтік көшірме жасау

note: (itstool) path: section/title
en: Tips and questions
kk: Кеңестер мен сұрақтар

note: (itstool) path: info/desc
en: How and where to report problems with these help topics.
kk: Осы көмек тақырыптарындағы мәселелер туралы қалай және қайда хабарлау керек.

note: (itstool) path: page/title
en: Participate to improve this guide
kk: Осы нұсқаулықты жақсартуға қатысыңыз

note: (itstool) path: section/title
en: Submit an issue
kk: Мәселе туралы хабарлау

note: (itstool) path: section/p
en: This help documentation is created by a volunteer community. You are welcome to participate. If you notice a problem with these help pages (like typos, incorrect instructions or topics that should be covered but are not), you can submit a <em>new issue</em>. To submit a new issue, go to the <link href="https://gitlab.gnome.org/GNOME/gnome-user-docs/issues">issue tracker</link>.
kk: Бұл көмек құжаттамасын еріктілер қауымдастығы жасаған. Қатысуыңызға болады. Егер сіз осы көмек беттерінде мәселені байқасаңыз (мысалы, қателер, қате нұсқаулар немесе қамтылуы керек, бірақ қамтылмаған тақырыптар), <em>жаңа мәселе</em> жібере аласыз. Жаңа мәселені жіберу үшін <link href="https://gitlab.gnome.org/GNOME/gnome-user-docs/issues">мәселелер трекеріне</link> өтіңіз.

note: (itstool) path: section/p
en: You need to register, so you can submit an issue and receive updates by email about its status. If you do not already have an account, click the <gui><link href="https://gitlab.gnome.org/users/sign_in">Sign in / Register</link></gui> button to create one.
kk: Мәселені жіберу және оның күйі туралы жаңартуларды электрондық пошта арқылы алу үшін тіркелуіңіз керек. Егер сізде тіркелгі жоқ болса, оны жасау үшін <gui><link href="https://gitlab.gnome.org/users/sign_in">Кіру / Тіркелу</link></gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: section/p
en: Once you have an account, make sure you are logged in, then go back to the <link href="https://gitlab.gnome.org/GNOME/gnome-user-docs/issues">documentation issue tracker</link> and click <gui>New issue</gui>. Before reporting a new issue, please <link href="https://gitlab.gnome.org/GNOME/gnome-user-docs/issues">browse</link> for the issue to see if something similar already exists.
kk: Тіркелгіңіз болғаннан кейін, жүйеге кіргеніңізге көз жеткізіңіз, содан кейін <link href="https://gitlab.gnome.org/GNOME/gnome-user-docs/issues">құжаттама мәселелерінің трекеріне</link> оралып, <gui>Жаңа мәселе</gui> батырмасын шертіңіз. Жаңа мәселе туралы хабарламас бұрын, ұқсас мәселенің бар-жоғын көру үшін <link href="https://gitlab.gnome.org/GNOME/gnome-user-docs/issues">шолыңыз</link>.

note: (itstool) path: section/p
en: Before submitting your issue, choose the appropriate label in the <gui>Labels</gui> menu. If you are filing an issue against this documentation, you should choose the <gui>gnome-help</gui> label. If you are not sure which component your issue pertains to, do not choose any.
kk: Мәселені жібермес бұрын, <gui>Белгілер</gui> мәзірінен сәйкес белгіні таңдаңыз. Егер сіз осы құжаттамаға қатысты мәселе жіберсеңіз, <gui>gnome-help</gui> белгісін таңдауыңыз керек. Мәселеңіздің қай компонентке қатысты екеніне сенімді болмасаңыз, ештеңе таңдамаңыз.

note: (itstool) path: section/p
en: If you are requesting help about a topic that you feel is not covered, choose <gui>Feature</gui> as the label. Fill in the Title and Description sections and click <gui>Submit issue</gui>.
kk: Егер сіз қамтылмаған деп санайтын тақырып бойынша көмек сұрасаңыз, белгі ретінде <gui>Мүмкіндік</gui> таңдаңыз. Тақырыбы мен Сипаттамасы бөлімдерін толтырып, <gui>Мәселені жіберу</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: section/p
en: Your issue will be given an ID number, and its status will be updated as it is being dealt with. Thanks for helping make the GNOME Help better!
kk: Мәселеңізге ID нөмірі беріледі және ол қаралған сайын оның күйі жаңартылып отырады. GNOME көмек бөлімін жақсартуға көмектескеніңіз үшін рақмет!

note: (itstool) path: section/title
en: Contact us
kk: Бізбен байланысу

note: (itstool) path: section/p
en: Connect with other GNOME documentation editors in the <link href="https://matrix.to/#/#docs:gnome.org">#docs:gnome.org</link> Matrix room. See the <link xref="help-matrix">Get help with Matrix</link> page for more information. If you prefer, there is also an IRC channel, #gnome-docs, on the <link xref="help-irc">GNOME IRC server</link>. As the people in these rooms are located across the world, it may take a moment to get a response.
kk: GNOME құжаттамасының басқа редакторларымен <link href="https://matrix.to/#/#docs:gnome.org">#docs:gnome.org</link> Matrix бөлмесінде байланысыңыз. Қосымша ақпарат алу үшін <link xref="help-matrix">Matrix бойынша көмек алу</link> бетін қараңыз. Қаласаңыз, <link xref="help-irc">GNOME IRC серверінде</link> #gnome-docs IRC арнасы да бар. Бұл бөлмелердегі адамдар бүкіл әлемде орналасқандықтан, жауап алу үшін біраз уақыт кетуі мүмкін.

note: (itstool) path: section/p
en: Alternatively, you can contact the Documentation Team using <link href="https://discourse.gnome.org/tag/documentation">GNOME Discourse</link>.
kk: Сонымен қатар, Құжаттама тобымен <link href="https://discourse.gnome.org/tag/documentation">GNOME Discourse</link> арқылы байланысуға болады.

note: (itstool) path: section/p
en: Our <link href="https://wiki.gnome.org/DocumentationProject">wiki page</link> contains useful information how you can join and contribute.
kk: Біздің <link href="https://wiki.gnome.org/DocumentationProject">вики бетімізде</link> қалай қосылуға және үлес қосуға болатыны туралы пайдалы ақпарат бар.

note: (itstool) path: info/desc
en: Consider switching to GNOME Classic if you prefer a more traditional desktop experience.
kk: Егер сіз дәстүрлі жұмыс үстелі ортасын қаласаңыз, GNOME Classic-ке ауысуды қарастырыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: What is GNOME Classic?
kk: GNOME Classic деген не?

note: (itstool) path: when/p
en: <em>GNOME Classic</em> is a feature for users who prefer a more traditional desktop experience. While <em>GNOME Classic</em> is based on modern GNOME technologies, it provides a number of changes to the user interface, such as the <gui>Applications</gui> and <gui>Places</gui> menus on the top bar, and a window list at the bottom of the screen.
kk: <em>GNOME Classic</em> — бұл дәстүрлі жұмыс үстелі тәжірибесін қалайтын пайдаланушыларға арналған мүмкіндік. <em>GNOME Classic</em> заманауи GNOME технологияларына негізделгенімен, ол пайдаланушы интерфейсіне бірқатар өзгерістерді ұсынады, мысалы, жоғарғы панельдегі <gui>Қолданбалар</gui> және <gui>Орындар</gui> мәзірлері, сондай-ақ экранның төменгі жағындағы терезелер тізімі.

note: (itstool) path: when/p
en: <em>GNOME Classic</em> is a feature for users who prefer a more traditional desktop experience. While <em>GNOME Classic</em> is based on modern GNOME technologies, it provides a number of changes to the user interface, such as the <gui xref="shell-introduction#activities">Applications</gui> and <gui>Places</gui> menus on the top bar, and a window list at the bottom of the screen.
kk: <em>GNOME Classic</em> — бұл дәстүрлі жұмыс үстелі тәжірибесін қалайтын пайдаланушыларға арналған мүмкіндік. <em>GNOME Classic</em> заманауи GNOME технологияларына негізделгенімен, ол пайдаланушы интерфейсіне бірқатар өзгерістерді ұсынады, мысалы, жоғарғы панельдегі <gui xref="shell-introduction#activities">Қолданбалар</gui> және <gui>Орындар</gui> мәзірлері, сондай-ақ экранның төменгі жағындағы терезелер тізімі.

note: (itstool) path: page/p
en: You can use the <gui>Applications</gui> menu on the top bar to launch applications.
kk: Қолданбаларды іске қосу үшін жоғарғы панельдегі <gui>Қолданбалар</gui> мәзірін пайдалануға болады.

note: (itstool) path: section/title
en: Window list
kk: Терезелер тізімі

note: (itstool) path: section/p (itstool) path: when/p
en: The window list at the bottom of the screen provides access to all your open windows and applications and lets you quickly minimize and restore them.
kk: Экранның төменгі жағындағы терезелер тізімі барлық ашық терезелер мен қолданбаларға қол жеткізуді қамтамасыз етеді және оларды жылдам жинауға және қалпына келтіруге мүмкіндік береді.

note: (itstool) path: section/p
en: The <gui xref="shell-introduction#activities">Activities</gui> overview is available by clicking the button at the left-hand side of the window list at the bottom.
kk: <gui xref="shell-introduction#activities">Іс-әрекеттер</gui> көрінісі төменгі жағындағы терезелер тізімінің сол жағындағы батырманы шерту арқылы қолжетімді.

note: (itstool) path: section/p
en: To access the <em><gui>Activities</gui> overview</em>, you can also press the <key xref="keyboard-key-super">Super</key> key.
kk: <em><gui>Іс-әрекеттер</gui> көрінісіне</em> қол жеткізу үшін <key xref="keyboard-key-super">Super</key> пернесін де басуға болады.

note: (itstool) path: section/p
en: At the right-hand side of the window list, GNOME displays a short identifier for the current workspace, such as <gui>1</gui> for the first (top) workspace. In addition, the identifier also displays the total number of available workspaces. To switch to a different workspace, you can click the identifier and select the workspace you want to use from the menu.
kk: Терезелер тізімінің оң жағында GNOME ағымдағы жұмыс орнының қысқаша идентификаторын көрсетеді, мысалы, бірінші (жоғарғы) жұмыс орны үшін <gui>1</gui>. Сонымен қатар, идентификатор қолжетімді жұмыс орындарының жалпы санын да көрсетеді. Басқа жұмыс орнына ауысу үшін идентификаторды шертіп, мәзірден пайдаланғыңыз келетін жұмыс орнын таңдауға болады.

note: (itstool) path: section/title
en: Switch to and from GNOME Classic
kk: GNOME Classic режиміне және одан ауысу

note: (itstool) path: note/p
en: GNOME Classic is only available on systems with certain GNOME Shell extensions installed. Some Linux distributions may not have these extensions available or installed by default.
kk: GNOME Classic тек белгілі бір GNOME Shell кеңейтулері орнатылған жүйелерде ғана қолжетімді. Кейбір Linux дистрибутивтерінде бұл кеңейтулер қолжетімді болмауы немесе әдепкі бойынша орнатылмауы мүмкін.

note: (itstool) path: note/p Translators: Ubuntu only string
en: You need to have the <sys>gnome-shell-extensions</sys> package installed to make GNOME Classic available.
kk: GNOME Classic қолжетімді болуы үшін <sys>gnome-shell-extensions</sys> дестесі орнатылған болуы керек.

note: (itstool) path: note/p Translators: Ubuntu only string
en: <link style="button" action="install:gnome-shell-extensions">Install <sys>gnome-shell-extensions</sys></link>
kk: <link style="button" action="install:gnome-shell-extensions"><sys>gnome-shell-extensions</sys> орнату</link>

note: (itstool) path: steps/title
en: To switch from <em>GNOME</em> to <em>GNOME Classic</em>:
kk: <em>GNOME</em>-дан <em>GNOME Classic</em>-ке ауысу үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Save any open work, and then log out. Click the system menu on the right side of the top bar and then choose the right option.
kk: Барлық ашық жұмыстарды сақтап, жүйеден шығыңыз. Жоғарғы панельдің оң жағындағы жүйелік мәзірді шертіп, тиісті опцияны таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: A confirmation message will appear. Select <gui>Log Out</gui> to confirm.
kk: Растау хабарламасы пайда болады. Растау үшін <gui>Жүйеден шығу</gui> таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: At the login screen, select your name from the list.
kk: Жүйеге кіру экранында тізімнен атыңызды таңдаңыз.

note: (itstool) path: media/span
en: settings
kk: баптаулар

note: (itstool) path: item/p
en: Click the <_:media-1/> button in the bottom right corner.
kk: Төменгі оң жақ бұрыштағы <_:media-1/> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Select <gui>GNOME Classic</gui> from the list.
kk: Тізімнен <gui>GNOME Classic</gui> таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Enter your password in the password entry box.
kk: Парольді пароль енгізу өрісіне енгізіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Press <key>Enter</key>.
kk: <key>Enter</key> басыңыз.

note: (itstool) path: steps/title
en: To switch from <em>GNOME Classic</em> to <em>GNOME</em>:
kk: <em>GNOME Classic</em>-тен <em>GNOME</em>-ға ауысу үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Save any open work, and then log out. Click the system menu on the right side of the top bar, click your name and then choose the right option.
kk: Барлық ашық жұмыстарды сақтап, жүйеден шығыңыз. Жоғарғы панельдің оң жағындағы жүйелік мәзірді шертіп, атыңызды шертіңіз, содан кейін тиісті опцияны таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click the options icon in the bottom right corner.
kk: Төменгі оң жақ бұрыштағы опциялар таңбашасын шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Select <gui>GNOME</gui> from the list.
kk: Тізімнен <gui>GNOME</gui> таңдаңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: How to determine which version of GNOME is running.
kk: GNOME-ның қай нұсқасы орындалып жатқанын қалай анықтауға болады.

note: (itstool) path: page/title
en: Determine which version of GNOME is running
kk: GNOME-ның қай нұсқасы орындалып жатқанын анықтау

note: (itstool) path: page/p
en: You can determine the version of GNOME that is running on your system by going to the <gui>About</gui> panel in <gui>Settings</gui>.
kk: Жүйеңізде орындалып жатқан GNOME нұсқасын <gui>Баптаулар</gui> ішіндегі <gui>Туралы</gui> панеліне өту арқылы анықтауға болады.

note: (itstool) path: item/p
en: A window appears showing information about your system, including your distribution’s name and the GNOME version.
kk: Жүйеңіз туралы ақпаратты, соның ішінде дистрибутив атауын және GNOME нұсқасын көрсететін терезе пайда болады.

note: (itstool) path: info/desc
en: Use hardware devices to authenticate instead of passwords.
kk: Парольдердің орнына аутентификациялау үшін жабдық құрылғыларын пайдаланыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Fingerprints &amp; smart cards
kk: Саусақ іздері және смарт-карталар

note: (itstool) path: info/desc
en: Troubleshoot media card readers.
kk: Медиа карта оқығыштарының ақаулықтарын іздеу.

note: (itstool) path: page/title
en: Media card reader problems
kk: Медиа карта оқығыштарындағы мәселелер

note: (itstool) path: page/p
en: Many computers contain readers for SD, MMC, SM, MS, CF, and other storage media cards. These should be automatically detected and <link xref="disk-partitions">mounted</link>. Here are some troubleshooting steps if they are not:
kk: Көптеген компьютерлерде SD, MMC, SM, MS, CF және басқа да сақтау медиа карталарына арналған оқығыштар бар. Олар автоматты түрде анықталып, <link xref="disk-partitions">тіркелуі</link> тиіс. Егер олай болмаса, міне кейбір ақаулықтарды іздеу қадамдары:

note: (itstool) path: item/p
en: Make sure that the card is put in correctly. Many cards look as though they are upside down when correctly inserted. Also make sure that the card is firmly seated in the slot; some cards, especially CF, require a small amount of force to insert correctly. (Be careful not to push too hard! If you come up against something solid, do not force it.)
kk: Картаның дұрыс салынғанына көз жеткізіңіз. Көптеген карталар дұрыс салынған кезде төңкеріліп тұрғандай көрінеді. Сондай-ақ картаның ұяшыққа нық орналасқанына көз жеткізіңіз; кейбір карталар, әсіресе CF, дұрыс кірістіру үшін аздап күш салуды қажет етеді. (Тым қатты баспауға тырысыңыз! Егер қатты бірдеңеге тірелсеңіз, күштемеңіз.)

note: (itstool) path: item/p
en: Open <app>Files</app> from the <gui xref="shell-introduction#activities">Activities</gui> overview. Does the inserted card appear in the left sidebar? Sometimes the card appears in this list but is not mounted; click it once to mount. (If the sidebar is not visible, press <key>F9</key> or click <gui style="menu">Files</gui> in the top bar and select the <gui style="menuitem">Sidebar</gui>.)
kk: <gui xref="shell-introduction#activities">Іс-әрекеттер</gui> көрінісінен <app>Файлдар</app> қолданбасын ашыңыз. Салынған карта сол жақ бүйірлік панельде пайда болды ма? Кейде карта бұл тізімде пайда болады, бірақ тіркелмейді; тіркеу үшін оны бір рет шертіңіз. (Егер бүйірлік панель көрінбесе, <key>F9</key> басыңыз немесе жоғарғы панельдегі <gui style="menu">Файлдар</gui> мәзірін шертіп, <gui style="menuitem">Бүйірлік панель</gui> таңдаңыз.)

note: (itstool) path: item/p
en: If your card does not show up in the sidebar, press <keyseq><key>Ctrl</key><key>L</key></keyseq>, then type <input>computer:///</input> and press <key>Enter</key>. If your card reader is correctly configured, the reader should come up as a drive when no card is present, and the card itself when the card has been mounted.
kk: Егер картаңыз бүйірлік панельде көрінбесе, <keyseq><key>Ctrl</key><key>L</key></keyseq> басыңыз, содан кейін <input>computer:///</input> теріп, <key>Enter</key> басыңыз. Егер карта оқығышыңыз дұрыс бапталған болса, карта жоқ кезде оқығыш диск ретінде, ал карта тіркелген кезде картаның өзі пайда болуы керек.

note: (itstool) path: item/p
en: If you see the card reader but not the card, the problem may be with the card itself. Try a different card or check the card on a different reader if possible.
kk: Егер сіз карта оқығышты көріп, бірақ картаны көрмесеңіз, мәселе картаның өзінде болуы мүмкін. Басқа картаны байқап көріңіз немесе мүмкін болса, картаны басқа оқығышта тексеріңіз.

note: (itstool) path: page/p
en: If no cards or drives are shown when browsing the <gui>Computer</gui> location, it is possible that your card reader does not work with Linux due to driver issues. If your card reader is internal (inside the computer instead of sitting outside) this is more likely. The best solution is to directly connect your device (camera, cell phone, etc.) to a USB port on the computer. USB external card readers are also available, and are far better supported by Linux.
kk: Егер <gui>Компьютер</gui> орнын шолу кезінде ешқандай карта немесе диск көрсетілмесе, драйвер мәселелеріне байланысты карта оқығышыңыз Linux-та жұмыс істемеуі мүмкін. Егер карта оқығышыңыз ішкі болса (сыртта емес, компьютердің ішінде), бұл ықтималдығы жоғары. Ең жақсы шешім — құрылғыңызды (камера, ұялы телефон т.б.) тікелей компьютердегі USB портына қосу. USB сыртқы карта оқығыштары да қолжетімді және олар Linux-та әлдеқайда жақсырақ қолдау көрсетіледі.

note: (itstool) path: info/desc
en: A hardware/device driver allows your computer to use devices that are attached to it.
kk: Жабдық/құрылғы драйвері компьютеріңізге оған қосылған құрылғыларды пайдалануға мүмкіндік береді.

note: (itstool) path: page/title
en: What is a driver?
kk: Драйвер дегеніміз не?

note: (itstool) path: page/p
en: Devices are the physical “parts” of your computer. They may be <em>external</em> like printers and monitor or <em>internal</em> like graphics and audio cards.
kk: Құрылғылар — бұл компьютеріңіздің физикалық «бөлшектері». Олар принтерлер мен монитор сияқты <em>сыртқы</em> немесе графикалық және аудио карталар сияқты <em>ішкі</em> болуы мүмкін.

note: (itstool) path: page/p
en: In order for your computer to be able to use these devices, it needs to know how to communicate with them. This is done by a piece of software called a <em>device driver</em>.
kk: Компьютеріңіз бұл құрылғыларды пайдалана алуы үшін, ол олармен қалай байланысу керектігін білуі керек. Бұл <em>құрылғы драйвері</em> деп аталатын бағдарламалық қамтама арқылы жүзеге асырылады.

note: (itstool) path: page/p
en: When you attach a device to your computer, you must have the correct driver installed for that device to work. For example, if you plug in a printer but the correct driver is not available, you will not be able to use the printer. Normally, each model of device uses a driver that is not compatible with any other model.
kk: Компьютерге құрылғыны қосқанда, сол құрылғы жұмыс істеуі үшін дұрыс драйвер орнатылған болуы керек. Мысалы, принтерді қоссаңыз, бірақ дұрыс драйвер қолжетімді болмаса, принтерді пайдалана алмайсыз. Әдетте, құрылғының әрбір моделі басқа ешбір модельмен үйлеспейтін драйверді пайдаланады.

note: (itstool) path: page/p
en: On Linux, the drivers for most devices are installed by default, so everything should work when you plug it in. However, the drivers may need to be installed manually or may not be available at all.
kk: Linux-та көптеген құрылғыларға арналған драйверлер әдепкі бойынша орнатылған, сондықтан оны қосқан кезде бәрі жұмыс істеуі керек. Дегенмен, драйверлерді қолмен орнату қажет болуы мүмкін немесе олар мүлдем қолжетімді болмауы мүмкін.

note: (itstool) path: page/p
en: In addition, some existing drivers are incomplete or partially non-functional. For example, you might find that your printer cannot do double-sided printing, but is otherwise completely functional.
kk: Сонымен қатар, кейбір қолданыстағы драйверлер толық емес немесе ішінара жұмыс істемейді. Мысалы, принтеріңіз екі жақты басып шығаруды орындай алмайтынын, бірақ басқа жағынан толық жұмыс істейтінін байқауыңыз мүмкін.

note: (itstool) path: info/desc
en: Troubleshoot screen and graphics problems.
kk: Экран және графика мәселелерін шешу.

note: (itstool) path: page/title
en: Screen problems
kk: Экран мәселелері

note: (itstool) path: page/p
en: Most problems with the display are caused by issues with graphics drivers or configuration. Which of the topics below best describes the problem you are experiencing?
kk: Дисплейдегі мәселелердің көбі графикалық драйверлерге немесе баптауларға байланысты туындайды. Төмендегі тақырыптардың қайсысы сіз кездестірген мәселені жақсырақ сипаттайды?

[ctx: link:trail]
note: (itstool) path: info/title
en: Hardware
kk: Жабдық

note: (itstool) path: info/desc
en: Configure hardware and diagnose problems, including printers, displays, disks, and more.
kk: Жабдықтарды баптау және мәселелерді диагностикалау, соның ішінде принтерлер, дисплейлер, дискілер және т.б.

note: (itstool) path: page/title
en: Hardware &amp; drivers
kk: Жабдықтар және драйверлер

note: (itstool) path: links/title
en: More topics
kk: Қосымша тақырыптар

[ctx: link:trail]
note: (itstool) path: info/title
en: Problems
kk: Мәселелер

[ctx: link]
note: (itstool) path: info/title
en: Hardware problems
kk: Жабдық мәселелері

note: (itstool) path: info/desc
en: Get live support on IRC.
kk: IRC арқылы тікелей қолдау алыңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: IRC stands for Internet Relay Chat. It is a real-time multi-user messaging system. You can get help and advice on the GNOME IRC server from other GNOME users and developers.
kk: IRC — Internet Relay Chat дегенді білдіреді. Бұл нақты уақыттағы көп пайдаланушылы хабарлама алмасу жүйесі. Сіз GNOME IRC серверінде басқа GNOME пайдаланушылары мен әзірлеушілерінен көмек пен кеңес ала аласыз.

note: (itstool) path: page/p
en: To connect to the GNOME IRC server, use <app>Polari</app> or <app>HexChat</app>.
kk: GNOME IRC серверіне қосылу үшін <app>Polari</app> немесе <app>HexChat</app> пайдаланыңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: To create an IRC account in Polari, see the <link href="help:polari/">Polari documentation</link>.
kk: Polari ішінде IRC тіркелгісін жасау үшін <link href="help:polari/">Polari құжаттамасын</link> қараңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: The GNOME IRC server is <sys>irc.libera.chat</sys>. If your computer is properly configured you can click on the link <link href="irc://irc.libera.chat/gnome"/> to access the <sys>gnome</sys> channel.
kk: GNOME IRC сервері — <sys>irc.libera.chat</sys>. Егер компьютеріңіз дұрыс бапталған болса, <sys>gnome</sys> арнасына қол жеткізу үшін <link href="irc://irc.libera.chat/gnome"/> сілтемесін шертуге болады.

note: (itstool) path: page/p
en: While IRC is a real-time discussion medium, people tend to not reply immediately, so be patient.
kk: IRC нақты уақыттағы талқылау ортасы болғанымен, адамдар бірден жауап бермеуі мүмкін, сондықтан шыдамдылық танытыңыз.

note: (itstool) path: note/p
en: Please note the <link href="https://wiki.gnome.org/Foundation/CodeOfConduct">GNOME code of conduct</link> applies when you chat on IRC.
kk: IRC-де сөйлескен кезде <link href="https://wiki.gnome.org/Foundation/CodeOfConduct">GNOME әдеп кодексі</link> қолданылатынын ескеріңіз.

note: (itstool) path: credit/name
en: Zaria
kk: Заря

note: (itstool) path: info/link
en: <title>Matrix homepage</title>
kk: <title>Matrix үй парағы</title>

note: (itstool) path: info/desc
en: Chat live with GNOME contributors.
kk: GNOME үлес қосушыларымен тікелей сөйлесу.

note: (itstool) path: info/keywords
en: matrix, chat, support, live, community, help
kk: matrix, чат, қолдау, тікелей, қауымдастық, көмек

note: (itstool) path: page/title
en: Get help with Matrix
kk: Matrix бойынша көмек алу

note: (itstool) path: page/p
en: <link href="https://matrix.org/">Matrix</link> is a modern, open source chat platform. Like email, you can create an account on one of many servers and use any number of clients to connect, including web-based ones.
kk: <link href="https://matrix.org/">Matrix</link> — бұл заманауи, ашық бастапқы коды бар чат платформасы. Электрондық пошта сияқты, сіз көптеген серверлердің бірінде тіркелгі жасап, қосылу үшін кез келген клиенттерді, соның ішінде веб-негізделген клиенттерді пайдалана аласыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Choose a client. Matrix maintains a <link href="https://matrix.org/docs/projects/try-matrix-now/">list of popular clients</link>, including the popular <link href="https://app.element.io">Element</link> client and GNOME's own <link href="https://wiki.gnome.org/action/show/Apps/Fractal">Fractal</link> app.
kk: Клиентті таңдаңыз. Matrix <link href="https://matrix.org/docs/projects/try-matrix-now/">танымал клиенттер тізімін</link> жүргізеді, оның ішінде танымал <link href="https://app.element.io">Element</link> клиенті және GNOME-ның жеке <link href="https://wiki.gnome.org/action/show/Apps/Fractal">Fractal</link> қолданбасы бар.

note: (itstool) path: item/p
en: Create an account. Most clients will guide you through this process, and the account will work on any Matrix client.
kk: Тіркелгі жасаңыз. Көптеген клиенттер сізге осы процесс арқылы бағыт-бағдар береді және тіркелгі кез келген Matrix клиентінде жұмыс істейді.

note: (itstool) path: item/p
en: Join the <link href="https://matrix.to/#/#gnome:gnome.org">#gnome:gnome.org</link> room and ask away.
kk: <link href="https://matrix.to/#/#gnome:gnome.org">#gnome:gnome.org</link> бөлмесіне қосылып, сұрағыңызды қойыңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: More information, including how to browse other GNOME rooms, can be found on the <link href="https://wiki.gnome.org/GettingInTouch/Matrix">GNOME wiki</link>.
kk: Қосымша ақпаратты, соның ішінде басқа GNOME бөлмелерін қалай шолуға болатынын <link href="https://wiki.gnome.org/GettingInTouch/Matrix">GNOME wiki</link> бетінен табуға болады.

note: (itstool) path: note/p
en: Be sure to follow the <link href="https://wiki.gnome.org/Foundation/CodeOfConduct">GNOME code of conduct</link> when chatting on Matrix and other GNOME platforms.
kk: Matrix және басқа GNOME платформаларында сөйлескен кезде <link href="https://wiki.gnome.org/Foundation/CodeOfConduct">GNOME әдеп кодексін</link> сақтауды ұмытпаңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: A guide for GNOME desktop users.
kk: GNOME жұмыс үстелі пайдаланушыларына арналған нұсқаулық.

[ctx: link]
note: (itstool) path: info/title
en: GNOME Help
kk: GNOME көмегі

[ctx: text]
note: (itstool) path: info/title
en: GNOME Help
kk: GNOME көмегі

[ctx: link:trail]
note: (itstool) path: info/title
en: Help
kk: Көмек

note: (itstool) path: page/title
en: GNOME Help
kk: GNOME көмегі

note: (itstool) path: info/desc
en: Make the insertion point blink and control how quickly it blinks.
kk: Кірістіру нүктесін жыпылықтайтын қылу және оның қаншалықты жылдам жыпылықтайтынын басқару.

note: (itstool) path: page/title
en: Make the keyboard cursor blink
kk: Пернетақта курсорын жыпылықтайтын қылу

note: (itstool) path: page/p
en: If you find it difficult to see the keyboard cursor in a text field, you can make it blink to make it easier to locate.
kk: Егер мәтіндік өрісте пернетақта курсорын көру қиын болса, оның орнын табуды жеңілдету үшін оны жыпылықтайтын қылуға болады.

note: (itstool) path: item/p
en: In the <gui>Typing Assist</gui> section, switch the <gui>Cursor Blinking</gui> switch to on.
kk: <gui>Теру көмекшісі</gui> бөлімінде <gui>Курсордың жыпылықтауы</gui> ауыстырып-қосқышын қосулы күйге қойыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Use the <gui>Blink Speed</gui> slider to adjust how quickly the cursor blinks.
kk: Курсордың қаншалықты жылдам жыпылықтайтынын реттеу үшін <gui>Жыпылықтау жылдамдығы</gui> сырғытпасын пайдаланыңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: The <key>Menu</key> key launches a context menu with the keyboard rather than with a right-click.
kk: <key>Menu</key> пернесі оң жақ шертудің орнына пернетақта арқылы контекстік мәзірді іске қосады.

note: (itstool) path: page/title
en: What is the <key>Menu</key> key?
kk: <key>Menu</key> пернесі дегеніміз не?

note: (itstool) path: page/p
en: The <key>Menu</key> key, also known as the <em>Application</em> key, is a key found on some Windows-oriented keyboards. This key is usually on the bottom-right of the keyboard, next to the <key>Ctrl</key> key, but it can be placed in a different location by keyboard manufacturers. It is usually depicted as a cursor hovering above a menu: <_:media-1/>.
kk: <em>Қолданба</em> пернесі ретінде де белгілі <key>Menu</key> пернесі — кейбір Windows-қа бағытталған пернетақталарда кездесетін перне. Бұл перне әдетте пернетақтаның төменгі оң жағында, <key>Ctrl</key> пернесінің жанында орналасады, бірақ пернетақта өндірушілері оны басқа жерге орналастыруы мүмкін. Ол әдетте мәзірдің үстінде тұрған курсор ретінде бейнеленеді: <_:media-1/>.

note: (itstool) path: page/p
en: The primary function of this key is to launch a context menu with the keyboard rather than by clicking the right mouse button: this is useful if mouse or a similar device is not available, or when the right mouse button is not present.
kk: Бұл перненің негізгі функциясы — тышқанның оң жақ батырмасын шертудің орнына пернетақта арқылы контекстік мәзірді іске қосу: бұл тышқан немесе ұқсас құрылғы қолжетімді болмағанда немесе тышқанның оң жақ батырмасы жоқ болғанда пайдалы.

note: (itstool) path: page/p
en: The <key>Menu</key> key is sometimes omitted in the interest of space, particularly on portable and laptop keyboards. In this case, some keyboards include a <key>Menu</key> function key that can be activated in combination with the Function (<key>Fn</key>) key.
kk: <key>Menu</key> пернесі кейде орынды үнемдеу үшін, әсіресе портативті және ноутбук пернетақталарында алынып тасталады. Бұл жағдайда кейбір пернетақталарда Function (<key>Fn</key>) пернесімен бірге белсендірілетін <key>Menu</key> функциялық пернесі болады.

note: (itstool) path: page/p
en: The <em>context menu</em> is a menu that pops up when you right-click. The menu that you see, if any, is dependent on the context and function of the area that you right-clicked. When you use the <key>Menu</key> key, the context menu is shown for the area of the screen that your cursor is over at the point when the key is pressed.
kk: <em>Контекстік мәзір</em> — бұл оң жақ батырмамен шерткенде пайда болатын мәзір. Көрінетін мәзір (егер болса) сіз оң жақпен шерткен аймақтың контексіне және функциясына байланысты болады. <key>Menu</key> пернесін пайдаланған кезде, контекстік мәзір перне басылған сәтте курсор тұрған экран аймағы үшін көрсетіледі.

note: (itstool) path: info/desc
en: The <key>Super</key> key opens the <gui>Activities</gui> overview. You can usually find it next to the <key>Alt</key> key on your keyboard.
kk: <key>Super</key> пернесі <gui>Іс-әрекеттер</gui> көрінісін ашады. Оны әдетте пернетақтаңыздағы <key>Alt</key> пернесінің жанынан таба аласыз.

note: (itstool) path: page/title
en: What is the <key>Super</key> key?
kk: <key>Super</key> пернесі дегеніміз не?

note: (itstool) path: page/p
en: When you press the <key>Super</key> key, the <gui>Activities</gui> overview is displayed. This key can usually be found on the bottom-left of your keyboard, next to the <key>Alt</key> key, and usually has a Windows logo on it. It is sometimes called the <em>Windows key</em> or system key.
kk: <key>Super</key> пернесін басқанда <gui>Іс-әрекеттер</gui> көрінісі көрсетіледі. Бұл перне әдетте пернетақтаңыздың төменгі сол жағында, <key>Alt</key> пернесінің жанында орналасады және әдетте оның үстінде Windows логотипі болады. Ол кейде <em>Windows пернесі</em> немесе жүйелік перне деп аталады.

note: (itstool) path: note/p
en: If you have an Apple keyboard, you will have a <key>⌘</key> (Command) key instead of the Windows key, while Chromebooks have a magnifying glass instead.
kk: Егер сізде Apple пернетақтасы болса, Windows пернесінің орнына <key>⌘</key> (Command) пернесі болады, ал Chromebook компьютерлерінде оның орнына үлкейту шынысы болады.

note: (itstool) path: page/p
en: To change which key is used to display the <gui>Activities</gui> overview:
kk: <gui>Іс-әрекеттер</gui> көрінісін көрсету үшін қай перне пайдаланылатынын өзгерту үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Click <gui>Keyboard</gui> in the sidebar to open the panel.
kk: Панельді ашу үшін бүйірлік панельдегі <gui>Пернетақта</gui> тармағын шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: In the <gui>Keyboard Shortcuts</gui> section, select <gui>View and Customize Shortcuts</gui>.
kk: <gui>Пернетақта жарлықтары</gui> бөлімінде <gui>Жарлықтарды көру және теңшеу</gui> таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Select the <gui>System</gui> category.
kk: <gui>Жүйе</gui> санатын таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click the row with <gui>Show the activities overview</gui>.
kk: <gui>Іс-әрекеттерге шолуды көрсету</gui> жолын шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Hold down the desired key combination.
kk: Қажетті пернелер тіркесімін басып тұрыңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Add keyboard layouts and switch between them.
kk: Пернетақта жаймаларын қосу және олардың арасында ауысу.

note: (itstool) path: page/title
en: Use alternative keyboard layouts
kk: Басқа пернетақта жаймаларын пайдалану

note: (itstool) path: page/p
en: Keyboards come in hundreds of different layouts for different languages. Even for a single language, there are often multiple keyboard layouts, such as the Dvorak layout for English. You can make your keyboard behave like a keyboard with a different layout, regardless of the letters and symbols printed on the keys. This is useful if you often switch between multiple languages.
kk: Пернетақталардың әртүрлі тілдер үшін жүздеген жаймалары бар. Тіпті бір тіл үшін де бірнеше пернетақта жаймасы болуы мүмкін, мысалы, ағылшын тілі үшін Dvorak жаймасы. Пернелерде басылып шыққан әріптер мен таңбаларға қарамастан, пернетақтаңызды басқа жаймасы бар пернетақта сияқты жұмыс істейтіндей ете аласыз. Бұл бірнеше тіл арасында жиі ауысатын болсаңыз пайдалы.

note: (itstool) path: item/p
en: Open the <gui xref="shell-introduction#activities">Activities</gui> overview and start typing <gui>Keyboard</gui>.
kk: <gui xref="shell-introduction#activities">Іс-әрекеттер</gui> шолуын ашып, <gui>Пернетақта</gui> деп тере бастаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Select <guiseq><gui>Settings</gui><gui>Keyboard</gui></guiseq> from the results. This will open the <gui>Keyboard</gui> panel.
kk: Нәтижелерден <guiseq><gui>Баптаулар</gui><gui>Пернетақта</gui></guiseq> таңдаңыз. Бұл <gui>Пернетақта</gui> панелін ашады.

note: (itstool) path: item/p
en: Click the <gui>+ Add Input Source…</gui> button in the <gui>Input Sources</gui> section, select the language which is associated with the layout, then select a layout and press <gui>Add</gui>.
kk: <gui>Кіріс көздері</gui> бөліміндегі <gui>+ Кіріс көзін қосу…</gui> батырмасын шертіп, жаймаға сәйкес келетін тілді таңдаңыз, содан кейін жайманы таңдап, <gui>Қосу</gui> батырмасын басыңыз.

note: (itstool) path: note/p
en: If there are multiple user accounts on your system, there is a separate section for the <gui>Login Screen</gui> in the <gui>Region &amp; Language</gui> panel in the <gui>System</gui> panel.
kk: Егер жүйеңізде бірнеше пайдаланушы тіркелгісі болса, <gui>Жүйе</gui> панеліндегі <gui>Аймақ және тіл</gui> панелінде <gui>Кіру экраны</gui> үшін бөлек бөлім болады.

note: (itstool) path: note/p
en: Some rarely used keyboard layout variants are not available by default when you click the <gui>+ Add Input Source…</gui> button. To make also those input sources available you can open a Terminal window and run this command:
kk: <gui>+ Кіріс көзін қосу…</gui> батырмасын шерткенде, кейбір сирек қолданылатын пернетақта жаймасының нұсқалары әдепкі бойынша қолжетімді болмайды. Ол кіріс көздерін де қолжетімді ету үшін Терминал терезесін ашып, мына команданы орындауға болады:

note: (itstool) path: note/p
en: You can preview an image of any layout by clicking the <_:media-1/> button next to the language in the <gui>Input Sources</gui> list and selecting <gui style="menuitem">View Keyboard Layout</gui>.
kk: <gui>Кіріс көздері</gui> тізіміндегі тілдің жанындағы <_:media-1/> батырмасын шертіп, <gui style="menuitem">Пернетақта жаймасын қарау</gui> опциясын таңдау арқылы кез келген жайманың суретін алдын ала көре аласыз.

note: (itstool) path: page/p
en: Certain languages offer some extra configuration options. You can identify those languages because they have a <gui><_:media-1/></gui> icon next to them in the <gui>Add an Input Source</gui> dialog. If you want to access these extra parameters, click the <_:media-2/> button next to the language in the <gui>Input Sources</gui> list and select <gui style="menuitem">Preferences</gui> which will give you access to the extra settings.
kk: Кейбір тілдер қосымша баптау опцияларын ұсынады. Бұл тілдерді <gui>Кіріс көзін қосу</gui> сұхбат терезесінде жанында <gui><_:media-1/></gui> таңбашасы бар екенінен тануға болады. Егер осы қосымша параметрлерге қол жеткізгіңіз келсе, <gui>Кіріс көздері</gui> тізіміндегі тілдің жанындағы <_:media-2/> батырмасын шертіп, қосымша баптауларға қол жеткізуге мүмкіндік беретін <gui style="menuitem">Қалаулар</gui> таңдаңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: When you use multiple layouts, you can choose to have all windows use the same layout or to set a different layout for each window. Using a different layout for each window is useful, for example, if you’re writing an article in another language in a word processor window. Your keyboard selection will be remembered for each window as you switch between windows. Press the <gui style="button">Options</gui> button to select how you want to manage multiple layouts.
kk: Бірнеше жайманы пайдаланған кезде, барлық терезелер үшін бірдей жайманы қолдануды немесе әрбір терезе үшін бөлек жайманы орнатуды таңдай аласыз. Әр терезе үшін бөлек жайманы пайдалану, мысалы, мәтіндік процессор терезесінде басқа тілде мақала жазып жатсаңыз пайдалы. Терезелер арасында ауысқан кезде пернетақта таңдауыңыз әр терезе үшін есте сақталады. Бірнеше жайманы қалай басқаруды таңдау үшін <gui style="button">Опциялар</gui> батырмасын басыңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: The top bar will display a short identifier for the current layout, such as <gui>en</gui> for the standard English layout. Click the layout indicator and select the layout you want to use from the menu. If the selected language has any extra settings, they will be shown below the list of available layouts. This gives you a quick overview of your settings. You can also open an image with the current keyboard layout for reference.
kk: Жоғарғы панельде ағымдағы жайманың қысқа идентификаторы көрсетіледі, мысалы, стандартты ағылшын жаймасы үшін <gui>en</gui>. Жайма индикаторын шертіп, мәзірден пайдаланғыңыз келетін жайманы таңдаңыз. Егер таңдалған тілдің қосымша баптаулары болса, олар қолжетімді жаймалар тізімінің астында көрсетіледі. Бұл баптауларыңызды тез қарап шығуға мүмкіндік береді. Сондай-ақ анықтама ретінде ағымдағы пернетақта жаймасының суретін ашуға болады.

note: (itstool) path: page/p
en: The fastest way to change to another layout is by using the <gui>Input Source</gui> <gui>Keyboard Shortcuts</gui>. These shortcuts open the <gui>Input Source</gui> chooser where you can move forward and backward. By default, you can switch to the next input source with <keyseq><key xref="keyboard-key-super">Super</key><key>Space</key></keyseq> and to the previous one with <keyseq><key>Shift</key><key>Super</key><key>Space</key></keyseq>. You can change these shortcuts in the <gui>Keyboard</gui> settings under <guiseq><gui>Keyboard Shortcuts</gui><gui>View and Customize Shortcuts</gui><gui>Typing</gui></guiseq>.
kk: Басқа жаймаға ауысудың ең жылдам жолы — <gui>Кіріс көзі</gui> <gui>Пернетақта жарлықтарын</gui> пайдалану. Бұл жарлықтар алға және артқа жылжуға болатын <gui>Кіріс көзін</gui> таңдау терезесін ашады. Әдепкі бойынша, келесі кіріс көзіне <keyseq><key xref="keyboard-key-super">Super</key><key>Space</key></keyseq> арқылы, ал алдыңғысына <keyseq><key>Shift</key><key>Super</key><key>Space</key></keyseq> арқылы ауыса аласыз. Бұл жарлықтарды <gui>Пернетақта</gui> баптауларындағы <guiseq><gui>Пернетақта жарлықтары</gui><gui>Жарлықтарды қарау және теңшеу</gui><gui>Теру</gui></guiseq> бөлімінде өзгерте аласыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Use applications and the desktop without a mouse.
kk: Қолданбаларды және жұмыс үстелін тышқансыз пайдаланыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Keyboard navigation
kk: Пернетақтамен навигация

note: (itstool) path: page/p
en: This page details keyboard navigation for people who cannot use a mouse or other pointing device, or who want to use a keyboard as much as possible. For keyboard shortcuts that are useful to all users, see <link xref="shell-keyboard-shortcuts"/> instead.
kk: Бұл бетте тышқанды немесе басқа нұсқау құрылғысын пайдалана алмайтын немесе пернетақтаны мүмкіндігінше көбірек пайдаланғысы келетін адамдар үшін пернетақта навигациясы егжей-тегжейлі сипатталған. Барлық пайдаланушылар үшін пайдалы пернетақта жарлықтарын көру үшін оның орнына <link xref="shell-keyboard-shortcuts"/> қараңыз.

note: (itstool) path: note/p
en: If you cannot use a pointing device like a mouse, you can control the mouse pointer using the numeric keypad on your keyboard. See <link xref="mouse-mousekeys"/> for details.
kk: Егер тышқан сияқты нұсқау құрылғысын пайдалана алмасаңыз, пернетақтадағы сандық пернетақта арқылы тышқан курсорын басқара аласыз. Толығырақ ақпаратты <link xref="mouse-mousekeys"/> бөлімінен қараңыз.

note: (itstool) path: table/title
en: Navigate user interfaces
kk: Пайдаланушы интерфейстері бойынша навигация

note: (itstool) path: td/p
en: <key>Tab</key> and
kk: <key>Tab</key> және

note: (itstool) path: td/p
en: Move keyboard focus between different controls. <keyseq><key>Ctrl</key> <key>Tab</key></keyseq> moves between groups of controls, such as from a sidebar to the main content. <keyseq><key>Ctrl</key><key>Tab</key></keyseq> can also break out of a control that uses <key>Tab</key> itself, such as a text area.
kk: Пернетақта фокусын әртүрлі басқару элементтері арасында жылжыту. <keyseq><key>Ctrl</key> <key>Tab</key></keyseq> басқару элементтерінің топтары арасында, мысалы, бүйірлік панельден негізгі мазмұнға ауысады. Сондай-ақ <keyseq><key>Ctrl</key><key>Tab</key></keyseq> мәтіндік аймақ сияқты <key>Tab</key> пернесінің өзін пайдаланатын басқару элементінен шығуға мүмкіндік береді.

note: (itstool) path: td/p
en: Hold down <key>Shift</key> to move focus in reverse order.
kk: Фокусты кері ретпен жылжыту үшін <key>Shift</key> пернесін басып тұрыңыз.

note: (itstool) path: td/p
en: Arrow keys
kk: Бағдарша пернелері

note: (itstool) path: td/p
en: Move selection between items in a single control, or among a set of related controls. Use the arrow keys to focus buttons in a toolbar, select items in a list or grid view, or select a radio button from a group.
kk: Бір басқару элементіндегі элементтер арасында немесе байланысты басқару элементтерінің жиынтығы арасында таңдауды жылжыту. Құралдар панеліндегі батырмаларға фокустау, тізім немесе тор көрінісінде элементтерді таңдау немесе топтан радиобатырманы таңдау үшін бағдарша пернелерін пайдаланыңыз.

note: (itstool) path: td/p
en: <keyseq><key>Ctrl</key>Arrow keys</keyseq>
kk: <keyseq><key>Ctrl</key>бағдарша пернелері</keyseq>

note: (itstool) path: td/p
en: In a list or grid view, move the keyboard focus to another item without changing which item is selected.
kk: Тізім немесе тор көрінісінде қай элемент таңдалғанын өзгертпей, пернетақта фокусын басқа элементке жылжыту.

note: (itstool) path: td/p
en: <keyseq><key>Shift</key>Arrow keys</keyseq>
kk: <keyseq><key>Shift</key>бағдарша пернелері</keyseq>

note: (itstool) path: td/p
en: In a list or grid view, select all items from the currently selected item to the newly focused item.
kk: Тізім немесе тор көрінісінде ағымдағы таңдалған элементмен жаңадан фокусталған элементке дейінгі барлық элементтерді таңдау.

note: (itstool) path: td/p
en: In a tree view, items that have children can be expanded or collapsed, to show or hide their children: expand by pressing <keyseq><key>Shift</key><key>→</key></keyseq>, and collapse by pressing <keyseq><key>Shift</key><key>←</key></keyseq>.
kk: Иерархиялық тізімде ішкі элементтері бар элементтерді оларды көрсету немесе жасыру үшін жаюға немесе жинауға болады: <keyseq><key>Shift</key><key>→</key></keyseq> басу арқылы жаю және <keyseq><key>Shift</key><key>←</key></keyseq> басу арқылы жинау.

note: (itstool) path: td/p
en: <key>Space</key>
kk: <key>Бос орын</key>

note: (itstool) path: td/p
en: Activate a focused item such as a button, check box, or list item.
kk: Батырма, құсбелгі немесе тізім элементі сияқты фокусталған элементті белсендіру.

note: (itstool) path: td/p
en: <keyseq><key>Ctrl</key><key>Space</key></keyseq>
kk: <keyseq><key>Ctrl</key><key>Бос орын</key></keyseq>

note: (itstool) path: td/p
en: In a list or grid view, select or deselect the focused item without deselecting other items.
kk: Тізім немесе тор көрінісінде басқа элементтердің таңдауын алмай, фокусталған элементті таңдау немесе таңдауын алып тастау.

note: (itstool) path: td/p
en: Hold down the <key>Alt</key> key to reveal <em>accelerators</em>: underlined letters on menu items, buttons, and other controls. Press <key>Alt</key> plus the underlined letter to activate a control, just as if you had clicked on it.
kk: <em>Жеделдеткіштерді</em>: мәзір элементтеріндегі, батырмалардағы және басқа басқару элементтеріндегі асты сызылған әріптерді көрсету үшін <key>Alt</key> пернесін басып тұрыңыз. Басқару элементін оны шерткендей белсендіру үшін <key>Alt</key> және асты сызылған әріпті басыңыз.

note: (itstool) path: td/p
en: Exit a menu, popup, switcher, or dialog window.
kk: Мәзірден, қалқымалы терезеден, ауыстырғыштан немесе сұхбат терезесінен шығу.

note: (itstool) path: td/p
en: Open the first menu on the menubar of a window. Use the arrow keys to navigate the menus.
kk: Терезенің мәзір жолағындағы бірінші мәзірді ашу. Мәзірлер бойынша навигация жасау үшін бағдарша пернелерін пайдаланыңыз.

note: (itstool) path: td/p
en: <keyseq><key>Shift</key><key>F10</key></keyseq> or
kk: <keyseq><key>Shift</key><key>F10</key></keyseq> немесе

note: (itstool) path: td/p
en: <key xref="keyboard-key-menu">Menu</key>
kk: <key xref="keyboard-key-menu">Мәзір</key>

note: (itstool) path: td/p
en: Pop up the context menu for the current selection, as if you had right-clicked.
kk: Ағымдағы таңдалған элемент үшін контекстік мәзірді оң жақ батырмамен шерткендей ашу.

note: (itstool) path: td/p
en: In the file manager, pop up the context menu for the current folder, as if you had right-clicked on the background and not on any item.
kk: Файлдар менеджерінде қандай да бір элементті емес, фонды оң жақ батырмамен шерткендей ағымдағы буманың контекстік мәзірін ашу.

note: (itstool) path: td/p
en: and
kk: және

note: (itstool) path: td/p
en: In a tabbed interface, switch to the tab to the left or right.
kk: Беттері бар интерфейсте сол жақтағы немесе оң жақтағы бетке ауысу.

note: (itstool) path: table/title
en: Navigate the desktop
kk: Жұмыс үстелі бойынша навигация

note: (itstool) path: td/p
en: Cycle through windows in the same application. Hold down the <key>Alt</key> key and press <key>F6</key> until the window you want is highlighted, then release <key>Alt</key>. This is similar to the <keyseq><key>Alt</key><key>`</key></keyseq> feature.
kk: Бір қолданбаның терезелері арасында ауысу. <key>Alt</key> пернесін басып тұрып, қажетті терезе ерекшеленгенше <key>F6</key> басыңыз, содан кейін <key>Alt</key> жіберіңіз. Бұл <keyseq><key>Alt</key><key>`</key></keyseq> мүмкіндігіне ұқсас.

note: (itstool) path: td/p
en: Cycle through all open windows on a workspace.
kk: Жұмыс орнындағы барлық ашық терезелер арасында ауысу.

note: (itstool) path: td/p
en: <link xref="shell-notifications#notificationlist">Open the notification list.</link> Press <key>Esc</key> to close.
kk: <link xref="shell-notifications#notificationlist">Хабарландырулар тізімін ашу.</link> Жабу үшін <key>Esc</key> басыңыз.

note: (itstool) path: table/title
en: Navigate windows
kk: Терезелер бойынша навигация

note: (itstool) path: td/p
en: Close the current window.
kk: Ағымдағы терезені жабу.

note: (itstool) path: td/p
en: <keyseq><key>Alt</key><key>F5</key></keyseq> or <keyseq><key>Super</key><key>↓</key></keyseq>
kk: <keyseq><key>Alt</key><key>F5</key></keyseq> немесе <keyseq><key>Super</key><key>↓</key></keyseq>

note: (itstool) path: td/p
en: Restore a maximized window to its original size. Use <keyseq><key>Alt</key><key>F10</key></keyseq> to maximize. <keyseq><key>Alt</key><key>F10</key></keyseq> both maximizes and restores.
kk: Жайылған терезені бастапқы өлшеміне қайтару. Жайып жіберу үшін <keyseq><key>Alt</key><key>F10</key></keyseq> пайдаланыңыз. <keyseq><key>Alt</key><key>F10</key></keyseq> терезені әрі жаяды, әрі қайтарады.

note: (itstool) path: td/p
en: Move the current window. Press <keyseq><key>Alt</key><key>F7</key></keyseq>, then use the arrow keys to move the window. Press <key>Enter</key> to finish moving the window, or <key>Esc</key> to return it to its original place.
kk: Ағымдағы терезені жылжыту. <keyseq><key>Alt</key><key>F7</key></keyseq> басыңыз, содан кейін терезені жылжыту үшін бағдарша пернелерін пайдаланыңыз. Жылжытуды аяқтау үшін <key>Enter</key>, ал оны бастапқы орнына қайтару үшін <key>Esc</key> басыңыз.

note: (itstool) path: td/p
en: Resize the current window. Press <keyseq><key>Alt</key><key>F8</key></keyseq>, then use the arrow keys to resize the window. Press <key>Enter</key> to finish resizing the window, or <key>Esc</key> to return it to its original size.
kk: Ағымдағы терезенің өлшемін өзгерту. <keyseq><key>Alt</key><key>F8</key></keyseq> басыңыз, содан кейін терезенің өлшемін өзгерту үшін бағдарша пернелерін пайдаланыңыз. Өлшемін өзгертуді аяқтау үшін <key>Enter</key>, ал оны бастапқы өлшеміне қайтару үшін <key>Esc</key> басыңыз.

note: (itstool) path: td/p
en: <keyseq><key>Alt</key><key>F10</key></keyseq> or <keyseq><key>Super</key><key>↑</key></keyseq>
kk: <keyseq><key>Alt</key><key>F10</key></keyseq> немесе <keyseq><key>Super</key><key>↑</key></keyseq>

note: (itstool) path: td/p
en: <link xref="shell-windows-maximize">Maximize</link> a window. Press <keyseq><key>Alt</key><key>F10</key></keyseq> or <keyseq><key>Super</key><key>↓</key></keyseq> to restore a maximized window to its original size.
kk: Терезені <link xref="shell-windows-maximize">жайып жіберу</link>. Жайылған терезені бастапқы өлшеміне қайтару үшін <keyseq><key>Alt</key><key>F10</key></keyseq> немесе <keyseq><key>Super</key><key>↓</key></keyseq> басыңыз.

note: (itstool) path: td/p
en: Minimize a window.
kk: Терезені жинап қою.

note: (itstool) path: td/p
en: Maximize a window vertically along the left side of the screen. Press again to restore the window to its previous size. Press <keyseq><key>Super</key><key>→</key></keyseq> to switch sides.
kk: Терезені экранның сол жақ жиегі бойымен вертикалды жайып жіберу. Терезені алдыңғы өлшеміне қайтару үшін қайтадан басыңыз. Жақтарды ауыстыру үшін <keyseq><key>Super</key><key>→</key></keyseq> басыңыз.

note: (itstool) path: td/p
en: Maximize a window vertically along the right side of the screen. Press again to restore the window to its previous size. Press <keyseq><key>Super</key><key>←</key></keyseq> to switch sides.
kk: Терезені экранның оң жақ жиегі бойымен вертикалды жайып жіберу. Терезені алдыңғы өлшеміне қайтару үшін қайтадан басыңыз. Жақтарды ауыстыру үшін <keyseq><key>Super</key><key>←</key></keyseq> басыңыз.

note: (itstool) path: td/p
en: <keyseq><key>Alt</key><key>Space</key></keyseq>
kk: <keyseq><key>Alt</key><key>Бос орын</key></keyseq>

note: (itstool) path: td/p
en: Pop up the window menu, as if you had right-clicked on the titlebar.
kk: Терезе мәзірін оның тақырып жолағын оң жақ батырмамен шерткендей ашу.

note: (itstool) path: info/desc
en: Use an on-screen keyboard to enter text by clicking buttons with the mouse or a touchscreen.
kk: Батырмаларды тышқанмен немесе сенсорлық экранмен шерту арқылы мәтінді енгізу үшін экрандағы пернетақтаны пайдаланыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Use an on-screen keyboard
kk: Экрандағы пернетақтаны пайдалану

note: (itstool) path: page/p
en: If you do not have a keyboard attached to your computer or prefer not to use it, you can turn on the <em>on-screen keyboard</em> to enter text.
kk: Егер компьютеріңізге пернетақта қосылмаған болса немесе оны пайдаланбауды қаласаңыз, мәтінді енгізу үшін <em>экрандағы пернетақтаны</em> қосуға болады.

note: (itstool) path: note/p
en: The on-screen keyboard is automatically enabled if you use a touchscreen
kk: Егер сенсорлық экранды пайдалансаңыз, экрандағы пернетақта автоматты түрде іске қосылады

note: (itstool) path: item/p
en: Switch the <gui>Screen Keyboard</gui> switch to on.
kk: <gui>Экрандағы пернетақта</gui> ауыстырып-қосқышын қосулы күйіне қойыңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: When you next have the opportunity to type, the on-screen keyboard will open at the bottom of the screen.
kk: Келесі жолы мәтін теру мүмкіндігі туғанда, экрандағы пернетақта экранның төменгі жағында ашылады.

note: (itstool) path: page/p
en: Press the <gui style="button">?123</gui> button to enter numbers and symbols. More symbols are available if you then press the <gui style="button">=/&lt;</gui> button. To return to the alphabet keyboard, press the <gui style="button">ABC</gui> button.
kk: Сандар мен таңбаларды енгізу үшін <gui style="button">?123</gui> батырмасын басыңыз. Одан кейін <gui style="button">=/&lt;</gui> батырмасын бассаңыз, көбірек таңбалар қолжетімді болады. Әліпби пернетақтасына қайту үшін <gui style="button">ABC</gui> батырмасын басыңыз.

note: (itstool) path: media/span
en: down
kk: төмен

note: (itstool) path: page/p
en: You can press the <gui style="button"><_:media-1/></gui> button to hide the keyboard temporarily. The keyboard will show again automatically when you next press on something where you can use it. On a touchscreen, you can also pull up the keyboard by <link xref="touchscreen-gestures">dragging up from the bottom edge</link>.
kk: Пернетақтаны уақытша жасыру үшін <gui style="button"><_:media-1/></gui> батырмасын басуға болады. Келесі жолы оны пайдалануға болатын жерді басқанда, пернетақта автоматты түрде қайтадан көрсетіледі. Сенсорлық экранда пернетақтаны <link xref="touchscreen-gestures">төменгі жиектен жоғары қарай сүйреу</link> арқылы да шығаруға болады.

note: (itstool) path: media/span
en: flag
kk: жалауша

note: (itstool) path: page/p
en: Press the <gui style="button"><_:media-1/></gui> button to change your settings for <link xref="session-language">Language</link> or <link xref="keyboard-layouts">Input Sources</link>.
kk: <link xref="session-language">Тіл</link> немесе <link xref="keyboard-layouts">Кіріс көздері</link> баптауларын өзгерту үшін <gui style="button"><_:media-1/></gui> батырмасын басыңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Make the keyboard not repeat letters when you hold down a key, or change the delay and speed of repeat keys.
kk: Пернені басып тұрғанда пернетақта әріптерді қайталамайтын етіп жасаңыз немесе қайталанатын пернелердің кідірісі мен жылдамдығын өзгертіңіз.

note: (itstool) path: page/title
en: Manage repeated key presses
kk: Қайталанатын пернелердің басылуын басқару

note: (itstool) path: page/p
en: By default, when you hold down a key on your keyboard, the letter or symbol will be repeated until you release the key. If you have difficulty picking your finger back up quickly enough, you can disable this feature, or change how long it takes before key presses start repeating, or how quickly key presses repeat.
kk: Әдепкі бойынша, пернетақтадағы пернені басып тұрғанда, пернені жібергенше әріп немесе таңба қайталанады. Егер саусағыңызды жылдам көтеріп үлгермесеңіз, бұл мүмкіндікті сөндіруге болады немесе пернелер қайталана бастағанға дейінгі уақытты немесе пернелердің қайталану жылдамдығын өзгерте аласыз.

note: (itstool) path: item/p
en: In the <gui>Typing Assist</gui> section, switch the <gui>Repeat Keys</gui> switch to off.
kk: <gui>Теруге көмек</gui> бөлімінде <gui>Пернелердің қайталануы</gui> ауыстырып-қосқышын сөндірулі күйіне қойыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Alternatively, adjust the <gui>Delay</gui> slider to control how long you have to hold a key down to begin repeating it, and adjust the <gui>Speed</gui> slider to control how quickly key presses repeat.
kk: Немесе пернені қайталай бастау үшін оны қанша уақыт басып тұру керектігін басқару үшін <gui>Кідіріс</gui> жүгірткісін, ал пернелердің қайталану жылдамдығын басқару үшін <gui>Жылдамдық</gui> жүгірткісін реттеңіз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Define or change keyboard shortcuts in <gui>Keyboard</gui> settings.
kk: <gui>Пернетақта</gui> баптауларында пернетақта жарлықтарын анықтаңыз немесе өзгертіңіз.

note: (itstool) path: page/title
en: Set keyboard shortcuts
kk: Пернетақта жарлықтарын орнату

note: (itstool) path: page/p
en: To change the key or keys to be pressed for a keyboard shortcut:
kk: Пернетақта жарлығы үшін басылатын пернені немесе пернелерді өзгерту үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Select the desired category, or enter a search term.
kk: Қажетті санатты таңдаңыз немесе іздеу сөзін енгізіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click the row for the desired action. The <gui>Set shortcut</gui> window will be shown.
kk: Қажетті әрекет үшін жолды шертіңіз. <gui>Жарлықты орнату</gui> терезесі көрсетіледі.

note: (itstool) path: item/p
en: Hold down the desired key combination, or press <key>Backspace</key> to reset, or press <key>Esc</key> to cancel.
kk: Қажетті пернелер комбинациясын басып тұрыңыз немесе тастау үшін <key>Backspace</key> пернесін басыңыз немесе бас тарту үшін <key>Esc</key> пернесін басыңыз.

note: (itstool) path: section/title
en: Pre-defined shortcuts
kk: Алдын ала анықталған жарлықтар

note: (itstool) path: section/p
en: There are a number of pre-configured shortcuts that can be changed, grouped into these categories:
kk: Өзгертуге болатын бірқатар алдын ала бапталған жарлықтар бар, олар келесі санаттарға топтастырылған:

note: (itstool) path: td/p
en: Decrease text size
kk: Мәтін өлшемін кішірейту

note: (itstool) path: td/p
en: Disabled
kk: Сөндірілген

note: (itstool) path: td/p
en: High contrast on or off
kk: Жоғары контрастты іске қосу немесе сөндіру

note: (itstool) path: td/p
en: Increase text size
kk: Мәтін өлшемін үлкейту

note: (itstool) path: td/p
en: Turn on-screen keyboard on or off
kk: Экрандағы пернетақтаны іске қосу немесе сөндіру

note: (itstool) path: td/p
en: Turn screen reader on or off
kk: Экраннан оқу құралын іске қосу немесе сөндіру

note: (itstool) path: td/p
en: Turn zoom on or off
kk: Масштабтауды іске қосу немесе сөндіру

note: (itstool) path: td/p
en: Zoom in
kk: Үлкейту

note: (itstool) path: td/p
en: Zoom out
kk: Кішірейту

note: (itstool) path: table/title
en: Launchers
kk: Іске қосушылар

note: (itstool) path: td/p
en: Home folder
kk: Үй бумасы

note: (itstool) path: td/p
en: <_:media-1/> or <_:media-2/> or <key>Explorer</key>
kk: <_:media-1/> немесе <_:media-2/> немесе <key>Explorer</key>

note: (itstool) path: td/p
en: Launch calculator
kk: Калькуляторды іске қосу

note: (itstool) path: td/p
en: <_:media-1/> or <key>Calculator</key>
kk: <_:media-1/> немесе <key>Calculator</key>

note: (itstool) path: td/p
en: Launch email client
kk: Электрондық пошта клиентін іске қосу

note: (itstool) path: td/p
en: <_:media-1/> or <key>Mail</key>
kk: <_:media-1/> немесе <key>Mail</key>

note: (itstool) path: td/p
en: Launch help browser
kk: Көмек браузерін іске қосу

note: (itstool) path: td/p
en: Launch web browser
kk: Веб-браузерді іске қосу

note: (itstool) path: td/p
en: <_:media-1/> or <_:media-2/> or <key>WWW</key>
kk: <_:media-1/> немесе <_:media-2/> немесе <key>WWW</key>

note: (itstool) path: td/p
en: <_:media-1/> or <key>Search</key>
kk: <_:media-1/> немесе <key>Search</key>

note: (itstool) path: td/p
en: Settings
kk: Баптаулар

note: (itstool) path: table/title
en: Navigation
kk: Навигация

note: (itstool) path: td/p
en: Hide all normal windows
kk: Барлық қалыпты терезелерді жасыру

note: (itstool) path: td/p
en: Move to workspace on the left
kk: Сол жақтағы жұмыс орнына ауысу

note: (itstool) path: td/p
en: Move to workspace on the right
kk: Оң жақтағы жұмыс орнына ауысу

note: (itstool) path: td/p
en: Move window one monitor down
kk: Терезені бір монитор төмен жылжыту

note: (itstool) path: td/p
en: Move window one monitor to the left
kk: Терезені бір монитор солға жылжыту

note: (itstool) path: td/p
en: Move window one monitor to the right
kk: Терезені бір монитор оңға жылжыту

note: (itstool) path: td/p
en: Move window one monitor up
kk: Терезені бір монитор жоғары жылжыту

note: (itstool) path: td/p
en: Move window one workspace to the left
kk: Терезені бір жұмыс орнына солға жылжыту

note: (itstool) path: td/p
en: Move window one workspace to the right
kk: Терезені бір жұмыс орнына оңға жылжыту

note: (itstool) path: td/p
en: Move window to last workspace
kk: Терезені соңғы жұмыс орнына жылжыту

note: (itstool) path: td/p
en: Move window to workspace 1
kk: Терезені 1-ші жұмыс орнына жылжыту

note: (itstool) path: td/p
en: Move window to workspace 2
kk: Терезені 2-ші жұмыс орнына жылжыту

note: (itstool) path: td/p
en: Move window to workspace 3
kk: Терезені 3-ші жұмыс орнына жылжыту

note: (itstool) path: td/p
en: Move window to workspace 4
kk: Терезені 4-ші жұмыс орнына жылжыту

note: (itstool) path: td/p
en: Switch applications
kk: Қолданбалар арасында ауысу

note: (itstool) path: td/p
en: Switch system controls
kk: Жүйелік басқару элементтері арасында ауысу

note: (itstool) path: td/p
en: Switch system controls directly
kk: Жүйелік басқару элементтері арасында тікелей ауысу

note: (itstool) path: td/p
en: Switch to last workspace
kk: Соңғы жұмыс орнына ауысу

note: (itstool) path: td/p
en: Switch to workspace 1
kk: 1-ші жұмыс орнына ауысу

note: (itstool) path: td/p
en: Switch to workspace 2
kk: 2-ші жұмыс орнына ауысу

note: (itstool) path: td/p
en: Switch to workspace 3
kk: 3-ші жұмыс орнына ауысу

note: (itstool) path: td/p
en: Switch to workspace 4
kk: 4-ші жұмыс орнына ауысу

note: (itstool) path: td/p
en: Switch windows
kk: Терезелер арасында ауысу

note: (itstool) path: td/p
en: Switch windows directly
kk: Терезелер арасында тікелей ауысу

note: (itstool) path: td/p
en: Switch windows of an app directly
kk: Қолданба терезелері арасында тікелей ауысу

note: (itstool) path: td/p
en: Switch windows of an application
kk: Қолданба терезелері арасында ауысу

note: (itstool) path: table/title
en: Screenshots
kk: Скриншоттар

note: (itstool) path: td/p
en: Save a screenshot of a window
kk: Терезе скриншотын сақтау

note: (itstool) path: td/p
en: Save a screenshot of the entire screen
kk: Бүкіл экран скриншотын сақтау

note: (itstool) path: td/p
en: Launch the screenshot tool
kk: Скриншоттар сайманын іске қосу

note: (itstool) path: td/p
en: Record a short screencast
kk: Қысқа скрин-каст жазу

note: (itstool) path: table/title
en: Sound and Media
kk: Дыбыс және медиа

note: (itstool) path: td/p
en: Eject
kk: Шығару

note: (itstool) path: td/p
en: <_:media-1/> (Eject)
kk: <_:media-1/> (Шығару)

note: (itstool) path: td/p
en: Launch media player
kk: Медиа ойнатқышты іске қосу

note: (itstool) path: td/p
en: <_:media-1/> (Audio media)
kk: <_:media-1/> (Аудио медиа)

note: (itstool) path: td/p
en: Microphone mute/unmute
kk: Микрофон дыбысын өшіру/қосу

note: (itstool) path: td/p
en: Next track
kk: Келесі трек

note: (itstool) path: td/p
en: <_:media-1/> (Audio next)
kk: <_:media-1/> (Келесі аудио)

note: (itstool) path: td/p
en: Pause playback
kk: Ойнатуды аялдату

note: (itstool) path: td/p
en: <_:media-1/> (Audio pause)
kk: <_:media-1/> (Аудио аялдату)

note: (itstool) path: td/p
en: Play (or play/pause)
kk: Ойнату (немесе ойнату/аялдату)

note: (itstool) path: td/p
en: <_:media-1/> (Audio play)
kk: <_:media-1/> (Аудио ойнату)

note: (itstool) path: td/p
en: Previous track
kk: Алдыңғы трек

note: (itstool) path: td/p
en: <_:media-1/> (Audio previous)
kk: <_:media-1/> (Алдыңғы аудио)

note: (itstool) path: td/p
en: Stop playback
kk: Ойнатуды тоқтату

note: (itstool) path: td/p
en: <_:media-1/> (Audio stop)
kk: <_:media-1/> (Аудионы тоқтату)

note: (itstool) path: td/p
en: Volume down
kk: Дыбысты азайту

note: (itstool) path: td/p
en: <_:media-1/> (Audio lower volume)
kk: <_:media-1/> (Аудио дыбысын азайту)

note: (itstool) path: td/p
en: Volume mute
kk: Дыбысты өшіру

note: (itstool) path: td/p
en: <_:media-1/> (Audio mute)
kk: <_:media-1/> (Аудио дыбысын өшіру)

note: (itstool) path: td/p
en: Volume up
kk: Дыбысты көтеру

note: (itstool) path: td/p
en: <_:media-1/> (Audio raise volume)
kk: <_:media-1/> (Дыбысты көтеру)

note: (itstool) path: table/title
en: System
kk: Жүйе

note: (itstool) path: td/p
en: Focus the active notification
kk: Белсенді хабарламаға фокустау

note: (itstool) path: td/p
en: Lock screen
kk: Экранды құлыптау

note: (itstool) path: td/p
en: Show the Power Off dialog
kk: "Қоректі сөндіру" сұхбат терезесін көрсету

note: (itstool) path: td/p
en: Restore the keyboard shortcuts
kk: Пернетақта жарлықтарын қалпына келтіру

note: (itstool) path: td/p
en: Show all applications
kk: Барлық қолданбаларды көрсету

note: (itstool) path: td/p
en: Show the activities overview
kk: Іс-әрекеттер шолуын көрсету

note: (itstool) path: td/p
en: Show the notification list
kk: Хабарламалар тізімін көрсету

note: (itstool) path: td/p
en: Show the system menu
kk: Жүйелік мәзірді көрсету

note: (itstool) path: td/p
en: Show the run command prompt
kk: Команданы орындау сұрауын көрсету

note: (itstool) path: table/title
en: Typing
kk: Теру

note: (itstool) path: td/p
en: Switch to next input source
kk: Келесі кіріс көзіне ауысу

note: (itstool) path: td/p
en: Switch to previous input source
kk: Алдыңғы кіріс көзіне ауысу

note: (itstool) path: table/title
en: Windows
kk: Терезелер

note: (itstool) path: td/p
en: Activate the window menu
kk: Терезе мәзірін белсендіру

note: (itstool) path: td/p
en: Close window
kk: Терезені жабу

note: (itstool) path: td/p
en: Hide window
kk: Терезені жасыру

note: (itstool) path: td/p
en: Lower window below other windows
kk: Терезені басқа терезелердің астына түсіру

note: (itstool) path: td/p
en: Maximize window
kk: Терезені жазу

note: (itstool) path: td/p
en: Maximize window horizontally
kk: Терезені горизонталды жазу

note: (itstool) path: td/p
en: Maximize window vertically
kk: Терезені вертикалды жазу

note: (itstool) path: td/p
en: Move window
kk: Терезені жылжыту

note: (itstool) path: td/p
en: Raise window above other windows
kk: Терезені басқа терезелердің үстіне көтеру

note: (itstool) path: td/p
en: Raise window if covered, otherwise lower it
kk: Егер терезе жабылған болса, оны көтеру, әйтпесе түсіру

note: (itstool) path: td/p
en: Resize window
kk: Терезе өлшемін өзгерту

note: (itstool) path: td/p
en: Restore window
kk: Терезені қалпына келтіру

note: (itstool) path: td/p
en: Toggle fullscreen mode
kk: Толық экран режимін ауыстыру

note: (itstool) path: td/p
en: Toggle maximization state
kk: Жазылған күйін ауыстыру

note: (itstool) path: td/p
en: Toggle window on all workspaces or one
kk: Терезені барлық жұмыс орындары немесе біреуі арасында ауыстыру

note: (itstool) path: td/p
en: View split on left
kk: Сол жақтан бөліп көру

note: (itstool) path: td/p
en: View split on right
kk: Оң жақтан бөліп көру

note: (itstool) path: section/title
en: Custom shortcuts
kk: Таңдауыңызша жарлықтар

note: (itstool) path: section/p
en: To create your own application keyboard shortcut in the <gui>Keyboard</gui> settings:
kk: <gui>Пернетақта</gui> баптауларында өзіңіздің қолданба пернетақта жарлығын жасау үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Select <gui>Custom Shortcuts</gui>.
kk: <gui>Таңдауыңызша жарлықтар</gui> таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click the <gui style="button">Add Shortcut</gui> button if no custom shortcut is set yet. Otherwise click the <gui style="button">+</gui> button. The <gui>Add Custom Shortcut</gui> window will appear.
kk: Егер әлі ешқандай таңдауыңызша жарлық орнатылмаған болса, <gui style="button">Жарлықты қосу</gui> батырмасын шертіңіз. Әйтпесе <gui style="button">+</gui> батырмасын шертіңіз. <gui>Таңдауыңызша жарлықты қосу</gui> терезесі пайда болады.

note: (itstool) path: item/p
en: Type a <gui>Name</gui> to identify the shortcut, and a <gui>Command</gui> to run an application. For example, if you wanted the shortcut to open <app>Rhythmbox</app>, you could name it <input>Music</input> and use the <input>rhythmbox</input> command.
kk: Жарлықты анықтау үшін <gui>Аты</gui> және қолданбаны іске қосу үшін <gui>Команда</gui> теріңіз. Мысалы, егер сіз жарлықтың <app>Rhythmbox</app> бағдарламасын ашқанын қаласаңыз, оны <input>Музыка</input> деп атап, <input>rhythmbox</input> командасын қолдана аласыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click the <gui style="button">Add Shortcut…</gui> button. In the <gui>Add Custom Shortcut</gui> window, hold down the desired shortcut key combination.
kk: <gui style="button">Жарлықты қосу…</gui> батырмасын шертіңіз. <gui>Таңдауыңызша жарлықты қосу</gui> терезесінде қажетті жарлық пернелер комбинациясын басып тұрыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click <gui>Add</gui>.
kk: <gui>Қосу</gui> шертіңіз.

note: (itstool) path: section/p
en: The command name that you type should be a valid system command. You can check that the command works by opening a Terminal and typing it in there. The command that opens an application cannot have the same name as the application itself.
kk: Терген команда аты дұрыс жүйелік команда болуы тиіс. Команданың жұмыс істейтінін Терминалды ашып, сол жерде теру арқылы тексеруге болады. Қолданбаны ашатын команданың аты қолданбаның атымен бірдей болмауы керек.

note: (itstool) path: section/p
en: If you want to change the command that is associated with a custom keyboard shortcut, click the row of the shortcut. The <gui>Set Custom Shortcut</gui> window will appear, and you can edit the command.
kk: Егер сіз таңдауыңызша пернетақта жарлығымен байланыстырылған команданы өзгерткіңіз келсе, жарлық жолын шертіңіз. <gui>Таңдауыңызша жарлықты орнату</gui> терезесі пайда болады, және сіз команданы түзете аласыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Select international keyboard layouts and use keyboard accessibility features.
kk: Халықаралық пернетақта жаймаларын таңдаңыз және пернетақтаның қолжетімділік мүмкіндіктерін пайдаланыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Keyboard
kk: Пернетақта

note: (itstool) path: links/title (itstool) path: page/title
en: Region &amp; Language
kk: Аймақ және тіл

note: (itstool) path: info/desc
en: Choose a style and set a background.
kk: Стильді таңдаңыз және фонды орнатыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Change the appearance of your desktop
kk: Жұмыс үстелінің сыртқы түрін өзгерту

note: (itstool) path: page/p
en: You can change the look of things that appear on the screen by setting the style preference to light or dark. You can choose an image or wallpaper as your desktop background.
kk: Экранда пайда болатын нәрселердің көрінісін стиль қалауын ашық немесе күңгірт етіп орнату арқылы өзгерте аласыз. Жұмыс үстелінің фоны ретінде суретті немесе тұсқағазды таңдауға болады.

note: (itstool) path: section/title
en: Light or Dark Style
kk: Ашық немесе күңгірт стиль

note: (itstool) path: section/p
en: To switch between light and dark desktop styles:
kk: Ашық және күңгірт жұмыс үстелі стильдері арасында ауысу үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Open the <gui xref="shell-introduction#activities">Activities</gui> overview and start typing <gui>Appearance</gui>.
kk: <gui xref="shell-introduction#activities">Іс-әрекеттер</gui> шолуын ашыңыз және <gui>Сыртқы түрі</gui> деп тере бастаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click <gui>Appearance</gui> to open the panel. The currently selected style is shown at the top surrounded by a blue border.
kk: Панельді ашу үшін <gui>Сыртқы түрі</gui> шертіңіз. Ағымдағы таңдалған стиль жоғарғы жағында көк жиекпен көрсетілген.

note: (itstool) path: item/p
en: Click to choose <gui>Default</gui> or <gui>Dark</gui>.
kk: <gui>Әдепкі</gui> немесе <gui>Күңгірт</gui> таңдау үшін шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: The setting is applied immediately.
kk: Баптау дереу іске асырылады.

note: (itstool) path: section/title
en: Background
kk: Фон

note: (itstool) path: section/p
en: To change the image used for your background:
kk: Фон үшін пайдаланылатын суретті өзгерту үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Click <gui>Appearance</gui> to open the panel. The currently selected wallpaper is shown at the top in the preview for the current style.
kk: Панельді ашу үшін <gui>Сыртқы түрі</gui> шертіңіз. Ағымдағы таңдалған тұсқағаз жоғарғы жағында ағымдағы стильдің алдын ала қарау терезесінде көрсетілген.

note: (itstool) path: item/p
en: There are two ways to change the image used for your backgrounds:
kk: Фондар үшін пайдаланылатын суретті өзгертудің екі жолы бар:

note: (itstool) path: item/p
en: Click one of the background images which are shipped with the system.
kk: Жүйемен бірге жеткізілетін фондық суреттердің бірін шертіңіз.

note: (itstool) path: note/p
en: Most wallpapers have light and dark versions, shown as thumbnails split in half.
kk: Көптеген тұсқағаздардың ашық және күңгірт нұсқалары бар, олар екіге бөлінген нобайлар түрінде көрсетіледі.

note: (itstool) path: item/p
en: Click <gui>Add Picture…</gui> to use one of your own photos. By default, the <file>Pictures</file> folder will be opened, since most photo management applications store photos there.
kk: Өзіңіздің фотоларыңыздың бірін пайдалану үшін <gui>Суретті қосу…</gui> шертіңіз. Әдепкі бойынша, <file>Суреттер</file> бумасы ашылады, өйткені фотосуреттерді басқару қолданбаларының көбі фотоларды сонда сақтайды.

note: (itstool) path: item/p
en: The settings are applied immediately.
kk: Баптаулар дереу іске асырылады.

note: (itstool) path: note/p
en: For another way to set one of your own photos as the background, right-click on the image file in <app>Files</app> and select <gui>Set as Background…</gui>, or open the image file in <app>Image Viewer</app>, click the menu button in the titlebar and select <gui>Set as Background…</gui>.
kk: Фотоларыңыздың бірін фон ретінде орнатудың басқа жолы ретінде, <app>Файлдар</app> қолданбасындағы сурет файлына оң жақпен шертіп, <gui>Фон ретінде орнату…</gui> таңдаңыз немесе сурет файлын <app>Суреттерді қарау құралы</app> ішінде ашып, тақырып жолағындағы мәзір батырмасын шертіп, <gui>Фон ретінде орнату…</gui> таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: <link xref="shell-workspaces-switch">Switch to an empty workspace</link> to view your entire desktop.
kk: Бүкіл жұмыс үстелін көру үшін <link xref="shell-workspaces-switch">бос жұмыс орнына ауысыңыз</link>.

note: (itstool) path: info/desc
en: The screen resolution may be set incorrectly.
kk: Экран ажыратымдылығы дұрыс орнатылмаған болуы мүмкін.

note: (itstool) path: page/title
en: Why do things look fuzzy/pixelated on my screen?
kk: Неліктен менің экранымдағы кескіндер бұлыңғыр/пиксельденген болып көрінеді?

note: (itstool) path: page/p
en: The display resolution that is configured may not be the correct one for your screen. To solve this:
kk: Конфигурацияланған дисплей ажыратымдылығы экраныңыз үшін дұрыс болмауы мүмкін. Мұны шешу үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Try some of the <gui>Resolution</gui> options and select the one that makes the screen look better.
kk: <gui>Ажыратымдылық</gui> опцияларының кейбірін қолданып көріңіз және экранды жақсырақ көрсететінін таңдаңыз.

note: (itstool) path: section/title
en: When multiple displays are connected
kk: Бірнеше дисплей қосылған кезде

note: (itstool) path: section/p
en: If you have two displays connected to the computer (for example, a normal monitor and a projector), the displays might have different optimal, or <link xref="look-resolution#native">native</link>, resolutions.
kk: Егер компьютерге екі дисплей қосылған болса (мысалы, қалыпты монитор мен проектор), дисплейлердің әртүрлі оңтайлы немесе <link xref="look-resolution#native">төл</link> ажыратымдылықтары болуы мүмкін.

note: (itstool) path: section/p
en: Using <link xref="display-dual-monitors#modes">Mirror</link> mode, you can display the same thing on two screens. Both screens use the same resolution, which may not match the native resolution of either screen, so the sharpness of the image may suffer on both screens.
kk: <link xref="display-dual-monitors#modes">Айналы</link> режимін пайдаланып, екі экранда бірдей нәрсені көрсетуге болады. Екі экран да бірдей ажыратымдылықты пайдаланады, ол ешбір экранның төл ажыратымдылығына сәйкес келмеуі мүмкін, сондықтан кескіннің анықтығы екі экранда да нашарлауы мүмкін.

note: (itstool) path: section/p
en: Using <link xref="display-dual-monitors#modes">Join Displays</link> mode, the resolution of each screen can be set independently, so they can both be set to their native resolution.
kk: <link xref="display-dual-monitors#modes">Дисплейлерді біріктіру</link> режимін пайдаланып, әр экранның ажыратымдылығын дербес орнатуға болады, сондықтан олардың екеуін де өздерінің төл ажыратымдылығына орнатуға болады.

note: (itstool) path: info/desc
en: Change the resolution of the screen and its orientation (rotation).
kk: Экранның ажыратымдылығын және оның бағдарын (бұрылуын) өзгерту.

note: (itstool) path: page/title
en: Change the resolution or orientation of the screen
kk: Экранның ажыратымдылығын немесе бағдарын өзгерту

note: (itstool) path: page/p
en: You can change how big (or how detailed) things appear on the screen by changing the <em>screen resolution</em>. You can change which way up things appear (for example, if you have a rotating display) by changing the <em>rotation</em>.
kk: <em>Экран ажыратымдылығын</em> өзгерту арқылы экрандағы нәрселердің қаншалықты үлкен (немесе егжей-тегжейлі) көрінетінін өзгерте аласыз. <em>Бұрылуды</em> өзгерту арқылы нәрселердің қай жағы жоғары болатынын өзгерте аласыз (мысалы, егер сізде бұрылатын дисплей болса).

note: (itstool) path: item/p
en: If you have multiple displays and they are not mirrored, you can have different settings on each display. Select a display in the preview area.
kk: Егер сізде бірнеше дисплей болса және олар айналы болмаса, әр дисплейде әртүрлі баптаулар болуы мүмкін. Алдын ала қарау аймағында дисплейді таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Select the orientation, resolution or scale, and refresh rate.
kk: Бағдарды, ажыратымдылықты немесе масштабты және жаңарту жиілігін таңдаңыз.

note: (itstool) path: section/title
en: Orientation
kk: Бағдар

note: (itstool) path: section/p
en: On some devices, you can physically rotate the screen in many directions. Click <gui>Orientation</gui> in the panel and choose from <gui>Landscape</gui>, <gui>Portrait Right</gui>, <gui>Portrait Left</gui>, or <gui>Landscape (flipped)</gui>.
kk: Кейбір құрылғыларда экранды физикалық түрде көптеген бағыттарға бұруға болады. Панельдегі <gui>Бағдар</gui> тармағын шертіңіз және <gui>Альбомдық</gui>, <gui>Оң жақ портреттік</gui>, <gui>Сол жақ портреттік</gui> немесе <gui>Альбомдық (төңкерілген)</gui> ішінен таңдаңыз.

note: (itstool) path: media/span
en: rotation lock
kk: бұрылуды құлыптау

note: (itstool) path: media/span
en: rotation unlock
kk: бұрылуды құлпын ашу

note: (itstool) path: note/p
en: If your device rotates the screen automatically, you can lock the current rotation using the <_:media-1/> button at the bottom of the <gui xref="shell-introduction#systemmenu">system menu</gui>. To unlock, press the <_:media-2/> button
kk: Егер құрылғыңыз экранды автоматты түрде бұрса, <gui xref="shell-introduction#systemmenu">жүйелік мәзірдің</gui> төменгі жағындағы <_:media-1/> батырмасын пайдаланып, ағымдағы бұрылуды құлыптай аласыз. Құлпын ашу үшін <_:media-2/> батырмасын басыңыз

note: (itstool) path: section/title
en: Resolution
kk: Ажыратымдылық

note: (itstool) path: section/p
en: The resolution is the number of pixels (dots on the screen) in each direction that can be displayed. Each resolution has an <em>aspect ratio</em>, the ratio of the width to the height. Wide-screen displays use a 16∶9 aspect ratio, while traditional displays use 4∶3. If you choose a resolution that does not match the aspect ratio of your display, the screen will be letterboxed to avoid distortion, by adding black bars to the top and bottom or both sides of the screen.
kk: Ажыратымдылық — бұл экранда көрсетілетін әрбір бағыттағы пиксельдер (экрандағы нүктелер) саны. Әрбір ажыратымдылықтың <em>жақтар арақатынасы</em>, яғни енінің биіктігіне қатынасы болады. Кең экранды дисплейлер 16∶9 жақтар арақатынасын пайдаланады, ал дәстүрлі дисплейлер 4∶3 пайдаланады. Егер сіз дисплейіңіздің жақтар арақатынасына сәйкес келмейтін ажыратымдылықты таңдасаңыз, бұрмалануды болдырмау үшін экранның жоғарғы және төменгі жағына немесе екі жағына қара жолақтар қосу арқылы экран өлшемі реттеледі.

note: (itstool) path: section/p
en: You can choose the resolution you prefer from the <gui>Resolution</gui> drop-down list. If you choose one that is not right for your screen it may <link xref="look-display-fuzzy">look fuzzy or pixelated</link>.
kk: Сіз өзіңізге ұнайтын ажыратымдылықты <gui>Ажыратымдылық</gui> ашылмалы тізімінен таңдай аласыз. Егер сіз экраныңызға сәйкес келмейтін ажыратымдылықты таңдасаңыз, ол <link xref="look-display-fuzzy">бұлыңғыр немесе пиксельді көрінуі</link> мүмкін.

note: (itstool) path: section/title
en: Native Resolution
kk: Негізгі ажыратымдылық

note: (itstool) path: section/p
en: The <em>native resolution</em> of a laptop screen or LCD monitor is the one that works best: the pixels in the video signal will line up precisely with the pixels on the screen. When the screen is required to show other resolutions, interpolation is necessary to represent the pixels, causing a loss of image quality.
kk: Ноутбук экранының немесе СКД монитордың <em>негізгі ажыратымдылығы</em> — бұл ең жақсы жұмыс істейтін ажыратымдылық: видео сигналдағы пиксельдер экрандағы пиксельдермен дәл сәйкес келеді. Экран басқа ажыратымдылықтарды көрсетуі қажет болғанда, пиксельдерді бейнелеу үшін интерполяция қажет болады, бұл сурет сапасының төмендеуіне әкеледі.

note: (itstool) path: section/title
en: Refresh Rate
kk: Жаңарту жиілігі

note: (itstool) path: section/p
en: The refresh rate is the number of times per second the screen image is drawn, or refreshed.
kk: Жаңарту жиілігі — бұл экрандағы суреттің секунд сайын салыну немесе жаңартылу саны.

note: (itstool) path: section/title
en: Variable refresh rate (VRR)
kk: Өзгермелі жаңарту жиілігі (VRR)

note: (itstool) path: section/p
en: For smoother visuals and to optimize power consumption you can synchronize monitor's refresh rate with content output.
kk: Визуалды бейнелердің тегістігі үшін және қуат тұтынуды оңтайландыру үшін монитордың жаңарту жиілігін мазмұн шығысымен синхрондауға болады.

note: (itstool) path: note/p
en: VRR is different from Adaptive V-Sync (late V-Sync), which dynamically toggles V-Sync based on frame rate.
kk: VRR кадрлар жиілігіне байланысты V-Sync-ті динамикалық түрде ауыстырып қосатын Adaptive V-Sync-тен (кешіктірілген V-Sync) ерекшеленеді.

note: (itstool) path: section/title
en: Preferred Refresh Rate
kk: Таңдаулы жаңарту жиілігі

note: (itstool) path: section/p
en: Specify your preferred refresh rate to maintain optimal visual quality.
kk: Оңтайлы визуалды сапаны сақтау үшін таңдаулы жаңарту жиілігін көрсетіңіз.

note: (itstool) path: section/title
en: Scale
kk: Масштаб

note: (itstool) path: section/p
en: The scale setting increases the size of objects shown on the screen to match the density of your display, making them easier to read. Choose <gui>100%</gui> or <gui>200%</gui>.
kk: Масштабтау параметрі экраныңыздың тығыздығына сәйкес келу үшін экранда көрсетілген объектілердің өлшемін ұлғайтып, оларды оқуды жеңілдетеді. <gui>100%</gui> немесе <gui>200%</gui> таңдаңыз.

[ctx: link:trail]
note: (itstool) path: info/title
en: Media
kk: Медиа

note: (itstool) path: info/desc
en: Manage your sound devices, use your media files, connect to external devices, and more.
kk: Дыбыс құрылғыларын басқару, медиа файлдарды пайдалану, сыртқы құрылғыларға қосылу және т.б.

note: (itstool) path: page/title
en: Sound and media
kk: Дыбыс және медиа

[ctx: sort]
note: (itstool) path: info/title
en: Sound
kk: Дыбыс

[ctx: link:trail]
note: (itstool) path: info/title
en: Sound
kk: Дыбыс

[ctx: link:topic]
note: (itstool) path: info/title
en: Sound
kk: Дыбыс

note: (itstool) path: info/desc
en: Adjust the volume for different apps, and configure different speakers and microphones.
kk: Әртүрлі қолданбалар үшін дыбыс деңгейін реттеңіз және әртүрлі динамиктер мен микрофондарды баптаңыз.

note: (itstool) path: section/title
en: Basic sound
kk: Негізгі дыбыс

[ctx: link]
note: (itstool) path: info/title
en: Music, video &amp; devices
kk: Музыка, видео &amp; құрылғылар

note: (itstool) path: section/title
en: Music, video &amp; devices
kk: Музыка, видео &amp; құрылғылар

note: (itstool) path: info/desc
en: Get tips on using this guide, and connect with the community for more help.
kk: Осы нұсқаулықты пайдалану бойынша кеңестер алыңыз және көбірек көмек алу үшін қауымдастықпен байланысыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Get more help
kk: Көбірек көмек алу

note: (itstool) path: info/desc
en: Control how quickly you need to press the mouse button a second time to double-click.
kk: Қос шерту үшін тышқан батырмасын екінші рет қаншалықты жылдам басу керек екенін басқарыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Adjust the double-click speed
kk: Қос шерту жылдамдығын реттеу

note: (itstool) path: page/p
en: Double-clicking only happens when you press the mouse button twice quickly enough. If the second press is too long after the first, you’ll just get two separate clicks, not a double click. If you have difficulty pressing the mouse button quickly, you should increase the timeout.
kk: Қос шерту тек тышқан батырмасын екі рет жылдам басқанда ғана орындалады. Егер екінші басу біріншіден кейін тым кеш болса, сіз қос шертудің орнына екі бөлек шертуді аласыз. Егер тышқан батырмасын жылдам басу қиын болса, күту уақытын арттыру керек.

note: (itstool) path: item/p
en: Adjust the <gui>Double-Click Delay</gui> slider to a value you find comfortable.
kk: <gui>Қос шерту кідірісі</gui> жүгірткісін өзіңізге ыңғайлы мәнге реттеңіз.

note: (itstool) path: page/p
en: If your mouse double-clicks when you want it to single-click even though you have increased the double-click timeout, your mouse may be faulty. Try plugging a different mouse into your computer and see if that works properly. Alternatively, plug your mouse into a different computer and see if it still has the same problem.
kk: Егер қос шерту күту уақытын арттырсаңыз да, бір рет шерткіңіз келгенде тышқан қос шертуді орындаса, тышқаныңыз ақаулы болуы мүмкін. Компьютеріңізге басқа тышқанды қосып көріңіз және оның дұрыс жұмыс істейтінін тексеріңіз. Немесе тышқанды басқа компьютерге қосып, мәселенің қайталанатынын көріңіз.

note: (itstool) path: note/p
en: This setting will affect both your mouse and touchpad, as well as any other pointing device.
kk: Бұл параметр тышқан мен тачпадқа, сондай-ақ кез келген басқа нұсқау құрылғысына әсер етеді.

note: (itstool) path: info/desc
en: Reverse the left and right mouse buttons in the mouse settings.
kk: Тышқан параметрлерінде сол жақ және оң жақ тышқан батырмаларын ауыстырыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Use your mouse left-handed
kk: Тышқанды сол қолмен пайдалану

note: (itstool) path: page/p
en: You can swap the behavior of the left and right buttons on your mouse or touchpad to make it more comfortable for left-handed use.
kk: Сол қолмен пайдалануға ыңғайлы болу үшін тышқанның немесе тачпадтың сол және оң жақ батырмаларының әрекеттерін ауыстыруға болады.

note: (itstool) path: item/p
en: Open the <gui xref="shell-introduction#activities">Activities</gui> overview and start typing <gui>Mouse &amp; Touchpad</gui>.
kk: <gui xref="shell-introduction#activities">Әрекеттер</gui> шолуын ашып, <gui>Тышқан және тачпад</gui> деп тере бастаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click on <gui>Mouse &amp; Touchpad</gui> to open the panel.
kk: Панельді ашу үшін <gui>Тышқан және тачпад</gui> үстінен шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: In the <gui>General</gui> section, click to switch <gui>Primary button</gui> to <gui>Right</gui>.
kk: <gui>Жалпы</gui> бөлімінде <gui>Негізгі батырманы</gui> <gui>Оң жаққа</gui> ауыстыру үшін шертіңіз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Use the middle mouse button to open applications, open tabs and more.
kk: Қолданбаларды ашу, беттерді ашу және т.б. үшін ортаңғы тышқан батырмасын пайдаланыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Middle-click
kk: Ортаңғы шерту

note: (itstool) path: page/p
en: Many mice and some touchpads have a middle mouse button. On a mouse with a scroll wheel, you can usually press directly down on the scroll wheel to middle-click. If you don’t have a middle mouse button, you can press the left and right mouse buttons at the same time to middle-click.
kk: Көптеген тышқандарда және кейбір тачпадтарда ортаңғы тышқан батырмасы болады. Дөңгелегі бар тышқанда, әдетте, ортаңғы шертуді орындау үшін дөңгелекті тікелей төмен қарай басуға болады. Егер сізде ортаңғы тышқан батырмасы болмаса, ортаңғы шертуді орындау үшін сол және оң жақ тышқан батырмаларын бір уақытта басуға болады.

note: (itstool) path: page/p
en: On touchpads that support multi-finger taps, you can tap with three fingers at once to middle-click. You have to <link xref="mouse-touchpad-click">enable tap clicking</link> in the touchpad settings for this to work.
kk: Көп саусақты түртуді қолдайтын тачпадтарда ортаңғы шертуді орындау үшін бір уақытта үш саусақпен түртуге болады. Бұл жұмыс істеуі үшін тачпад параметрлерінде <link xref="mouse-touchpad-click">түрту арқылы шертуді іске қосуыңыз</link> керек.

note: (itstool) path: page/p
en: Many applications use middle-click for advanced click shortcuts.
kk: Көптеген қолданбалар кеңейтілген шерту жарлықтары үшін ортаңғы шертуді пайдаланады.

note: (itstool) path: item/p
en: In applications with scrollbars, left-clicking in the empty space of the bar moves the scroll position directly to that place. Middle-clicking moves up to a single page towards that location.
kk: Айналдыру жолақтары бар қолданбаларда жолақтың бос жерін сол жақпен шерту айналдыру орнын тікелей сол жерге жылжытады. Ортаңғы шерту сол орынға қарай бір бетке жылжытады.

note: (itstool) path: item/p
en: In the <gui>Activities</gui> overview, you can quickly open a new window for an application with middle-click. Simply middle-click on the application’s icon, either in the dash on the left, or in the applications overview. The applications overview is displayed using the grid button in the dash.
kk: <gui>Әрекеттер</gui> шолуында ортаңғы шерту арқылы қолданбаның жаңа терезесін жылдам ашуға болады. Қолданбаның таңбашасын сол жақтағы панельде немесе қолданбалар шолуында ортаңғы батырмамен шертіңіз. Қолданбалар шолуы панельдегі тор батырмасы арқылы көрсетіледі.

note: (itstool) path: item/p
en: Most web browsers allow you to open links in tabs quickly with the middle mouse button. Just click any link with your middle mouse button, and it will open in a new tab.
kk: Көптеген веб-браузерлер сілтемелерді ортаңғы тышқан батырмасымен беттерде жылдам ашуға мүмкіндік береді. Кез келген сілтемені ортаңғы тышқан батырмасымен шертіңіз, ол жаңа бетте ашылады.

note: (itstool) path: item/p
en: In the file manager, middle-click serves two roles. If you middle-click a folder, it will open in a new tab. This mimics the behavior of popular web browsers. If you middle-click a file, it will open the file, just as if you had double-clicked.
kk: Файл менеджерінде ортаңғы шерту екі рөл атқарады. Егер сіз буманы ортаңғы батырмамен шертсеңіз, ол жаңа бетте ашылады. Бұл танымал веб-браузерлердің әрекетін қайталайды. Егер сіз файлды ортаңғы батырмамен шертсеңіз, ол файлды қос шерткендей ашады.

note: (itstool) path: page/p
en: Some specialized applications allow you to use the middle mouse button for other functions. Search your application’s help for <em>middle-click</em> or <em>middle mouse button</em>.
kk: Кейбір арнайы қолданбалар ортаңғы тышқан батырмасын басқа функциялар үшін пайдалануға мүмкіндік береді. Қолданбаңыздың көмек бөлімінен <em>ортаңғы шерту</em> немесе <em>ортаңғы тышқан батырмасы</em> деп іздеңіз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Enable mouse keys to control the mouse with the numeric keypad.
kk: Тышқанды сандық блок арқылы басқару үшін тышқан пернелерін іске қосыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Click and move the mouse pointer using the keypad
kk: Сандық блок көмегімен шерту және тышқан курсорын жылжыту

note: (itstool) path: page/p
en: If you have difficulties using a mouse or other pointing device, you can control the mouse pointer using the numeric keypad on your keyboard. This feature is called <em>mouse keys</em>.
kk: Егер сізге тышқанды немесе басқа нұсқау құрылғысын пайдалану қиын болса, тышқан курсорын пернетақтадағы сандық блок арқылы басқаруға болады. Бұл мүмкіндік <em>тышқан пернелері</em> деп аталады.

note: (itstool) path: item/p
en: You can access the <gui>Activities</gui> overview by pressing on it, by moving your mouse pointer against the top-left corner of the screen, by using <keyseq><key>Ctrl</key><key>Alt</key><key>Tab</key></keyseq> followed by <key>Enter</key>, or by using the <key xref="keyboard-key-super">Super</key> key.
kk: <gui>Әрекеттер</gui> шолуына оны басу арқылы, тышқан курсорын экранның жоғарғы сол жақ бұрышына апару арқылы, <keyseq><key>Ctrl</key><key>Alt</key><key>Tab</key></keyseq> пернелерін басып, содан кейін <key>Enter</key> басу арқылы немесе <key xref="keyboard-key-super">Super</key> пернесін пайдалану арқылы қол жеткізуге болады.

note: (itstool) path: item/p
en: Switch the <gui>Mouse Keys</gui> switch to on.
kk: <gui>Тышқан пернелері</gui> ауыстырып-қосқышын іске қосыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Make sure that <key>Num Lock</key> is turned off. You will now be able to move the mouse pointer using the keypad.
kk: <key>Num Lock</key> сөндірулі екеніне көз жеткізіңіз. Енді тышқан курсорын сандық блок арқылы жылжыта аласыз.

note: (itstool) path: page/p
en: The keypad is a set of numerical buttons on your keyboard, usually arranged into a square grid. If you have a keyboard without a keypad (such as a laptop keyboard), you may need to hold down the function (<key>Fn</key>) key and use certain other keys on your keyboard as a keypad. If you use this feature often on a laptop, you can purchase external USB or Bluetooth numeric keypads.
kk: Сандық блок — бұл пернетақтадағы, әдетте шаршы тор түрінде орналасқан сандық батырмалар жиынтығы. Егер сізде сандық блогы жоқ пернетақта болса (мысалы, ноутбук пернетақтасы), функциялық (<key>Fn</key>) пернесін басып тұрып, пернетақтадағы кейбір басқа пернелерді сандық блок ретінде пайдалануыңыз қажет болуы мүмкін. Егер сіз бұл мүмкіндікті ноутбукте жиі пайдалансаңыз, сыртқы USB немесе Bluetooth сандық пернетақталарын сатып алуға болады.

note: (itstool) path: page/p
en: Each number on the keypad corresponds to a direction. For example, pressing <key>8</key> will move the pointer upwards and pressing <key>2</key> will move it downwards. Press the <key>5</key> key to click once with the mouse, or quickly press it twice to double-click.
kk: Сандық блоктағы әрбір сан бір бағытқа сәйкес келеді. Мысалы, <key>8</key> пернесін басу курсорды жоғары жылжытады, ал <key>2</key> пернесін басу оны төмен жылжытады. Тышқанмен бір рет шерту үшін <key>5</key> пернесін басыңыз немесе қос шерту үшін оны екі рет жылдам басыңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: Most keyboards have a special key which allows you to right-click, sometimes called the <key xref="keyboard-key-menu">Menu</key> key. Note, however, that this key responds to where your keyboard focus is, not where your mouse pointer is. See <link xref="a11y-right-click"/> for information on how to right-click by holding down <key>5</key> or the left mouse button.
kk: Көптеген пернетақталарда оң жақ шертуді орындауға мүмкіндік беретін арнайы перне болады, ол кейде <key xref="keyboard-key-menu">Мәзір</key> пернесі деп аталады. Бірақ бұл перне тышқан курсорының орнына емес, пернетақта фокусының орнына жауап беретінін ескеріңіз. <key>5</key> немесе сол жақ тышқан батырмасын басып тұру арқылы оң жақ шертуді қалай орындау керектігі туралы ақпаратты <link xref="a11y-right-click"/> бөлімінен қараңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: If you want to use the keypad to type numbers while mouse keys is enabled, turn <key>Num Lock</key> on. The mouse cannot be controlled with the keypad when <key>Num Lock</key> is turned on, though.
kk: Егер тышқан пернелері іске қосулы кезде сандарды теру үшін сандық блокты пайдаланғыңыз келсе, <key>Num Lock</key> пернесін іске қосыңыз. Бірақ <key>Num Lock</key> қосулы кезде тышқанды сандық блокпен басқару мүмкін емес.

note: (itstool) path: note/p
en: The normal number keys, in a line at the top of the keyboard, will not control the mouse pointer. Only the keypad number keys can be used.
kk: Пернетақтаның жоғарғы жағында қатар орналасқан кәдімгі сандық пернелер тышқан курсорын басқармайды. Тек сандық блоктағы сандық пернелерді пайдалануға болады.

note: (itstool) path: info/desc
en: How to check why your mouse is not working.
kk: Тышқанның неге жұмыс істемейтінін қалай тексеруге болады.

note: (itstool) path: page/title
en: Mouse pointer is not moving
kk: Тышқан курсоры қозғалмайды

note: (itstool) path: section/title
en: Check that the mouse is plugged in
kk: Тышқанның қосылғанын тексеріңіз

note: (itstool) path: section/p
en: If you have a mouse with a cable, check that it is firmly plugged in to your computer.
kk: Егер сізде кабельді тышқан болса, оның компьютерге нық қосылғанын тексеріңіз.

note: (itstool) path: section/p
en: If it is a USB mouse (with a rectangular connector), try plugging it in to a different USB port. If it is a PS/2 mouse (with a small, round connector with six pins), make sure that it is plugged in to the green mouse port rather than the purple keyboard port. You may need to restart the computer if it was not plugged in.
kk: Егер бұл USB тышқан болса (тікбұрышты коннекторы бар), оны басқа USB портына қосып көріңіз. Егер ол PS/2 тышқаны болса (алты істікшелі кішкентай, дөңгелек коннекторы бар), оның күлгін пернетақта портына емес, жасыл тышқан портына қосылғанына көз жеткізіңіз. Егер ол қосылмаған болса, компьютерді қайта іске қосу қажет болуы мүмкін.

note: (itstool) path: section/title
en: Check that the mouse actually works
kk: Тышқанның шынымен жұмыс істейтінін тексеріңіз

note: (itstool) path: section/p
en: Plug the mouse in to a different computer and see if it works.
kk: Тышқанды басқа компьютерге қосып, оның жұмыс істейтінін тексеріңіз.

note: (itstool) path: section/p
en: If the mouse is an optical or laser mouse, a light should be shining out of the bottom of the mouse if it is turned on. If there is no light, check that it is turned on. If it is and there is still no light, the mouse may be broken.
kk: Егер тышқан оптикалық немесе лазерлік болса, ол қосулы кезде оның астынан жарық шығып тұруы керек. Егер жарық болмаса, оның қосулы екенін тексеріңіз. Егер ол қосулы болса және әлі де жарық болмаса, тышқан істен шыққан болуы мүмкін.

note: (itstool) path: section/title
en: Checking wireless mice
kk: Сымсыз тышқандарды тексеру

note: (itstool) path: item/p
en: Make sure the mouse is turned on. There is often a switch on the bottom of the mouse to turn the mouse off completely, so you can take it with you without it constantly waking up.
kk: Тышқанның қосулы екеніне көз жеткізіңіз. Тышқанды толығымен өшіру үшін жиі оның астында ауыстырып-қосқыш болады, сонда оны өзіңізбен алып жүргенде ол үнемі оянбайды.

note: (itstool) path: item/p
en: If you are using a Bluetooth mouse, make sure you have actually paired the mouse with your computer. See <link xref="bluetooth-connect-device"/>.
kk: Егер сіз Bluetooth тышқанын пайдалансаңыз, оны компьютермен шынымен жұптастырғаныңызға көз жеткізіңіз. <link xref="bluetooth-connect-device"/> бөлімін қараңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click a button and see if the mouse pointer moves now. Some wireless mice go to sleep to save power, so might not respond until you click a button. See <link xref="mouse-wakeup"/>.
kk: Батырманы шертіп, тышқан курсорының қозғалатынын тексеріңіз. Кейбір сымсыз тышқандар қуатты үнемдеу үшін ұйқы режиміне өтеді, сондықтан батырманы шерткенше жауап бермеуі мүмкін. <link xref="mouse-wakeup"/> бөлімін қараңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Check that the battery of the mouse is charged.
kk: Тышқан батареясының заряды бар екенін тексеріңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Make sure that the receiver (dongle) is firmly plugged in to the computer.
kk: Ресивердің (адаптердің) компьютерге нық қосылғанына көз жеткізіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: If your mouse and receiver can operate on different radio channels, make sure that they are both set to the same channel.
kk: Егер тышқан мен ресивер әртүрлі радиоарналарда жұмыс істей алса, олардың екеуі де бір арнаға орнатылғанына көз жеткізіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: You may need to press a button on the mouse, receiver or both to establish a connection. The instruction manual of your mouse should have more details if this is the case.
kk: Байланыс орнату үшін тышқандағы, ресивердегі немесе екеуіндегі батырманы басу қажет болуы мүмкін. Егер солай болса, тышқанның пайдаланушы нұсқаулығында толығырақ мәліметтер болуы керек.

note: (itstool) path: section/p
en: Most RF (radio) wireless mice should work automatically when you plug them into your computer. If you have a Bluetooth or IR (infrared) wireless mouse, you may need to perform some extra steps to get it working. The steps might depend on the make or model of your mouse.
kk: Көптеген RF (радио) сымсыз тышқандар компьютерге қосылғанда автоматты түрде жұмыс істеуі керек. Егер сізде Bluetooth немесе IR (инфрақызыл) сымсыз тышқан болса, оны іске қосу үшін қосымша қадамдарды орындау қажет болуы мүмкін. Қадамдар тышқанның маркасына немесе моделіне байланысты болуы мүмкін.

note: (itstool) path: info/desc
en: Change how quickly the pointer moves when you use your mouse or touchpad.
kk: Тышқанды немесе тачпадты пайдаланған кезде курсордың қозғалу жылдамдығын өзгертіңіз.

note: (itstool) path: page/title
en: Adjust the speed of the mouse and touchpad
kk: Тышқан мен тачпад жылдамдығын реттеу

note: (itstool) path: page/p
en: If your pointer moves too fast or slow when you move your mouse or use your touchpad, you can adjust the pointer speed for these devices.
kk: Егер тышқанды жылжытқанда немесе тачпадты пайдаланғанда курсор тым жылдам немесе баяу қозғалса, осы құрылғылар үшін курсор жылдамдығын реттеуге болады.

note: (itstool) path: item/p
en: Adjust the <gui>Pointer Speed</gui> slider until the pointer motion is comfortable for you. Sometimes the most comfortable settings for one type of device are not the best for the other.
kk: <gui>Курсор жылдамдығы</gui> жүгірткісін курсордың қозғалысы өзіңізге ыңғайлы болғанша реттеңіз. Кейде бір құрылғы түрі үшін ең ыңғайлы параметрлер екіншісі үшін тиімді болмауы мүмкін.

note: (itstool) path: note/p
en: The <gui>Touchpad</gui> section only appears if your system has a touchpad, while the <gui>Mouse</gui> section is only visible when a mouse is connected.
kk: <gui>Тачпад</gui> бөлімі жүйеде тачпад болған жағдайда ғана көрінеді, ал <gui>Тышқан</gui> бөлімі тышқан қосылған кезде ғана көрінеді.

note: (itstool) path: info/desc
en: Click, drag, or scroll using taps and gestures on your touchpad.
kk: Тачпадта түртулер мен қимылдарды пайдаланып шерту, сүйреу немесе айналдыру.

note: (itstool) path: page/title
en: Click, drag, or scroll with the touchpad
kk: Тачпадпен шерту, сүйреу немесе айналдыру

note: (itstool) path: page/p
en: You can click, double-click, drag, and scroll using only your touchpad, without separate hardware buttons.
kk: Бөлек аппараттық батырмаларсыз, тек тачпадты пайдаланып шертуге, қос шертуге, сүйреуге және айналдыруға болады.

note: (itstool) path: note/p
en: <link xref="touchscreen-gestures">Touchpad gestures</link> are covered separately.
kk: <link xref="touchscreen-gestures">Тачпад қимылдары</link> бөлек қарастырылады.

note: (itstool) path: section/title
en: Secondary click
kk: Екінші реттік шерту

note: (itstool) path: section/p
en: You can customize your touchpad's secondary click (right click) action.
kk: Тачпадтың екінші реттік шерту (оң жақ шерту) әрекетін теңшеуге болады.

note: (itstool) path: item/p
en: Two-Finger Push: Push anywhere with 2 fingers.
kk: Екі саусақпен басу: кез келген жерді 2 саусақпен басыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Corner Push: Push with a single finger in the corner.
kk: Бұрыштан басу: бұрышты бір саусақпен басыңыз.

note: (itstool) path: steps/title
en: Select Secondary Click Method
kk: Екінші реттік шерту әдісін таңдау

note: (itstool) path: item/p
en: Click <gui>Mouse &amp; Touchpad</gui> to open the panel.
kk: Панельді ашу үшін <gui>Тышқан және тачпад</gui> үстінен шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click <gui>Touchpad</gui> in the top bar.
kk: Жоғарғы панельдегі <gui>Тачпад</gui> үстінен шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: In the <gui>Clicking</gui> section, choose the preferred click method.
kk: <gui>Шерту</gui> бөлімінде қалаған шерту әдісін таңдаңыз.

note: (itstool) path: section/title
en: Tap to click
kk: Шерту үшін түрту

note: (itstool) path: section/p
en: You can tap your touchpad to click instead of using a button.
kk: Батырманы пайдаланудың орнына шерту үшін тачпадты түртуге болады.

note: (itstool) path: item/p
en: To click, tap on the touchpad.
kk: Шерту үшін тачпадты түртіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: To double-click, tap twice.
kk: Қос шерту үшін екі рет түртіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: To drag an item, double-tap but don’t lift your finger after the second tap. Drag the item where you want it, then lift your finger to drop.
kk: Элементті сүйреу үшін екі рет түртіңіз, бірақ екінші түртуден кейін саусағыңызды көтермеңіз. Элементті қалаған жерге сүйреп, содан кейін тастау үшін саусағыңызды көтеріңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: If your touchpad supports multi-finger taps, right-click by tapping with two fingers at once. Otherwise, you still need to use hardware buttons to right-click. See <link xref="a11y-right-click"/> for a method of right-clicking without a second mouse button.
kk: Егер тачпадыңыз көп саусақты түртуді қолдаса, бір уақытта екі саусақпен түрту арқылы оң жақ шертуді орындаңыз. Әйтпесе, оң жақ шерту үшін әлі де аппараттық батырмаларды пайдалану керек. Екінші тышқан батырмасынсыз оң жақ шерту әдісі туралы <link xref="a11y-right-click"/> бөлімін қараңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: If your touchpad supports multi-finger taps, <link xref="mouse-middleclick">middle-click</link> by tapping with three fingers at once.
kk: Егер тачпадыңыз көп саусақты түртуді қолдаса, бір уақытта үш саусақпен түрту арқылы <link xref="mouse-middleclick">ортаңғы шертуді</link> орындаңыз.

note: (itstool) path: note/p
en: When tapping or dragging with multiple fingers, make sure your fingers are spread far enough apart. If your fingers are too close, your computer may think they’re a single finger.
kk: Бірнеше саусақпен түрткенде немесе сүйрегенде, саусақтарыңыздың арасы жеткілікті алшақ екеніне көз жеткізіңіз. Егер саусақтарыңыз тым жақын болса, компьютеріңіз оларды бір саусақ деп қабылдауы мүмкін.

note: (itstool) path: steps/title
en: Enable Tap to Click
kk: Шерту үшін тиюді іске қосу

note: (itstool) path: item/p
en: In the <gui>Touchpad</gui> section, make sure the <gui>Touchpad</gui> switch is set to on.
kk: <gui>Тачпад</gui> бөлімінде <gui>Тачпад</gui> ауыстырып-қосқышы қосулы екеніне көз жеткізіңіз.

note: (itstool) path: note/p
en: The <gui>Touchpad</gui> section only appears if your system has a touchpad.
kk: <gui>Тачпад</gui> бөлімі тек жүйеңізде тачпад болған жағдайда ғана пайда болады.

note: (itstool) path: item/p
en: Switch the <gui>Tap to Click</gui> switch to on.
kk: <gui>Шерту үшін тию</gui> ауыстырып-қосқышын қосулы күйге қойыңыз.

note: (itstool) path: section/title
en: Two finger scroll
kk: Екі саусақпен айналдыру

note: (itstool) path: section/p
en: You can scroll using your touchpad using two fingers.
kk: Тачпадта екі саусақты қолданып айналдыруға болады.

note: (itstool) path: section/p
en: When this is selected, tapping and dragging with one finger will work as normal, but if you drag two fingers across any part of the touchpad, it will scroll instead. Move your fingers between the top and bottom of your touchpad to scroll up and down, or move your fingers across the touchpad to scroll sideways. Be careful to space your fingers a bit apart. If your fingers are too close together, they just look like one big finger to your touchpad.
kk: Бұл таңдалған кезде, бір саусақпен тию және сүйреу әдеттегідей жұмыс істейді, бірақ тачпадтың кез келген бөлігінде екі саусақты сүйресеңіз, ол орнына айналдырады. Жоғары және төмен айналдыру үшін саусақтарыңызды тачпадтың үсті мен асты арасында жылжытыңыз, немесе бүйірге айналдыру үшін саусақтарыңызды тачпад арқылы жылжытыңыз. Саусақтардың арасын аздап ашық ұстаңыз. Егер саусақтарыңыз тым жақын болса, тачпад оларды бір үлкен саусақ ретінде қабылдайды.

note: (itstool) path: note/p
en: Two-finger scrolling may not work on all touchpads.
kk: Екі саусақпен айналдыру барлық тачпадтарда жұмыс істемеуі мүмкін.

note: (itstool) path: steps/title
en: Enable Two-finger Scrolling
kk: Екі саусақпен айналдыруды іске қосу

note: (itstool) path: item/p
en: Switch the <gui>Two-finger Scrolling</gui> switch to on.
kk: <gui>Екі саусақпен айналдыру</gui> ауыстырып-қосқышын қосулы күйге қойыңыз.

note: (itstool) path: section/title
en: Edge scroll
kk: Жиекпен айналдыру

note: (itstool) path: section/p
en: Use edge scroll if you want to scroll with only one finger.
kk: Тек бір саусақпен айналдырғыңыз келсе, жиекпен айналдыруды қолданыңыз.

note: (itstool) path: section/p
en: Your touchpad's specifications should give the exact location of the sensors for edge scrolling. Typically, the vertical scroll sensor is on a touchpad's right-hand side. The horizontal sensor is on the touchpad's bottom edge.
kk: Тачпадыңыздың сипаттамалары жиекпен айналдыру сенсорларының нақты орналасқан жерін көрсетуі керек. Әдетте, вертикалды айналдыру сенсоры тачпадтың оң жағында орналасады. Горизонталды сенсор тачпадтың төменгі жиегінде орналасады.

note: (itstool) path: section/p
en: To scroll vertically, drag your finger up and down the right-hand edge of the touchpad. To scroll horizontally, drag your finger across the bottom edge of the touchpad.
kk: Вертикалды айналдыру үшін саусағыңызды тачпадтың оң жақ жиегімен жоғары және төмен сүйреңіз. Горизонталды айналдыру үшін саусағыңызды тачпадтың төменгі жиегімен сүйреңіз.

note: (itstool) path: note/p
en: Edge scrolling may not work on all touchpads.
kk: Жиекпен айналдыру барлық тачпадтарда жұмыс істемеуі мүмкін.

note: (itstool) path: steps/title
en: Enable Edge Scrolling
kk: Жиекпен айналдыруды іске қосу

note: (itstool) path: item/p
en: Switch the <gui>Edge Scrolling</gui> switch to on.
kk: <gui>Жиекпен айналдыру</gui> ауыстырып-қосқышын қосулы күйге қойыңыз.

note: (itstool) path: section/title
en: Natural scrolling
kk: Табиғи айналдыру

note: (itstool) path: section/p
en: You can drag content as if sliding a physical piece of paper using the touchpad.
kk: Тачпадты қолданып, мазмұнды кәдімгі қағаз парағын сырғытқандай сүйреуге болады.

note: (itstool) path: item/p
en: In the <gui>Touchpad</gui> section, make sure that the <gui>Touchpad</gui> switch is set to on.
kk: <gui>Тачпад</gui> бөлімінде <gui>Тачпад</gui> ауыстырып-қосқышы қосулы екеніне көз жеткізіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Switch the <gui>Natural Scrolling</gui> switch to on.
kk: <gui>Табиғи айналдыру</gui> ауыстырып-қосқышын қосулы күйге қойыңыз.

note: (itstool) path: note/p
en: This feature is also known as <em>Reverse Scrolling</em>.
kk: Бұл мүмкіндік <em>кері айналдыру</em> ретінде де белгілі.

note: (itstool) path: credit/name
en: Jana Svarova
kk: Яна Сварова

note: (itstool) path: info/desc
en: If you have to wiggle or click the mouse before it responds.
kk: Егер тышқан жауап бергенше оны қозғалту немесе шерту керек болса.

note: (itstool) path: page/title
en: Mouse reacts with delay before it starts working
kk: Тышқан жұмыс істер алдында кідіріспен жауап береді

note: (itstool) path: page/p
en: Wireless and optical mice, as well as touchpads on laptops, may need to “wake up” before they start working. They automatically go to sleep when not in use to save battery power. To wake up your mouse or touchpad, you can click on a mouse button or wiggle the mouse.
kk: Сымсыз және оптикалық тышқандар, сондай-ақ ноутбуктердегі тачпадтар жұмысты бастамас бұрын «оянуды» қажет етуі мүмкін. Батарея қуатын үнемдеу үшін олар пайдаланылмаған кезде автоматты түрде ұйқы режиміне ауысады. Тышқанды немесе тачпадты ояту үшін тышқан батырмасын шертуге немесе тышқанды қозғалтуға болады.

[ctx: link:trail]
note: (itstool) path: info/title
en: Mouse
kk: Тышқан

note: (itstool) path: info/desc
en: Adjust the behavior of pointing devices to meet personal requirements.
kk: Меңзеу құрылғыларының әрекетін жеке қажеттіліктерге сәйкес реттеңіз.

note: (itstool) path: page/title
en: Mouse, Touchpad &amp; Touchscreen
kk: Тышқан, тачпад және сенсорлы экран

[ctx: link]
note: (itstool) path: info/title
en: Common mouse problems
kk: Тышқанның жиі кездесетін мәселелері

[ctx: link:trail]
note: (itstool) path: info/title
en: Common problems
kk: Жиі кездесетін мәселелер

[ctx: link]
note: (itstool) path: info/title
en: Mouse tips
kk: Тышқан бойынша кеңестер

[ctx: link:trail]
note: (itstool) path: info/title
en: Tips
kk: Кеңестер

note: (itstool) path: section/title
en: Tips
kk: Кеңестер

note: (itstool) path: credit/name
en: Damilola Oladele
kk: Дамилола Оладеле

note: (itstool) path: info/desc
en: Control how you switch between apps on your system.
kk: Жүйеңіздегі қолданбалар арасында ауысуды басқарыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Multitasking settings
kk: Көптапсырмалық параметрлері

note: (itstool) path: page/p
en: The Multitasking settings allow you to customize how you manage multiple tasks and group them into workspaces on your system. You can enable or disable the Shell's <gui>Hot Corner</gui> behavior and screen-edge resizing.
kk: Көптапсырмалық параметрлері бірнеше тапсырманы басқару және оларды жүйедегі жұмыс орындарына топтастыруды теңшеуге мүмкіндік береді. Қоршамның <gui>Белсенді бұрыш</gui> әрекетін және экран жиектері арқылы өлшемді өзгертуді іске қосуға немесе сөндіруге болады.

note: (itstool) path: page/p
en: You can use the settings to choose the number of workspaces you want and configure how they behave across multiple monitors. You can also choose whether the app switcher shows apps from all workspaces or only the current one.
kk: Параметрлерді жұмыс орындарының санын таңдау және олардың бірнеше мониторда қалай көрінетінін теңшеу үшін қолдана аласыз. Сондай-ақ қолданбалар арасында ауысу кезінде барлық жұмыс орындарындағы немесе тек ағымдағы жұмыс орнындағы қолданбалардың көрсетілуін таңдауға болады.

note: (itstool) path: info/desc
en: Control which applications appear when switching between windows.
kk: Терезелер арасында ауысу кезінде қандай қолданбалар көрінетінін басқарыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Customize app switching behavior
kk: Қолданбалар арасында ауысу әрекетін теңшеу

note: (itstool) path: page/p
en: You can control how you <gui xref="shell-workspaces-switch">Switch between windows</gui> on your system. App switching settings are grouped into two categories:
kk: Жүйеңізде <gui xref="shell-workspaces-switch">Терезелер арасында қалай ауысуды</gui> басқара аласыз. Қолданбалар арасында ауысу параметрлері екі категорияға топтастырылған:

note: (itstool) path: item/p
en: Choose to <gui>Include apps from all workspaces</gui> or <gui>Include apps from the current workspace only</gui>.
kk: <gui>Барлық жұмыс орындарындағы қолданбаларды қосу</gui> немесе <gui>Тек ағымдағы жұмыс орнындағы қолданбаларды қосу</gui> опциясын таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: On systems with multiple monitors, choose to <gui>Include apps from all monitors</gui> or <gui>Include apps from each monitor only</gui>. The second option limits app switching to apps visible on the monitor where you initiate the switch.
kk: Бірнеше мониторы бар жүйелерде <gui>Барлық мониторлардағы қолданбаларды қосу</gui> немесе <gui>Тек әр монитордағы қолданбаларды қосу</gui> опциясын таңдаңыз. Екінші опция қолданбалар арасында ауысуды тек ауысуды бастаған мониторда көрінетін қолданбалармен шектейді.

note: (itstool) path: steps/title
en: To change your app switching behavior, follow these steps:
kk: Қолданбалар арасында ауысу әрекетін өзгерту үшін келесі қадамдарды орындаңыз:

note: (itstool) path: item/p
en: Open the <gui xref="shell-introduction#activities">Activities</gui> overview and type <gui>Multitasking</gui>.
kk: <gui xref="shell-introduction#activities">Әрекеттер</gui> көрінісін ашып, <gui>Көптапсырмалық</gui> деп теріңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Select <guiseq><gui>Settings</gui><gui>Multitasking</gui></guiseq> from the results.
kk: Нәтижелерден <guiseq><gui>Баптаулар</gui><gui>Көптапсырмалық</gui></guiseq> тармағын таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Under <gui>App Switching</gui>, choose your preferred option for each category.
kk: <gui>Қолданбалар арасында ауысу</gui> бөлімінде әр категория үшін қалаған опцияны таңдаңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Configure your system to quickly access the Activities overview from the top-left corner of the screen.
kk: Жүйеңізді экранның жоғарғы сол жақ бұрышынан Әрекеттер көрінісіне жылдам қол жеткізу үшін теңшеңіз.

note: (itstool) path: page/title
en: Enable or disable Hot Corner
kk: Белсенді бұрышты іске қосу немесе сөндіру

note: (itstool) path: page/p
en: You can set your device to go to the <gui xref="shell-introduction#activities">Activities</gui> overview from the top-left corner of your screen. The system enables this setting as the default.
kk: Құрылғыңызды экранның жоғарғы сол жақ бұрышынан <gui xref="shell-introduction#activities">Әрекеттер</gui> көрінісіне өтетіндей етіп орнатуға болады. Жүйе бұл параметрді әдепкі бойынша іске қосады.

note: (itstool) path: steps/title
en: To enable or disable this setting, follow these steps:
kk: Бұл параметрді іске қосу немесе сөндіру үшін келесі қадамдарды орындаңыз:

note: (itstool) path: item/p
en: Open the <gui>Activities</gui> overview and type <gui>Multitasking</gui>.
kk: <gui>Әрекеттер</gui> көрінісін ашып, <gui>Көптапсырмалық</gui> деп теріңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Toggle <gui>Hot Corner</gui> on or off under General.
kk: Жалпы бөлімінде <gui>Белсенді бұрыш</gui> параметрін қосыңыз немесе өшіріңіз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Control whether windows automatically resize when dragged to screen edges.
kk: Терезелерді экран жиектеріне сүйрегенде олардың өлшемі автоматты түрде өзгеретінін басқарыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Enable or disable window resizing at screen edges
kk: Экран жиектерінде терезе өлшемін өзгертуді іске қосу немесе сөндіру

note: (itstool) path: page/p
en: You can drag a window to the edges of the screen to resize it. This setting is enabled by default.
kk: Терезенің өлшемін өзгерту үшін оны экран жиектеріне сүйреуге болады. Бұл параметр әдепкі бойынша іске қосылған.

note: (itstool) path: item/p
en: Toggle <gui>Active Screen Edges</gui> on or off under General.
kk: Жалпы бөлімінде <gui>Белсенді экран жиектері</gui> параметрін қосыңыз немесе өшіріңіз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Choose between dynamic workspaces that automatically adjust based on usage or a fixed number of workspaces. Also, configure how workspaces appear across multiple monitors.
kk: Пайдалану негізінде автоматты түрде реттелетін динамикалық жұмыс орындарын немесе бекітілген жұмыс орындарының санын таңдаңыз. Сондай-ақ жұмыс орындарының бірнеше мониторда қалай көрінетінін теңшеңіз.

note: (itstool) path: page/title
en: Customize workspace behavior
kk: Жұмыс орнының әрекетін теңшеу

note: (itstool) path: page/p
en: You can control how workspaces behave on your system. Two options are available:
kk: Жүйеңізде жұмыс орындарының әрекетін басқара аласыз. Екі опция қолжетімді:

note: (itstool) path: item/p
en: <gui>Dynamic Workspaces</gui>: This is the default setting. It automatically removes any empty workspaces.
kk: <gui>Динамикалық жұмыс орындары</gui>: Бұл әдепкі параметр. Ол кез келген бос жұмыс орындарын автоматты түрде өшіреді.

note: (itstool) path: item/p
en: <gui>Fixed Number of Workspaces</gui>: This option lets you define a specific number of workspaces.
kk: <gui>Бекітілген жұмыс орындарының саны</gui>: Бұл опция жұмыс орындарының нақты санын көрсетуге мүмкіндік береді.

note: (itstool) path: steps/title
en: To select a workspace behavior, follow these steps:
kk: Жұмыс орнының әрекетін таңдау үшін келесі қадамдарды орындаңыз:

note: (itstool) path: item/p
en: Under <gui>Workspaces</gui>, choose either <gui>Dynamic Workspaces</gui> or <gui>Fixed Number of Workspaces</gui> from the results.
kk: <gui>Жұмыс орындары</gui> бөлімінде нәтижелерден <gui>Динамикалық жұмыс орындары</gui> немесе <gui>Бекітілген жұмыс орындарының саны</gui> опциясын таңдаңыз.

note: (itstool) path: note/p
en: The <gui>+</gui> and <gui>-</gui> controls become active once you select <gui>Fixed Number of Workspaces</gui>, allowing you to specify the number of workspaces.
kk: <gui>Бекітілген жұмыс орындарының саны</gui> таңдалғаннан кейін <gui>+</gui> және <gui>-</gui> басқару элементтері белсенді болып, жұмыс орындарының санын көрсетуге мүмкіндік береді.

note: (itstool) path: page/p
en: You can also control how workspaces appear on systems with multiple monitors. Go to <guiseq><gui>Settings</gui><gui>Multitasking</gui><gui>Multi-Monitor</gui></guiseq>, then choose one of the following options:
kk: Сондай-ақ бірнеше мониторы бар жүйелерде жұмыс орындарының қалай көрінетінін басқаруға болады. <guiseq><gui>Баптаулар</gui><gui>Көптапсырмалық</gui><gui>Көп мониторлы режим</gui></guiseq> тармағына өтіп, келесі опциялардың бірін таңдаңыз:

note: (itstool) path: item/p
en: <gui>Workspaces on primary display only</gui>: Displays workspaces only on your primary monitor.
kk: <gui>Тек негізгі дисплейдегі жұмыс орындары</gui>: Жұмыс орындарын тек негізгі мониторда көрсетеді.

note: (itstool) path: item/p
en: <gui>Workspaces on all displays</gui>: Displays workspaces on all monitors connected to your system.
kk: <gui>Барлық дисплейлердегі жұмыс орындары</gui>: Жүйеге қосылған барлық мониторларда жұмыс орындарын көрсетеді.

note: (itstool) path: info/desc
en: Support for that file format might not be installed or the songs could be “copy protected”.
kk: Ол файл пішімі үшін қолдау орнатылмаған болуы мүмкін немесе әндер «көшіруден қорғалған» болуы мүмкін.

note: (itstool) path: page/title
en: I can’t play the songs I bought from an online music store
kk: Онлайн музыка дүкенінен сатып алған әндерді ойната алмаймын

note: (itstool) path: page/p
en: If you downloaded some music from an online store you may find that it won’t play on your computer, especially if you bought it on a Windows or Mac OS computer and then copied it over.
kk: Егер сіз онлайн дүкеннен музыка жүктеп алсаңыз, ол компьютеріңізде ойнатылмауы мүмкін, әсіресе оны Windows немесе Mac OS компьютерінде сатып алып, кейін көшіріп алған болсаңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: This could be because the music is in a format that is not recognized by your computer. To be able to play a song you need to have support for the right audio formats installed — for example, if you want to play MP3 files, you need MP3 support installed. If you don’t have support for a given audio format, you should see a message telling you so when you try to play a song. The message should also provide instructions for how to install support for that format so that you can play it.
kk: Бұл музыка компьютеріңіз танымайтын пішімде болғандықтан болуы мүмкін. Әнді ойнату үшін сізде тиісті аудио пішімдеріне қолдау орнатылған болуы керек — мысалы, MP3 файлдарын ойнатқыңыз келсе, MP3 қолдауы орнатылған болуы керек. Егер белгілі бір аудио пішіміне қолдауыңыз болмаса, әнді ойнатуға тырысқанда бұл туралы хабарламаны көруіңіз керек. Хабарламада сол пішімді ойнату үшін қолдауды қалай орнату керектігі туралы нұсқаулар да болуы тиіс.

note: (itstool) path: page/p
en: If you do have support installed for the song’s audio format but still can’t play it, the song might be <em>copy protected</em> (also known as being <em>DRM restricted</em>). DRM is a way of restricting who can play a song and on what devices they can play it. The company that sold the song to you is in control of this, not you. If a music file has DRM restrictions, you will probably not be able to play it — you generally need special software from the vendor to play DRM restricted files, but this software is often not supported on Linux.
kk: Егер әннің аудио пішіміне қолдау орнатылған болса, бірақ бәрібір ойнатылмаса, ән <em>көшіруден қорғалған</em> (сонымен қатар <em>DRM шектелген</em> деп те аталады) болуы мүмкін. DRM — әнді кім және қандай құрылғыларда ойната алатынын шектеу әдісі. Мұны сіз емес, әнді сізге сатқан компания басқарады. Егер музыка файлында DRM шектеулері болса, оны ойната алмайтын шығарсыз — DRM шектелген файлдарды ойнату үшін әдетте сатушының арнайы бағдарламалық қамтамасы қажет, бірақ бұл бағдарламалық қамтама көбіне Linux жүйесінде қолданылмайды.

note: (itstool) path: page/p
en: You can learn more about DRM from the <link href="https://www.eff.org/issues/drm">Electronic Frontier Foundation</link>.
kk: DRM туралы толығырақ <link href="https://www.eff.org/issues/drm">Electronic Frontier Foundation</link> сайтынан білуге болады.

note: (itstool) path: info/desc
en: Single-click to open files, run or view executable text files, and specify trash behavior.
kk: Файлдарды ашу үшін бір рет шерту, орындалатын мәтіндік файлдарды жегу немесе қарау және қоқыс шелегінің әрекетін көрсету.

note: (itstool) path: credit/name
en: Sindhu S
kk: Синдху С

note: (itstool) path: page/title
en: File manager behavior preferences
kk: Файлдар менеджері әрекетінің қалаулары

note: (itstool) path: page/p
en: You can control whether you single-click or double-click files, how executable text files are handled, and the trash behavior. Click the menu button in the sidebar of the window, select <gui>Preferences</gui>, then go to the <gui>General</gui> section.
kk: Файлдарды бір рет немесе екі рет шерту арқылы ашуды, орындалатын мәтіндік файлдардың өңделуін және қоқыс шелегінің әрекетін басқара аласыз. Терезенің бүйірлік панеліндегі мәзір батырмасын шертіп, <gui>Қалаулар</gui> тармағын таңдаңыз, содан кейін <gui>Жалпы</gui> бөліміне өтіңіз.

note: (itstool) path: section/title
en: General
kk: Жалпы

note: (itstool) path: item/title
en: <gui>Action to Open Items</gui>
kk: <gui>Элементтерді ашу әрекеті</gui>

note: (itstool) path: item/p
en: By default, clicking selects files and double-clicking opens them. You can instead choose to have files and folders open when you click on them once. When you use single-click mode, you can hold down the <key>Ctrl</key> key while clicking to select one or more files.
kk: Әдепкі бойынша, шерту файлдарды таңдайды, ал екі рет шерту оларды ашады. Оның орнына файлдар мен бумалар бір рет шерткенде ашылатындай етіп таңдауға болады. Бір рет шерту режимін пайдаланған кезде, бір немесе бірнеше файлды таңдау үшін шерту кезінде <key>Ctrl</key> пернесін басып тұруға болады.

note: (itstool) path: section/title
en: Executable text files
kk: Орындалатын мәтіндік файлдар

note: (itstool) path: section/p
en: An executable text file is a file that contains a program that you can run (execute). The <link xref="nautilus-file-properties-permissions">file permissions</link> must also allow for the file to run as a program. The most common are <sys>Shell</sys>, <sys>Python</sys> and <sys>Perl</sys> scripts. These have extensions <file>.sh</file>, <file>.py</file> and <file>.pl</file>, respectively.
kk: Орындалатын мәтіндік файл — бұл сіз жеге (орындай) алатын бағдарламасы бар файл. Сондай-ақ <link xref="nautilus-file-properties-permissions">файл рұқсаттары</link> файлдың бағдарлама ретінде жұмыс істеуіне мүмкіндік беруі керек. Ең көп таралғандары — <sys>Shell</sys>, <sys>Python</sys> және <sys>Perl</sys> скрипттері. Олардың сәйкесінше <file>.sh</file>, <file>.py</file> және <file>.pl</file> кеңейтулері бар.

note: (itstool) path: section/p
en: Executable text files are also called <em>scripts</em>. All scripts in the <file>~/.local/share/nautilus/scripts</file> folder will appear in the context menu for a file under the <gui style="menuitem">Scripts</gui> submenu. When a script is executed from a local folder, all selected files will be pasted to the script as parameters. To execute a script on a file:
kk: Орындалатын мәтіндік файлдар <em>скрипттер</em> деп те аталады. <file>~/.local/share/nautilus/scripts</file> бумасындағы барлық скрипттер файлдың контекстік мәзірінде <gui style="menuitem">Скрипттер</gui> ішкі мәзірінде пайда болады. Скрипт жергілікті бумадан орындалғанда, барлық таңдалған файлдар скриптке параметрлер ретінде кірістіріледі. Файлда скриптті орындау үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Navigate to the desired folder.
kk: Қажетті бумаға өтіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Select the desired file.
kk: Қажетті файлды таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Right click on the file to open the context menu and select the desired script to execute from the <gui style="menuitem">Scripts</gui> menu.
kk: Контекстік мәзірді ашу үшін файлды оң жақпен шертіп, <gui style="menuitem">Скрипттер</gui> мәзірінен орындалатын қажетті скриптті таңдаңыз.

note: (itstool) path: note/p
en: A script will not be passed any parameters when executed from a remote folder such as a folder showing web or <sys>ftp</sys> content.
kk: Скрипт веб немесе <sys>ftp</sys> мазмұнын көрсететін бума сияқты қашықтағы бумадан орындалғанда, оған ешқандай параметрлер берілмейді.

note: (itstool) path: info/desc
en: Add, delete, and rename bookmarks in the file manager.
kk: Файлдар менеджерінде бетбелгілерді қосу, өшіру және атын өзгерту.

note: (itstool) path: page/title
en: Edit folder bookmarks
kk: Бума бетбелгілерін түзету

note: (itstool) path: page/p
en: Your bookmarks are listed in the sidebar of the file manager.
kk: Бетбелгілеріңіз файлдар менеджерінің бүйірлік панелінде тізімделген.

note: (itstool) path: steps/title
en: Add a bookmark:
kk: Бетбелгі қосу:

note: (itstool) path: item/p
en: Open the folder (or location) that you want to bookmark.
kk: Бетбелгі қойғыңыз келетін буманы (немесе орынды) ашыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click the current folder in the path bar and then select <gui style="menuitem">Add to Bookmarks</gui>.
kk: Жолдар панеліндегі ағымдағы буманы шертіп, <gui style="menuitem">Бетбелгілерге қосу</gui> тармағын таңдаңыз.

note: (itstool) path: note/p
en: You can also drag a folder to the sidebar, and drop it over <gui>New bookmark</gui>, which appears dynamically.
kk: Сондай-ақ буманы бүйірлік панельге сүйреп, динамикалық түрде пайда болатын <gui>Жаңа бетбелгі</gui> үстіне тастауға болады.

note: (itstool) path: steps/title
en: Delete a bookmark:
kk: Бетбелгіні өшіру:

note: (itstool) path: item/p
en: Right-click on the bookmark in the sidebar and select <gui>Remove from Bookmarks</gui> from the menu.
kk: Бүйірлік панельдегі бетбелгіні оң жақпен шертіп, мәзірден <gui>Бетбелгілерден өшіру</gui> тармағын таңдаңыз.

note: (itstool) path: steps/title
en: Rename a bookmark:
kk: Бетбелгінің атын өзгерту:

note: (itstool) path: item/p
en: Right-click on the bookmark in the sidebar and select <gui>Rename</gui>.
kk: Бүйірлік панельдегі бетбелгіге оң жақ батырмамен шерту және <gui>Атын өзгерту</gui> опциясын таңдау.

note: (itstool) path: item/p
en: In the <gui>Name</gui> text box, type the new name for the bookmark.
kk: <gui>Аты</gui> мәтіндік өрісінде бетбелгінің жаңа атын теріңіз.

note: (itstool) path: note/p
en: Renaming a bookmark does not rename the folder. If you have bookmarks to two different folders in two different locations, but which each have the same name, the bookmarks will have the same name, and you won’t be able to tell them apart. In these cases, it is useful to give a bookmark a name other than the name of the folder it points to.
kk: Бетбелгінің атын өзгерту буманың атын өзгертпейді. Егер сізде екі түрлі жерде бірдей атпен аталатын екі түрлі бумаға бетбелгі болса, бетбелгілердің аттары бірдей болады және сіз оларды ажырата алмайсыз. Мұндай жағдайларда бетбелгіге ол сілтеп тұрған буманың атынан басқа ат берген пайдалы.

note: (itstool) path: info/desc
en: View and edit files on another computer over FTP, SSH, Windows shares, or WebDAV.
kk: Басқа компьютердегі файлдарды FTP, SSH, Windows ортақ ресурстары немесе WebDAV арқылы қарау және түзету.

note: (itstool) path: page/title
en: Browse files on a server or network share
kk: Сервердегі немесе желілік ортақ ресурстағы файлдарды шолу

note: (itstool) path: page/p
en: You can connect to a server or network share to browse and view files on that server, exactly as if they were on your own computer. This is a convenient way to download or upload files on the internet, or to share files with other people on your local network.
kk: Сервердегі файлдарды өз компьютеріңіздегідей шолу және қарау үшін серверге немесе желілік ортақ ресурсқа қосыла аласыз. Бұл интернеттен файлдарды жүктеп алу немесе жүктеп салу, сондай-ақ жергілікті желідегі басқа адамдармен файлдарды бөлісу үшін ыңғайлы жол.

note: (itstool) path: page/p
en: To browse files over the network, open the <app>Files</app> application from the <gui>Activities</gui> overview, and click <gui>Other Locations</gui> in the sidebar. The file manager will find any computers on your local area network that advertise their ability to serve files. If you want to connect to a server on the internet, or if you do not see the computer you’re looking for, you can manually connect to a server by typing in its internet/network address.
kk: Желі арқылы файлдарды шолу үшін <gui>Әрекеттер</gui> шолуынан <app>Файлдар</app> қолданбасын ашыңыз және бүйірлік панельдегі <gui>Басқа орындар</gui> батырмасын шертіңіз. Файл менеджері жергілікті желідегі файлдарды ұсына алатын кез келген компьютерді табады. Егер сіз интернеттегі серверге қосылғыңыз келсе немесе іздеген компьютеріңізді көрмесеңіз, оның интернет/желі адресін теру арқылы серверге қолмен қосыла аласыз.

note: (itstool) path: steps/title
en: Connect to a file server
kk: Файлдар серверіне қосылу

note: (itstool) path: item/p
en: In the file manager, click <gui>Other Locations</gui> in the sidebar.
kk: Файл менеджерінде бүйірлік панельдегі <gui>Басқа орындар</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: In <gui>Connect to Server</gui>, enter the address of the server, in the form of a <link xref="#urls">URL</link>. Details on supported URLs are <link xref="#types">listed below</link>.
kk: <gui>Серверге қосылу</gui> терезесінде сервер адресін <link xref="#urls">URL</link> түрінде енгізіңіз. Қолдау көрсетілетін URL мекенжайлары туралы мәліметтер <link xref="#types">төменде келтірілген</link>.

note: (itstool) path: note/p
en: If you have connected to the server before, you can click on it in the <gui>Recent Servers</gui> list.
kk: Егер сіз бұрын серверге қосылған болсаңыз, оны <gui>Соңғы серверлер</gui> тізімінен шерте аласыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click <gui>Connect</gui>. The files on the server will be shown. You can browse the files just as you would for those on your own computer. The server will also be added to the sidebar so you can access it quickly in the future.
kk: <gui>Қосылу</gui> батырмасын шертіңіз. Сервердегі файлдар көрсетіледі. Файлдарды өз компьютеріңіздегідей шолуға болады. Болашақта жылдам қол жеткізу үшін сервер бүйірлік панельге де қосылады.

note: (itstool) path: section/title
en: Writing URLs
kk: URL мекенжайларын жазу

note: (itstool) path: section/p
en: A <em>URL</em>, or <em>uniform resource locator</em>, is a form of address that refers to a location or file on a network. The address is formatted like this:
kk: <em>URL</em> немесе <em>біркелкі ресурстардың орналасу көрсеткіші</em> — желідегі орынға немесе файлға сілтейтін адрес түрі. Адрес келесі пішімде болады:

note: (itstool) path: section/p
en: The <em>scheme</em> specifies the protocol or type of server. The <em>example.com</em> portion of the address is called the <em>domain name</em>. If a username is required, it is inserted before the server name:
kk: <em>scheme</em> бөлігі хаттаманы немесе сервер түрін көрсетеді. Адрестің <em>example.com</em> бөлігі <em>домен аты</em> деп аталады. Егер пайдаланушы аты қажет болса, ол сервер атының алдына қойылады:

note: (itstool) path: section/p
en: Some schemes require the port number to be specified. Insert it after the domain name:
kk: Кейбір схемалар порт нөмірін көрсетуді талап етеді. Оны домен атынан кейін кірістіріңіз:

note: (itstool) path: section/p
en: Below are specific examples for the various server types that are supported.
kk: Төменде қолдау көрсетілетін әртүрлі сервер түрлеріне арналған нақты мысалдар берілген.

note: (itstool) path: section/title
en: Types of servers
kk: Серверлер түрлері

note: (itstool) path: section/p
en: You can connect to different types of servers. Some servers are public, and allow anybody to connect. Other servers require you to log in with a username and password.
kk: Серверлердің әртүрлі түрлеріне қосылуға болады. Кейбір серверлер ашық және кез келген адамға қосылуға мүмкіндік береді. Басқа серверлер пайдаланушы атымен және парольмен кіруді талап етеді.

note: (itstool) path: section/p
en: You may not have permissions to perform certain actions on files on a server. For example, on public FTP sites, you will probably not be able to delete files.
kk: Сервердегі файлдарға қатысты кейбір әрекеттерді орындауға рұқсатыңыз болмауы мүмкін. Мысалы, ашық FTP сайттарында файлдарды өшіре алмауыңыз мүмкін.

note: (itstool) path: section/p
en: The URL you enter depends on the protocol that the server uses to export its file shares.
kk: Сіз енгізетін URL сервердің файлдық ортақ ресурстарын экспорттау үшін қолданатын хаттамасына байланысты.

note: (itstool) path: item/p
en: If you have a <em>secure shell</em> account on a server, you can connect using this method. Many web hosts provide SSH accounts to members so they can securely upload files. SSH servers always require you to log in.
kk: Егер сізде серверде <em>қауіпсіз қоршам</em> тіркелгісі болса, осы әдіс арқылы қосыла аласыз. Көптеген веб-хостингтер файлдарды қауіпсіз жүктеп салу үшін мүшелерге SSH тіркелгілерін ұсынады. SSH серверлері әрқашан жүйеге кіруді талап етеді.

note: (itstool) path: item/p
en: A typical SSH URL looks like this:
kk: Әдеттегі SSH URL мекенжайы келесідей болады:

note: (itstool) path: item/p
en: When using SSH, all the data you send (including your password) is encrypted so that other users on your network can’t see it.
kk: SSH пайдаланған кезде, сіз жіберетін барлық деректер (соның ішінде пароліңіз) желідегі басқа пайдаланушылар оны көре алмайтындай етіп шифрланады.

note: (itstool) path: item/title
en: FTP (with login)
kk: FTP (кіруімен)

note: (itstool) path: item/p
en: FTP is a popular way to exchange files on the Internet. Because data is not encrypted over FTP, many servers now provide access through SSH. Some servers, however, still allow or require you to use FTP to upload or download files. FTP sites with logins will usually allow you to delete and upload files.
kk: FTP — интернетте файлдармен алмасудың танымал жолы. Деректер FTP арқылы шифрланбағандықтан, қазір көптеген серверлер SSH арқылы қол жеткізуді қамтамасыз етеді. Дегенмен, кейбір серверлер файлдарды жүктеп салу немесе жүктеп алу үшін әлі де FTP пайдалануға мүмкіндік береді немесе талап етеді. Жүйеге кіруі бар FTP сайттары әдетте файлдарды өшіруге және жүктеп салуға мүмкіндік береді.

note: (itstool) path: item/p
en: A typical FTP URL looks like this:
kk: Әдеттегі FTP URL мекенжайы келесідей болады:

note: (itstool) path: item/title
en: Public FTP
kk: Ашық FTP

note: (itstool) path: item/p
en: Sites that allow you to download files will sometimes provide public or anonymous FTP access. These servers do not require a username and password, and will usually not allow you to delete or upload files.
kk: Файлдарды жүктеп алуға мүмкіндік беретін сайттар кейде ашық немесе анонимді FTP қолжетімділігін ұсынады. Бұл серверлер пайдаланушы атын және парольді талап етпейді және әдетте файлдарды өшіруге немесе жүктеп салуға мүмкіндік бермейді.

note: (itstool) path: item/p
en: A typical anonymous FTP URL looks like this:
kk: Әдеттегі анонимді FTP URL мекенжайы келесідей болады:

note: (itstool) path: item/p
en: Some anonymous FTP sites require you to log in with a public username and password, or with a public username using your email address as the password. For these servers, use the <gui>FTP (with login)</gui> method, and use the credentials specified by the FTP site.
kk: Кейбір анонимді FTP сайттары ашық пайдаланушы атымен және парольмен немесе электрондық пошта адресін пароль ретінде пайдаланып, ашық пайдаланушы атымен жүйеге кіруді талап етеді. Бұл серверлер үшін <gui>FTP (кіруімен)</gui> әдісін пайдаланыңыз және FTP сайтында көрсетілген деректерді қолданыңыз.

note: (itstool) path: item/title
en: Windows share
kk: Windows ортақ ресурстары

note: (itstool) path: item/p
en: Windows computers use a proprietary protocol to share files over a local area network. Computers on a Windows network are sometimes grouped into <em>domains</em> for organization and to better control access. If you have the right permissions on the remote computer, you can connect to a Windows share from the file manager.
kk: Windows компьютерлері жергілікті желіде файлдарды бөлісу үшін меншікті хаттаманы пайдаланады. Windows желісіндегі компьютерлер ұйымдастыру және қол жеткізуді жақсырақ басқару үшін кейде <em>домендерге</em> топтастырылады. Егер қашықтағы компьютерде тиісті рұқсаттарыңыз болса, файл менеджерінен Windows ортақ ресурсына қосыла аласыз.

note: (itstool) path: item/p
en: A typical Windows share URL looks like this:
kk: Әдеттегі Windows ортақ ресурстың URL мекенжайы келесідей болады:

note: (itstool) path: item/title
en: WebDAV and Secure WebDAV
kk: WebDAV және қауіпсіз WebDAV

note: (itstool) path: item/p
en: Based on the HTTP protocol used on the web, WebDAV is sometimes used to share files on a local network and to store files on the internet. If the server you’re connecting to supports secure connections, you should choose this option. Secure WebDAV uses strong SSL encryption, so that other users can’t see your password.
kk: Вебте қолданылатын HTTP хаттамасына негізделген WebDAV кейде жергілікті желіде файлдарды бөлісу және интернетте файлдарды сақтау үшін қолданылады. Егер сіз қосылатын сервер қауіпсіз қосылымдарды қолдаса, осы опцияны таңдауыңыз керек. Қауіпсіз WebDAV сенімді SSL шифрлауын пайдаланады, сондықтан басқа пайдаланушылар пароліңізді көре алмайды.

note: (itstool) path: item/p
en: A WebDAV URL looks like this:
kk: WebDAV URL мекенжайы келесідей болады:

note: (itstool) path: item/title
en: NFS share
kk: NFS ортақ ресурсы

note: (itstool) path: item/p
en: UNIX computers traditionally use the Network File System protocol to share files over a local network. With NFS, security is based on the UID of the user accessing the share, so no authentication credentials are needed when connecting.
kk: UNIX компьютерлері дәстүрлі түрде жергілікті желі арқылы файлдарды бөлісу үшін Network File System хаттамасын пайдаланады. NFS жүйесінде қауіпсіздік ортақ ресурсқа қол жеткізетін пайдаланушының UID-іне негізделген, сондықтан қосылу кезінде аутентификация деректері қажет емес.

note: (itstool) path: item/p
en: A typical NFS share URL looks like this:
kk: Әдеттегі NFS ортақ ресурстың URL мекенжайы келесідей болады:

note: (itstool) path: info/desc
en: Control icon captions used in the file manager.
kk: Файл менеджерінде қолданылатын таңбаша тақырыптамаларын басқару.

note: (itstool) path: page/title
en: File manager display preferences
kk: Файл менеджерінің дисплей қалаулары

note: (itstool) path: page/p
en: You can control how the file manager displays captions under icons. Click the menu button in the sidebar of the window, select <gui>Preferences</gui>, then go to the <gui>Grid View Captions</gui> section.
kk: Файл менеджері таңбашалар астындағы тақырыптамаларды қалай көрсететінін басқара аласыз. Терезенің бүйірлік панеліндегі мәзір батырмасын шертіңіз, <gui>Қалаулар</gui> опциясын таңдаңыз, содан кейін <gui>Тор түріндегі тақырыптамалар</gui> бөліміне өтіңіз.

note: (itstool) path: section/title
en: Icon captions
kk: Таңбаша тақырыптамалары

note: (itstool) path: media/p
en: File manager icons with captions
kk: Тақырыптамалары бар файл менеджерінің таңбашалары

note: (itstool) path: section/p
en: When you use grid view, you can choose to have extra information about files and folders displayed in a caption under each icon. This is useful, for example, if you often need to see who owns a file or when it was last modified.
kk: Тор көрінісін пайдаланған кезде әр таңбашаның астындағы тақырыптамада файлдар мен бумалар туралы қосымша ақпаратты көрсетуді таңдай аласыз. Бұл, мысалы, файлдың иесі кім екенін немесе оның соңғы рет қашан өзгертілгенін жиі көру қажет болғанда пайдалы.

note: (itstool) path: section/p
en: You can zoom in a folder by pressing the menu button in the sidebar of the window and selecting one of the buttons under <gui style="menuitem">Icon Size</gui>. As you zoom in, the file manager will display more and more information in captions. You can choose up to three things to show in captions. The first will be displayed at most zoom levels. The last will only be shown at very large sizes.
kk: Терезенің бүйірлік панеліндегі мәзір батырмасын басып және <gui style="menuitem">Таңбаша өлшемі</gui> астындағы батырмалардың бірін таңдау арқылы буманы масштабтауға болады. Масштабты үлкейткен сайын, файл менеджері тақырыптамаларда көбірек ақпарат көрсетеді. Тақырыптамаларда көрсету үшін үш нәрсеге дейін таңдай аласыз. Біріншісі масштабтау деңгейлерінің көбінде көрсетіледі. Соңғысы тек өте үлкен өлшемдерде көрсетіледі.

note: (itstool) path: section/p
en: The information you can show in icon captions is the same as the columns you can use in list view. See <link xref="nautilus-list"/> for more information.
kk: Таңбаша тақырыптамаларында көрсетуге болатын ақпарат тізім көрінісінде қолдануға болатын бағандармен бірдей. Қосымша ақпаратты <link xref="nautilus-list"/> бөлімінен қараңыз.

note: (itstool) path: section/title
en: List View
kk: Тізім көрінісі

note: (itstool) path: section/p
en: When viewing files as a list, you can display <gui>Expandable Folders in List View</gui>. This shows expanders on each directory in the file list, so that the contents of several folders can be shown at once. This is useful if the folder structure is relevant, such as if your music files are organized with a folder per artist, and a subfolder per album.
kk: Файлдарды тізім ретінде қараған кезде <gui>Тізім көрінісіндегі жайылатын бумалар</gui> мүмкіндігін көрсетуге болады. Бұл файлдар тізіміндегі әрбір бумада жайғыштарды көрсетеді, осылайша бірден бірнеше буманың мазмұнын көруге болады. Егер бума құрылымы маңызды болса, мысалы, музыкалық файлдарыңыз әр орындаушыға бір бумадан және әр альбомға бір ішкі бумадан ұйымдастырылған болса, бұл өте пайдалы.

note: (itstool) path: info/desc
en: View basic file information, set permissions, and choose default applications.
kk: Файл туралы негізгі ақпаратты қарау, рұқсаттарды орнату және әдепкі қолданбаларды таңдау.

note: (itstool) path: page/title
en: File properties
kk: Файл қасиеттері

note: (itstool) path: page/p
en: To view information about a file or folder, right-click it and select <gui>Properties</gui>. You can also select the file and press <keyseq><key>Alt</key><key>Enter</key></keyseq>.
kk: Файл немесе бума туралы ақпаратты қарау үшін оны оң жақ батырмамен шертіп, <gui>Қасиеттері</gui> опциясын таңдаңыз. Сондай-ақ, файлды таңдап, <keyseq><key>Alt</key><key>Enter</key></keyseq> пернелерін басуға болады.

note: (itstool) path: page/p
en: The file properties window shows you information like the type of file, the size of the file, and when you last modified it. If you need this information often, you can have it displayed in <link xref="nautilus-list">list view columns</link> or <link xref="nautilus-display#icon-captions">icon captions</link>.
kk: Файл қасиеттері терезесінде файл түрі, файл өлшемі және оның соңғы рет қашан өзгертілгені сияқты ақпарат көрсетіледі. Егер сізге бұл ақпарат жиі қажет болса, оны <link xref="nautilus-list">тізім көрінісінің бағандарында</link> немесе <link xref="nautilus-display#icon-captions">таңбаша тақырыптамаларында</link> көрсетуге болады.

note: (itstool) path: page/p
en: For certain types of files, such as images and videos, there will be an extra <gui>Properties</gui> entry that provides information like the dimensions, duration, and codec.
kk: Суреттер мен видеолар сияқты файлдардың кейбір түрлері үшін өлшемдері, ұзақтығы және кодек сияқты ақпаратты беретін қосымша <gui>Қасиеттері</gui> жазбасы болады.

note: (itstool) path: page/p
en: For the <gui>Permissions</gui> entry see <link xref="nautilus-file-properties-permissions"/>.
kk: <gui>Рұқсаттар</gui> жазбасы үшін <link xref="nautilus-file-properties-permissions"/> бөлімін қараңыз.

note: (itstool) path: section/title
en: Basic properties
kk: Негізгі қасиеттері

note: (itstool) path: item/title
en: <gui>Name</gui>
kk: <gui>Аты</gui>

note: (itstool) path: item/p
en: The name of the file or folder.
kk: Файлдың немесе буманың аты.

note: (itstool) path: note/p
en: To rename a file, see <link xref="files-rename"/>.
kk: Файлдың атын өзгерту үшін <link xref="files-rename"/> бөлімін қараңыз.

note: (itstool) path: item/title
en: <gui>Type</gui>
kk: <gui>Түрі</gui>

note: (itstool) path: item/p
en: This helps you identify the type of the file, such as PDF document, OpenDocument Text, or JPEG image. The file type determines which applications can open the file, among other things. For example, you can’t open a picture with a music player. See <link xref="files-open"/> for more information on this.
kk: Бұл PDF құжаты, OpenDocument мәтіні немесе JPEG суреті сияқты файл түрін анықтауға көмектеседі. Файл түрі басқа нәрселермен қатар оны қай қолданбалар аша алатынын анықтайды. Мысалы, суретті музыка ойнатқышымен аша алмайсыз. Бұл туралы қосымша ақпаратты <link xref="files-open"/> бөлімін қараңыз.

note: (itstool) path: note/p
en: To change the default application to open a file type, see <link xref="files-open#default"/>.
kk: Файл түрін ашу үшін әдепкі қолданбаны өзгерту үшін <link xref="files-open#default"/> бөлімін қараңыз.

note: (itstool) path: item/title
en: Contents
kk: Құрамы

note: (itstool) path: item/p
en: This field is displayed if you are looking at the properties of a folder rather than a file. It helps you see the number of items in the folder. If the folder includes other folders, each inner folder is counted as one item, even if it contains further items. Each file is also counted as one item. If the folder is empty, the contents will display <gui>nothing</gui>.
kk: Егер сіз файлдың орнына буманың қасиеттерін қарап жатсаңыз, бұл өріс көрсетіледі. Ол бумадағы элементтер санын көруге көмектедесі. Егер буманың ішінде басқа бумалар болса, әрбір ішкі бума, тіпті оның ішінде басқа элементтер болса да, бір элемент ретінде есептеледі. Әрбір файл да бір элемент ретінде есептеледі. Егер бума бос болса, құрамында <gui>ештеңе</gui> деп көрсетіледі.

note: (itstool) path: item/p
en: This field is displayed if you are looking at a file (not a folder). The size of a file tells you how much disk space it takes up. This is also an indicator of how long it will take to download a file or send it in an email (big files take longer to send/receive).
kk: Егер сіз файлды (бума емес) қарап жатсаңыз, бұл өріс көрсетіледі. Файл өлшемі оның дискіден қанша орын алатынын білдіреді. Бұл сондай-ақ файлды жүктеп алуға немесе оны электрондық поштамен жіберуге қанша уақыт кететінінің көрсеткіші (үлкен файлдарды жіберу/алу ұзағырақ уақыт алады).

note: (itstool) path: item/p
en: Sizes may be given in bytes, KB, MB, or GB; in the case of the last three, the size in bytes will also be given in parentheses. Technically, 1 KB is 1024 bytes, 1 MB is 1024 KB and so on.
kk: Өлшемдер байт, КБ, МБ немесе ГБ түрінде берілуі мүмкін; соңғы үшеуі болған жағдайда, жақша ішінде байтпен өлшемі де беріледі. Техникалық тұрғыдан 1 КБ — 1024 байт, 1 МБ — 1024 КБ және т.б.

note: (itstool) path: item/title
en: Free Space
kk: Бос орын

note: (itstool) path: item/p
en: This is only displayed for folders. It gives the amount of disk space which is available on the disk that the folder is on. This is useful for checking if the hard disk is full.
kk: Бұл тек бумалар үшін көрсетіледі. Ол бума орналасқан дискідегі бос орын көлемін көрсетеді. Бұл қатты дискінің толып қалғанын тексеру үшін пайдалы.

note: (itstool) path: item/title
en: Parent Folder
kk: Негізгі бума

note: (itstool) path: item/p
en: The location of each file on your computer is given by its <em>absolute path</em>. This is a unique “address” of the file on your computer, made up of a list of the folders that you would need to go into to find the file. For example, if Jim had a file called <file>Resume.pdf</file> in his Home folder, its parent folder would be <file>/home/jim</file> and its location would be <file>/home/jim/Resume.pdf</file>.
kk: Компьютеріңіздегі әрбір файлдың орны оның <em>абсолюттік жолы</em> арқылы беріледі. Бұл файлды табу үшін кіру керек бумалар тізімінен тұратын компьютердегі файлдың бірегей «адресі». Мысалы, Джимнің негізгі бумасында <file>Resume.pdf</file> деп аталатын файлы болса, оның негізгі бумасы <file>/home/jim</file>, ал орналасқан жері <file>/home/jim/Resume.pdf</file> болады.

note: (itstool) path: item/title (itstool) path: title/gui
en: Accessed
kk: Қол жеткізілді

note: (itstool) path: item/p
en: The date and time when the file was last opened.
kk: Файл соңғы рет ашылған күн мен уақыт.

note: (itstool) path: item/title (itstool) path: title/gui
en: Modified
kk: Өзгертілді

note: (itstool) path: item/p
en: The date and time when the file was last changed and saved.
kk: Файл соңғы рет өзгертілген және сақталған күн мен уақыт.

note: (itstool) path: item/title (itstool) path: title/gui
en: Created
kk: Жасалды

note: (itstool) path: item/p
en: The date and time when the file was created.
kk: Файл жасалған күн мен уақыт.

note: (itstool) path: info/desc
en: Control who can view and edit your files and folders.
kk: Файлдарыңыз бен бумаларыңызды кім көре алатынын және түзете алатынын басқару.

note: (itstool) path: page/title
en: Set file permissions
kk: Файл рұқсаттарын орнату

note: (itstool) path: page/p
en: You can use file permissions to control who can view and edit files that you own. To view and set the permissions for a file, right click it and select <gui>Properties</gui>, then select <gui>Permissions</gui>.
kk: Өзіңізге тиесілі файлдарды кім көре алатынын және түзете алатынын басқару үшін файл рұқсаттарын пайдалануға болады. Файл рұқсаттарын қарау және орнату үшін оны оң жақ батырмамен шертіп, <gui>Қсиеттері</gui> опциясын, содан кейін <gui>Рұқсаттар</gui> бетін таңдаңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: See <link xref="#files"/> and <link xref="#folders"/> below for details on the types of permissions you can set.
kk: Орнатуға болатын рұқсат түрлері туралы мәліметтерді төмендегі <link xref="#files"/> және <link xref="#folders"/> бөлімдерінен қараңыз.

note: (itstool) path: section/p
en: You can set the permissions for the file owner, the group owner, and all other users of the system. For your files, you are the owner, and you can give yourself read-only or read-and-write permission. Set a file to read-only if you don’t want to accidentally change it.
kk: Файл иесі, топ иесі және жүйенің барлық басқа пайдаланушылары үшін рұқсаттарды орнатуға болады. Файлдарыңыз үшін сіз иесі болып табыласыз және өзіңізге тек оқу немесе оқу мен жазу рұқсатын бере аласыз. Файлды кездейсоқ өзгерткіңіз келмесе, оны тек оқу үшін орнатыңыз.

note: (itstool) path: section/p
en: Every user on your computer belongs to a group. On home computers, it is common for each user to have their own group, and group permissions are not often used. In corporate environments, groups are sometimes used for departments or projects. As well as having an owner, each file belongs to a group. You can set the file’s group and control the permissions for all users in that group. You can only set the file’s group to a group you belong to.
kk: Компьютеріңіздегі әрбір пайдаланушы бір топқа жатады. Үй компьютерлерінде әрбір пайдаланушының жеке тобы болуы жиі кездеседі және топтық рұқсаттар жиі қолданылмайды. Корпоративтік ортада топтар кейде бөлімдер немесе жобалар үшін пайдаланылады. Иесі болумен қатар, әрбір файл белгілі бір топқа жатады. Файл тобын орнатуға және сол топтағы барлық пайдаланушылар үшін рұқсаттарды басқаруға болады. Файл тобын тек өзіңіз жататын топқа ғана орната аласыз.

note: (itstool) path: section/p
en: You can also set the permissions for users other than the owner and those in the file’s group.
kk: Сондай-ақ иесінен және файл тобындағылардан басқа пайдаланушылар үшін рұқсаттарды орнатуға болады.

note: (itstool) path: section/p
en: If the file is a program, such as a script, you must switch on the <gui>Executable as Program</gui> switch to run it. Even with this option selected, the file manager will still open the file in an application. See <link xref="nautilus-behavior#executable"/> for more information.
kk: Егер файл скрипт сияқты бағдарлама болса, оны орындау үшін <gui>Бағдарлама ретінде орындалатын</gui> ауыстырып-қосқышын қосу керек. Осы опция таңдалған болса да, файл менеджері файлды қолданбада ашады. Қосымша ақпаратты <link xref="nautilus-behavior#executable"/> бөлімінен қараңыз.

note: (itstool) path: section/title
en: Folders
kk: Бумалар

note: (itstool) path: section/p
en: You can set permissions on folders for the owner, group, and other users. See the details of file permissions above for an explanation of owners, groups, and other users.
kk: Иесі, тобы және басқа пайдаланушылар үшін бумаларға рұқсаттар орнатуға болады. Иелері, топтары және басқа пайдаланушылар туралы түсініктеме алу үшін жоғарыдағы файл рұқсаттарының мәліметтерін қараңыз.

note: (itstool) path: section/p
en: The permissions you can set for a folder are different from those you can set for a file.
kk: Бума үшін орнатуға болатын рұқсаттар файл үшін орнатуға болатын рұқсаттардан ерекшеленеді.

[ctx: permission]
note: (itstool) path: title/gui
en: None
kk: Ешнәрсе

note: (itstool) path: item/p
en: The user will not even be able to see what files are in the folder.
kk: Пайдаланушы бумада қандай файлдар бар екенін де көре алмайды.

note: (itstool) path: title/gui
en: List files only
kk: Тек файлдарды тізімдеу

note: (itstool) path: item/p
en: The user will be able to see what files are in the folder, but will not be able to open, create, or delete files.
kk: Пайдаланушы бумада қандай файлдар бар екенін көре алады, бірақ файлдарды аша, жасай немесе өшіре алмайды.

note: (itstool) path: title/gui
en: Access files
kk: Файлдарға қол жеткізу

note: (itstool) path: item/p
en: The user will be able to open files in the folder (provided they have permission to do so on the particular file), but will not be able to create new files or delete files.
kk: Пайдаланушы бумадағы файлдарды аша алады (егер оған нақты файл үшін рұқсаты болса), бірақ жаңа файлдарды жасай немесе файлдарды өшіре алмайды.

note: (itstool) path: title/gui
en: Create and delete files
kk: Файлдарды жасау және өшіру

note: (itstool) path: item/p
en: The user will have full access to the folder, including opening, creating, and deleting files.
kk: Пайдаланушы бумаға толық қол жеткізе алады, соның ішінде файлдарды ашу, жасау және өшіру.

note: (itstool) path: section/p
en: You can also quickly set the file permissions for all the files in the folder by clicking <gui>Change Permissions for Enclosed Files…</gui>. Use the drop-down lists to adjust the permissions of contained files or folders, and click <gui>Change</gui>. Permissions are applied to files and folders in subfolders as well, to any depth.
kk: Сондай-ақ, <gui>Ішіндегі файлдар үшін рұқсаттарды өзгерту…</gui> батырмасын шерту арқылы бумадағы барлық файлдар үшін файл рұқсаттарын жылдам орнатуға болады. Ішіндегі файлдардың немесе бумалардың рұқсаттарын реттеу үшін ашылмалы тізімдерді пайдаланыңыз және <gui>Өзгерту</gui> батырмасын шертіңіз. Рұқсаттар ішкі бумалардағы файлдар мен бумаларға да кез келген тереңдікте қолданылады.

note: (itstool) path: info/desc
en: Control what information is displayed in columns in list view.
kk: Тізім көрінісіндегі бағандарда қандай ақпарат көрсетілетінін басқарыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Files list columns preferences
kk: Файлдар тізімі бағандарының қалаулары

note: (itstool) path: page/p
en: There are several columns of information that you can display in the <gui>Files</gui> list view.
kk: <gui>Файлдар</gui> тізім көрінісінде көрсетуге болатын бірнеше ақпарат бағандары бар.

note: (itstool) path: page/p
en: Click the view options button in the toolbar, pick <gui>Visible Columns…</gui> and select the columns that you want to be visible. You will then be able to sort by those columns.
kk: Саймандық панельдегі көрініс опциялары батырмасын шертіңіз, <gui>Көрінетін бағандар…</gui> таңдаңыз және көрінетін болсын деген бағандарды таңдаңыз. Содан кейін сол бағандар бойынша сұрыптауға болады.

note: (itstool) path: title/gui (itstool) path: td/p
en: Name
kk: Аты

note: (itstool) path: item/p
en: The name of folders and files.
kk: Бумалар мен файлдардың аты.

note: (itstool) path: note/p
en: The <gui>Name</gui> column cannot be hidden.
kk: <gui>Аты</gui> бағанын жасыру мүмкін емес.

note: (itstool) path: item/p
en: The size of a folder is given as the number of items contained in the folder. The size of a file is given as bytes, KB, or MB.
kk: Буманың өлшемі бумадағы элементтер саны ретінде беріледі. Файлдың өлшемі байт, КБ немесе МБ ретінде беріледі.

note: (itstool) path: item/p
en: Displayed as folder, or file type such as PDF document, JPEG image, MP3 audio, and more.
kk: Бума немесе PDF құжаты, JPEG суреті, MP3 аудио және т.б. сияқты файл түрі ретінде көрсетіледі.

note: (itstool) path: title/gui
en: Owner
kk: Иесі

note: (itstool) path: item/p
en: The name of the user the folder or file is owned by.
kk: Бума немесе файл иесі болып табылатын пайдаланушының аты.

note: (itstool) path: title/gui
en: Group
kk: Топ

note: (itstool) path: item/p
en: The group the file is owned by. Each user is normally in their own group, but it is possible to have many users in one group. For example, a department may have their own group in a work environment.
kk: Файл иесі болып табылатын топ. Әдетте әрбір пайдаланушы өз тобында болады, бірақ бір топта көптеген пайдаланушылар болуы мүмкін. Мысалы, бөлімнің жұмыс ортасында өз тобы болуы мүмкін.

note: (itstool) path: title/gui
en: Permissions
kk: Рұқсаттар

note: (itstool) path: item/p
en: Displays the file access permissions. For example, <gui>drwxrw-r--</gui>
kk: Файлға қол жеткізу рұқсаттарын көрсетеді. Мысалы, <gui>drwxrw-r--</gui>

note: (itstool) path: item/p
en: The first character is the file type. <gui>-</gui> means regular file and <gui>d</gui> means directory (folder). In rare cases, other characters can also be shown.
kk: Бірінші таңба — файл түрі. <gui>-</gui> кәдімгі файлды, ал <gui>d</gui> директорияны (буманы) білдіреді. Сирек жағдайларда басқа таңбалар да көрсетілуі мүмкін.

note: (itstool) path: item/p
en: The next three characters <gui>rwx</gui> specify permissions for the user who owns the file.
kk: Келесі үш <gui>rwx</gui> таңбасы файл иесі болып табылатын пайдаланушы үшін рұқсаттарды анықтайды.

note: (itstool) path: item/p
en: The next three <gui>rw-</gui> specify permissions for all members of the group that owns the file.
kk: Келесі үш <gui>rw-</gui> файл иесі болып табылатын топтың барлық мүшелері үшін рұқсаттарды анықтайды.

note: (itstool) path: item/p
en: The last three characters in the column <gui>r--</gui> specify permissions for all other users on the system.
kk: Бағандағы соңғы үш <gui>r--</gui> таңбасы жүйедегі барлық басқа пайдаланушылар үшін рұқсаттарды анықтайды.

note: (itstool) path: item/p
en: Each permission has the following meanings:
kk: Әрбір рұқсаттың келесі мағыналары бар:

note: (itstool) path: item/p
en: <gui>r</gui>: readable, meaning that you can open the file or folder
kk: <gui>r</gui>: оқуға болады, яғни файлды немесе буманы аша аласыз

note: (itstool) path: item/p
en: <gui>w</gui>: writable, meaning that you can save changes to it
kk: <gui>w</gui>: жазуға болады, яғни оған өзгерістерді сақтай аласыз

note: (itstool) path: item/p
en: <gui>x</gui>: executable, meaning that you can run it if it is a program or script file, or you can access subfolders and files if it is a folder
kk: <gui>x</gui>: орындалатын, яғни бұл бағдарлама немесе скрипт файлы болса, оны іске қоса аласыз, немесе бұл бума болса, ішкі бумалар мен файлдарға қол жеткізе аласыз

note: (itstool) path: item/p
en: <gui>-</gui>: permission not set
kk: <gui>-</gui>: рұқсат орнатылмаған

note: (itstool) path: title/gui
en: Location
kk: Орналасуы

note: (itstool) path: item/p
en: The path to the location of the file.
kk: Файлдың орналасу жолы.

note: (itstool) path: item/p
en: Gives the date of the last time the file was modified.
kk: Файл соңғы рет өзгертілген күнді береді.

note: (itstool) path: title/gui
en: Modified — Time
kk: Өзгертілген — Уақыт

note: (itstool) path: item/p
en: Gives the date and time of the last time the file was modified.
kk: Файл соңғы рет өзгертілген күн мен уақытты береді.

note: (itstool) path: item/p
en: Gives the date or time of the last time the file was accessed.
kk: Файлға соңғы рет қол жеткізілген күн немесе уақытты береді.

note: (itstool) path: title/gui
en: Recency
kk: Жуырдағылар

note: (itstool) path: item/p
en: Gives the date or time of the last time the file was accessed by the user.
kk: Пайдаланушы файлға соңғы рет қол жеткізген күн немесе уақытты береді.

note: (itstool) path: title/gui
en: Detailed Type
kk: Егжей-тегжейлі түрі

note: (itstool) path: item/p
en: Displays the MIME type of the item.
kk: Элементтің MIME түрін көрсетеді.

note: (itstool) path: item/p
en: Gives the date and time when the file was created.
kk: Файл жасалған күн мен уақытты береді.

[ctx: link:trail]
note: (itstool) path: info/title
en: Preferences
kk: Қалаулар

note: (itstool) path: info/desc
en: View and set preferences for the file browser.
kk: Файл браузері үшін қалауларды қарау және орнату.

note: (itstool) path: page/title
en: File manager preferences
kk: Файл менеджерінің қалаулары

note: (itstool) path: info/desc
en: Control when thumbnails are used for files.
kk: Файлдар үшін кіші көріністердің қашан пайдаланылатынын басқарыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: File manager preview preferences
kk: Файл менеджерінің алдын ала қарау қалаулары

note: (itstool) path: page/p
en: The file manager creates thumbnails to preview image, video, and text files. Thumbnail previews can be slow for large files or over networks, so you can control when previews are made. Click the menu button in the top-right of the window, select <gui>Preferences</gui>, then go to the <gui>Performance</gui> section.
kk: Файл менеджері сурет, видео және мәтіндік файлдарды алдын ала қарау үшін кіші көріністерді жасайды. Кіші көріністерді алдын ала қарау үлкен файлдар немесе желілер арқылы баяу болуы мүмкін, сондықтан алдын ала қараудың қашан жасалатынын басқаруға болады. Терезенің жоғарғы оң жақ бұрышындағы мәзір батырмасын шертіңіз, <gui>Қалаулар</gui> таңдаңыз, содан кейін <gui>Өнімділік</gui> бөліміне өтіңіз.

note: (itstool) path: item/title
en: <gui>Show Thumbnails</gui>
kk: <gui>Кіші көріністерді көрсету</gui>

note: (itstool) path: item/p
en: By default, all previews are done for <gui>On this computer only</gui>, those on your computer or connected external drives. You can set this feature to <gui>All files</gui> or <gui>Never</gui>. The file manager can <link xref="nautilus-connect">browse files on other computers</link> over a local area network or the internet. If you often browse files over a local area network, and the network has high bandwidth, you may want to set the preview option to <gui>All files</gui>.
kk: Әдепкі бойынша, барлық алдын ала қараулар тек <gui>Тек осы компьютерде</gui>, яғни компьютеріңіздегі немесе қосылған сыртқы дискілердегі файлдар үшін орындалады. Бұл мүмкіндікті <gui>Барлық файлдар</gui> немесе <gui>Ешқашан</gui> деп орнатуға болады. Файл менеджері жергілікті желі немесе интернет арқылы <link xref="nautilus-connect">басқа компьютерлердегі файлдарды шола</link> алады. Егер сіз файлдарды жергілікті желі арқылы жиі шолатын болсаңыз және желінің өткізу қабілеті жоғары болса, алдын ала қарау опциясын <gui>Барлық файлдар</gui> деп орнатқыңыз келуі мүмкін.

note: (itstool) path: item/title
en: <gui>Count Number of Files in Folders</gui>
kk: <gui>Бумалардағы файлдар санын санау</gui>

note: (itstool) path: item/p
en: If you show file sizes in <link xref="nautilus-list">list view columns</link> or <link xref="nautilus-display#icon-captions">icon captions</link>, folders will be shown with a count of how many files and folders they contain. Counting items in a folder can be slow, especially for very large folders, or over a network.
kk: Егер файл өлшемдерін <link xref="nautilus-list">тізім көрінісі бағандарында</link> немесе <link xref="nautilus-display#icon-captions">таңбаша сипаттамаларында</link> көрсетсеңіз, бумалар олардың құрамындағы файлдар мен бумалардың санымен көрсетіледі. Бумадағы элементтерді санау, әсіресе өте үлкен бумалар үшін немесе желі арқылы баяу болуы мүмкін.

note: (itstool) path: item/p
en: You can turn this feature on or off, or turn it on only for files on your computer and local external drives.
kk: Бұл мүмкіндікті іске қосуға немесе сөндіруге болады, немесе оны тек компьютеріңіздегі және жергілікті сыртқы дискілердегі файлдар үшін іске қосуға болады.

note: (itstool) path: info/desc
en: Specify the default sort order for files and folders.
kk: Файлдар мен бумалар үшін әдепкі сұрыптау ретін анықтаңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Views preferences in <app>Files</app>
kk: <app>Файлдар</app> қолданбасындағы көрініс қалаулары

note: (itstool) path: page/p
en: You can change how files and folders are grouped and sorted by default. Press the menu button in the sidebar of the window and select <gui style="menuitem">Preferences</gui>.
kk: Файлдар мен бумалардың әдепкі бойынша қалай топталатынын және сұрыпталатынын өзгертуге болады. Терезенің бүйірлік панеліндегі мәзір батырмасын басыңыз және <gui style="menuitem">Қалаулар</gui> таңдаңыз.

note: (itstool) path: title/gui
en: Sort Folders Before Files
kk: Бумаларды файлдардың алдына сұрыптау

note: (itstool) path: item/p
en: By default, the file manager does not show all folders before files. To see all folders listed before files, enable this option.
kk: Әдепкі бойынша файл менеджері барлық бумаларды файлдардың алдында көрсетпейді. Барлық бумалар файлдардың алдында тізімделуі үшін осы опцияны іске қосыңыз.

note: (itstool) path: note/p
en: To change how files are sorted in folders, see <link xref="files-sort"/>.
kk: Бумалардағы файлдарның сұрыпталу жолын өзгерту үшін <link xref="files-sort"/> қараңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: There are few Linux viruses, so you probably don’t need anti-virus software.
kk: Linux вирустары аз, сондықтан сізге антивирустық бағдарламалық қамтама қажет болмауы мүмкін.

note: (itstool) path: page/title
en: Do I need anti-virus software?
kk: Маған антивирустық бағдарламалық қамтама қажет пе?

note: (itstool) path: page/p
en: If you are used to Windows or Mac OS, you are probably also used to having anti-virus software running all of the time. Anti-virus software runs in the background, constantly checking for computer viruses that might find their way onto your computer and cause problems.
kk: Егер сіз Windows немесе Mac OS жүйелеріне үйренген болсаңыз, сіз әрдайым жұмыс істеп тұратын антивирустық бағдарламалық қамтамаға үйренген боларсыз. Антивирустық бағдарламалық қамтама фонда жұмыс істейді, компьютеріңізге кіріп, мәселелер тудыруы мүмкін компьютерлік вирустарды үнемі тексереді.

note: (itstool) path: page/p
en: Anti-virus software does exist for Linux, but you probably don’t need to use it. Viruses that affect Linux are still very rare. Some argue that this is because Linux is not as widely used as other operating systems, so no one writes viruses for it. Others argue that Linux is intrinsically more secure, and security problems that viruses could make use of are fixed very quickly.
kk: Linux үшін антивирустық бағдарламалық қамтама бар, бірақ оны пайдаланудың қажеті жоқ шығар. Linux-қа әсер ететін вирустар әлі де өте сирек кездеседі. Кейбіреулер бұны Linux басқа операциялық жүйелер сияқты кеңінен қолданылмайтындығымен түсіндіреді, сондықтан оған ешкім вирус жазбайды. Басқалары Linux-тың табиғатынан қауіпсіз екенін және вирустар пайдалануы мүмкін қауіпсіздік мәселелері өте жылдам түзетілетінін айтады.

note: (itstool) path: page/p
en: Whatever the reason, Linux viruses are so rare that you don’t really need to worry about them at the moment.
kk: Қандай себеп болмасын, Linux вирустары сондай сирек кездеседі, қазіргі уақытта олар туралы алаңдаудың қажеті жоқ.

note: (itstool) path: page/p
en: If you want to be extra-safe, or if you want to check for viruses in files that you are passing between yourself and people using Windows and Mac OS, you can still install anti-virus software. Check in the software installer or search online; a number of applications are available.
kk: Егер сіз қосымша қауіпсіздікті қаласаңыз немесе Windows пен Mac OS пайдаланушыларымен алмасатын файлдарыңызда вирустар бар-жоғын тексергіңіз келсе, антивирустық бағдарламалық қамтаманы бәрібір орнатуыңызға болады. Бағдарламалық қамтаманы орнатушыдан қараңыз немесе желіден іздеңіз; бірнеше қолданбалар қолжетімді.

note: (itstool) path: credit/name
en: The Ubuntu Documentation Team
kk: Ubuntu құжаттама тобы

note: (itstool) path: info/desc
en: Change your default web browser.
kk: Әдепкі веб-браузеріңізді өзгертіңіз.

note: (itstool) path: page/title
en: Web browsers
kk: Веб-браузерлер

note: (itstool) path: info/desc
en: Change the default web browser by going to <gui>Details</gui> in <gui>Settings</gui>.
kk: <gui>Баптаулар</gui> ішіндегі <gui>Егжей-тегжейлер</gui> бөліміне өту арқылы әдепкі веб-браузерді өзгертіңіз.

note: (itstool) path: page/title
en: Change which web browser opens websites by default
kk: Веб-сайттарды әдепкі бойынша ашатын веб-браузерді өзгерту

note: (itstool) path: page/p
en: When you click a link to a web page in any application, a web browser will automatically open up to that page. However, if you have more than one browser installed, the page may not open up in the browser you wanted it to open in. To fix this, change the default web browser:
kk: Кез келген қолданбада веб-бетке сілтемені шерткенде, веб-браузер автоматты түрде сол бетті ашады. Дегенмен, егер сізде бірнеше браузер орнатылған болса, бет сіз қалаған браузерде ашылмауы мүмкін. Бұны түзету үшін әдепкі веб-браузерді өзгертіңіз:

note: (itstool) path: item/p
en: Open the <gui xref="shell-introduction#activities">Activities</gui> overview and start typing <input>Apps</input>.
kk: <gui xref="shell-introduction#activities">Әрекеттер</gui> шолуын ашып, <input>Қолданбалар</input> деп тере бастаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Choose which web browser you would like to open links by changing the <gui>Web</gui> option.
kk: <gui>Веб</gui> опциясын өзгерту арқылы сілтемелерді ашатын веб-браузерді таңдаңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: When you open up a different web browser, it might tell you that it’s not the default browser any more. If this happens, click the <gui>Cancel</gui> button (or similar) so that it does not try to set itself as the default browser again.
kk: Басқа веб-браузерді ашқан кезде, ол сізге оның енді әдепкі браузер емес екенін айтуы мүмкін. Егер бұл орын алса, ол өзін қайтадан әдепкі браузер ретінде орнатуға тырыспас үшін <gui>Бас тарту</gui> батырмасын (немесе ұқсасын) шертіңіз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Change the default email client by going to <gui>Default Apps</gui> in <gui>Settings</gui>.
kk: <gui>Баптаулар</gui> ішіндегі <gui>Әдепкі қолданбалар</gui> бөліміне өту арқылы әдепкі электрондық пошта клиентін өзгертіңіз.

note: (itstool) path: page/title
en: Change which mail application is used to write emails
kk: Электрондық поштаны жазу үшін пайдаланылатын пошта қолданбасын өзгерту

note: (itstool) path: page/p
en: When you click a button or link to send a new email (for example, in your word processing application), your default mail application will open up with a blank message, ready for you to write. However, if you have more than one mail application installed, the wrong mail application might open up. You can fix this by changing which one is the default email application:
kk: Жаңа электрондық поштаны жіберу үшін батырманы немесе сілтемені шерткенде (мысалы, мәтінді өңдеу қолданбасында), әдепкі пошта қолданбасы жазуға дайын бос хабарламамен ашылады. Дегенмен, егер сізде бірнеше пошта қолданбасы орнатылған болса, қате пошта қолданбасы ашылуы мүмкін. Бұны әдепкі электрондық пошта қолданбасын өзгерту арқылы түзетуге болады:

note: (itstool) path: item/p
en: Open the <gui xref="shell-introduction#activities">Activities</gui> overview and start typing <gui>Apps</gui>.
kk: <gui xref="shell-introduction#activities">Әрекеттер</gui> шолуын ашып, <gui>Қолданбалар</gui> деп тере бастаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Select <gui>Default Apps</gui>.
kk: <gui>Әдепкі қолданбалар</gui> таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Choose which email client you would like to be used by default by changing the <gui>Mail</gui> option.
kk: <gui>Пошта</gui> опциясын өзгерту арқылы әдепкі бойынша пайдаланылатын электрондық пошта клиентін таңдаңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Viruses are unlikely to infect your computer, but could infect the computers of people you email.
kk: Вирустар сіздің компьютеріңізге жұғуы екіталай, бірақ сіз хат жіберетін адамдардың компьютерлеріне жұғуы мүмкін.

note: (itstool) path: page/title
en: Do I need to scan my emails for viruses?
kk: Электрондық пошталарымды вирустарға тексеруім керек пе?

note: (itstool) path: page/p
en: Viruses are programs that cause problems if they manage to find their way onto your computer. A common way of them getting onto your computer is through email messages.
kk: Вирустар — компьютеріңізге кіріп кетсе, мәселелер тудыратын бағдарламалар. Олардың компьютеріңізге түсуінің кең таралған жолы — электрондық пошта хабарламалары арқылы.

note: (itstool) path: page/p
en: Viruses that can affect computers running Linux are quite rare, so you are <link xref="net-antivirus">unlikely to get a virus through email or otherwise</link>. If you receive an email with a virus hidden in it, it will probably have no effect on your computer. As such, you probably don’t need to scan your email for viruses.
kk: Linux жүйесінде жұмыс істейтін компьютерлерге әсер ететін вирустар өте сирек кездеседі, сондықтан сізге <link xref="net-antivirus">электрондық пошта немесе басқа жолмен вирус жұғуы екіталай</link>. Егер сіз ішінде жасырын вирусы бар хат алсаңыз, ол компьютеріңізге ешқандай әсер етпеуі мүмкін. Сондықтан, электрондық поштаңызды вирустарға тексерудің қажеті жоқ шығар.

note: (itstool) path: page/p
en: You may, however, wish to scan your email for viruses in case you happen to forward a virus from one person to another. For example, if one of your friends has a Windows computer with a virus and sends you a virus-infected email, and you then forward that email to another friend with a Windows computer, then the second friend might get the virus too. You could install an anti-virus application to scan your emails to prevent this, but it’s unlikely to happen and most people using Windows and Mac OS have anti-virus software of their own anyway.
kk: Дегенмен, вирусты бір адамнан екіншісіне байқаусызда жіберіп алмас үшін электрондық поштаңызды вирустарға тексергіңіз келуі мүмкін. Мысалы, егер досыңыздың бірінде вирусы бар Windows компьютері болса және ол сізге вирус жұққан хат жіберсе, ал сіз сол хатты Windows компьютері бар басқа досыңызға жіберсеңіз, онда екінші досқа да вирус жұғуы мүмкін. Бұны болдырмау үшін электрондық поштаңызды тексеретін антивирустық қолданба орнатуыңызға болады, бірақ бұл екіталай және Windows пен Mac OS пайдаланатын адамдардың көбінде бәрібір өздерінің антивирустық бағдарламалық қамтамасы бар.

note: (itstool) path: credit/name
en: The GNOME Documentation Project
kk: GNOME құжаттама жобасы

[ctx: link:trail]
note: (itstool) path: info/title
en: Email
kk: Электрондық пошта

note: (itstool) path: info/desc
en: Set your default app and stay safe with email.
kk: Әдепкі қолданбаңызды орнатыңыз және электрондық поштамен қауіпсіздікте болыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Email &amp; email software
kk: Электрондық пошта және пошталық бағдарламалық қамтама

note: (itstool) path: info/desc
en: Knowing your IP address can help you troubleshoot network problems.
kk: IP адресіңізді білу желілік мәселелерді шешуге көмектеседі.

note: (itstool) path: page/title
en: Find your IP address
kk: IP адресіңізді табу

note: (itstool) path: page/p
en: Knowing your IP address can help you troubleshoot problems with your internet connection. You may be surprised to learn that you have <em>two</em> IP addresses: an IP address for your computer on the internal network and an IP address for your computer on the internet.
kk: IP адресіңізді білу интернет қосылымындағы мәселелерді шешуге көмектеседі. Сізде <em>екі</em> IP адресі бар екенін білгенде таң қалуыңыз мүмкін: ішкі желідегі компьютеріңіздің IP адресі және интернеттегі компьютеріңіздің IP адресі.

note: (itstool) path: section/title
en: Find your wired connection’s internal (network) IP address
kk: Сымды қосылымыңыздың ішкі (желілік) IP адресін табу

note: (itstool) path: item/p
en: Click on <gui>Network</gui> in the sidebar to open the panel.
kk: Панельді ашу үшін бүйірлік панельдегі <gui>Желі</gui> элементін шертіңіз.

note: (itstool) path: note/p TRANSLATORS: See NetworkManager for 'PCI', 'USB' and 'Ethernet'
en: If more than one type of wired connected is available, you might see names like <gui>PCI Ethernet</gui> or <gui>USB Ethernet</gui> instead of <gui>Wired</gui>.
kk: Егер сымды қосылымның бірнеше түрі қолжетімді болса, <gui>Сымды</gui> орнына <gui>PCI Ethernet</gui> немесе <gui>USB Ethernet</gui> сияқты атауларды көруіңіз мүмкін.

note: (itstool) path: item/p
en: Click the <_:media-1/> button next to the active connection for the IP address and other details.
kk: IP адресін және басқа мәліметтерді көру үшін белсенді қосылымның жанындағы <_:media-1/> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: section/title
en: Find your wireless connection’s internal (network) IP address
kk: Сымсыз қосылымыңыздың ішкі (желілік) IP адресін табу

note: (itstool) path: item/p
en: Click on <gui>Wi-Fi</gui> in the sidebar to open the panel.
kk: Панельді ашу үшін бүйірлік панельдегі <gui>Wi-Fi</gui> элементін шертіңіз.

note: (itstool) path: section/title
en: Find your external (internet) IP address
kk: Сыртқы (интернет) IP адресіңізді табу

note: (itstool) path: item/p
en: Visit <link href="https://whatismyipaddress.com/">whatismyipaddress.com</link>.
kk: <link href="https://whatismyipaddress.com/">whatismyipaddress.com</link> сайтына өтіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: The site will display your external IP address for you.
kk: Сайт сіз үшін сыртқы IP адресіңізді көрсетеді.

note: (itstool) path: section/p
en: Depending on how your computer connects to the internet, the internal and external addresses may be the same.
kk: Компьютеріңіздің интернетке қалай қосылатынына байланысты, ішкі және сыртқы адрестер бірдей болуы мүмкін.

note: (itstool) path: info/desc
en: You can control which programs can access the network. This helps to keep your computer secure.
kk: Қай бағдарламалардың желіге қол жеткізе алатынын басқара аласыз. Бұл компьютеріңіздің қауіпсіздігін сақтауға көмектеседі.

note: (itstool) path: page/title
en: Enable or block firewall access
kk: Желілік экранның қол жеткізуін іске қосу немесе блоктау

note: (itstool) path: page/p
en: GNOME does not come with a firewall, so for support beyond this document check with your distribution’s support team or your organization’s IT department. Your computer should be equipped with a <em>firewall</em> that allows it to block programs from being accessed by other people on the internet or your network. This helps to keep your computer secure.
kk: GNOME құрамында желілік экран жоқ, сондықтан осы құжаттан тыс қолдау алу үшін дистрибутивтің қолдау көрсету тобына немесе ұйымыңыздың IT бөліміне хабарласыңыз. Компьютеріңізде басқа адамдардың интернет немесе желі арқылы бағдарламаларға қол жеткізуін блоктауға мүмкіндік беретін <em>желілік экран</em> болуы тиіс. Бұл компьютеріңіздің қауіпсіздігін сақтауға көмектеседі.

note: (itstool) path: page/p
en: Many applications can use your network connection. For instance, you can share files or let someone view your desktop remotely when connected to a network. Depending on how your computer is set up, you may need to adjust the firewall to allow these services to work as intended.
kk: Көптеген қолданбалар желілік қосылымды пайдалана алады. Мысалы, желіге қосылғанда файлдармен бөлісе аласыз немесе біреуге жұмыс үстеліңізді қашықтан қарауға рұқсат бере аласыз. Компьютеріңіздің қалай бапталғанына байланысты, бұл қызметтердің ойдағыдай жұмыс істеуі үшін желілік экранды реттеу қажет болуы мүмкін.

note: (itstool) path: page/p
en: Each program that provides network services uses a specific <em>network port</em>. To enable other computers on the network to access a service, you may need to “open” its assigned port on the firewall:
kk: Желілік қызметтерді ұсынатын әрбір бағдарлама арнайы <em>желілік портты</em> пайдаланады. Желідегі басқа компьютерлердің қызметке қол жеткізуін іске қосу үшін, желілік экранда оған тағайындалған портты «ашу» қажет болуы мүмкін:

note: (itstool) path: item/p
en: Go to <gui>Activities</gui> in the top left corner of the screen and start your firewall application. You may need to install a firewall manager yourself if you can’t find one (for example, GUFW).
kk: Экранның жоғарғы сол жақ бұрышындағы <gui>Activities</gui> бөліміне өтіп, желілік экран қолданбасын іске қосыңыз. Егер оны таба алмасаңыз, желілік экран менеджерін (мысалы, GUFW) өзіңіз орнатуыңыз қажет болуы мүмкін.

note: (itstool) path: item/p
en: Open or disable the port for your network service, depending on whether you want people to be able to access it or not. Which port you need to change will <link xref="net-firewall-ports">depend on the service</link>.
kk: Адамдардың оған қол жеткізе алуын қалайтыныңызға байланысты желілік қызмет портын ашыңыз немесе сөндіріңіз. Қай портты өзгерту керектігі <link xref="net-firewall-ports">қызметке байланысты болады</link>.

note: (itstool) path: item/p
en: Save or apply the changes, following any additional instructions given by the firewall tool.
kk: Желілік экран сайманы берген кез келген қосымша нұсқауларды орындай отырып, өзгерістерді сақтаңыз немесе іске асырыңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: You need to specify the right network port to enable/disable network access for a program with your firewall.
kk: Бағдарламаның желіге қол жеткізуін іске қосу/сөндіру үшін желілік экранда дұрыс желілік портты көрсетуіңіз керек.

note: (itstool) path: page/title
en: Commonly-used network ports
kk: Жиі қолданылатын желілік порттар

note: (itstool) path: page/p
en: This is a list of network ports commonly used by applications that provide network services, like file sharing or remote desktop viewing. You can change your system’s firewall to <link xref="net-firewall-on-off">block or allow access</link> to these applications. There are thousands of ports in use, so this table isn’t complete.
kk: Бұл файлдармен бөлісу немесе қашықтан жұмыс үстелін қарау сияқты желілік қызметтерді ұсынатын қолданбалар жиі қолданатын желілік порттар тізімі. Осы қолданбаларға <link xref="net-firewall-on-off">қол жеткізуді блоктау немесе рұқсат ету</link> үшін жүйенің желілік экранын өзгерте аласыз. Қолданыста мыңдаған порттар бар, сондықтан бұл кесте толық емес.

note: (itstool) path: td/p
en: Port
kk: Порт

note: (itstool) path: td/p
en: Description
kk: Сипаттамасы

note: (itstool) path: td/p
en: Allows systems to find each other, and describe which services they offer, without you having to specify the details manually.
kk: Жүйелерге мәліметтерді қолмен көрсетпей-ақ, бір-бірін табуға және ұсынатын қызметтерін сипаттауға мүмкіндік береді.

note: (itstool) path: td/p (itstool) path: page/title
en: Printing
kk: Басып шығару

note: (itstool) path: td/p
en: Allows you to send print jobs to a printer over the network.
kk: Желі арқылы принтерге басып шығару тапсырмаларын жіберуге мүмкіндік береді.

note: (itstool) path: td/p
en: Allows you to share your printer with other people over the network.
kk: Желі арқылы принтеріңізді басқа адамдармен бөлісуге мүмкіндік береді.

note: (itstool) path: td/p
en: Presence
kk: Қатысу

note: (itstool) path: td/p
en: Allows you to advertise your instant messaging status to other people on the network, such as “online” or “busy”.
kk: Желідегі басқа адамдарға «желіде» немесе «бос емес» сияқты лездік хабар алмасу күйіңізді көрсетуге мүмкіндік береді.

note: (itstool) path: td/p
en: Remote desktop
kk: Қашықтағы жұмыс үстелі

note: (itstool) path: td/p
en: Allows you to share your desktop so other people can view it or provide remote assistance.
kk: Басқа адамдар оны көре алуы немесе қашықтан көмек көрсете алуы үшін жұмыс үстеліңізбен бөлісуге мүмкіндік береді.

note: (itstool) path: td/p
en: Music sharing (DAAP)
kk: Музыканы бөлісу (DAAP)

note: (itstool) path: td/p
en: Allows you to share your music library with others on your network.
kk: Музыкалық кітапханаңызды желідегі басқалармен бөлісуге мүмкіндік береді.

note: (itstool) path: info/desc
en: Using a static IP address can make it easier to provide some network services from your computer.
kk: Статикалық IP адресті пайдалану компьютеріңізден кейбір желілік қызметтерді ұсынуды жеңілдетеді.

note: (itstool) path: page/title
en: Create a connection with a fixed IP address
kk: Бекітілген IP адресі бар қосылымды жасау

note: (itstool) path: page/p
en: Most networks will automatically assign an <link xref="net-what-is-ip-address">IP address</link> and other details to your computer when you connect to the network. These details can change periodically, but you might want to have a fixed IP address for the computer so you always know what its address is (for example, if it is a file server).
kk: Көптеген желілер сіз желіге қосылған кезде компьютеріңізге <link xref="net-what-is-ip-address">IP адресін</link> және басқа мәліметтерді автоматты түрде тағайындайды. Бұл мәліметтер мерзімді түрде өзгеріп отыруы мүмкін, бірақ оның адресін әрқашан біліп отыру үшін (мысалы, егер ол файлдық сервер болса) компьютер үшін бекітілген IP адрестің болғанын қалауыңыз мүмкін.

note: (itstool) path: steps/title
en: To give your computer a fixed (static) IP address:
kk: Компьютеріңізге бекітілген (статикалық) IP адресін беру үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Open the <gui xref="shell-introduction#activities">Activities</gui> overview and start typing <gui>Network</gui>.
kk: <gui xref="shell-introduction#activities">Activities</gui> шолуын ашып, <gui>Network</gui> деп тере бастаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click on <gui>Network</gui> to open the panel.
kk: Панельді ашу үшін <gui>Network</gui> үстіне шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Find the network connection that you want to have a fixed address. Click the <_:media-1/> button next to the network connection. For a <gui>Wi-Fi</gui> connection, the <_:media-2/> button will be located next to the active network.
kk: Бекітілген адресі болғанын қалайтын желілік қосылымды табыңыз. Желілік қосылымның жанындағы <_:media-1/> батырмасын шертіңіз. <gui>Wi-Fi</gui> қосылымы үшін <_:media-2/> батырмасы белсенді желінің жанында орналасады.

note: (itstool) path: item/p
en: Select the <gui>IPv4</gui> or <gui>IPv6</gui> tab and change the <gui>Method</gui> to <gui>Manual</gui>.
kk: <gui>IPv4</gui> немесе <gui>IPv6</gui> бетін таңдап, <gui>Method</gui> мәнін <gui>Manual</gui> күйіне өзгертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Type in the <gui xref="net-what-is-ip-address">IP Address</gui> and <gui>Gateway</gui>, as well as the appropriate <gui>Netmask</gui>.
kk: <gui xref="net-what-is-ip-address">IP Address</gui> және <gui>Gateway</gui>, сондай-ақ тиісті <gui>Netmask</gui> мәндерін теріңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: In the <gui>DNS</gui> section, switch the <gui>Automatic</gui> switch to off. Enter the IP address of a DNS server you want to use. Enter additional DNS server addresses using the <gui>+</gui> button.
kk: <gui>DNS</gui> бөлімінде <gui>Automatic</gui> ауыстырып-қосқышын сөндіру күйіне қойыңыз. Пайдаланғыңыз келетін DNS серверінің IP адресін енгізіңіз. <gui>+</gui> батырмасының көмегімен қосымша DNS серверлерінің адрестерін енгізіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: In the <gui>Routes</gui> section, switch the <gui>Automatic</gui> switch to off. Enter the <gui>Address</gui>, <gui>Netmask</gui>, <gui>Gateway</gui> and <gui>Metric</gui> for a route you want to use. Enter additional routes using the <gui>+</gui> button.
kk: <gui>Routes</gui> бөлімінде <gui>Automatic</gui> ауыстырып-қосқышын сөндіру күйіне қойыңыз. Пайдаланғыңыз келетін маршрут үшін <gui>Address</gui>, <gui>Netmask</gui>, <gui>Gateway</gui> және <gui>Metric</gui> мәндерін енгізіңіз. <gui>+</gui> батырмасының көмегімен қосымша маршруттарды енгізіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click <gui>Apply</gui>. The network connection should now have a fixed IP address.
kk: <gui>Іске асыру</gui> үстіне шертіңіз. Енді желілік қосылымның бекітілген IP адресі болуы тиіс.

note: (itstool) path: info/desc
en: Learn about IP address, internet proxies, and how to stay safe on the internet.
kk: IP адрес, интернет проксилері және интернетте қауіпсіздікті қалай сақтау керектігі туралы біліңіз.

note: (itstool) path: page/title
en: Networking terms &amp; tips
kk: Желілік терминдер мен кеңестер

note: (itstool) path: info/desc
en: The unique identifier assigned to network hardware.
kk: Желілік жабдыққа тағайындалған бірегей идентификатор.

note: (itstool) path: page/title
en: What is a MAC address?
kk: MAC адресі деген не?

note: (itstool) path: page/p
en: A <em>MAC address</em> is the unique identifier that is assigned by the manufacturer to a piece of network hardware (like a wireless card or an ethernet card). MAC stands for <em>Media Access Control</em>, and each identifier is intended to be unique to a particular device.
kk: <em>MAC адресі</em> — өндіруші желілік жабдықтың бір бөлігіне (мысалы, сымсыз карта немесе ethernet картасы) тағайындаған бірегей идентификатор. MAC <em>Media Access Control</em> дегенді білдіреді және әрбір идентификатор белгілі бір құрылғы үшін бірегей болуға арналған.

note: (itstool) path: page/p
en: A MAC address consists of six sets of two characters, each separated by a colon. <code>00:1B:44:11:3A:B7</code> is an example of a MAC address.
kk: MAC адресі қос нүктемен бөлінген екі таңбадан тұратын алты жиынтықтан тұрады. <code>00:1B:44:11:3A:B7</code> — MAC адресінің мысалы.

note: (itstool) path: page/p
en: To identify the MAC address of your own network hardware:
kk: Жеке желілік жабдығыңыздың MAC адресін анықтау үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Open the <gui xref="shell-introduction#activities">Activities</gui> overview and start typing <gui>Network</gui> for wired connections or <gui>Wi-Fi</gui> for wireless connections.
kk: <gui xref="shell-introduction#activities">Activities</gui> шолуын ашып, сымды қосылымдар үшін <gui>Network</gui> немесе сымсыз қосылымдар үшін <gui>Wi-Fi</gui> деп тере бастаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click on <gui>Network</gui> or <gui>Wi-Fi</gui> to open the panel.
kk: Панельді ашу үшін <gui>Network</gui> немесе <gui>Wi-Fi</gui> үстіне шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click the <_:media-1/> button next to the active connection.
kk: Белсенді қосылымның жанындағы <_:media-1/> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: The MAC address for the device will be displayed as the <gui>Hardware Address</gui> in the <gui>Details</gui> panel.
kk: Құрылғының MAC адресі <gui>Details</gui> панелінде <gui>Hardware Address</gui> ретінде көрсетіледі.

note: (itstool) path: page/p
en: In practice, you may need to modify or “spoof” a MAC address. For example, some internet service providers may require that a specific MAC address be used to access their service. If the network card stops working, and you need to swap a new card in, the service won’t work anymore. In such cases, you would need to spoof the MAC address.
kk: Тәжірибеде сізге MAC адресін өзгерту немесе «алдау» (spoof) қажет болуы мүмкін. Мысалы, кейбір интернет провайдерлері өз қызметтеріне қол жеткізу үшін арнайы MAC адресін пайдалануды талап етуі мүмкін. Егер желілік карта жұмысын тоқтатса және сізге жаңа картаны ауыстыру қажет болса, қызмет бұдан былай жұмыс істемейді. Мұндай жағдайларда MAC адресін алдау қажет болады.

note: (itstool) path: info/desc
en: You may have to enter network settings if they don’t get assigned automatically.
kk: Егер желі баптаулары автоматты түрде тағайындалмаса, оларды қолмен енгізу қажет болуы мүмкін.

note: (itstool) path: page/title
en: Manually set network settings
kk: Желі баптауларын қолмен орнату

note: (itstool) path: page/p
en: If your network doesn’t automatically assign network settings to your computer, you may have to manually enter the settings yourself. This topic assumes that you already know the correct settings to use. If not, you may need to ask your network administrator or look at the settings of your router or network switch.
kk: Егер желіңіз компьютеріңізге желі баптауларын автоматты түрде тағайындамаса, параметрлерді өзіңіз қолмен енгізуіңіз керек болуы мүмкін. Бұл тақырып сіз қолданылатын дұрыс баптауларды білесіз деп есептейді. Олай болмаса, желілік әкімшіңізден сұрауыңыз немесе роутердің немесе желілік коммутатордың баптауларын қарауыңыз қажет болуы мүмкін.

note: (itstool) path: steps/title
en: To manually set your network settings:
kk: Желі баптауларын қолмен орнату үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: If you plug in to the network with a cable, click <gui>Network</gui>. Otherwise click <gui>Wi-Fi</gui>.
kk: Егер желіге кабель арқылы қосылсаңыз, <gui>Network</gui> үстіне шертіңіз. Әйтпесе <gui>Wi-Fi</gui> үстіне шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Make sure that your wireless card is turned on or a network cable is plugged in.
kk: Сымсыз картаңыз қосулы екеніне немесе желілік кабель қосылғанына көз жеткізіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click the <_:media-1/> button.
kk: <_:media-1/> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: note/p
en: For a <gui>Wi-Fi</gui> connection, the <_:media-1/> button will be located next to the active network.
kk: <gui>Wi-Fi</gui> қосылымы үшін <_:media-1/> батырмасы белсенді желінің жанында орналасады.

note: (itstool) path: item/p
en: Click <gui>Apply</gui>. If you are not connected to the network, open the <gui xref="shell-introduction#systemmenu">system menu</gui> from the right side of the top bar and connect. Test the network settings by trying to visit a website or look at shared files on the network, for example.
kk: <gui>Іске асыру</gui> үстіне шертіңіз. Егер желіге қосылмаған болсаңыз, жоғарғы панельдің оң жағынан <gui xref="shell-introduction#systemmenu">жүйелік мәзірді</gui> ашып, қосылыңыз. Мысалы, веб-сайтқа кіруге әрекет жасау немесе желідегі ортақ файлдарды қарау арқылы желі баптауларын тексеріңіз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Use your phone or Internet stick to connect to the mobile broadband network.
kk: Мобильді кең жолақты желіге қосылу үшін телефонды немесе интернет-модемді пайдаланыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Connect to mobile broadband
kk: Мобильді кең жолақты желіге қосылу

note: (itstool) path: page/p
en: You can set up a connection to a cellular (3G) network with your computer’s built-in 3G modem, your mobile phone, or an Internet stick.
kk: Компьютердің кірістірілген 3G модемімен, ұялы телефоныңызбен немесе интернет-модеммен ұялы (3G) желіге қосылымды орнатуға болады.

note: (itstool) path: note/p
en: Most phones have a setting called <link xref="net-tethering">USB tethering</link> that requires no setup on the computer, and is generally the better method to connect to the cellular network.
kk: Көптеген телефондарда компьютерде орнатуды қажет етпейтін <link xref="net-tethering">USB тетеринг</link> деп аталатын параметр бар және бұл әдетте ұялы желіге қосылудың ең жақсы әдісі болып табылады.

note: (itstool) path: item/p
en: If you do not have a built-in 3G modem, connect your phone or Internet stick to a USB port on your computer.
kk: Егер сізде кірістірілген 3G модемі болмаса, телефонды немесе интернет-модемді компьютеріңіздің USB портына қосыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Select <gui>Mobile Broadband Off</gui>. The <gui>Mobile Broadband</gui> section of the menu will expand.
kk: <gui>Mobile Broadband Off</gui> таңдаңыз. Мәзірдің <gui>Mobile Broadband</gui> бөлімі жайылады.

note: (itstool) path: note/p
en: If <gui>Mobile Broadband</gui> does not appear in the system menu, ensure that your device is not set to connect as Mass Storage.
kk: Егер жүйелік мәзірде <gui>Mobile Broadband</gui> пайда болмаса, құрылғыңыздың «Сыртқы жинақтауыш» ретінде қосылуға орнатылмағанына көз жеткізіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Select <gui>Connect</gui>. If you are connecting for the first time, the <gui>Set up a Mobile Broadband Connection</gui> wizard is launched. The opening screen displays a list of required information. Click <gui style="button">Next</gui>.
kk: <gui>Connect</gui> таңдаңыз. Егер сіз бірінші рет қосылып жатсаңыз, <gui>Set up a Mobile Broadband Connection</gui> шебері іске қосылады. Ашылған экранда қажетті ақпарат тізімі көрсетіледі. <gui style="button">Next</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Choose your provider’s country or region from the list. Click <gui style="button">Next</gui>.
kk: Тізімнен провайдеріңіздің елін немесе аймағын таңдаңыз. <gui style="button">Next</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Choose your provider from the list. Click <gui style="button">Next</gui>.
kk: Тізімнен провайдеріңізді таңдаңыз. <gui style="button">Next</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Select a plan according to the type of device you are connecting. This will determine the Access Point Name. Click <gui style="button">Next</gui>.
kk: Қосылып жатқан құрылғы түріне сәйкес тарифтік жоспарды таңдаңыз. Бұл кіру нүктесінің атауын анықтайды. <gui style="button">Next</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Confirm the settings you have selected by clicking <gui style="button">Apply</gui>. The wizard will close and the <gui>Network</gui> panel will display the properties of your connection.
kk: <gui style="button">Іске асыру</gui> батырмасын шерту арқылы таңдалған баптауларды растаңыз. Шебер жабылады және <gui>Network</gui> панелінде қосылым сипаттары көрсетіледі.

note: (itstool) path: info/desc
en: You can save settings (like the password) for a network connection so that everyone who uses the computer will be able to connect to it.
kk: Компьютерді пайдаланатын әрбір адам қосыла алуы үшін желілік қосылымның баптауларын (мысалы, пароль) сақтауға болады.

note: (itstool) path: page/title
en: Other users can’t connect to the internet
kk: Басқа пайдаланушылар интернетке қосыла алмайды

note: (itstool) path: page/p
en: When you set up a network connection, all other users on your computer will normally be able to use it. If the connection information is not shared, you should check the connection settings.
kk: Желілік қосылымды орнатқан кезде, әдетте компьютеріңіздегі барлық басқа пайдаланушылар оны пайдалана алады. Егер қосылым туралы ақпарат ортақ пайдаланылмаса, қосылым баптауларын тексеру керек.

note: (itstool) path: item/p
en: Select <gui>Wi-Fi</gui> from the list on the left.
kk: Сол жақтағы тізімнен <gui>Wi-Fi</gui> таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click the <_:media-1/> button to open the connection details.
kk: Қосылым мәліметтерін ашу үшін <_:media-1/> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Select <gui>Identity</gui> from the pane on the left.
kk: Сол жақтағы панельден <gui>Identity</gui> таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: At the bottom of the <gui>Identity</gui> panel, check the <gui>Make available to other users</gui> option to allow other users to use the network connection.
kk: <gui>Identity</gui> панелінің төменгі жағында басқа пайдаланушыларға желілік қосылымды пайдалануға рұқсат беру үшін <gui>Make available to other users</gui> опциясын белгілеңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Press <gui style="button">Apply</gui> to save the changes.
kk: Өзгерістерді сақтау үшін <gui style="button">Іске асыру</gui> батырмасын басыңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: Other users of the computer will now be able to use this connection without entering any further details.
kk: Енді компьютердің басқа пайдаланушылары ешқандай қосымша мәліметтерді енгізбей-ақ осы қосылымды пайдалана алады.

note: (itstool) path: note/p
en: Any user can change this setting.
kk: Кез келген пайдаланушы бұл баптауды өзгерте алады.

note: (itstool) path: info/desc
en: You need to uncheck the <gui>Available to all users</gui> option in the network connection settings.
kk: Желілік қосылым баптауларындағы <gui>Available to all users</gui> опциясынан белгіні алып тастауыңыз керек.

note: (itstool) path: page/title
en: Other users can’t edit the network connections
kk: Басқа пайдаланушылар желілік қосылымдарды түзете алмайды

note: (itstool) path: page/p
en: If you can edit a network connection but other users on your computer can’t, you may have set the connection to be <em>available to all users</em>. This makes it so that everyone on the computer can <em>connect</em> using that connection.
kk: Егер сіз желілік қосылымды түзете алсаңыз, бірақ компьютеріңіздегі басқа пайдаланушылар түзете алмаса, сіз қосылымды <em>барлық пайдаланушыларға қолжетімді</em> етіп орнатқан боларсыз. Бұл компьютердегі әрбір адам сол қосылым арқылы <em>қосыла</em> алатындай етеді.

note: (itstool) path: info/desc
en: Troubleshoot connectivity issues with wireless and wired networks.
kk: Сымсыз және сымды желілердегі қосылым мәселелерін шешу.

note: (itstool) path: page/title
en: Network problems
kk: Желілік мәселелер

note: (itstool) path: info/desc
en: A proxy is an intermediary for web traffic, it can be used for accessing web services anonymously, for control or security purposes.
kk: Прокси — веб-трафик үшін делдал, оны бақылау немесе қауіпсіздік мақсатында веб-қызметтерге анонимді түрде қол жеткізу үшін пайдалануға болады.

note: (itstool) path: page/title
en: Define proxy settings
kk: Прокси баптауларын анықтау

note: (itstool) path: section/title
en: What is a proxy?
kk: Прокси деген не?

note: (itstool) path: section/p
en: A <em>web proxy</em> filters websites that you look at, it receives requests from your web browser to fetch web pages and their elements, and following a policy will decide to pass them you back. They are commonly used in businesses and at public wireless hotspots to control what websites you can look at, prevent you from accessing the internet without logging in, or to do security checks on websites.
kk: <em>Веб-прокси</em> сіз қарайтын веб-сайттарды сүзгіден өткізеді, ол веб-беттер мен олардың элементтерін алу үшін веб-браузеріңізден сұраулар алады және саясатқа сәйкес оларды сізге қайтару туралы шешім қабылдайды. Олар әдетте бизнес саласында және қоғамдық сымсыз нүктелерде сіз қарай алатын веб-сайттарды бақылау, жүйеге кірмейінше интернетке қол жеткізуге жол бермеу немесе веб-сайттарда қауіпсіздік тексерістерін жүргізу үшін қолданылады.

note: (itstool) path: section/title
en: Change proxy method
kk: Прокси әдісін өзгерту

note: (itstool) path: item/p
en: Select <gui>Network proxy</gui> from the list on the left.
kk: Сол жақтағы тізімнен <gui>Network proxy</gui> таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Choose which proxy method you want to use from:
kk: Келесілердің ішінен қолданғыңыз келетін прокси әдісін таңдаңыз:

[ctx: proxy]
note: (itstool) path: title/gui
en: None
kk: Жоқ

note: (itstool) path: item/p
en: The applications will use a direct connection to fetch the content from the web.
kk: Бағдарламалар вебтен мазмұнды алу үшін тікелей байланысты қолданады.

note: (itstool) path: title/gui
en: Manual
kk: Қолмен

note: (itstool) path: item/p
en: For each proxied protocol, define the address of a proxy and port for the protocols. The protocols are <gui>HTTP</gui>, <gui>HTTPS</gui>, <gui>FTP</gui> and <gui>SOCKS</gui>.
kk: Әрбір проксиленген хаттама үшін прокси адресін және хаттамалар портын анықтаңыз. Хаттамалар: <gui>HTTP</gui>, <gui>HTTPS</gui>, <gui>FTP</gui> және <gui>SOCKS</gui>.

note: (itstool) path: title/gui
en: Automatic
kk: Автоматты

note: (itstool) path: item/p
en: A URL pointing to a resource, which contains the appropriate configuration for your system.
kk: Жүйеңіз үшін тиісті баптаулары бар ресурсқа сілтейтін URL.

note: (itstool) path: section/p
en: Applications that use the network connection will use your specified proxy settings.
kk: Желілік байланысты қолданатын бағдарламалар сіз көрсеткен прокси баптауларын қолданады.

note: (itstool) path: credit/name
en: Steven Richards
kk: Стивен Ричардс

note: (itstool) path: info/desc
en: General tips to keep in mind when using the internet.
kk: Интернетті қолдану кезінде есте сақтау керек жалпы кеңестер.

note: (itstool) path: page/title
en: Staying safe on the internet
kk: Интернеттегі қауіпсіздікті сақтау

note: (itstool) path: page/p
en: A possible reason for why you are using Linux is the robust security that it is known for. One reason that Linux is relatively safe from malware and viruses is due to the lower number of people who use it. Viruses are targeted at popular operating systems, like Windows, that have an extremely large user base. Linux is also very secure due to its open source nature, which allows experts to modify and enhance the security features included with each distribution.
kk: Linux-ты қолдануыңыздың бір ықтимал себебі — оның белгілі қауіпсіздігі. Linux-тың зиянды бағдарламалар мен вирустардан салыстырмалы түрде қауіпсіз болуының бір себебі — оны қолданатын адамдар санының аздығы. Вирустар Windows сияқты қолданушылар базасы өте үлкен танымал операциялық жүйелерге бағытталған. Linux сонымен қатар өзінің ашық бастапқы кодының арқасында өте қауіпсіз, бұл сарапшыларға әрбір дистрибутивке енгізілген қауіпсіздік мүмкіндіктерін өзгертуге және жақсартуға мүмкіндік береді.

note: (itstool) path: page/p
en: Despite the measures taken to ensure that your installation of Linux is secure, there are always vulnerabilities. As an average user on the internet you can still be susceptible to:
kk: Linux қондырғысының қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін жасалған шараларға қарамастан, әрқашан осал тұстар болады. Интернеттің қарапайым пайдаланушысы ретінде сіз әлі де келесілерге ұшырауыңыз мүмкін:

note: (itstool) path: item/p
en: Phishing Scams (websites and emails that try to obtain sensitive information through deception)
kk: Фишингтік алаяқтықтар (алдау арқылы құпия ақпаратты алуға тырысатын веб-сайттар мен электрондық хаттар)

note: (itstool) path: item/p
en: <link xref="net-email-virus">Forwarding malicious emails</link>
kk: <link xref="net-email-virus">Зиянды электрондық хаттарды қайта бағыттау</link>

note: (itstool) path: item/p
en: <link xref="net-antivirus">Applications with malicious intent (viruses)</link>
kk: <link xref="net-antivirus">Зиянды мақсаттағы бағдарламалар (вирустар)</link>

note: (itstool) path: item/p
en: <link xref="net-wireless-wepwpa">Unauthorized remote/local network access</link>
kk: <link xref="net-wireless-wepwpa">Желіге рұқсатсыз қашықтан/жергілікті қол жеткізу</link>

note: (itstool) path: page/p
en: To stay safe online, keep in mind the following tips:
kk: Интернетте қауіпсіз болу үшін келесі кеңестерді есте сақтаңыз:

note: (itstool) path: item/p
en: Be wary of emails, attachments, or links that were sent from people you do not know.
kk: Сізге таныс емес адамдар жіберген электрондық хаттардан, салынған файлдардан немесе сілтемелерден сақ болыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: If a website’s offer is too good to be true, or asks for sensitive information that seems unnecessary, then think twice about what information you are submitting and the potential consequences if that information is compromised by identity thieves or other criminals.
kk: Егер веб-сайттың ұсынысы тым жақсы болып көрінсе немесе қажетсіз болып көрінетін құпия ақпаратты сұраса, онда жіберіп жатқан ақпаратыңыз және ол ақпарат жеке деректерді ұрлаушылардың немесе басқа қылмыскерлердің қолына түссе, оның салдары қандай болатынын мұқият ойланыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Be careful in providing <link xref="user-admin-explain">root level permissions</link> to any application, especially ones that you have not used before or which are not well-known. Providing anyone or anything with root level permissions puts your computer at high risk to exploitation.
kk: Кез келген бағдарламаға, әсіресе бұрын қолданбаған немесе белгісіз бағдарламаларға <link xref="user-admin-explain">root деңгейіндегі рұқсаттарды</link> беруде абай болыңыз. Кез келген адамға немесе кез келген нәрсеге root деңгейіндегі рұқсаттарды беру компьютеріңізді пайдалану қаупіне ұшыратады.

note: (itstool) path: item/p
en: Make sure you are only running necessary remote-access services. Having SSH or RDP running can be useful, but also leaves your computer open to intrusion if not secured properly. Consider using a <link xref="net-firewall-on-off">firewall</link> to help protect your computer from intrusion.
kk: Тек қажетті қашықтан қол жеткізу қызметтерінің жұмыс істеп тұрғанына көз жеткізіңіз. SSH немесе RDP-ның қосулы болуы пайдалы болуы мүмкін, бірақ дұрыс қорғалмаса, компьютеріңізді бұзуға жол ашады. Компьютеріңізді бұзудан қорғауға көмектесу үшін <link xref="net-firewall-on-off">брандмауэрді</link> қолдануды қарастырыңыз.

[ctx: link:trail]
note: (itstool) path: info/title
en: Security
kk: Қауіпсіздік

note: (itstool) path: info/desc
en: Understand firewalls, viruses, and other internet security topics.
kk: Брандмауэрлер, вирустар және интернеттегі қауіпсіздіктің басқа да тақырыптарын түсіну.

note: (itstool) path: page/title
en: Keeping safe on the internet
kk: Интернеттегі қауіпсіздікті сақтау

note: (itstool) path: info/desc
en: Other things might be downloading, you could have a poor connection, or it could be a busy time of day.
kk: Басқа нәрселер жүктеліп жатқан болуы мүмкін, байланыс нашар болуы мүмкін немесе бұл күннің бос емес уақыты болуы мүмкін.

note: (itstool) path: page/title
en: The internet seems slow
kk: Интернет баяу жұмыс істейтін сияқты

note: (itstool) path: page/p
en: If you are using the internet and it seems slow, there are a number of things that could be causing the slow down.
kk: Егер сіз интернетті қолданып жатсаңыз және ол баяу болып көрінсе, оның баяулауына бірнеше себеп болуы мүмкін.

note: (itstool) path: page/p
en: Try closing your web browser and then re-opening it, and disconnecting from the internet and then reconnecting again. (Doing this resets a lot of things that might be causing the internet to run slowly.)
kk: Веб-браузеріңізді жауып, қайта ашып көріңіз, сондай-ақ интернеттен ажырап, қайта қосылып көріңіз. (Бұл интернеттің баяу жұмыс істеуіне себеп болуы мүмкін көптеген нәрселерді бастапқы күйге келтіреді.)

note: (itstool) path: item/p
en: <em style="strong">Busy time of day</em>
kk: <em style="strong">Күннің бос емес уақыты</em>

note: (itstool) path: item/p
en: Internet service providers commonly setup internet connections so that they are shared between several households. Even though you connect separately, through your own phone line or cable connection, the connection to the rest of the internet at the telephone exchange might actually be shared. If this is the case and lots of your neighbors are using the internet at the same time as you, you might notice a slow-down. You’re most likely to experience this at times when your neighbors are probably on the internet (in the evenings, for example).
kk: Интернет-провайдерлер әдетте интернет байланыстарын бірнеше үй шаруашылығы арасында бөлісетіндей етіп орнатады. Тіпті сіз өз телефон желісі немесе кабельдік байланыс арқылы бөлек қосылсаңыз да, телефон станциясындағы интернеттің қалған бөлігіне қосылу іс жүзінде ортақ болуы мүмкін. Егер солай болса және сіздің көршілеріңіздің көбі интернетті сізбен бір уақытта қолданса, жылдамдықтың баяулауын байқауыңыз мүмкін. Сіз мұны көршілеріңіз интернетте болуы мүмкін уақытта (мысалы, кешкі уақытта) көбірек сезінуіңіз мүмкін.

note: (itstool) path: item/p
en: <em style="strong">Downloading lots of things at once</em>
kk: <em style="strong">Бір уақытта көп нәрсені жүктеп алу</em>

note: (itstool) path: item/p
en: If you or someone else using your internet connection are downloading several files at once, or watching videos, the internet connection might not be fast enough to keep up with the demand. In this case, it will feel slower.
kk: Егер сіз немесе сіздің интернет байланысыңызды қолданатын басқа біреу бір уақытта бірнеше файлды жүктеп жатса немесе видео көріп жатса, интернет байланысы сұранысты қанағаттандыру үшін жеткілікті жылдам болмауы мүмкін. Бұл жағдайда ол баяу болып сезіледі.

note: (itstool) path: item/p
en: <em style="strong">Unreliable connection</em>
kk: <em style="strong">Сенімсіз байланыс</em>

note: (itstool) path: item/p
en: Some internet connections are just unreliable, especially temporary ones or those in high demand areas. If you are in a busy coffee shop or a conference center, the internet connection might be too busy or simply unreliable.
kk: Кейбір интернет байланыстары жай ғана сенімсіз, әсіресе уақытша немесе сұраныс жоғары аймақтардағылар. Егер сіз адам көп жиналатын кофеханада немесе конференц-орталықта болсаңыз, интернет байланысы тым бос емес немесе жай ғана сенімсіз болуы мүмкін.

note: (itstool) path: item/p
en: <em style="strong">Low wireless connection signal</em>
kk: <em style="strong">Сымсыз байланыс сигналының төмендігі</em>

note: (itstool) path: item/p
en: If you are connected to the internet by wireless (Wi-Fi), check the network icon on the top bar to see if you have good wireless signal. If not, the internet may be slow because you don’t have a very strong signal.
kk: Егер сіз интернетке сымсыз байланыс (Wi-Fi) арқылы қосылған болсаңыз, сымсыз байланыс сигналының жақсы екенін тексеру үшін жоғарғы панельдегі желі таңбашасын тексеріңіз. Олай болмаса, сигнал өте күшті болмағандықтан интернет баяу болуы мүмкін.

note: (itstool) path: item/p
en: <em style="strong">Using a slower mobile internet connection</em>
kk: <em style="strong">Баяу мобильді интернет байланысын қолдану</em>

note: (itstool) path: item/p
en: If you have a mobile internet connection and notice that it is slow, you may have moved into an area where signal reception is poor. When this happens, the internet connection will automatically switch from a fast “mobile broadband” connection like 3G to a more reliable, but slower, connection like GPRS.
kk: Егер сізде мобильді интернет байланысы болса және оның баяу екенін байқасаңыз, сіз сигнал қабылдау нашар аймаққа ауысқан болуыңыз мүмкін. Бұл орын алғанда, интернет байланысы автоматты түрде 3G сияқты жылдам “мобильді кең жолақты” байланыстан GPRS сияқты сенімдірек, бірақ баяуырақ байланысқа ауысады.

note: (itstool) path: item/p
en: <em style="strong">Web browser has a problem</em>
kk: <em style="strong">Веб-браузерде мәселе бар</em>

note: (itstool) path: item/p
en: Sometimes web browsers encounter a problem that makes them run slow. This could be for any number of reasons — you could have visited a website that the browser struggled to load, or you might have had the browser open for a long time, for example. Try closing all of the browser’s windows and then opening the browser again to see if this makes a difference.
kk: Кейде веб-браузерлерде олардың жұмысын баяулататын мәселелер туындайды. Бұл кез келген себептерге байланысты болуы мүмкін — мысалы, браузер жүктеуге қиналған веб-сайтқа кірген болуыңыз мүмкін немесе браузер ұзақ уақыт бойы ашық тұрған болуы мүмкін. Мұның айырмашылығы бар-жоғын білу үшін браузердің барлық терезелерін жауып, оны қайта ашып көріңіз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Set up a VPN connection to a local network over the internet.
kk: Интернет арқылы жергілікті желіге VPN байланысын орнату.

note: (itstool) path: page/title
en: Connect to a VPN
kk: VPN-ге қосылу

note: (itstool) path: page/p
en: A VPN (or <em>Virtual Private Network</em>) is a way of connecting to a local network over the internet. For example, say you want to connect to the local network at your workplace while you’re on a business trip. You would find an internet connection somewhere (like at a hotel) and then connect to your workplace’s VPN. It would be as if you were directly connected to the network at work, but the actual network connection would be through the hotel’s internet connection. VPN connections are usually <em>encrypted</em> to prevent people from accessing the local network you’re connecting to without logging in.
kk: VPN (немесе <em>Виртуалды жеке желі</em>) — бұл интернет арқылы жергілікті желіге қосылу тәсілі. Мысалы, іс-сапарда жүргенде жұмыс орныңыздағы жергілікті желіге қосылғыңыз келеді делік. Сіз бір жерден интернет байланысын табасыз (мысалы, қонақүйде) және жұмыс орныңыздың VPN-іне қосыласыз. Бұл жұмыстағы желіге тікелей қосылған сияқты болады, бірақ нақты желілік байланыс қонақүйдің интернет байланысы арқылы болады. VPN байланыстары әдетте сіз қосылып жатқан жергілікті желіге кірусіз адамдардың кіруіне жол бермеу үшін <em>шифрланған</em> болады.

note: (itstool) path: page/p
en: There are a number of different types of VPN. You may have to install some extra software depending on what type of VPN you’re connecting to. Find out the connection details from whoever is in charge of the VPN and see which <em>VPN client</em> you need to use. Then, go to the software installer application and search for the <app>NetworkManager</app> package which works with your VPN (if there is one) and install it.
kk: VPN-нің бірнеше түрі бар. Сіз қосылатын VPN түріне байланысты қосымша бағдарламалық қамтаманы орнатуыңыз қажет болуы мүмкін. VPN-ге жауапты адамнан байланыс мәліметтерін біліп, қай <em>VPN клиентін</em> қолдану керектігін анықтаңыз. Содан кейін, бағдарламаларды орнату бағдарламасына өтіп, VPN-мен жұмыс істейтін (бар болса) <app>NetworkManager</app> дестесін іздеп, оны орнатыңыз.

note: (itstool) path: note/p
en: If there isn’t a NetworkManager package for your type of VPN, you will probably have to download and install some client software from the company that provides the VPN software. You’ll probably have to follow some different instructions to get that working.
kk: Егер сіздің VPN түріңіз үшін NetworkManager дестесі болмаса, сізге VPN бағдарламалық қамтамасын ұсынатын компаниядан клиенттік бағдарламалық қамтаманы жүктеп алып, орнату қажет болуы мүмкін. Оны іске қосу үшін кейбір басқа нұсқауларды орындауыңыз қажет болуы мүмкін.

note: (itstool) path: page/p
en: To set up the VPN connection:
kk: VPN байланысын орнату үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Click the <gui>+</gui> button next to the <gui>VPN</gui> section to add a new connection.
kk: Жаңа байланысты қосу үшін <gui>VPN</gui> бөлімінің жанындағы <gui>+</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Choose which kind of VPN connection you have.
kk: VPN байланысының түрін таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Fill in the VPN connection details, then press <gui>Add</gui> once you are finished.
kk: VPN байланыс мәліметтерін толтырыңыз, содан кейін аяқтаған соң <gui>Қосу</gui> батырмасын басыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: When you have finished setting up the VPN, open the <gui xref="shell-introduction#systemmenu">system menu</gui> from the right side of the top bar, click the VPN connection, and select <gui>Connect</gui>. You may need to enter a password for the connection before it is established. Once the connection is made, you will see a lock shaped icon in the top bar.
kk: VPN орнатуды аяқтаған соң, жоғарғы панельдің оң жағынан <gui xref="shell-introduction#systemmenu">жүйелік мәзірді</gui> ашыңыз, VPN байланысын шертіп, <gui>Қосылу</gui> тармағын таңдаңыз. Байланыс орнатылмас бұрын байланыс үшін парольді енгізу қажет болуы мүмкін. Байланыс орнатылған соң, жоғарғы панельде құлып пішінді таңбашаны көресіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Hopefully you will successfully connect to the VPN. If not, you may need to double-check the VPN settings you entered. You can do this from the <gui>Network</gui> panel that you used to create the connection. Select the VPN connection from the list, then press the <_:media-1/> button to review the settings.
kk: VPN-ге сәтті қосыласыз деп үміттенеміз. Олай болмаса, енгізген VPN баптауларын қайта тексеруіңіз қажет болуы мүмкін. Мұны байланыс орнату үшін пайдаланған <gui>Желі</gui> панелінен жасауға болады. Тізімнен VPN байланысын таңдап, баптауларды қарап шығу үшін <_:media-1/> батырмасын басыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: To disconnect from the VPN, click the system menu on the top bar and click <gui>Turn Off</gui> under the name of your VPN connection.
kk: VPN-нен ажырату үшін жоғарғы панельдегі жүйелік мәзірді шертіп, VPN байланысының аты астындағы <gui>Сөндіру</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: info/desc
en: An IP Address is like a phone number for your computer.
kk: IP адресі компьютеріңіздің телефон нөмірі сияқты.

note: (itstool) path: page/title
en: What is an IP address?
kk: IP адресі дегеніміз не?

note: (itstool) path: page/p
en: “IP address” stands for <em>Internet Protocol address</em>, and each device that is connected to a network (like the internet) has one.
kk: “IP адрес” <em>Интернет протоколының адресі</em> дегенді білдіреді және желіге (интернет сияқты) қосылған әрбір құрылғыда ол болады.

note: (itstool) path: page/p
en: An IP address is similar to your phone number. Your phone number is a unique set of numbers that identifies your phone so that other people can call you. Similarly, an IP address is a unique set of numbers that identifies your computer so that it can send and receive data with other computers.
kk: IP адресі сіздің телефон нөміріңізге ұқсас. Телефон нөміріңіз — басқа адамдар сізге қоңырау шала алуы үшін телефоныңызды анықтайтын сандардың бірегей жиынтығы. Сол сияқты, IP адресі — басқа компьютерлермен деректерді жіберу және алу үшін компьютеріңізді анықтайтын сандардың бірегей жиынтығы.

note: (itstool) path: page/p
en: Currently, most IP addresses consist of four sets of numbers, each separated by a period. <code>192.168.1.42</code> is an example of an IP address.
kk: Қазіргі уақытта IP адрестерінің көбісі нүктемен бөлінген төрт сан жиынтығынан тұрады. <code>192.168.1.42</code> — IP адресінің мысалы.

note: (itstool) path: note/p
en: An IP address can either be <em>dynamic</em> or <em>static</em>. Dynamic IP addresses are temporarily assigned each time your computer connects to a network. Static IP addresses are fixed, and do not change. Dynamic IP addresses are more common that static addresses — static addresses are typically only used when there is a special need for them, such as in the administration of a server.
kk: IP адресі <em>динамикалық</em> немесе <em>статикалық</em> болуы мүмкін. Динамикалық IP адрестері компьютеріңіз желіге қосылған сайын уақытша тағайындалады. Статикалық IP адрестері бекітілген және өзгермейді. Динамикалық IP адрестері статикалық адрестерге қарағанда жиі кездеседі — статикалық адрестер әдетте серверді әкімшілендіру сияқты ерекше қажеттілік болған жағдайда ғана қолданылады.

note: (itstool) path: info/desc
en: To set up most wired network connections, all you need to do is plug in a network cable.
kk: Көптеген сымды желілік байланыстарды орнату үшін желілік кабельді жалғау жеткілікті.

note: (itstool) path: page/title
en: Connect to a wired (Ethernet) network
kk: Сымды (Ethernet) желіге қосылу

note: (itstool) path: page/p
en: To set up most wired network connections, all you need to do is plug in a network cable. The wired network icon (<_:media-1/>) is displayed on the top bar with three dots while the connection is being established. The dots disappear when you are connected.
kk: Көптеген сымды желілік байланыстарды орнату үшін желілік кабельді жалғау жеткілікті. Байланыс орнатылып жатқанда, жоғарғы панельде үш нүктесі бар сымды желі таңбашасы (<_:media-1/>) көрсетіледі. Байланыс орнатылғанда нүктелер жоғалады.

note: (itstool) path: media/p
en: Diagram of an Ethernet cable
kk: Ethernet кабелінің диаграммасы

note: (itstool) path: page/p
en: If this does not happen, you should first of all make sure that your network cable is plugged in. One end of the cable should be plugged into the rectangular Ethernet (network) port on your computer, and the other end should be plugged into a switch, router, network wall socket or similar (depending on the network setup you have). The Ethernet port is often on the side of a laptop, or near the top of the back of a desktop computer. Sometimes, a light beside the Ethernet port will indicate that it is plugged in and active.
kk: Егер бұл орын алмаса, ең алдымен желілік кабельдің жалғанғанына көз жеткізуіңіз керек. Кабельдің бір ұшы компьютеріңіздегі тікбұрышты Ethernet (желілік) портына, ал екінші ұшы коммутаторға, роутерге, желілік розеткаға немесе соған ұқсас құрылғыға (сіздегі желі баптауларына байланысты) жалғануы керек. Ethernet порты көбінесе ноутбуктің бүйірінде немесе жұмыс үстелі компьютерінің артқы жағының жоғарғы жағында орналасады. Кейде Ethernet портының жанындағы шам оның жалғанғанын және белсенді екенін көрсетеді.

note: (itstool) path: note/p
en: You cannot plug one computer directly into another one with a network cable (at least, not without some extra setting-up). To connect two computers, you should plug them both into a network hub, router or switch.
kk: Бір компьютерді желілік кабель арқылы басқа компьютерге тікелей жалғай алмайсыз (кем дегенде, қосымша орнатусыз). Екі компьютерді қосу үшін олардың екеуін де желілік хабқа, роутерге немесе коммутаторға жалғауыңыз керек.

note: (itstool) path: page/p
en: If you are still not connected, your network may not support automatic setup (DHCP). In this case you will have to <link xref="net-manual">configure it manually</link>.
kk: Егер әлі де қосылмасаңыз, желіңіз автоматты орнатуды (DHCP) қолдамауы мүмкін. Бұл жағдайда оны <link xref="net-manual">қолмен баптауыңыз</link> керек болады.

note: (itstool) path: info/desc
en: Use a wired internet connection and set a static IP address.
kk: Сымды интернет байланысын қолданыңыз және статикалық IP адресін орнатыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Wired networking
kk: Сымды желі

note: (itstool) path: info/desc
en: Use an ad-hoc network to allow other devices to connect to your computer and its network connections.
kk: Басқа құрылғыларға компьютеріңізге және оның желілік байланыстарына қосылуға мүмкіндік беру үшін ad-hoc желісін қолданыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Create a wireless hotspot
kk: Сымсыз қатынау нүктесін жасау

note: (itstool) path: page/p
en: You can use your computer as a wireless hotspot. This allows other devices to connect to you without a separate network, and allows you to share an internet connection you’ve made with another interface, such as to a wired network or over the cellular network.
kk: Компьютеріңізді сымсыз қатынау нүктесі ретінде қолдана аласыз. Бұл басқа құрылғыларға бөлек желісіз-ақ сізге қосылуға мүмкіндік береді және сымды желі немесе ұялы желі сияқты басқа интерфейс арқылы орнатқан интернет байланысын бөлісуге мүмкіндік береді.

note: (itstool) path: item/p
en: Select the arrow of <gui>Wi-Fi</gui>. The Wi-Fi section of the menu will expand.
kk: <gui>Wi-Fi</gui> бағдаршасын таңдаңыз. Мәзірдің Wi-Fi бөлімі жайылады.

note: (itstool) path: item/p
en: Click <gui>All Networks</gui>.
kk: <gui>Барлық желілер</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Press the menu button in the top-right corner of the window and select <gui>Turn On Wi-Fi Hotspot…</gui>.
kk: Терезенің жоғарғы оң жақ бұрышындағы мәзір батырмасын басып, <gui>Wi-Fi қатынау нүктесін іске қосу…</gui> тармағын таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: If you are already connected to a wireless network, you will be asked if you want to disconnect from that network. A single wireless adapter can connect to or create only one network at a time. Click <gui>Turn On</gui> to confirm.
kk: Егер сіз сымсыз желіге қосылып тұрсаңыз, сол желіден ажыратуды қалайсыз ба деп сұралады. Бір сымсыз адаптер бір уақытта тек бір желіге қосыла алады немесе жасай алады. Растау үшін <gui>Іске қосу</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: page/p
en: A network name (SSID) and security key are automatically generated. The network name will be based on the name of your computer. Other devices will need this information to connect to the hotspot you’ve just created.
kk: Желі атауы (SSID) және қауіпсіздік кілті автоматты түрде жасалады. Желі атауы компьютеріңіздің атауына негізделеді. Басқа құрылғыларға сіз жасаған қатынау нүктесіне қосылу үшін осы ақпарат қажет болады.

note: (itstool) path: note/p
en: You can also connect to the wireless network by scanning the QR Code on your phone or tablet using the built-in camera app or a QR code scanner.
kk: Сондай-ақ, кірістірілген камера қолданбасы немесе QR код сканері арқылы телефондағы немесе планшеттегі QR кодты сканерлеу арқылы сымсыз желіге қосылуға болады.

note: (itstool) path: info/desc
en: Open Network Settings and switch Airplane Mode to on.
kk: Желі баптауларын ашып, ұшақ режимін іске қосыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Turn off wireless (airplane mode)
kk: Сымсыз байланысты сөндіру (ұшақ режимі)

note: (itstool) path: page/p
en: If you have your computer on an airplane (or some other area where wireless connections are not allowed), you should switch off your wireless. You may also want to switch off your wireless for other reasons (to save battery power, for example).
kk: Егер компьютеріңіз ұшақта (немесе сымсыз байланысқа рұқсат етілмейтін басқа аймақта) болса, сымсыз байланысты сөндіруіңіз керек. Сондай-ақ сымсыз байланысты басқа себептермен де (мысалы, батарея қуатын үнемдеу үшін) сөндіруді қалауыңыз мүмкін.

note: (itstool) path: note/p
en: Using <em>Airplane Mode</em> will completely turn off all wireless connections, including Wi-Fi, 3G and Bluetooth connections.
kk: <em>Ұшақ режимін</em> қолдану Wi-Fi, 3G және Bluetooth байланыстарын қоса алғанда, барлық сымсыз байланыстарды толығымен сөндіреді.

note: (itstool) path: page/p
en: To turn on airplane mode:
kk: Ұшақ режимін іске қосу үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Open the <gui xref="shell-introduction#activities">Activities</gui> overview and start typing <gui>Wi-Fi</gui>.
kk: <gui xref="shell-introduction#activities">Іс-әрекеттер</gui> шолуын ашып, <gui>Wi-Fi</gui> деп тере бастаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click on <gui>Wi-Fi</gui> to open the panel.
kk: Панельді ашу үшін <gui>Wi-Fi</gui> үстінен шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Switch the <gui>Airplane Mode</gui> switch to on. This will turn off your wireless connection until you disable airplane mode again.
kk: <gui>Ұшақ режимі</gui> ауыстырып-қосқышын іске қосыңыз. Бұл ұшақ режимін қайта сөндіргенше сымсыз байланысты сөндіреді.

note: (itstool) path: note/p
en: You can turn off your Wi-Fi connection from the <gui xref="shell-introduction#systemmenu">system menu</gui> by clicking on the connection name and choosing <gui>Turn Off</gui>.
kk: Wi-Fi байланысын <gui xref="shell-introduction#systemmenu">жүйелік мәзірден</gui> байланыс атауын шертіп, <gui>Сөндіру</gui> тармағын таңдау арқылы сөндіруге болады.

note: (itstool) path: info/desc
en: Get on the internet — wirelessly.
kk: Интернетке сымсыз қосылыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Connect to a wireless network
kk: Сымсыз желіге қосылу

note: (itstool) path: page/p
en: If you have a wireless-enabled computer, you can connect to a wireless network that is within range to get access to the internet, view shared files on the network, and so on.
kk: Егер компьютеріңізде сымсыз байланыс мүмкіндігі болса, интернетке қол жеткізу, желідегі бөлісілген файлдарды қарау және т.б. үшін ауқымдағы сымсыз желіге қосыла аласыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Select <gui><_:media-1/> Wi-Fi</gui>. The Wi-Fi section of the menu will expand.
kk: <gui><_:media-1/> Wi-Fi</gui> таңдаңыз. Мәзірдің Wi-Fi бөлімі жайылады.

note: (itstool) path: item/p
en: Click the name of the network you want.
kk: Қалаған желі атауын шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: If the name of the network is not shown, scroll down the list. If you still do not see the network, you may be out of range, or the network <link xref="net-wireless-hidden">might be hidden</link>.
kk: Егер желі атауы көрсетілмесе, тізімді төмен айналдырыңыз. Егер желіні әлі де көрмесеңіз, сіз ауқымнан тыс болуыңыз мүмкін немесе желі <link xref="net-wireless-hidden">жасырын болуы мүмкін</link>.

note: (itstool) path: item/p
en: If the network is protected by a password (<link xref="net-wireless-wepwpa">encryption key</link>), enter the password when prompted and click <gui>Connect</gui>.
kk: Егер желі парольмен (<link xref="net-wireless-wepwpa">шифрлау кілті</link>) қорғалған болса, сұралған кезде парольді енгізіп, <gui>Қосылу</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: If you do not know the key, it may be written on the underside of the wireless router or base station, or in its instruction manual, or you may have to ask the person who administers the wireless network.
kk: Егер сіз кілтті білмесеңіз, ол сымсыз роутердің немесе базалық станцияның астыңғы жағында немесе оның нұсқаулығында жазылуы мүмкін немесе сымсыз желіні басқаратын адамнан сұрауыңыз қажет болуы мүмкін.

note: (itstool) path: item/p
en: The network icon will change appearance as the computer attempts to connect to the network.
kk: Компьютер желіге қосылуға әрекеттенгенде, желі таңбашасының сыртқы түрі өзгереді.

note: (itstool) path: when/p (itstool) path: choose/p
en: If the connection is successful, the icon will change to a dot with several curved bars above it (<_:media-1/>). More bars indicate a stronger connection to the network. Fewer bars mean the connection is weaker and might not be very reliable.
kk: Байланыс сәтті орнатылса, таңбаша үстінде бірнеше иілген жолақтары бар нүктеге (<_:media-1/>) өзгереді. Жолақтар неғұрлым көп болса, желімен байланыс соғұрлым күшті болады. Жолақтардың аз болуы байланыстың әлсіз екенін және сенімді болмауы мүмкін екенін білдіреді.

note: (itstool) path: page/p
en: If the connection is not successful, you may be asked for your password again or it might just tell you that the connection has been disconnected. There are a number of things that could have caused this to happen. You could have entered the wrong password, the wireless signal could be too weak, or your computer’s wireless card might have a problem, for example. See <link xref="net-wireless-troubleshooting"/> for more help.
kk: Егер байланыс сәтті болмаса, сізден пароль қайта сұралуы мүмкін немесе байланыс үзілгені туралы хабарлануы мүмкін. Бұған бірнеше нәрсе себеп болуы мүмкін. Мысалы, сіз қате пароль енгізген болуыңыз мүмкін, сымсыз сигнал тым әлсіз болуы мүмкін немесе компьютеріңіздің сымсыз картасында мәселе болуы мүмкін. Қосымша көмек алу үшін <link xref="net-wireless-troubleshooting"/> бөлімін қараңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: A stronger connection to a wireless network does not necessarily mean that you have a faster internet connection, or that you will have faster download speeds. The wireless connection connects your computer to the <em>device which provides the internet connection</em> (like a router or modem), but the two connections are actually different, and so will run at different speeds.
kk: Сымсыз желіге күштірек қосылу міндетті түрде интернет байланысының жылдамырақ екенін немесе жүктеп алу жылдамдығының жоғары болатынын білдірмейді. Сымсыз байланыс компьютеріңізді <em>интернет байланысын қамтамасыз ететін құрылғыға</em> (роутер немесе модем сияқты) қосады, бірақ екі байланыс шын мәнінде әртүрлі, сондықтан әртүрлі жылдамдықта жұмыс істейді.

note: (itstool) path: info/desc
en: You might have low signal, or the network might not be letting you connect properly.
kk: Сигнал төмен болуы мүмкін немесе желі сізге дұрыс қосылуға мүмкіндік бермей жатқан болуы мүмкін.

note: (itstool) path: page/title
en: Why does my wireless network keep disconnecting?
kk: Неліктен менің сымсыз желім жиі ажырай береді?

note: (itstool) path: page/p
en: You may find that you have been disconnected from a wireless network even though you wanted to stay connected. Your computer will normally try to reconnect to the network as soon as this happens (the network icon on the top bar will display three dots if it is trying to reconnect), but it can be annoying, especially if you were using the internet at the time.
kk: Сымсыз желіге қосылып тұруды қаласаңыз да, одан ажыратылып қалғаныңызды байқауыңыз мүмкін. Бұл жағдай орын алған кезде компьютер әдетте желіге қайта қосылуға тырысады (егер ол қайта қосылуға тырысса, жоғарғы панельдегі желі таңбашасында үш нүкте көрсетіледі), бірақ бұл, әсіресе сол кезде интернетті пайдаланып отырсаңыз, ыңғайсыздық тудыруы мүмкін.

note: (itstool) path: section/title
en: Weak wireless signal
kk: Сымсыз желі сигналы нашар

note: (itstool) path: section/p
en: A common reason for being disconnected from a wireless network is that you have low signal. Wireless networks have a limited range, so if you are too far away from the wireless base station you may not be able to get a strong enough signal to maintain a connection. Walls and other objects between you and the base station can also weaken the signal.
kk: Сымсыз желіден ажыратылудың жиі кездесетін себебі — сигнал деңгейінің төмен болуы. Сымсыз желілердің ауқымы шектеулі, сондықтан сымсыз базалық станциядан тым алыс болсаңыз, байланысты сақтау үшін жеткілікті күшті сигнал ала алмауыңыз мүмкін. Сіз бен базалық станция арасындағы қабырғалар мен басқа да объектілер де сигналды әлсіретуі мүмкін.

note: (itstool) path: section/p
en: The network icon on the top bar displays how strong your wireless signal is. If the signal looks low, try moving closer to the wireless base station.
kk: Жоғарғы панельдегі желі таңбашасы сымсыз сигналдың қаншалықты күшті екенін көрсетеді. Егер сигнал төмен болса, сымсыз базалық станцияға жақындап көріңіз.

note: (itstool) path: section/title
en: Network connection not being established properly
kk: Желілік байланыс дұрыс орнатылмаған

note: (itstool) path: section/p
en: Sometimes, when you connect to a wireless network, it may appear that you have successfully connected at first, but then you will be disconnected soon after. This normally happens because your computer was only partially successful in connecting to the network — it managed to establish a connection, but was unable to finalize the connection for some reason and so was disconnected.
kk: Кейде сымсыз желіге қосылған кезде, бастапқыда сәтті қосылғандай көрінуі мүмкін, бірақ көп ұзамай ажыратылып қаласыз. Бұл әдетте компьютердің желіге ішінара ғана сәтті қосылғандығынан болады — ол байланыс орната алды, бірақ белгілі бір себептермен қосылуды аяқтай алмады, сондықтан ажыратылды.

note: (itstool) path: section/p
en: A possible reason for this is that you entered the wrong wireless passphrase, or that your computer was not allowed on the network (because the network requires a username to log in, for example).
kk: Мұның ықтимал себебі — сіз қате сымсыз кілттік фразаны енгізгенсіз немесе компьютеріңізге желіге кіруге рұқсат берілмеген (мысалы, желіге кіру үшін пайдаланушы аты қажет болғандықтан).

note: (itstool) path: section/title
en: Unreliable wireless hardware/drivers
kk: Сенімсіз сымсыз жабдық/драйверлер

note: (itstool) path: section/p
en: Some wireless network hardware can be a little unreliable. Wireless networks are complicated, so wireless cards and base stations occasionally run into minor problems and may drop connections. This is annoying, but it happens quite regularly with many devices. If you are disconnected from wireless connections from time to time, this may be the only reason. If it happens very regularly, you may want to consider getting some different hardware.
kk: Кейбір сымсыз желі жабдықтары біраз сенімсіз болуы мүмкін. Сымсыз желілер күрделі, сондықтан сымсыз карталар мен базалық станцияларда анда-санда кішігірім ақаулар туындап, байланыс үзілуі мүмкін. Бұл жағымсыз жағдай, бірақ ол көптеген құрылғыларда жиі орын алады. Егер сіз сымсыз байланыстан мезгіл-мезгіл ажыратылып қалсаңыз, бұл жалғыз себеп болуы мүмкін. Егер бұл өте жиі орын алса, басқа жабдық алуды қарастыруыңызға болады.

note: (itstool) path: section/title
en: Busy wireless networks
kk: Бос емес сымсыз желілер

note: (itstool) path: section/p
en: Wireless networks in busy places (in universities and coffee shops, for example) often have many computers trying to connect to them at once. Sometimes these networks get too busy and may not be able to handle all of the computers that are trying to connect, so some of them get disconnected.
kk: Адам көп жиналатын жерлердегі (мысалы, университеттер мен кофеханалардағы) сымсыз желілерге бір уақытта көптеген компьютерлер қосылуға тырысады. Кейде бұл желілер тым бос болмайды және қосылуға тырысқан барлық компьютерлерді өңдей алмауы мүмкін, сондықтан олардың кейбіреулері ажыратылады.

note: (itstool) path: info/desc
en: The wireless could be turned off or broken, or you may be trying to connect to a hidden network.
kk: Сымсыз байланыс сөндірулі немесе бұзылған болуы мүмкін немесе сіз жасырын желіге қосылуға тырысып жатқан боларсыз.

note: (itstool) path: page/title
en: I can’t see my wireless network in the list
kk: Тізімнен сымсыз желімді көре алмай тұрмын

note: (itstool) path: page/p
en: There are a number of reasons why you might not be able to see your wireless network on the list of available networks from the system menu.
kk: Жүйелік мәзірдегі қолжетімді желілер тізімінен сымсыз желіңізді көре алмауыңыздың бірнеше себептері бар.

note: (itstool) path: item/p
en: If no networks are shown in the list, your wireless hardware could be turned off, or it <link xref="net-wireless-troubleshooting">may not be working properly</link>. Make sure it is turned on.
kk: Егер тізімде ешқандай желі көрсетілмесе, сымсыз жабдығыңыз сөндірулі болуы немесе ол <link xref="net-wireless-troubleshooting">дұрыс жұмыс істемеуі мүмкін</link>. Оның іске қосылғанына көз жеткізіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: You could be out of range of the network. Try moving closer to the wireless base station/router and see if the network appears in the list after a while.
kk: Сіз желі ауқымынан тыс жерде болуыңыз мүмкін. Сымсыз базалық станцияға/роутерге жақындап көріңіз және біраздан кейін желі тізімде пайда болатынын тексеріңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: The list of wireless networks takes time to update. If you have just turned on your computer or moved to a different location, wait for a minute or so and then check if the network has appeared in the list.
kk: Сымсыз желілер тізімін жаңарту уақытты алады. Егер сіз компьютеріңізді жаңа ғана іске қоссаңыз немесе басқа орынға ауыссаңыз, бір минуттай күте тұрыңыз, содан кейін желі тізімде пайда болғанын тексеріңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: The network could be hidden. You need to <link xref="net-wireless-hidden">connect in a different way</link> if it is a hidden network.
kk: Желі жасырын болуы мүмкін. Егер бұл жасырын желі болса, <link xref="net-wireless-hidden">басқа жолмен қосылуыңыз</link> керек.

note: (itstool) path: info/desc
en: Connect to a wireless network that is not displayed in the network list.
kk: Желі тізімінде көрсетілмеген сымсыз желіге қосылу.

note: (itstool) path: page/title
en: Connect to a hidden wireless network
kk: Жасырын сымсыз желіге қосылу

note: (itstool) path: page/p
en: It is possible to set up a wireless network so that it is “hidden.” Hidden networks won’t show up in the list of wireless networks displayed in the <gui>Network</gui> settings. To connect to a hidden wireless network:
kk: Сымсыз желіні «жасырын» болатындай етіп баптауға болады. Жасырын желілер <gui>Желі</gui> баптауларында көрсетілетін сымсыз желілер тізімінде көрінбейді. Жасырын сымсыз желіге қосылу үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Press the menu button in the top-right corner of the window and select <gui>Connect to Hidden Network…</gui>.
kk: Терезенің жоғарғы оң жақ бұрышындағы мәзір батырмасын басып, <gui>Жасырын желіге қосылу…</gui> таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: In the window that appears, select a previously-connected hidden network using the <gui>Connection</gui> drop-down list, or <gui>New</gui> for a new one.
kk: Пайда болған терезеде <gui>Байланыс</gui> ашылмалы тізімінен бұрын қосылған жасырын желіні таңдаңыз немесе жаңасы үшін <gui>Жаңа</gui> таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: For a new connection, type the network name and choose the type of wireless security from the <gui>Wi-Fi security</gui> drop-down list.
kk: Жаңа байланыс үшін желі атын теріңіз және <gui>Wi-Fi қауіпсіздігі</gui> ашылмалы тізімінен сымсыз қауіпсіздік түрін таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Enter the password or other security details.
kk: Парольді немесе қауіпсіздіктің басқа мәліметтерін енгізіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click <gui>Connect</gui>.
kk: <gui>Қосылу</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: page/p
en: You may have to check the settings of the wireless access point or router to see what the network name is. If you don’t have the network name (SSID), you can use the <em>BSSID</em> (Basic Service Set Identifier, the access point’s MAC address), which looks something like <gui>02:00:01:02:03:04</gui> and can usually be found on the underside of the access point.
kk: Желі атының қандай екенін көру үшін сымсыз қол жеткізу нүктесінің немесе роутердің баптауларын тексеру керек болуы мүмкін. Егер сізде желі аты (SSID) болмаса, <em>BSSID</em> (Basic Service Set Identifier, қол жеткізу нүктесінің MAC адресі) пайдалануға болады, ол <gui>02:00:01:02:03:04</gui> сияқты көрінеді және әдетте қол жеткізу нүктесінің төменгі жағында болады.

note: (itstool) path: page/p
en: You should also check the security settings for the wireless access point. Look for terms like WEP and WPA.
kk: Сондай-ақ сымсыз қол жеткізу нүктесінің қауіпсіздік баптауларын тексеру керек. WEP және WPA сияқты терминдерді іздеңіз.

note: (itstool) path: note/p
en: You may think that hiding your wireless network will improve security by preventing people who don’t know about it from connecting. In practice, this is not the case; the network is slightly harder to find but it is still detectable.
kk: Сымсыз желіні жасыру ол туралы білмейтін адамдардың қосылуына жол бермей, қауіпсіздікті жақсартады деп ойлауыңыз мүмкін. Тәжірибеде бұл олай емес; желіні табу сәл қиынырақ, бірақ ол бәрібір анықталады.

note: (itstool) path: info/desc
en: Double-check the password, and other things to try.
kk: Парольді қайта тексеріңіз және басқа да әдістерді қолданып көріңіз.

note: (itstool) path: page/title
en: I’ve entered the correct password, but I still can’t connect
kk: Мен дұрыс парольді енгіздім, бірақ әлі де қосыла алмай тұрмын

note: (itstool) path: page/p
en: If you’re sure that you entered the correct <link xref="net-wireless-wepwpa">wireless password</link> but you still can’t successfully connect to a wireless network, try some of the following:
kk: Егер <link xref="net-wireless-wepwpa">сымсыз парольді</link> дұрыс енгізгеніңізге сенімді болсаңыз, бірақ әлі де сымсыз желіге сәтті қосыла алмасаңыз, келесілердің кейбірін орындап көріңіз:

note: (itstool) path: item/p
en: Double-check that you have the correct password
kk: Парольдің дұрыстығын қайта тексеріңіз

note: (itstool) path: item/p
en: Passwords are case-sensitive (it matters whether they have capital or lower-case letters), so check that you didn’t get the case of one of the letters wrong.
kk: Парольдер регистрге сезімтал (үлкен немесе кіші әріптердің болуы маңызды), сондықтан әріптердің бірінің регистрінен қателеспегеніңізді тексеріңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Try the hex or ASCII pass key
kk: Он алтылық немесе ASCII кілттік фразасын қолданып көріңіз

note: (itstool) path: item/p
en: The password you enter can also be represented in a different way — as a string of characters in hexadecimal (numbers 0-9 and letters a-f) called a pass key. Each password has an equivalent pass key. If you have access to the pass key as well as the password/passphrase, try typing the pass key instead. Make sure you select the correct <gui>wireless security</gui> option when asked for your password (for example, select <gui>WEP 40/128-bit Key</gui> if you’re typing the 40-character pass key for a WEP-encrypted connection).
kk: Сіз енгізген пароль басқаша да көрсетілуі мүмкін — он алтылық жүйедегі (0-9 сандары және a-f әріптері) таңбалар тізбегі ретінде, оны кілттік фраза деп атайды. Әрбір парольдің баламалы кілттік фразасы болады. Егер сізде парольмен/кілттік фразамен қатар кілтке қол жеткізу мүмкіндігі болса, оның орнына кілтті теріп көріңіз. Пароль сұралғанда дұрыс <gui>сымсыз қауіпсіздік</gui> опциясын таңдағаныңызға көз жеткізіңіз (мысалы, WEP-пен шифрланған байланыс үшін 40 таңбалы кілтті теріп жатсаңыз, <gui>WEP 40/128-биттік кілт</gui> таңдаңыз).

note: (itstool) path: item/p
en: Try turning your wireless card off and then on again
kk: Сымсыз картаны өшіріп, қайта іске қосып көріңіз

note: (itstool) path: item/p
en: Sometimes wireless cards get stuck or experience a minor problem that means they won’t connect. Try turning the card off and then on again to reset it — see <link xref="net-wireless-troubleshooting"/> for more information.
kk: Кейде сымсыз карталар кептеліп қалады немесе кішігірім ақауға тап болады, бұл олардың қосылмауын білдіреді. Картаны бастапқы күйіне келтіру үшін оны өшіріп, қайта іске қосып көріңіз — қосымша ақпаратты <link xref="net-wireless-troubleshooting"/> бөлімінен қараңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Check that you’re using the correct type of wireless security
kk: Сымсыз қауіпсіздіктің дұрыс түрін пайдаланып жатқаныңызды тексеріңіз

note: (itstool) path: item/p
en: When prompted for your wireless security password, you can choose which type of wireless security to use. Make sure you choose the one that is used by the router or wireless base station. This should be selected by default, but sometimes it will not be for some reason. If you don’t know which one it is, use trial and error to go through the different options.
kk: Сымсыз қауіпсіздік паролі сұралғанда, сымсыз қауіпсіздіктің қай түрін пайдалануды таңдауға болады. Роутер немесе сымсыз базалық станция пайдаланатын түрін таңдағаныңызға көз жеткізіңіз. Бұл әдетте әдепкі бойынша таңдалуы керек, бірақ кейде белгілі бір себептермен таңдалмауы мүмкін. Егер оның қайсысы екенін білмесеңіз, әртүрлі опцияларды сынап көру әдісін қолданыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Check that your wireless card is properly supported
kk: Сымсыз картаңыздың дұрыс қолдау көрсетілетінін тексеріңіз

note: (itstool) path: item/p
en: Some wireless cards aren’t supported very well. They show up as a wireless connection, but they can’t connect to a network because their drivers lack the ability to do this. See if you can get an alternative wireless driver, or if you need to perform some extra set-up (like installing a different <em>firmware</em>). See <link xref="net-wireless-troubleshooting"/> for more information.
kk: Кейбір сымсыз карталарға өте жақсы қолдау көрсетілмейді. Олар сымсыз байланыс ретінде көрінеді, бірақ желіге қосыла алмайды, себебі олардың драйверлерінде мұны істеу мүмкіндігі жоқ. Баламалы сымсыз драйверді ала алатыныңызды немесе қосымша баптауды (мысалы, басқа <em>микробағдарламаны</em> орнату) орындау қажеттігін тексеріңіз. Қосымша ақпаратты <link xref="net-wireless-troubleshooting"/> бөлімінен қараңыз.

note: (itstool) path: credit/name
en: Contributors to the Ubuntu documentation wiki
kk: Ubuntu құжаттама викиіне үлес қосушылар

note: (itstool) path: info/desc
en: Some device drivers don’t work very well with certain wireless adapters, so you may need to find a better one.
kk: Кейбір құрылғы драйверлері белгілі бір сымсыз адаптерлермен өте жақсы жұмыс істемейді, сондықтан сізге жақсырағын табу қажет болуы мүмкін.

note: (itstool) path: page/title
en: Wireless network troubleshooter
kk: Сымсыз желі ақауларын жою құралы

note: (itstool) path: page/subtitle
en: Make sure that working device drivers are installed
kk: Жұмыс істейтін құрылғы драйверлері орнатылғанына көз жеткізіңіз

note: (itstool) path: page/p
en: In this step you can check to see if you can get working device drivers for your wireless adapter. A <em>device driver</em> is a piece of software which tells the computer how to make a hardware device work properly. Even though the wireless adapter has been recognized by the computer, it may not have drivers which work very well. You may be able to find different drivers for the wireless adapter which do work. Try some of the options below:
kk: Бұл қадамда сымсыз адаптеріңіз үшін жұмыс істейтін құрылғы драйверлерін ала алатыныңызды тексеруге болады. <em>Құрылғы драйвері</em> — бұл компьютерге жабдық құрылғысын қалай дұрыс жұмыс істету керектігін айтатын бағдарламалық қамтама бөлігі. Сымсыз адаптерді компьютер танығанымен, оның өте жақсы жұмыс істейтін драйверлері болмауы мүмкін. Сымсыз адаптер үшін жұмыс істейтін басқа драйверлерді табуыңыз мүмкін. Төмендегі опциялардың кейбірін қолданып көріңіз:

note: (itstool) path: item/p
en: Check to see if your wireless adapter is on a list of supported devices.
kk: Сымсыз адаптеріңіз қолдау көрсетілетін құрылғылар тізімінде бар-жоғын тексеріңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Most Linux distributions keep a list of wireless devices that they have support for. Sometimes, these lists provide extra information on how to get the drivers for certain adapters working properly. Go to the list for your distribution (for example, <link href="https://help.ubuntu.com/community/WifiDocs/WirelessCardsSupported">Ubuntu</link>, <link href="https://wiki.archlinux.org/index.php/Wireless_network_configuration">Arch</link>, <link href="https://wireless.wiki.kernel.org/en/users/Drivers">Fedora</link> or <link href="http://en.opensuse.org/HCL:Network_(Wireless)">openSUSE</link>) and see if your make and model of wireless adapter is listed. You may be able to use some of the information there to get your wireless drivers working.
kk: Linux дистрибутивтерінің көбісі өздері қолдау көрсететін сымсыз құрылғылардың тізімін жүргізеді. Кейде бұл тізімдер белгілі бір адаптерлердің драйверлерін қалай дұрыс жұмыс істету керектігі туралы қосымша ақпаратты береді. Өз дистрибутивіңіздің тізіміне өтіңіз (мысалы, <link href="https://help.ubuntu.com/community/WifiDocs/WirelessCardsSupported">Ubuntu</link>, <link href="https://wiki.archlinux.org/index.php/Wireless_network_configuration">Arch</link>, <link href="https://wireless.wiki.kernel.org/en/users/Drivers">Fedora</link> немесе <link href="http://en.opensuse.org/HCL:Network_(Wireless)">openSUSE</link>) және сымсыз адаптеріңіздің өндірушісі мен моделі тізімде бар-жоғын тексеріңіз. Сымсыз драйверлеріңізді жұмыс істету үшін ондағы кейбір ақпаратты пайдалана аласыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Look for restricted (binary) drivers.
kk: Шектеулі (бинарлы) драйверлерді іздеңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Many Linux distributions only come with device drivers which are <em>free</em> and <em>open source</em>. This is because they cannot distribute drivers which are proprietary, or closed-source. If the correct driver for your wireless adapter is only available in a non-free, or “binary-only” version, it may not be installed by default. If this is the case, look on the wireless adapter manufacturer’s website to see if they have any Linux drivers.
kk: Көптеген Linux дистрибутивтері тек <em>еркін</em> және <em>ашық бастапқы коды</em> бар құрылғы драйверлерімен бірге келеді. Себебі олар меншікті немесе жабық бастапқы коды бар драйверлерді тарата алмайды. Егер сымсыз адаптеріңізге арналған дұрыс драйвер тек еркін емес немесе «тек бинарлы» нұсқада қолжетімді болса, ол әдепкі бойынша орнатылмауы мүмкін. Олай болса, сымсыз адаптер өндірушісінің веб-сайтынан оларда Linux драйверлері бар-жоғын тексеріңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Some Linux distributions have a tool that can download restricted drivers for you. If your distribution has one of these, use it to see if it can find any wireless drivers for you.
kk: Кейбір Linux дистрибутивтерінде сіз үшін шектеулі драйверлерді жүктеп ала алатын сайман бар. Егер дистрибутивіңізде осындай сайман болса, оны сымсыз драйверлерді табу үшін пайдаланыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Use the Windows drivers for your adapter.
kk: Адаптеріңіз үшін Windows драйверлерін пайдаланыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: In general, you cannot use a device driver designed for one operating system (like Windows) on another operating system (like Linux). This is because they have different ways of handling devices. For wireless adapters, however, you can install a compatibility layer called <em>NDISwrapper</em> which lets you use some Windows wireless drivers on Linux. This is useful because wireless adapters almost always have Windows drivers available for them, whereas Linux drivers are sometimes not available. You can learn more about how to use NDISwrapper <link href="https://sourceforge.net/p/ndiswrapper/ndiswrapper/Main_Page/">here</link>. Note that not all wireless drivers can be used through NDISwrapper.
kk: Жалпы, бір операциялық жүйеге (мысалы, Windows) арналған құрылғы драйверін басқа операциялық жүйеде (мысалы, Linux) пайдалана алмайсыз. Бұл олардың құрылғылармен жұмыс істеу тәсілдерінің әртүрлі болуына байланысты. Дегенмен, сымсыз адаптерлер үшін Linux-те кейбір Windows сымсыз драйверлерін пайдалануға мүмкіндік беретін <em>NDISwrapper</em> деп аталатын үйлесімділік қабатын орнатуға болады. Бұл пайдалы, өйткені сымсыз адаптерлер үшін Windows драйверлері дерлік әрқашан қолжетімді, ал Linux драйверлері кейде қолжетімді болмайды. NDISwrapper-ді қалай пайдалану керектігі туралы көбірек ақпаратты <link href="https://sourceforge.net/p/ndiswrapper/ndiswrapper/Main_Page/">осы жерден</link> біле аласыз. Барлық сымсыз драйверлерді NDISwrapper арқылы пайдалану мүмкін емес екенін ескеріңіз.

note: (itstool) path: page/p
en: If none of these options work, you may want to try a different wireless adapter to see if you can get that working. USB wireless adapters are often quite cheap, and will plug into any computer. You should check that the adapter is compatible with your Linux distribution before buying it, though.
kk: Егер осы опциялардың ешқайсысы жұмыс істемесе, басқа сымсыз адаптерді қолданып көруіңізге болады. USB сымсыз адаптерлері әдетте өте арзан және кез келген компьютерге қосылады. Дегенмен, адаптерді сатып алмас бұрын оның Linux дистрибутивімен үйлесімді екенін тексеруіңіз керек.

note: (itstool) path: info/desc
en: Even though your wireless adapter is connected, it may not have been recognized properly by the computer.
kk: Сымсыз адаптеріңіз қосылып тұрса да, компьютер оны дұрыс танымаған болуы мүмкін.

note: (itstool) path: page/title
en: Wireless connection troubleshooter
kk: Сымсыз байланыс ақауларын жою құралы

note: (itstool) path: page/subtitle
en: Check that the wireless adapter was recognized
kk: Сымсыз адаптердің танылғанын тексеріңіз

note: (itstool) path: page/p
en: Even though the wireless adapter is connected to the computer, it may not have been recognized as a network device by the computer. In this step, you will check whether the device was recognized properly.
kk: Сымсыз адаптер компьютерге қосылғанымен, компьютер оны желілік құрылғы ретінде танымаған болуы мүмкін. Бұл қадамда құрылғының дұрыс танылғанын тексересіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Open a Terminal window, type <cmd>lshw -C network</cmd> and press <key>Enter</key>. If this gives an error message, you may need to install the <app>lshw</app> program on your computer.
kk: Терминал терезесін ашып, <cmd>lshw -C network</cmd> теріңіз және <key>Enter</key> пернесін басыңыз. Егер бұл қате туралы хабар берсе, компьютеріңізге <app>lshw</app> бағдарламасын орнату қажет болуы мүмкін.

note: (itstool) path: item/p
en: Look through the information that appeared and find the <em>Wireless interface</em> section. If your wireless adapter was detected properly, you should see something similar (but not identical) to this:
kk: Пайда болған ақпаратты қарап шығып, <em>Wireless interface</em> бөлімін табыңыз. Егер сымсыз адаптеріңіз дұрыс анықталса, сіз мынаған ұқсас (бірақ бірдей емес) нәрсені көруіңіз керек:

note: (itstool) path: item/code
en: *-network
           description: Wireless interface
           product: PRO/Wireless 3945ABG [Golan] Network Connection
           vendor: Intel Corporation
kk: *-network
           сипаттамасы: Сымсыз интерфейс
           өнім: PRO/Wireless 3945ABG [Golan] Network Connection
           өндіруші: Intel Corporation

note: (itstool) path: item/p
en: If a wireless device is listed, continue on to the <link xref="net-wireless-troubleshooting-device-drivers">Device Drivers step</link>.
kk: Егер сымсыз құрылғы тізімде болса, <link xref="net-wireless-troubleshooting-device-drivers">Құрылғы драйверлері қадамына</link> өтіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: If a wireless device is <em>not</em> listed, the next steps you take will depend on the type of device that you use. Refer to the section below that is relevant to the type of wireless adapter that your computer has (<link xref="#pci">internal PCI</link>, <link xref="#usb">USB</link>, or <link xref="#pcmcia">PCMCIA</link>).
kk: Егер сымсыз құрылғы тізімде <em>жоқ</em> болса, келесі қадамдарыңыз сіз пайдаланатын құрылғы түріне байланысты болады. Компьютеріңіздегі сымсыз адаптер түріне сәйкес келетін төмендегі бөлімге жүгініңіз (<link xref="#pci">ішкі PCI</link>, <link xref="#usb">USB</link> немесе <link xref="#pcmcia">PCMCIA</link>).

note: (itstool) path: section/title
en: PCI (internal) wireless adapter
kk: PCI (ішкі) сымсыз адаптері

note: (itstool) path: section/p
en: Internal PCI adapters are the most common, and are found in most laptops made within the past few years. To check if your PCI wireless adapter was recognized:
kk: Ішкі PCI адаптерлері ең көп таралған және соңғы бірнеше жыл ішінде шығарылған ноутбуктердің көбінде кездеседі. PCI сымсыз адаптеріңіздің танылғанын тексеру үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Open a Terminal, type <cmd>lspci</cmd> and press <key>Enter</key>.
kk: Терминалды ашып, <cmd>lspci</cmd> теріңіз және <key>Enter</key> пернесін басыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Look through the list of devices that is shown and find any that are marked <code>Network controller</code> or <code>Ethernet controller</code>. Several devices may be marked in this way; the one corresponding to your wireless adapter might include words like <code>wireless</code>, <code>WLAN</code>, <code>wifi</code> or <code>802.11</code>. Here is an example of what the entry might look like:
kk: Көрсетілген құрылғылар тізімін қарап шығыңыз және <code>Network controller</code> немесе <code>Ethernet controller</code> деп белгіленген кез келгенін табыңыз. Бірнеше құрылғы осылай белгіленуі мүмкін; сымсыз адаптеріңізге сәйкес келетінінде <code>wireless</code>, <code>WLAN</code>, <code>wifi</code> немесе <code>802.11</code> сияқты сөздер болуы мүмкін. Жазбаның қалай көрінуі мүмкін екендігінің мысалы:

note: (itstool) path: item/p
en: If you found your wireless adapter in the list, proceed to the <link xref="net-wireless-troubleshooting-device-drivers">Device Drivers step</link>. If you didn’t find anything related to your wireless adapter, see <link xref="#not-recognized">the instructions below</link>.
kk: Егер тізімнен сымсыз адаптеріңізді тапсаңыз, <link xref="net-wireless-troubleshooting-device-drivers">Құрылғы драйверлері қадамына</link> өтіңіз. Егер сымсыз адаптеріңізге қатысты ештеңе таппасаңыз, <link xref="#not-recognized">төмендегі нұсқауларды</link> қараңыз.

note: (itstool) path: section/title
en: USB wireless adapter
kk: USB сымсыз адаптері

note: (itstool) path: section/p
en: Wireless adapters that plug into a USB port on your computer are less common. They can plug directly into a USB port, or may be connected by a USB cable. 3G/mobile broadband adapters look quite similar to wireless (Wi-Fi) adapters, so if you think you have a USB wireless adapter, double-check that it is not actually a 3G adapter. To check if your USB wireless adapter was recognized:
kk: Компьютеріңіздегі USB портына қосылатын сымсыз адаптерлер сирек кездеседі. Олар тікелей USB портына қосылуы немесе USB кабелі арқылы жалғануы мүмкін. 3G/мобильді кең жолақты адаптерлер сымсыз (Wi-Fi) адаптерлерге өте ұқсас, сондықтан сізде USB сымсыз адаптері бар деп ойласаңыз, оның іс жүзінде 3G адаптері емес екенін қайта тексеріңіз. USB сымсыз адаптеріңіздің танылғанын тексеру үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Open a Terminal, type <cmd>lsusb</cmd> and press <key>Enter</key>.
kk: Терминалды ашып, <cmd>lsusb</cmd> теріңіз және <key>Enter</key> пернесін басыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Look through the list of devices that is shown and find any that seem to refer to a wireless or network device. The one corresponding to your wireless adapter might include words like <code>wireless</code>, <code>WLAN</code>, <code>wifi</code> or <code>802.11</code>. Here is an example of what the entry might look like:
kk: Көрсетілген құрылғылар тізімін қарап шығыңыз және сымсыз немесе желілік құрылғыға қатысты болып көрінетін кез келгенін табыңыз. Сымсыз адаптеріңізге сәйкес келетінінде <code>wireless</code>, <code>WLAN</code>, <code>wifi</code> немесе <code>802.11</code> сияқты сөздер болуы мүмкін. Жазбаның қалай көрінуі мүмкін екендігінің мысалы:

note: (itstool) path: section/title
en: Checking for a PCMCIA device
kk: PCMCIA құрылғысын тексеру

note: (itstool) path: section/p
en: PCMCIA wireless adapters are typically rectangular cards which slot into the side of your laptop. They are more commonly found in older computers. To check if your PCMCIA adapter was recognized:
kk: PCMCIA сымсыз адаптерлері әдетте ноутбуктің бүйіріндегі ұяшыққа салынатын тікбұрышты карталар болып табылады. Олар ескі компьютерлерде жиі кездеседі. PCMCIA адаптеріңіздің танылғанын тексеру үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Start your computer <em>without</em> the wireless adapter plugged in.
kk: Компьютеріңізді сымсыз адаптерді <em>қоспай</em> іске қосыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Open a Terminal and type the following, then press <key>Enter</key>:
kk: Терминалды ашып, келесіні теріңіз, содан кейін <key>Enter</key> пернесін басыңыз:

note: (itstool) path: item/p
en: This will display a list of messages related to your computer’s hardware, and will automatically update if anything to do with your hardware changes.
kk: Бұл компьютеріңіздің жабдығына қатысты хабарлар тізімін көрсетеді және жабдығыңызға қатысты бірдеңе өзгерсе, автоматты түрде жаңартылып отырады.

note: (itstool) path: item/p
en: Insert your wireless adapter into the PCMCIA slot and see what changes in the Terminal window. The changes should include some information about your wireless adapter. Look through them and see if you can identify it.
kk: Сымсыз адаптеріңізді PCMCIA ұяшығына салыңыз және Терминал терезесінде не өзгеретінін көріңіз. Өзгерістер сымсыз адаптеріңіз туралы кейбір ақпаратты қамтуы керек. Оларды қарап шығып, оны анықтай алатыныңызды тексеріңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: To stop the command from running in the Terminal, press <keyseq><key>Ctrl</key><key>C</key></keyseq>. After you have done that, you can close the Terminal if you like.
kk: Терминалда команданың орындалуын тоқтату үшін <keyseq><key>Ctrl</key><key>C</key></keyseq> пернелерін басыңыз. Осыны орындағаннан кейін, қаласаңыз, Терминалды жабуыңызға болады.

note: (itstool) path: item/p
en: If you found any information about your wireless adapter, proceed to the <link xref="net-wireless-troubleshooting-device-drivers">Device Drivers step</link>. If you didn’t find anything related to your wireless adapter, see <link xref="#not-recognized">the instructions below</link>.
kk: Егер сымсыз адаптеріңіз туралы қандай да бір ақпарат тапсаңыз, <link xref="net-wireless-troubleshooting-device-drivers">Құрылғы драйверлері қадамына</link> өтіңіз. Егер сымсыз адаптеріңізге қатысты ештеңе таппасаңыз, <link xref="#not-recognized">төмендегі нұсқауларды</link> қараңыз.

note: (itstool) path: section/title
en: Wireless adapter was not recognized
kk: Сымсыз адаптер танылмады

note: (itstool) path: section/p
en: If your wireless adapter was not recognized, it might not be working properly or the correct drivers may not be installed for it. How you check to see if there are any drivers you can install will depend on which Linux distribution you are using (like Ubuntu, Arch, Fedora or openSUSE).
kk: Егер сымсыз адаптеріңіз танылмаса, ол дұрыс жұмыс істемеуі мүмкін немесе ол үшін дұрыс драйверлер орнатылмаған болуы мүмкін. Орнатуға болатын драйверлердің бар-жоғын тексеру жолы сіздің қай Linux дистрибутивін (мысалы, Ubuntu, Arch, Fedora немесе openSUSE) пайдаланатыныңызға байланысты болады.

note: (itstool) path: section/p
en: To get specific help, look at the support options on your distribution’s website. These might include mailing lists and web chats where you can ask about your wireless adapter, for example.
kk: Нақты көмек алу үшін дистрибутивіңіздің веб-сайтындағы қолдау көрсету опцияларын қараңыз. Бұл, мысалы, сымсыз адаптеріңіз туралы сұрай алатын пошталық таратылымдар мен веб-чаттар болуы мүмкін.

note: (itstool) path: info/desc
en: You may need details such as the model number of your wireless adapter in subsequent troubleshooting steps.
kk: Ақауларды жоюдың келесі қадамдарында сымсыз адаптеріңіздің модель нөмірі сияқты мәліметтер қажет болуы мүмкін.

note: (itstool) path: page/subtitle
en: Gather information about your network hardware
kk: Желілік жабдық туралы ақпаратты жинау

note: (itstool) path: page/p
en: In this step, you will collect information about your wireless network device. The way you fix many wireless problems depends on the make and model number of the wireless adapter, so you will need to make a note of these details. It can also be helpful to have some of the items that came with your computer too, like device driver installation discs. Look for the following items, if you still have them:
kk: Бұл қадамда сіз сымсыз желі құрылғысы туралы ақпаратты жинайсыз. Көптеген сымсыз байланыс мәселелерін шешу жолы сымсыз адаптердің өндірушісі мен модель нөміріне байланысты, сондықтан бұл мәліметтерді жазып алуыңыз керек. Сондай-ақ, компьютеріңізібен бірге келген құрылғы драйверін орнату дискілері сияқты кейбір заттардың болуы да пайдалы болуы мүмкін. Егер олар әлі де болса, келесі заттарды іздеңіз:

note: (itstool) path: item/p
en: The packaging and instructions for your wireless devices (especially the user guide for your router)
kk: Сымсыз құрылғыларыңыздың қаптамасы мен нұсқаулықтары (әсіресе роутерге арналған пайдаланушы нұсқаулығы)

note: (itstool) path: item/p
en: The disc containing drivers for your wireless adapter (even if it only contains Windows drivers)
kk: Сымсыз адаптеріңізге арналған драйверлері бар диск (тіпті онда тек Windows драйверлері болса да)

note: (itstool) path: item/p
en: The manufacturers and model numbers of your computer, wireless adapter and router. This information can usually be found on the underside or reverse of the device.
kk: Компьютеріңіздің, сымсыз адаптеріңіздің және роутеріңіздің өндірушілері мен модель нөмірлері. Бұл ақпаратты әдетте құрылғының төменгі немесе артқы жағынан табуға болады.

note: (itstool) path: item/p
en: Any version or revision numbers that may be printed on your wireless network devices or their packaging. These can be especially helpful, so look carefully.
kk: Сымсыз желі құрылғыларында немесе олардың қаптамасында басылған кез келген нұсқа немесе ревизия нөмірлері. Бұл өте пайдалы болуы мүмкін, сондықтан мұқият қараңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Anything on the driver disc that identifies either the device itself, its “firmware” version, or the components (chipset) it uses.
kk: Драйвер дискісіндегі құрылғының өзін, оның «микробағдарлама» нұсқасын немесе ол пайдаланатын компоненттерді (чипсетті) анықтайтын кез келген нәрсе.

note: (itstool) path: page/p
en: If possible, try to get access to an alternative working internet connection so that you can download software and drivers if necessary. (Plugging your computer directly into the router with an Ethernet network cable is one way of providing this, but only plug it in when you need to.)
kk: Мүмкіндік болса, қажет болған жағдайда бағдарламалық қамтаны және драйверлерді жүктеп алу үшін баламалы жұмыс істейтін интернет байланысына қол жеткізуге тырысыңыз. (Компьютерді Ethernet желілік кабелімен тікелей роутерге қосу — мұны қамтамасыз етудің бір жолы, бірақ оны тек қажет болғанда ғана қосыңыз.)

note: (itstool) path: page/p
en: Once you have as many of these items as possible, click <gui>Next</gui>.
kk: Осы заттардың мүмкіндігінше көбін жинағаннан кейін <gui>Келесі</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Make sure that simple network settings are correct and prepare for the next few troubleshooting steps.
kk: Қарапайым желі баптауларының дұрыс екеніне көз жеткізіңіз және ақауларды жоюдың келесі бірнеше қадамына дайындалыңыз.

note: (itstool) path: page/subtitle
en: Perform an initial connection check
kk: Бастапқы қосылымды тексеруді орындау

note: (itstool) path: page/p
en: In this step you will check some basic information about your wireless network connection. This is to make sure that your networking problem isn’t caused by a relatively simple issue, like the wireless connection being turned off, and to prepare for the next few troubleshooting steps.
kk: Бұл қадамда сымсыз желі байланысы туралы кейбір негізгі ақпаратты тексересіз. Бұл желілік мәселеңіздің сымсыз байланыстың сөндірілуі сияқты салыстырмалы түрде қарапайым мәселеден туындамағанына көз жеткізу және ақауларды жоюдың келесі бірнеше қадамына дайындалу үшін қажет.

note: (itstool) path: item/p
en: Make sure that your laptop is not connected to a <em>wired</em> internet connection.
kk: Ноутбугіңіздің <em>сымды</em> интернет қосылымына қосылмағанына көз жеткізіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: If you have an external wireless adapter (such as a USB adapter, or a PCMCIA card that plugs into your laptop), make sure that it is firmly inserted into the proper slot on your computer.
kk: Егер сізде сыртқы сымсыз адаптер болса (мысалы, USB адаптері немесе ноутбугіңізге қосылатын PCMCIA картасы), оның компьютердегі тиісті слотқа нық салынғанына көз жеткізіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: If your wireless card is <em>inside</em> your computer, make sure that the wireless switch is turned on (if it has one). Laptops often have wireless switches that you can toggle by pressing a combination of keyboard keys.
kk: Егер сымсыз картаңыз компьютердің <em>ішінде</em> болса, сымсыз желі ажыратқышы қосулы екеніне көз жеткізіңіз (егер ол бар болса). Ноутбуктерде жиі пернетақта пернелерінің комбинациясын басу арқылы ауыстыруға болатын сымсыз желі ажыратқыштары болады.

note: (itstool) path: item/p
en: Open the <gui xref="shell-introduction#systemmenu">system menu</gui> from the right side of the top bar and select the Wi-Fi network, then select <gui>Wi-Fi Settings</gui>. Make sure that the <gui>Wi-Fi</gui> switch is set to on. You should also check that <link xref="net-wireless-airplane">Airplane Mode</link> is <em>not</em> switched on.
kk: Жоғарғы панельдің оң жағынан <gui xref="shell-introduction#systemmenu">жүйелік мәзірді</gui> ашып, Wi-Fi желісін таңдаңыз, содан кейін <gui>Wi-Fi баптаулары</gui> тармағын таңдаңыз. <gui>Wi-Fi</gui> ажыратқышы қосулы екеніне көз жеткізіңіз. Сондай-ақ <link xref="net-wireless-airplane">Ұшақ режимі</link> қосулы <em>емес</em> екенін тексеруіңіз керек.

note: (itstool) path: item/p
en: Open the Terminal, type <cmd>nmcli device</cmd> and press <key>Enter</key>.
kk: Терминалды ашып, <cmd>nmcli device</cmd> командасын теріңіз және <key>Enter</key> пернесін басыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: This will display information about your network interfaces and connection status. Look down the list of information and see if there is an item related to the wireless network adapter. If the state is <code>connected</code>, it means that the adapter is working and connected to your wireless router.
kk: Бұл сіздің желілік интерфейстеріңіз бен қосылым күйі туралы ақпаратты көрсетеді. Ақпарат тізімін төмен қарап, сымсыз желі адаптеріне қатысты элементтің бар-жоғын тексеріңіз. Егер күйі <code>connected</code> болса, бұл адаптердің жұмыс істеп тұрғанын және сымсыз роутерге қосылғанын білдіреді.

note: (itstool) path: page/p
en: If you are connected to your wireless router, but you still cannot access the internet, your router may not be set up correctly, or your Internet Service Provider (ISP) maybe experiencing some technical problems. Review your router and ISP setup guides to make sure the settings are correct, or contact your ISP for support.
kk: Егер сіз сымсыз роутерге қосылған болсаңыз, бірақ әлі де интернетке қол жеткізу мүмкін болмаса, роутеріңіз дұрыс бапталмаған болуы мүмкін немесе интернет қызметін берушіде (ISP) техникалық мәселелер туындаған болуы мүмкін. Параметрлердің дұрыстығына көз жеткізіңіз үшін роутер мен ISP орнату нұсқаулықтарын қарап шығыңыз немесе қолдау алу үшін ISP-ге хабарласыңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: If the information from <cmd>nmcli device</cmd> did not indicate that you were connected to the network, click <gui>Next</gui> to proceed to the next portion of the troubleshooting guide.
kk: Егер <cmd>nmcli device</cmd> командасынан алынған ақпарат желіге қосылғаныңызды көрсетпесе, ақаулықтарды жою нұсқаулығының келесі бөліміне өту үшін <gui>Келесі</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Identify and fix problems with wireless connections.
kk: Сымсыз қосылымдардағы мәселелерді анықтау және түзету.

note: (itstool) path: page/p
en: This is a step-by-step troubleshooting guide to help you identify and fix wireless problems. If you cannot connect to a wireless network for some reason, try following the instructions here.
kk: Бұл сымсыз желі мәселелерін анықтауға және түзетуге көмектесетін қадамдық нұсқаулық. Егер қандай да бір себептермен сымсыз желіге қосыла алмасаңыз, осындағы нұсқауларды орындап көріңіз.

note: (itstool) path: page/p
en: We will proceed through the following steps to get your computer connected to the internet:
kk: Компьютеріңізді интернетке қосу үшін келесі қадамдарды орындаймыз:

note: (itstool) path: item/p
en: Performing an initial check
kk: Бастапқы тексеруді орындау

note: (itstool) path: item/p
en: Gathering information about your hardware
kk: Жабдығыңыз туралы ақпарат жинау

note: (itstool) path: item/p
en: Checking your hardware
kk: Жабдықты тексеру

note: (itstool) path: item/p
en: Attempting to create a connection to your wireless router
kk: Сымсыз роутерге қосылым орнату әрекеті

note: (itstool) path: item/p
en: Performing a check of your modem and router
kk: Модем мен роутерді тексеру

note: (itstool) path: page/p
en: To get started, click on the <em>Next</em> link at the top right of the page. This link, and others like it on following pages, will take you through each step in the guide.
kk: Бастау үшін беттің жоғарғы оң жағындағы <em>Келесі</em> сілтемесін шертіңіз. Бұл сілтеме және келесі беттердегі осыған ұқсас басқалары сізді нұсқаулықтың әрбір қадамы бойынша бағыттайды.

note: (itstool) path: note/title
en: Using the command line
kk: Командалық жолды пайдалану

note: (itstool) path: note/p
en: Some of the instructions in this guide ask you to type commands into the <em>command line</em> (Terminal). You can find the <app>Terminal</app> application in the <gui>Activities</gui> overview.
kk: Осы нұсқаулықтағы кейбір нұсқаулар командаларды <em>командалық жолға</em> (Терминал) теруді сұрайды. <app>Терминал</app> қолданбасын <gui>Іс-әрекеттер</gui> шолуынан таба аласыз.

note: (itstool) path: note/p
en: If you are not familiar with using a command line, don’t worry — this guide will direct you at each step. All you need to remember is that commands are case-sensitive (so you must type them <em>exactly</em> as they appear here), and to press <key>Enter</key> after typing each command to run it.
kk: Егер командалық жолды пайдалануды білмесеңіз, алаңдамаңыз — бұл нұсқаулық сізге әр қадамда бағыт береді. Есте сақтайтын нәрсе — командалар регистрге сезімтал (сондықтан оларды осында көрсетілгендей <em>тура</em> теруіңіз керек) және әрбір команданы теріп болған соң, оны орындау үшін <key>Enter</key> пернесін басу керек.

note: (itstool) path: info/desc
en: WEP and WPA are ways of encrypting data on wireless networks.
kk: WEP және WPA — сымсыз желілердегі деректерді шифрлау тәсілдері.

note: (itstool) path: page/title
en: What do WEP and WPA mean?
kk: WEP және WPA нені білдіреді?

note: (itstool) path: page/p
en: WEP and WPA (along with WPA2) are names for different encryption tools used to secure your wireless connection. Encryption scrambles the network connection so that no one can “listen in” to it and look at which web pages you are viewing, for example. WEP stands for <em>Wired Equivalent Privacy</em>, and WPA stands for <em>Wireless Protected Access</em>. WPA2 is the second version of the WPA standard.
kk: WEP және WPA (WPA2-мен бірге) — сымсыз қосылымыңызды қорғау үшін пайдаланылатын әртүрлі шифрлау саймандарының атаулары. Шифрлау желілік қосылымды ешкім «тыңдай» алмауы және, мысалы, сіздің қандай веб-беттерді көріп жатқаныңызды білмеуі үшін шатастырады. WEP «<em>Wired Equivalent Privacy</em>» дегенді, ал WPA «<em>Wireless Protected Access</em>» дегенді білдіреді. WPA2 — WPA стандартының екінші нұсқасы.

note: (itstool) path: page/p
en: Using <em>some</em> encryption is always better than using none, but WEP is the least secure of these standards, and you should not use it if you can avoid it. WPA2 is the most secure of the three. If your wireless card and router support WPA2, that is what you should use when setting up your wireless network.
kk: <em>Қандай да бір</em> шифрлауды пайдалану оны мүлдем пайдаланбағаннан жақсырақ, бірақ WEP — осы стандарттардың ішіндегі ең аз қауіпсізі, сондықтан мүмкіндігінше оны пайдаланбаған жөн. Үшеуінің ішінде WPA2 ең қауіпсізі болып табылады. Егер сымсыз картаңыз бен роутеріңіз WPA2 стандартын қолдаса, сымсыз желіні баптау кезінде соны пайдалануыңыз керек.

note: (itstool) path: info/desc
en: Connect to wireless networks, including hidden networks and networks created from phone tethering.
kk: Сымсыз желілерге, соның ішінде жасырын желілерге және телефоннан таратылатын желілерге қосылыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Wireless networking
kk: Сымсыз желілер

note: (itstool) path: info/desc
en: Edit your connection settings, and remove the unwanted connection option.
kk: Қосылым баптауларын түзетіңіз және қажет емес қосылым опциясын өшіріңіз.

note: (itstool) path: page/title
en: My computer connects to the wrong network
kk: Компьютерім қате желіге қосылады

note: (itstool) path: page/p
en: When you turn your computer on, your computer will automatically try to connect to wireless networks that you have connected to in the past. If it tries to connect to a network that you do not want to connect to, follow the steps below.
kk: Компьютерді қосқанда, ол бұрын қосылған сымсыз желілерге автоматты түрде қосылуға әрекет жасайды. Егер ол сіз қосылғыңыз келмейтін желіге қосылуға әрекеттенсе, төмендегі қадамдарды орындаңыз.

note: (itstool) path: steps/title
en: To forget a wireless connection:
kk: Сымсыз қосылымды ұмыту үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Find the network that you <em>do not</em> want it to keep connecting to.
kk: Компьютердің әрі қарай қосылғанын <em>қаламайтын</em> желіні табыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click the <_:media-1/> button located next to the network.
kk: Желінің жанында орналасқан <_:media-1/> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click the <gui>Forget Connection</gui> button. Your computer will not try to connect to that network any more.
kk: <gui>Қосылымды ұмыту</gui> батырмасын шертіңіз. Компьютеріңіз бұдан былай ол желіге қосылуға әрекеттенбейді.

note: (itstool) path: page/p
en: If you later want to connect to the network that your computer just forgot, follow the steps in <link xref="net-wireless-connect"/>.
kk: Егер кейінірек компьютеріңіз ұмытқан желіге қайта қосылғыңыз келсе, <link xref="net-wireless-connect"/> ішіндегі қадамдарды орындаңыз.

[ctx: link:trail]
note: (itstool) path: info/title
en: Networking
kk: Желілік жұмыс

note: (itstool) path: info/desc
en: Connect to wireless and wired networks. Stay safe with a VPN. Create a wireless hotspot.
kk: Сымсыз және сымды желілерге қосылыңыз. VPN көмегімен қауіпсіз болыңыз. Сымсыз қатынау нүктесін жасаңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Networking, web &amp; email
kk: Желі, веб &amp; эл. пошта

note: (itstool) path: info/desc
en: Set up parental controls for users on the system.
kk: Жүйедегі пайдаланушылар үшін ата-ана бақылауын баптау.

note: (itstool) path: page/title
en: Add parental controls
kk: Ата-ана бақылауын қосу

note: (itstool) path: page/p
en: Parents can use the <gui>Parental Controls</gui> application to prevent children from accessing harmful content.
kk: Ата-аналар балалардың зиянды мазмұнға қол жеткізуін болдырмау үшін <gui>Ата-ана бақылауы</gui> қолданбасын пайдалана алады.

note: (itstool) path: page/p
en: An administrator can use this application to:
kk: Әкімші бұл қолданбаны мыналар үшін пайдалана алады:

note: (itstool) path: item/p
en: Restrict a user's access to web browsers and applications.
kk: Пайдаланушының веб-браузерлерге және қолданбаларға қол жеткізуін шектеу.

note: (itstool) path: item/p
en: Prevent a user from installing applications.
kk: Пайдаланушының қолданбаларды орнатуына жол бермеу.

note: (itstool) path: item/p
en: Allow a user to only access age-appropriate applications.
kk: Пайдаланушыға тек жасына сәйкес келетін қолданбаларға қол жеткізуге рұқсат беру.

note: (itstool) path: note/p
en: <gui>Parental Controls</gui> requires applications to be installed via Flatpak or Flathub.
kk: <gui>Ата-ана бақылауы</gui> қолданбалардың Flatpak немесе Flathub арқылы орнатылуын талап етеді.

note: (itstool) path: section/title
en: Restrict web browsers
kk: Веб-браузерлерді шектеу

note: (itstool) path: section/p
en: <gui>Parental Controls</gui> allows an administrator to disable browser access for a user.
kk: <gui>Ата-ана бақылауы</gui> әкімшіге пайдаланушы үшін браузерге қол жеткізуді сөндіруге мүмкіндік береді.

note: (itstool) path: item/p
en: Select <gui>Users</gui> to open the panel.
kk: Панельді ашу үшін <gui>Пайдаланушылар</gui> тармағын таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Under <gui>Other Users</gui>, select the user to whom you wish to apply the controls.
kk: <gui>Басқа пайдаланушылар</gui> астында бақылауды іске асыруды қалайтын пайдаланушыны таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Select <gui>Parental Controls</gui>.
kk: <gui>Ата-ана бақылауы</gui> тармағын таңдаңыз.

note: (itstool) path: note/p
en: The option only appears if <gui>Parental Controls</gui> is installed and enabled.
kk: Опция тек <gui>Ата-ана бақылауы</gui> орнатылған және іске қосылған жағдайда ғана көрінеді.

note: (itstool) path: item/p
en: Press the <gui>Unlock</gui> button.
kk: <gui>Құлпын ашу</gui> батырмасын басыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Enter your password and authenticate to unlock the <gui>Parental Controls</gui> dialog.
kk: <gui>Ата-ана бақылауы</gui> сұхбат терезесінің құлпын ашу үшін пароліңізді енгізіп, аутентификациядан өтіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Toggle the <gui>Restrict Web Browsers</gui> switch to turn it on.
kk: Іске қосу үшін <gui>Веб-браузерлерді шектеу</gui> ажыратқышын ауыстырыңыз.

note: (itstool) path: section/title
en: Restrict applications
kk: Қолданбаларды шектеу

note: (itstool) path: section/p
en: <gui>Parental Controls</gui> provides a list of applications that an administrator can disable.
kk: <gui>Ата-ана бақылауы</gui> әкімші сөндіре алатын қолданбалар тізімін ұсынады.

note: (itstool) path: note/p
en: Existing applications (which are not installed via Flatpak) will not appear in this list.
kk: Бар қолданбалар (Flatpak арқылы орнатылмаған) бұл тізімде көрінбейді.

note: (itstool) path: note/p
en: The tab only appears if <gui>Parental Controls</gui> is installed and enabled.
kk: Бет тек <gui>Ата-ана бақылауы</gui> орнатылған және іске қосылған жағдайда ғана көрінеді.

note: (itstool) path: item/p
en: Click on <gui>Restrict Applications</gui>.
kk: <gui>Қолданбаларды шектеу</gui> үстінен шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Toggle the switch next to the application(s) you wish to restrict.
kk: Шектегіңіз келетін қолданбаның (қолданбалардың) жанындағы ажыратқышты ауыстырыңыз.

note: (itstool) path: section/title
en: Restrict application installation
kk: Қолданбаларды орнатуды шектеу

note: (itstool) path: section/p
en: <gui>Parental Controls</gui> allows an administrator to deny installation privileges to a user.
kk: <gui>Ата-ана бақылауы</gui> әкімшіге пайдаланушының орнату құқықтарынан бас тартуға мүмкіндік береді.

note: (itstool) path: item/p
en: Toggle the <gui>Restrict Application Installation</gui> switch to turn it on.
kk: Іске қосу үшін <gui>Қолданбаларды орнатуды шектеу</gui> ажыратқышын ауыстырыңыз.

note: (itstool) path: section/title
en: Restrict applications by age group
kk: Қолданбаларды жас тобы бойынша шектеу

note: (itstool) path: section/p
en: Restrict what applications are visible based on their suitability for a given age group.
kk: Белгілі бір жас тобына жарамдылығына қарай көрінетін қолданбаларды шектеңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Select the age group from the dropdown in <gui>Application Suitability</gui>.
kk: <gui>Қолданбаның жарамдылығы</gui> бөліміндегі ашылмалы тізімнен жас тобын таңдаңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Automatically control screen brightness to reduce battery use.
kk: Батарея қуатын үнемдеу үшін экран жарықтығын автоматты түрде басқару.

note: (itstool) path: page/title
en: Enable automatic brightness
kk: Автоматты жарықтықты іске қосу

note: (itstool) path: page/p
en: If your computer has an integrated light sensor, it can be used to automatically control screen brightness. This ensures that the screen is always easy to see in different ambient light conditions, and helps to reduce battery consumption.
kk: Егер компьютеріңізде кірістірілген жарық сенсоры болса, оны экран жарықтығын автоматты түрде басқару үшін пайдалануға болады. Бұл экранның әртүрлі сыртқы жарық жағдайларында әрқашан анық көрінуін қамтамасыз етеді және батарея қуатын үнемдеуге көмектеседі.

note: (itstool) path: item/p
en: In the <gui>Power Saving Options</gui> section, ensure that the <gui>Automatic Screen Brightness</gui> switch is set to on.
kk: <gui>Қуат үнемдеу опциялары</gui> бөлімінде <gui>Экранның автоматты жарықтығы</gui> ажыратқышы қосулы екеніне көз жеткізіңіз.

note: (itstool) path: page/p
en: To disable automatic screen brightness, switch it to off.
kk: Экранның автоматты жарықтығын сөндіру үшін оны өшірулі күйіне ауыстырыңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Configure your computer to suspend automatically.
kk: Компьютерді автоматты түрде күту режиміне өтетіндей баптау.

note: (itstool) path: page/title
en: Set up automatic suspend
kk: Автоматты күту режимін баптау

note: (itstool) path: page/p
en: You can configure your computer to automatically suspend when idle. Different intervals can be specified for running on battery or plugged in.
kk: Компьютеріңізді бос тұрған кезде автоматты түрде күту режиміне өтетіндей баптай аласыз. Батареядан немесе желіден жұмыс істеген кезде әртүрлі аралықтарды көрсетуге болады.

note: (itstool) path: item/p
en: In the <gui>Power Saving Options</gui> section, click <gui>Automatic Suspend</gui>.
kk: <gui>Қуат үнемдеу опциялары</gui> бөлімінде <gui>Автоматты күту режимі</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Choose <gui>On Battery Power</gui> or <gui>Plugged In</gui>, set the switch to on, and select a <gui>Delay</gui>. Both options can be configured.
kk: <gui>Батарея қуатынан</gui> немесе <gui>Желіге қосылған</gui> таңдап, ажыратқышты қосулы күйіне орнатыңыз және <gui>Кідіріс</gui> уақытын таңдаңыз. Екі опцияны да баптауға болады.

note: (itstool) path: note/p
en: On a desktop computer, there is one option labeled <gui>When Idle</gui>.
kk: Дербес компьютерде <gui>Бос тұрған кезде</gui> деп белгіленген бір опция болады.

note: (itstool) path: info/desc
en: The battery life displayed when you click on the <gui>battery icon</gui> is an estimate.
kk: <gui>Батарея таңбашасы</gui> үстінен шерткенде көрсетілетін батарея зарядының уақыты шамаланған мән болып табылады.

note: (itstool) path: page/title
en: The estimated battery life is wrong
kk: Батарея зарядының шамаланған уақыты қате

note: (itstool) path: page/p
en: When you check the remaining battery life, you may find that the time remaining that it reports is different to how long the battery actually lasts. This is because the amount of remaining battery life can only be estimated. Normally, the estimates improve over time.
kk: Батареяның қалған жұмыс уақытын тексергенде, көрсетілген уақыттың батареяның іс жүзіндегі жұмыс уақытынан өзгеше екенін байқауыңыз мүмкін. Бұл батареяның қалған жұмыс уақытын тек шамалап қана есептеуге болатындығымен түсіндіріледі. Әдетте, уақыт өте келе есептеулер дәлірек болады.

note: (itstool) path: page/p
en: In order to estimate the remaining battery life, a number of factors must be taken into account. One is the amount of power currently being used by the computer: power consumption varies depending on how many programs you have open, which devices are plugged in, and whether you are running any intensive tasks (like watching high-definition video or converting music files, for example). This changes from moment to moment, and is difficult to predict.
kk: Батареяның қалған жұмыс уақытын есептеу үшін бірқатар факторларды ескеру қажет. Оның бірі — компьютердің қазіргі уақытта тұтынып жатқан қуат мөлшері: қуат тұтынуы қанша бағдарлама ашық екеніне, қандай құрылғылар қосылғанына және қарқынды тапсырмаларды (мысалы, жоғары ажыратылымды видео көру немесе музыкалық файлдарды түрлендіру) орындап жатқаныңызға байланысты болады. Бұл әр сәтте өзгеріп отырады және оны болжау қиын.

note: (itstool) path: page/p
en: Another factor is how the battery discharges. Some batteries lose charge faster the emptier they get. Without precise knowledge of how the battery discharges, only a rough estimate of remaining battery life can be made.
kk: Тағы бір фактор — батареяның зарядының таусылу тәсілі. Кейбір батареялар заряды азайған сайын тезірек таусылады. Батарея зарядының қалай таусылатыны туралы дәл ақпарат болмаса, қалған жұмыс уақытын тек шамалап қана есептеуге болады.

note: (itstool) path: page/p
en: As the battery discharges, the power manager will figure out its discharge properties and will learn how to make better estimates of battery life. They will never be completely accurate, though.
kk: Батарея заряды таусылған сайын, қуат менеджері оның сипаттарын анықтап, батареяның жұмыс уақытын жақсырақ есептеуді үйренеді. Дегенмен, олар ешқашан толықтай дәл болмайды.

note: (itstool) path: note/p
en: If you get a completely ridiculous battery life estimate (say, hundreds of days), the power manager is probably missing some of the data it needs to make a sensible estimate.
kk: Егер сізге батареяның жұмыс уақыты туралы мүлдем қисынсыз мән көрсетілсе (мысалы, жүздеген күн), қуат менеджеріне дұрыс есептеу жүргізу үшін қажетті кейбір деректер жетіспеуі мүмкін.

note: (itstool) path: note/p
en: If you unplug the power and run the laptop on battery for a while, then plug it in and let it recharge again, the power manager should be able to get the data it needs.
kk: Егер сіз қуат көзін ажыратып, ноутбукті біраз уақыт батареядан істетіп, содан кейін оны қайта қосып, зарядтасаңыз, қуат менеджері қажетті деректерді ала алуы керек.

note: (itstool) path: info/desc
en: Tips to reduce the power consumption of your computer.
kk: Компьютеріңіздің қуат тұтынуын азайту бойынша кеңестер.

note: (itstool) path: page/title
en: Use less power and improve battery life
kk: Аз қуат тұтыну және батареяның жұмыс уақытын ұзарту

note: (itstool) path: page/p
en: Computers can use a lot of power. By using some simple energy-saving strategies, you can reduce your energy bill and help the environment.
kk: Компьютерлер көп қуат тұтынуы мүмкін. Кейбір қарапайым энергия үнемдеу стратегияларын пайдалана отырып, сіз электр энергиясы үшін төлемді азайтып, қоршаған ортаға көмектесе аласыз.

note: (itstool) path: section/title
en: General tips
kk: Жалпы кеңестер

note: (itstool) path: item/p
en: <link xref="shell-exit#suspend">Suspend your computer</link> when you are not using it. This significantly reduces the amount of power it uses, and it can be woken up very quickly.
kk: Компьютерді пайдаланбаған кезде оны <link xref="shell-exit#suspend">күту режиміне қойыңыз</link>. Бұл ол тұтынатын қуат мөлшерін айтарлықтай азайтады және оны тез оятуға болады.

note: (itstool) path: item/p
en: <link xref="shell-exit#shutdown">Turn off</link> the computer when you will not be using it for longer periods. Some people worry that turning off a computer regularly may cause it to wear out faster, but this is not the case.
kk: Компьютерді ұзақ уақыт пайдаланбайтын болсаңыз, оны <link xref="shell-exit#shutdown">сөндіріңіз</link>. Кейбір адамдар компьютерді жиі сөндіру оның тезірек тозуына әкеледі деп алаңдайды, бірақ бұл олай емес.

note: (itstool) path: item/p
en: Use the <gui>Power</gui> panel in <app>Settings</app> to change your power settings. There are a number of options that will help to save power: you can <link xref="display-blank">automatically blank the screen</link> after a certain time, enable the <gui>Automatic <link xref="power-profile">Power Saver</link></gui> mode when the battery is low, and have the computer <link xref="power-autosuspend">automatically suspend</link> if you have not used it for a certain period of time.
kk: Қуат баптауларын өзгерту үшін <app>Баптаулар</app> ішіндегі <gui>Қуат</gui> панелін пайдаланыңыз. Қуатты үнемдеуге көмектесетін бірқатар опциялар бар: белгілі бір уақыттан кейін <link xref="display-blank">экранды автоматты түрде тазартуға</link> болады, батарея заряды аз болған кезде <gui>Автоматты <link xref="power-profile">Қуат үнемдеу</link></gui> режимін іске қосуға болады және компьютерді белгілі бір уақыт бойы пайдаланбаған жағдайда <link xref="power-autosuspend">автоматты түрде күту режиміне</link> ауыстыруға болады.

note: (itstool) path: item/p
en: Reduce the <link xref="display-brightness">screen brightness</link>.
kk: <link xref="display-brightness">Экран жарықтығын</link> азайтыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Turn off any external devices (like printers and scanners) when you are not using them.
kk: Сыртқы құрылғыларды (мысалы, принтерлер мен сканерлерді) пайдаланбаған кезде сөндіріңіз.

note: (itstool) path: section/title
en: Laptops, netbooks, and other devices with batteries
kk: Ноутбуктер, нетбуктер және батареясы бар басқа құрылғылар

note: (itstool) path: item/p
en: Reduce the <link xref="display-brightness">screen brightness</link>. Powering the screen accounts for a significant fraction of a laptop power consumption.
kk: <link xref="display-brightness">Экран жарықтығын</link> азайтыңыз. Экранды қуаттандыру ноутбуктің қуат тұтынуының айтарлықтай бөлігін құрайды.

note: (itstool) path: item/p
en: Most laptops have buttons on the keyboard (or a keyboard shortcut) that you can use to reduce the brightness.
kk: Көптеген ноутбуктерде жарықтықты азайту үшін пайдалануға болатын пернетақтадағы батырмалар (немесе пернетақта жарлығы) бар.

note: (itstool) path: item/p
en: If you do not need an Internet connection for a little while, <link xref="power-wireless">turn off the wireless or Bluetooth cards</link>. These devices work by broadcasting radio waves, which takes quite a bit of power.
kk: Егер сізге біраз уақыт интернет қосылымы қажет болмаса, <link xref="power-wireless">сымсыз немесе Bluetooth карталарын сөндіріңіз</link>. Бұл құрылғылар радио толқындарын тарату арқылы жұмыс істейді, бұл айтарлықтай қуатты қажет етеді.

note: (itstool) path: item/p
en: Some computers have a physical switch that can be used to turn it off, whereas others have a keyboard shortcut that you can use instead. You can turn it on again when you need it.
kk: Кейбір компьютерлерде оны сөндіру үшін қолданылатын физикалық ауыстырып-қосқыш бар, ал басқаларында оның орнына қолдануға болатын пернетақта жарлығы бар. Қажет болған кезде оны қайта іске қоса аласыз.

note: (itstool) path: section/title
en: More advanced tips
kk: Кеңейтілген кеңестер

note: (itstool) path: item/p
en: Reduce the number of tasks that are running in the background. Computers use more power when they have more work to do.
kk: Фонда орындалып жатқан тапсырмалар санын азайтыңыз. Компьютерлер істейтін жұмысы көбірек болғанда көбірек қуат тұтынады.

note: (itstool) path: item/p
en: Most of your running applications do very little when you are not actively using them. However, applications that frequently grab data from the internet or play music or movies can impact your power consumption.
kk: Орындалып жатқан қолданбалардың көбі сіз оларды белсенді қолданбаған кезде өте аз жұмыс істейді. Дегенмен, интернеттен деректерді жиі алатын немесе музыка не фильмдер ойнататын қолданбалар қуат тұтынуына әсер етуі мүмкін.

note: (itstool) path: info/desc
en: Tips such as “Do not let the battery charge get too low”.
kk: «Батарея зарядының тым төмендеуіне жол бермеңіз» сияқты кеңестер.

note: (itstool) path: page/title
en: Get the most out of your laptop battery
kk: Ноутбук батареясын барынша тиімді пайдаланыңыз

note: (itstool) path: page/p
en: As laptop batteries age, they get worse at storing charge and their capacity gradually decreases. There are a few techniques that you can use to prolong their useful lifetime, although you should not expect a big difference.
kk: Ноутбук батареялары ескірген сайын, олардың заряд сақтау қабілеті нашарлайды және сыйымдылығы біртіндеп азаяды. Олардың пайдалы қызмет ету мерзімін ұзарту үшін бірнеше әдісті қолдануға болады, бірақ үлкен айырмашылықты күтпеген жөн.

note: (itstool) path: item/p
en: Do not let the battery run all the way down. Always recharge <em>before</em> the battery gets very low, although most batteries have built-in safeguards to prevent the battery running too low. Recharging when it is only partially discharged is more efficient, but recharging when it is only slightly discharged is worse for the battery.
kk: Батареяның толық таусылуына жол бермеңіз. Әрдайым батарея заряды тым төмендегенге <em>дейін</em> зарядтаңыз, дегенмен батареялардың көбінде оның тым төмендеуін болдырмайтын ішкі қорғаныс тетіктері бар. Жартылай таусылған кезде зарядтау тиімдірек, бірақ сәл ғана таусылғанда зарядтау батарея үшін зияндырақ.

note: (itstool) path: item/p
en: Heat has a detrimental effect on the charging efficiency of the battery. Do not let the battery get any warmer than it has to.
kk: Жылу батареяны зарядтау тиімділігіне зиянды әсер етеді. Батареяның қажеттіліктен артық қызуына жол бермеңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Batteries age even if you leave them in storage. There is little advantage in buying a replacement battery at the same time as you get the original battery — always buy replacements when you need them.
kk: Батареялар сақтауда тұрса да ескіреді. Негізгі батареяны алған кезде қосалқы батареяны бірге сатып алудың пайдасы аз — қосалқыларын әрқашан қажет болған кезде сатып алыңыз.

note: (itstool) path: note/p
en: This advice applies specifically to Lithium-Ion (Li-Ion) batteries, which are the most common type. Other types of battery may benefit from different treatment.
kk: Бұл кеңес ең көп таралған түрі болып табылатын литий-ионды (Li-Ion) батареяларға қатысты. Батареялардың басқа түрлеріне өзгеше күтім қажет болуы мүмкін.

note: (itstool) path: info/desc
en: Some laptops intentionally slow down when they are running on battery.
kk: Кейбір ноутбуктер батареядан жұмыс істегенде әдейі баяулайды.

note: (itstool) path: page/title
en: Why is my laptop slow when it is on battery?
kk: Неліктен ноутбугім батареядан жұмыс істегенде баяу?

note: (itstool) path: page/p
en: Some laptops intentionally slow down when they are running on battery in order to conserve power. The processor (CPU) in the laptop switches to a slower speed, and processors use less power when running slower, so the battery should last longer.
kk: Кейбір ноутбуктер қуатты үнемдеу үшін батареядан жұмыс істегенде әдейі баяулайды. Ноутбуктегі процессор (CPU) төменірек жылдамдыққа ауысады, ал процессорлар баяу жұмыс істегенде азырақ қуат тұтынады, сондықтан батарея ұзағырақ шыдауы керек.

note: (itstool) path: page/p
en: This feature is called <em>CPU frequency scaling</em>.
kk: Бұл мүмкіндік <em>CPU жиілігін масштабтау</em> деп аталады.

note: (itstool) path: info/desc
en: Tweaks from the manufacturer and differing battery life estimates may be the cause of this problem.
kk: Өндірушінің баптаулары мен батарея жұмыс уақытының әртүрлі бағалануы бұл мәселеге себеп болуы мүмкін.

note: (itstool) path: page/title
en: Why do I have less battery life than I did on Windows/Mac OS?
kk: Неліктен менде батарея жұмыс уақыты Windows/Mac OS жүйелеріне қарағанда азырақ?

note: (itstool) path: page/p
en: Some computers appear to have a shorter battery life when running on Linux than they do when running Windows or Mac OS. One reason for this is that computer vendors install special software for Windows/Mac OS that optimizes various hardware/software settings for a given model of computer. These tweaks are often highly specific, and may not be documented, so including them in Linux is difficult.
kk: Кейбір компьютерлерде Linux жүйесіндегі батарея жұмыс уақыты Windows немесе Mac OS жүйесіне қарағанда қысқарақ болып көрінуі мүмкін. Оның бір себебі — компьютер өндірушілері Windows/Mac OS үшін белгілі бір компьютер моделіне арналған түрлі жабдық/бағдарламалық қамтама параметрлерін оңтайландыратын арнайы бағдарламалық қамтаны орнатады. Бұл баптаулар көбінесе өте ерекше және құжатталмаған болуы мүмкін, сондықтан оларды Linux жүйесіне қосу қиын.

note: (itstool) path: page/p
en: Unfortunately, there is not an easy way of applying these tweaks yourself without knowing exactly what they are. You may find that using some <link xref="power-batterylife">power-saving methods</link> helps, though. If your computer has a <link xref="power-batteryslow">variable-speed processor</link>, you might find that changing its settings is also useful.
kk: Өкінішке орай, олардың не екенін нақты білмей, бұл баптауларды өзіңіз іске асырудың оңай жолы жоқ. Дегенмен, кейбір <link xref="power-batterylife">қуат үнемдеу әдістерін</link> қолдану көмектесуі мүмкін. Егер компьютеріңізде <link xref="power-batteryslow">айнымалы жылдамдықты процессор</link> болса, оның параметрлерін өзгерту де пайдалы болуы мүмкін.

note: (itstool) path: page/p
en: Another possible reason for the discrepancy is that the method of estimating battery life is different on Windows/Mac OS than on Linux. The actual battery life could be exactly the same, but the different methods give different estimates.
kk: Алшақтықтың тағы бір ықтимал себебі — батарея жұмыс уақытын бағалау әдісі Windows/Mac OS жүйелерінде Linux-қа қарағанда өзгеше. Батареяның нақты жұмыс уақыты бірдей болуы мүмкін, бірақ әртүрлі әдістер әртүрлі бағалауларды береді.

note: (itstool) path: info/desc
en: Laptops go to sleep when you close the lid, in order to save power.
kk: Қуатты үнемдеу үшін, қақпағын жапқан кезде ноутбуктер күту режиміне өтеді.

note: (itstool) path: page/title
en: Why does my computer turn off when I close the lid?
kk: Неліктен қақпағын жапқанда компьютерім сөніп қалады?

note: (itstool) path: page/p
en: When you close the lid of your laptop, your computer will <link xref="power-suspend"><em>suspend</em></link> in order to save power. This means that the computer is not actually turned off — it has just gone to sleep. You can resume it by opening the lid. If it does not resume, try clicking the mouse or pressing a key. If that still does not work, press the power button.
kk: Ноутбук қақпағын жапқанда, қуатты үнемдеу үшін компьютер <link xref="power-suspend"><em>күту режиміне</em></link> өтеді. Бұл компьютердің іс жүзінде сөнбегенін білдіреді — ол жай ғана ұйқы режиміне өтті. Оны қақпақты ашу арқылы жалғастыра аласыз. Егер ол оянбаса, тышқанды шертіп немесе пернені басып көріңіз. Егер бұл әлі де көмектеспесе, қуат батырмасын басыңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: Some computers are unable to suspend properly, normally because their hardware is not completely supported by the operating system (for example, the Linux drivers are incomplete). In this case, you may find that you are unable to resume your computer after you have closed the lid. You can try to <link xref="power-suspendfail">fix the problem with suspend</link>, or you can prevent the computer from trying to suspend when you close the lid.
kk: Кейбір компьютерлер күту режиміне дұрыс өте алмайды, бұл әдетте олардың жабдықтары амалдық жүйемен толық қолдау таппағандықтан болады (мысалы, Linux драйверлері толық емес). Бұл жағдайда қақпақты жапқаннан кейін компьютерді оята алмайтыныңызды байқауыңыз мүмкін. <link xref="power-suspendfail">Күту режиміне қатысты мәселені түзетіп</link> көруге болады немесе қақпақты жапқанда компьютердің күту режиміне өтуіне жол бермеуге болады.

note: (itstool) path: section/title
en: Stop the computer from suspending when the lid is closed
kk: Қақпақ жабылған кезде компьютердің күту режиміне өтуін тоқтату

note: (itstool) path: note/p
en: These instructions will only work if you are using <app>systemd</app>. Contact your distribution for more information.
kk: Бұл нұсқаулар тек <app>systemd</app> қолдансаңыз ғана жұмыс істейді. Қосымша ақпарат алу үшін дистрибутивіңізге хабарласыңыз.

note: (itstool) path: note/p
en: You need to have <app>Tweaks</app> installed on your computer to change this setting.
kk: Бұл параметрді өзгерту үшін компьютеріңізде <app>Tweaks</app> орнатылған болуы керек.

note: (itstool) path: if/p
en: <link style="button" action="install:gnome-tweaks">Install <app>Tweaks</app></link>
kk: <link style="button" action="install:gnome-tweaks"><app>Tweaks</app> орнату</link>

note: (itstool) path: section/p
en: If you do not want the computer to suspend when you close the lid, you can change the setting for that behavior.
kk: Егер қақпақты жапқанда компьютердің күту режиміне өтуін қаламасаңыз, сол әрекеттің параметрін өзгерте аласыз.

note: (itstool) path: note/p
en: Be very careful if you change this setting. Some laptops can overheat if they are left running with the lid closed, especially if they are in a confined place like a backpack.
kk: Бұл параметрді өзгерткенде өте сақ болыңыз. Кейбір ноутбуктер қақпағы жабық күйде жұмыс істеп тұрса, әсіресе рюкзак сияқты тар жерде болса, қатты қызып кетуі мүмкін.

note: (itstool) path: item/p
en: Open the <gui xref="shell-introduction#activities">Activities</gui> overview and start typing <gui>Tweaks</gui>.
kk: <gui xref="shell-introduction#activities">Әрекеттер</gui> шолуын ашып, <gui>Tweaks</gui> деп тере бастаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click <gui>Tweaks</gui> to open the application.
kk: Қолданбаны ашу үшін <gui>Tweaks</gui> үстінен шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Select the <gui>General</gui> tab.
kk: <gui>Жалпы</gui> бетін таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Switch the <gui>Suspend when laptop lid is closed</gui> switch to off.
kk: <gui>Ноутбук қақпағы жабылғанда күту режиміне өту</gui> ауыстырып-қосқышын сөндіріңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Close the <gui>Tweaks</gui> window.
kk: <gui>Tweaks</gui> терезесін жабыңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Some fan-control software could be missing, or your laptop may be running hot.
kk: Кейбір желдеткішті басқару бағдарламалық қамтамасы жетіспеуі мүмкін немесе ноутбугіңіз қатты қызып тұрған болар.

note: (itstool) path: page/title
en: The laptop fan is always running
kk: Ноутбук желдеткіші әрдайым жұмыс істеп тұр

note: (itstool) path: page/p
en: If cooling fan in your laptop is always running, it could be that the hardware that controls the cooling system in the laptop is not very well supported in Linux. Some laptops need extra software to control their cooling fans efficiently, but this software may not be installed (or available for Linux at all) and so the fans just run at full speed all of the time.
kk: Егер ноутбугіңіздегі салқындату желдеткіші әрдайым жұмыс істеп тұрса, бұл ноутбуктегі салқындату жүйесін басқаратын жабдықтың Linux жүйесінде жақсы қолдау таппағандығынан болуы мүмкін. Кейбір ноутбуктерге салқындату желдеткіштерін тиімді басқару үшін қосымша бағдарламалық қамтама қажет, бірақ бұл бағдарламалық қамтама орнатылмаған (немесе Linux үшін мүлдем жоқ) болуы мүмкін, сондықтан желдеткіштер үнемі толық жылдамдықпен жұмыс істейді.

note: (itstool) path: page/p
en: If this is the case, you may be able to change some settings or install extra software that allows full control of the fan. For example, <link href="http://vaio-utils.org/fan/">vaiofand</link> can be installed to control the fans of some Sony VAIO laptops. Installing this software is quite a technical process which is highly dependent on the make and model of your laptop, so you may wish to seek specific advice on how to do it for your computer.
kk: Егер солай болса, кейбір параметрлерді өзгертуге немесе желдеткішті толық басқаруға мүмкіндік беретін қосымша бағдарламалық қамтаны орнатуға болады. Мысалы, кейбір Sony VAIO ноутбуктерінің желдеткіштерін басқару үшін <link href="http://vaio-utils.org/fan/">vaiofand</link> орнатуға болады. Бұл бағдарламалық қамтаны орнату — ноутбугіңіздің маркасы мен моделіне өте тәуелді техникалық процесс, сондықтан оны компьютеріңіз үшін қалай жасау керектігі туралы арнайы кеңес алғыңыз келуі мүмкін.

note: (itstool) path: page/p
en: It is also possible that your laptop just produces a lot of heat. This does not necessarily mean that it is overheating; it might just need the fan to run at full speed all of the time to allow it to stay cool enough. If this is the case, you have little option but to let the fan run at full speed all of the time. You can sometimes buy additional cooling accessories for your laptop which may help.
kk: Сондай-ақ, ноутбугіңіз жай ғана көп жылу бөлуі мүмкін. Бұл оның міндетті түрде қызып кеткенін білдірмейді; оған жеткілікті салқын болуы үшін желдеткіштің үнемі толық жылдамдықпен жұмыс істеуі қажет болуы мүмкін. Бұл жағдайда желдеткіштің үнемі толық жылдамдықпен жұмыс істеуіне жол беруден басқа амалыңыз аз. Кейде ноутбук үшін көмектесуі мүмкін қосымша салқындату керек-жарақтарын сатып алуға болады.

note: (itstool) path: info/desc
en: Computers usually get warm, but if they get too hot they can overheat, which can be damaging.
kk: Компьютерлер әдетте жылиды, бірақ тым қатты қызса, олар қызып кетуі мүмкін, бұл зақымдануға әкелуі мүмкін.

note: (itstool) path: page/title
en: My computer gets really hot
kk: Компьютерім қатты қызып кетеді

note: (itstool) path: page/p
en: Most computers get warm after a while, and some can get quite hot. This is normal: it is simply part of the way that the computer cools itself. However, if your computer gets very warm it could be a sign that it is overheating, which can potentially cause damage.
kk: Компьютерлердің көбі біраз уақыттан кейін жылиды, ал кейбіреулері айтарлықтай қызуы мүмкін. Бұл қалыпты жағдай: бұл жай ғана компьютердің өзін-өзі салқындату тәсілінің бір бөлігі. Дегенмен, егер компьютеріңіз өте қатты жылыса, бұл оның қызып кетуінің белгісі болуы мүмкін, бұл зақым келтіруі ықтимал.

note: (itstool) path: page/p
en: Most laptops get reasonably warm once you have been using them for a while. It is generally nothing to worry about — computers produce a lot of heat and laptops are very compact, so they need to remove their heat rapidly and their outer casing warms up as a result. Some laptops do get too hot, however, and may be uncomfortable to use. This is normally the result of a poorly-designed cooling system. You can sometimes get additional cooling accessories which fit to the bottom of the laptop and provide more efficient cooling.
kk: Ноутбуктердің көбі оларды біраз уақыт пайдаланғаннан кейін біршама жылиды. Әдетте бұл үшін алаңдаудың қажеті жоқ — компьютерлер көп жылу шығарады, ал ноутбуктер өте жинақы, сондықтан олар жылуды тез шығаруы керек және соның салдарынан олардың сыртқы корпусы жылиды. Дегенмен, кейбір ноутбуктер тым қатты қызады және оларды пайдалану ыңғайсыз болуы мүмкін. Бұл әдетте нашар жобаланған салқындату жүйесінің нәтисі. Кейде ноутбуктің астыңғы жағына бекітілетін және тиімдірек салқындатуды қамтамасыз ететін қосымша салқындату керек-жарақтарын алуға болады.

note: (itstool) path: page/p
en: If you have a desktop computer which feels hot to the touch, it may have insufficient cooling. If this concerns you, you can buy extra cooling fans or check that the cooling fans and vents are free from dust and other blockages. You might want to consider putting the computer in a better-ventilated area too — if kept in confined spaces (for example, in a cupboard), the cooling system in the computer may not be able to remove heat and circulate cool air fast enough.
kk: Егер сізде қол тигізгенде ыстық болып көрінетін үстел компьютері болса, оның салқындатылуы жеткіліксіз болуы мүмкін. Егер бұл сізді мазаласа, қосымша салқындату желдеткіштерін сатып алуға немесе салқындату желдеткіштері мен саңылауларында шаң мен басқа да кедергілердің жоқтығын тексеруге болады. Сондай-ақ, компьютерді жақсы желдетілетін жерге қоюды қарастыруыңызға болады — егер тар жерлерде (мысалы, шкафта) сақталса, компьютердегі салқындату жүйесі жылуды шығарып, салқын ауаны жеткілікті жылдам айналдыра алмауы мүмкін.

note: (itstool) path: page/p
en: Some people are concerned about the health risks of using hot laptops. There are suggestions that prolonged use of a hot laptop on your lap might possibly reduce fertility, and there are reports of minor burns being suffered too (in extreme cases). If you are concerned about these potential problems, you may wish to consult a medical practitioner for advice. Of course, you can simply choose not to rest the laptop on your lap.
kk: Кейбір адамдар ыстық ноутбуктерді пайдаланудың денсаулыққа тигізетін қаупіне алаңдайды. Ыстық ноутбукті тізеде ұзақ пайдалану ұрпақты болу қабілетін төмендетуі мүмкін деген болжамдар бар және жеңіл күйіктер алу туралы да мәліметтер бар (төтенше жағдайларда). Егер сізді осы ықтимал мәселелер мазаласа, кеңес алу үшін медицина қызметкеріне жүгінгіңіз келуі мүмкін. Әрине, сіз жай ғана ноутбукті тізеңізге қоймауды таңдай аласыз.

note: (itstool) path: page/p
en: Most modern computers will shut themselves down if they get too hot, to prevent themselves from becoming damaged. If your computer keeps shutting down, this might be the reason. If your computer is overheating, you will probably need to get it repaired.
kk: Қазіргі заманғы компьютерлердің көбі зақымдануды болдырмау үшін тым қатты қызып кетсе, өздігінен сөнеді. Егер компьютеріңіз жиі сөне берсе, себебі осы болуы мүмкін. Егер компьютеріңіз қызып кетсе, оны жөндетуіңіз қажет болуы мүмкін.

note: (itstool) path: info/desc
en: Allowing the battery to completely discharge is bad for it.
kk: Батареяның толық таусылуына жол беру ол үшін зиянды.

note: (itstool) path: page/title
en: Why did my computer turn off when the battery got to 10%?
kk: Неліктен компьютерім батарея заряды 10% болғанда сөніп қалды?

note: (itstool) path: page/p
en: When the charge level of the battery gets too low, your computer will automatically turn off. It does this to make sure that the battery does not completely discharge, since this is bad for the battery. If the battery just ran out, the computer would not have time to shut down properly either.
kk: Батарея зарядының деңгейі тым төмендегенде, компьютеріңіз автоматты түрде сөнеді. Ол мұны батареяның толық таусылып қалмауын қамтамасыз ету үшін жасайды, өйткені бұл батарея үшін зиянды. Егер батарея жай ғана таусылып қалса, компьютердің дұрыс сөнуге де уақыты болмас еді.

note: (itstool) path: page/p
en: Bear in mind that when your computer automatically turns off, your applications and documents <em>are not</em> saved. To avoid losing your work, save it before the battery gets too low.
kk: Компьютеріңіз автоматты түрде сөнген кезде қолданбаларыңыз бен құжаттарыңыз <em>сақталмайтынын</em> ескеріңіз. Жұмысыңызды жоғалтпау үшін оны батарея заряды тым төмендегенге дейін сақтаңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Some wireless devices have problems handling when your computer is suspended and does not resume properly.
kk: Кейбір сымсыз құрылғыларда компьютер күту режиміне өткенде немесе одан дұрыс оянбағанда мәселелер туындайды.

note: (itstool) path: page/title
en: I have no wireless network when I wake up my computer
kk: Компьютерді оятқан кезде сымсыз желі жұмыс істемейді

note: (itstool) path: page/p
en: If you have suspended your computer, you may find that your wireless internet connection does not work when you resume it again. This happens when the <link xref="hardware-driver">driver</link> for the wireless device does not fully support certain power saving features. Typically, the wireless connection fails to turn on properly when the computer is resumed.
kk: Егер сіз компьютерді күту режиміне жіберсеңіз, оны қайта оятқанда сымсыз интернет қосылымының жұмыс істемейтінін байқауыңыз мүмкін. Бұл сымсыз құрылғыға арналған <link xref="hardware-driver">драйвер</link> кейбір қуат үнемдеу мүмкіндіктерін толық қолдамағанда болады. Әдетте, компьютер оянған кезде сымсыз қосылым дұрыс қосылмай қалады.

note: (itstool) path: page/p
en: If this happens, try switching your wireless off and then back on again:
kk: Егер бұл орын алса, сымсыз желіні сөндіріп, қайта қосып көріңіз:

note: (itstool) path: item/p
en: Switch the <gui>Wi-Fi</gui> switch at the top-right of the window to off and then on again.
kk: Терезенің жоғарғы оң жақ бұрышындағы <gui>Wi-Fi</gui> ауыстырып-қосқышын сөндіріп, қайта қосыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: If the wireless still does not work, switch the <gui>Airplane Mode</gui> switch to on and then switch it off again.
kk: Егер сымсыз желі әлі де жұмыс істемесе, <gui>Ұшақ режимі</gui> ауыстырып-қосқышын іске қосып, содан кейін оны қайта сөндіріңіз.

note: (itstool) path: page/p
en: If this does not work, restarting your computer should make the wireless work again. If you are still having problems after that, connect to the internet using an Ethernet cable and update your computer.
kk: Егер бұл көмектеспесе, компьютерді қайта іске қосу сымсыз желіні қайта жұмыс істетуі керек. Егер одан кейін де мәселелер туындаса, Ethernet кабелі арқылы интернетке қосылып, компьютеріңізді жаңартыңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Your computer will work, but you might need a different power cable or a travel adapter.
kk: Компьютеріңіз жұмыс істейді, бірақ сізге басқа қуат кабелі немесе саяхат адаптері қажет болуы мүмкін.

note: (itstool) path: page/title
en: Will my computer work with a power supply in another country?
kk: Компьютеріңіз басқа елдегі қуат көзімен жұмыс істей ме?

note: (itstool) path: page/p
en: Different countries use power supplies at different voltages (usually 110V or 220-240V) and AC frequencies (usually 50 Hz or 60 Hz). Your computer should work with a power supply in a different country as long as you have an appropriate power adapter. You may also need to flip a switch.
kk: Әртүрлі елдер әртүрлі кернеудегі (әдетте 110В немесе 220-240В) және айнымалы ток жиілігіндегі (әдетте 50 Гц немесе 60 Гц) қуат көздерін пайдаланады. Тиісті қуат адаптері болса, компьютеріңіз басқа елдегі қуат көзімен жұмыс істеуі керек. Сондай-ақ, ауыстырып-қосқышты ауыстыру қажет болуы мүмкін.

note: (itstool) path: page/p
en: If you have a laptop, all you should need to do is get the right plug for your power adapter. Some laptops come packaged with more than one plug for their adapter, so you may already have the right one. If not, plugging your existing one into a standard travel adapter will suffice.
kk: Егер сізде ноутбук болса, сізге тек қуат адаптері үшін дұрыс ашаны алу қажет болады. Кейбір ноутбуктердің адаптері үшін бірнеше аша жиынтықта беріледі, сондықтан сізде тиісті аша болуы мүмкін. Егер жоқ болса, бар ашаны стандартты саяхат адаптеріне қосу жеткілікті болады.

note: (itstool) path: page/p
en: If you have a desktop computer, you can also get a cable with a different plug, or use a travel adapter. In this case, however, you may need to change the voltage switch on the computer’s power supply, if there is one. Many computers do not have a switch like this, and will happily work with either voltage. Look at the back of the computer and find the socket that the power cable plugs into. Somewhere nearby, there may be a small switch marked “110V” or “230V” (for example). Switch it if you need to.
kk: Егер сізде үстел компьютері болса, басқа ашасы бар кабельді алуға немесе саяхат адаптерін пайдалануға болады. Дегенмен, бұл жағдайда компьютердің қуат блогында кернеу ауыстырып-қосқышы болса, оны өзгерту қажет болуы мүмкін. Көптеген компьютерлерде мұндай ауыстырып-қосқыш жоқ және олар кез келген кернеумен жұмыс істей береді. Компьютердің артқы жағына қарап, қуат кабелі қосылатын розетканы табыңыз. Соның жанында «110V» немесе «230V» (мысалы) деп белгіленген кішкентай ауыстырып-қосқыш болуы мүмкін. Қажет болса, оны ауыстырыңыз.

note: (itstool) path: note/p
en: Be careful when changing power cables or using travel adapters. Switch everything off first if you can.
kk: Қуат кабельдерін ауыстырғанда немесе саяхат адаптерлерін пайдаланғанда сақ болыңыз. Мүмкін болса, алдымен бәрін сөндіріңіз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Display the battery percentage in the top bar.
kk: Батарея пайызын жоғарғы панельде көрсету.

note: (itstool) path: page/title
en: Show the battery status as a percentage
kk: Батарея күйін пайызбен көрсету

note: (itstool) path: page/p
en: The <link xref="status-icons#batteryicons">status icon</link> in the top bar shows the charge level of the main internal battery, and whether it is currently charging or not. It can also display the charge as a <link xref="power-percentage">percentage</link>.
kk: Жоғарғы панельдегі <link xref="status-icons#batteryicons">күй таңбашасы</link> негізгі ішкі батареяның заряд деңгейін және оның қазір зарядталып жатқанын немесе жоқ екенін көрсетеді. Ол сондай-ақ зарядты <link xref="power-percentage">пайыз</link> түрінде де көрсете алады.

note: (itstool) path: steps/title
en: Display the battery percentage in the top bar
kk: Батарея пайызын жоғарғы панельде көрсету

note: (itstool) path: item/p
en: Switch the <gui>Show Battery Percentage</gui> switch to on.
kk: <gui>Батарея пайызын көрсету</gui> ауыстырып-қосқышын іске қосыңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Balance performance and battery usage.
kk: Өнімділік пен батареяны пайдалануды теңестіру.

note: (itstool) path: page/title
en: Choose a power profile
kk: Қуат профилін таңдау

note: (itstool) path: page/p
en: You can manage power usage by choosing a <gui>Power Mode</gui>. There are three possible profiles:
kk: <gui>Қуат режимін</gui> таңдау арқылы қуат тұтынуын басқаруға болады. Үш ықтимал профиль бар:

note: (itstool) path: item/p
en: <gui>Performance</gui>: High performance and power usage. This mode will only be visible if it is supported by your computer. It will be selectable if your computer is running on AC power. If your device supports lap detection, you will not be able to select this option if the device is running on someone's lap.
kk: <gui>Өнімділік</gui>: Жоғары өнімділік және қуат тұтынуы. Бұл режим компьютеріңіз қолдаған жағдайда ғана көрінеді. Егер компьютер айнымалы ток көзінен жұмыс істеп тұрса, оны таңдауға болады. Егер құрылғыңыз тізеде екенін анықтауды қолдаса, құрылғы біреудің тізесінде жұмыс істеп тұрғанда бұл опцияны таңдай алмайсыз.

note: (itstool) path: item/p
en: <gui>Balanced</gui>: Standard performance and power usage. This is the default setting.
kk: <gui>Теңгерілген</gui>: Стандартты өнімділік және қуат тұтынуы. Бұл — әдепкі параметр.

note: (itstool) path: item/p
en: <gui>Power Saver</gui>: Reduced performance and power usage. This setting maximizes battery life. It may enable some power saving options, such as aggressively dimming the screen, and prevent those from being switched off.
kk: <gui>Қуатты үнемдеу</gui>: Төмендетілген өнімділік және қуат тұтынуы. Бұл параметр батареяның жұмыс уақытын барынша ұзартады. Ол экранды күрт күңгірттеу сияқты кейбір қуат үнемдеу опцияларын іске қосып, олардың сөндірілуіне жол бермеуі мүмкін.

note: (itstool) path: steps/title
en: To choose a power profile:
kk: Қуат профилін таңдау үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: In the <gui>Power Mode</gui> section, choose one of the profiles.
kk: <gui>Қуат режимі</gui> бөлімінде профильдердің бірін таңдаңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Display the status of the battery and connected devices.
kk: Батарея мен қосылған құрылғылардың күйін көрсету.

note: (itstool) path: page/title
en: Check the battery status
kk: Батарея күйін тексеру

note: (itstool) path: steps/title
en: Display the status of the battery and connected devices
kk: Батарея мен қосылған құрылғылардың күйін көрсету

note: (itstool) path: item/p
en: Click <gui>Power</gui> to open the panel. The status of <gui>Batteries</gui> and known <gui>Devices</gui> is displayed.
kk: Панельді ашу үшін <gui>Қуат</gui> үстінен шертіңіз. <gui>Батареялар</gui> мен белгілі <gui>Құрылғылардың</gui> күйі көрсетіледі.

note: (itstool) path: page/p
en: If an internal battery is detected, the <gui>Batteries</gui> section displays the status of one or more laptop batteries. The indicator bar shows the percent charged, as well as time until fully charged if plugged in, and time remaining when running on battery power.
kk: Егер ішкі батарея анықталса, <gui>Батареялар</gui> бөлімінде бір немесе бірнеше ноутбук батареясының күйі көрсетіледі. Индикатор панелі заряд пайызын, сондай-ақ розеткаға қосулы болса, толық зарядталғанға дейінгі уақытты және батареядан жұмыс істеген кездегі қалған уақытты көрсетеді.

note: (itstool) path: page/p
en: The <gui>Devices</gui> section displays the status of connected devices.
kk: <gui>Құрылғылар</gui> бөлімінде қосылған құрылғылардың күйі көрсетіледі.

note: (itstool) path: page/p
en: The <link xref="status-icons#batteryicons">status icon</link> in the top bar shows the charge level of the main internal battery, and whether it is currently charging or not. The battery indicator in the <gui xref="shell-introduction#systemmenu">system menu</gui> shows the charge as a percentage. The top bar icon can also be configured to display the <link xref="power-percentage">percentage</link>.
kk: Жоғарғы панельдегі <link xref="status-icons#batteryicons">күй таңбашасы</link> негізгі ішкі батареяның заряд деңгейін және оның қазір зарядталып жатқанын немесе жоқ екенін көрсетеді. <gui xref="shell-introduction#systemmenu">Жүйелік мәзірдегі</gui> батарея индикаторы зарядты пайызбен көрсетеді. Сондай-ақ, жоғарғы панель таңбашасын <link xref="power-percentage">пайызды</link> көрсететіндей етіп баптауға болады.

note: (itstool) path: info/desc
en: Some computer hardware causes problems with suspend.
kk: Кейбір компьютер жабдықтары күту режимінде мәселелер тудырады.

note: (itstool) path: page/title
en: Why does my computer not turn back on after I suspended it?
kk: Неліктен мен оны күту режиміне өткізгеннен кейін компьютерім қайта қосылмайды?

note: (itstool) path: page/p
en: If you <link xref="power-suspend">suspend</link> your computer, then try to resume it, you may find that it does not work as you expected. This could be because suspend is not supported properly by your hardware.
kk: Егер сіз компьютеріңізді <link xref="power-suspend">күту режиміне</link> өткізіп, содан кейін оны оятуға тырыссаңыз, оның сіз күткендей жұмыс істемейтінін байқауыңыз мүмкін. Бұл күту режимінің жабдығыңыз тарапынан дұрыс қолдау таппағандығынан болуы мүмкін.

note: (itstool) path: section/title
en: My computer is suspended and is not resuming
kk: Компьютерім күту режимінде және оянбай жатыр

note: (itstool) path: section/p
en: If you suspend your computer and then press a key or click the mouse, it should wake up and display a screen asking for your password. If this does not happen, try pressing the power button (do not hold it in, just press it once).
kk: Егер сіз компьютеріңізді күту режиміне өткізіп, содан кейін пернені бассаңыз немесе тышқанды шертсеңіз, ол оянып, пароль сұрайтын экранды көрсетуі керек. Егер бұл орын алмаса, қуат батырмасын басып көріңіз (оны ұстап тұрмаңыз, тек бір рет басыңыз).

note: (itstool) path: section/p
en: If this still does not help, make sure that your computer’s monitor is switched on and try pressing a key on the keyboard again.
kk: Егер бұл әлі де көмектеспесе, компьютер мониторының қосулы екеніне көз жеткізіп, пернетақтадағы пернені қайтадан басып көріңіз.

note: (itstool) path: section/p
en: As a last resort, turn off the computer by holding in the power button for 5-10 seconds, although you will lose any unsaved work by doing this. You should then be able to turn on the computer again.
kk: Соңғы шара ретінде, қуат батырмасын 5-10 секунд бойы басып тұру арқылы компьютерді сөндіріңіз, бірақ бұл ретте сақталмаған жұмыстар жоғалады. Осыдан кейін компьютерді қайта қосуға болады.

note: (itstool) path: section/p
en: If this happens every time you suspend your computer, the suspend feature may not work with your hardware.
kk: Егер бұл сіз компьютерді күту режиміне өткізген сайын орын алса, күту режимі мүмкіндігі жабдығыңызбен жұмыс істемеуі мүмкін.

note: (itstool) path: note/p
en: If your computer loses power and does not have an alternative power supply (such as a working battery), it will switch off.
kk: Егер компьютер қуаттан ажыратылса және оның баламалы қуат көзі (мысалы, жұмыс істеп тұрған батарея) болмаса, ол сөніп қалады.

note: (itstool) path: section/title
en: My wireless connection (or other hardware) does not work when I wake up my computer
kk: Компьютерді оятқанда сымсыз қосылым (немесе басқа жабдық) жұмыс істемейді

note: (itstool) path: section/p
en: If you suspend your computer and then resume it again, you may find that your internet connection, mouse, or some other device does not work properly. This could be because the driver for the device does not properly support suspend. This is a <link xref="hardware-driver">problem with the driver</link> and not the device itself.
kk: Егер сіз компьютерді күту режиміне өткізіп, содан кейін оны қайта оятсаңыз, интернет қосылымының, тышқанның немесе басқа құрылғының дұрыс жұмыс істемейтінін байқауыңыз мүмкін. Бұл құрылғыға арналған драйвердің күту режимін дұрыс қолдамауынан болуы мүмкін. Бұл құрылғының өзінде емес, <link xref="hardware-driver">драйвердегі мәселе</link>.

note: (itstool) path: section/p
en: If the device has a power switch, try turning it off and then on again. In most cases, the device will start working again. If it connects via a USB cable or similar, unplug the device and then plug it in again and see if it works.
kk: Егер құрылғының қуат ауыстырып-қосқышы болса, оны сөндіріп, қайта қосып көріңіз. Көптеген жағдайларда құрылғы қайта жұмыс істей бастайды. Егер ол USB кабелі немесе соған ұқсас нәрсе арқылы қосылса, құрылғыны ажыратып, содан кейін оны қайта қосып, жұмыс істейтінін тексеріңіз.

note: (itstool) path: section/p
en: If you cannot turn off or unplug the device, or if this does not work, you may need to restart your computer for the device to start working again.
kk: Егер құрылғыны сөндіре немесе ажырата алмасаңыз, немесе бұл көмектеспесе, құрылғы жұмысын бастауы үшін компьютерді қайта іске қосу қажет болуы мүмкін.

note: (itstool) path: info/desc
en: Suspend sends your computer to sleep so it uses less power.
kk: Күту режимі қуатты аз тұтыну үшін компьютерді ұйқы режиміне өткізеді.

note: (itstool) path: page/title
en: What happens when I suspend my computer?
kk: Компьютерді күту режиміне өткізгенде не болады?

note: (itstool) path: page/p
en: When you <em>suspend</em> the computer, you send it to sleep. All of your applications and documents remain open, but the screen and other parts of the computer switch off to save power. The computer is still switched on though, and it will still be using a small amount of power. You can wake it up by pressing a key or clicking the mouse. If that does not work, try pressing the power button.
kk: Компьютерді <em>ұйықтату режиміне</em> ауыстырғанда, оны ұйқы режиміне жібересіз. Барлық қолданбаларыңыз бен құжаттарыңыз ашық қалады, бірақ қуатты үнемдеу үшін экран мен компьютердің басқа бөліктері сөнеді. Дегенмен компьютер әлі де қосулы болады және ол бәрібір аз мөлшерде қуат тұтынады. Пернені басу немесе тышқанды шерту арқылы оны оята аласыз. Егер бұл көмектеспесе, қуат батырмасын басып көріңіз.

note: (itstool) path: page/p
en: Some computers have problems with hardware support which mean that they <link xref="power-suspendfail">may not be able to suspend properly</link>. It is a good idea to test suspend on your computer to see if it does work before relying on it.
kk: Кейбір компьютерлерде аппараттық қамтаманы қолдау мәселелері бар, бұл олардың <link xref="power-suspendfail">дұрыс ұйықтамауы мүмкін</link> екенін білдіреді. Оған сенбес бұрын, оның жұмыс істейтініне көз жеткізу үшін компьютеріңізде ұйықтату режимін тексеріп алған дұрыс.

note: (itstool) path: note/title
en: Always save your work before suspending
kk: Ұйықтату алдында жұмысыңызды әрқашан сақтаңыз

note: (itstool) path: note/p
en: You should save all of your work before suspending the computer, just in case something goes wrong and your open applications and documents cannot be recovered when you resume the computer again.
kk: Компьютерді ұйықтату режиміне ауыстырмас бұрын барлық жұмысыңызды сақтауыңыз керек, себебі бірдеңе дұрыс болмай қалса, компьютер жұмысын қайта бастағанда ашық қолданбалар мен құжаттарды қалпына келтіру мүмкін болмай қалуы мүмкін.

note: (itstool) path: info/desc
en: The screen will dim when the computer is idle in order to save power.
kk: Қуатты үнемдеу үшін компьютер әрекетсіз болғанда экран күңгірттенеді.

note: (itstool) path: page/title
en: Why does my screen go dim after a while?
kk: Неліктен менің экраным біраздан кейін күңгірттеніп кетеді?

note: (itstool) path: page/p
en: If it is possible to set the brightness of your screen, it will dim when the computer is idle in order to save power. When you start using the computer again, the screen will brighten.
kk: Егер экраныңыздың жарықтылығын орнату мүмкін болса, қуатты үнемдеу үшін компьютер әрекетсіз болғанда ол күңгірттенеді. Компьютерді қайтадан пайдалана бастағанда, экран жарық болады.

note: (itstool) path: page/p
en: To stop the screen from dimming itself:
kk: Экранның өздігінен күңгірттенуін тоқтату үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Switch the <gui>Dim Screen</gui> switch to off in the <gui>Power Saving Options</gui> section.
kk: <gui>Қуат үнемдеу опциялары</gui> бөліміндегі <gui>Экранды күңгірттеу</gui> ауыстырып-қосқышын сөндірілген күйге қойыңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: The screen will always dim, and dim more aggressively when choosing the “Power Saver” power mode. If you donʼt want the screen to dim at all, select the “Balanced” power mode instead.
kk: Экран әрқашан күңгірттенеді, ал «Қуатты үнемдеу» қуат режимін таңдағанда ол көбірек күңгірттенеді. Егер экранның мүлдем күңгірттенгенін қаламасаңыз, оның орнына «Теңгерілген» қуат режимін таңдаңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Loose cables and hardware problems are possible reasons.
kk: Бос кабельдер және аппараттық қамтама мәселелері ықтимал себептер болуы мүмкін.

note: (itstool) path: page/title
en: My computer will not turn on
kk: Компьютерім қосылмай тұр

note: (itstool) path: page/p
en: There are a number of reasons why your computer will not turn on. This topic gives a brief overview of some of the possible reasons.
kk: Компьютеріңіздің қосылмауының бірнеше себебі болуы мүмкін. Бұл тақырып кейбір ықтимал себептерге қысқаша шолу жасайды.

note: (itstool) path: section/title
en: Computer not plugged in, empty battery, or loose cable
kk: Компьютер желіге қосылмаған, батареясы бос немесе кабель бос

note: (itstool) path: section/p
en: Make sure that the power cables of the computer are firmly plugged in and the power outlets are switched on. Make sure that the monitor is plugged in and switched on too. If you have a laptop, connect the charging cable (in case it has run out of battery). You may also want to check that the battery is correctly fitted in place (check the underside of the laptop) if it is removable.
kk: Компьютердің қуат кабельдері нық жалғанғанына және розеткалардың іске қосылғанына көз жеткізіңіз. Монитордың да желіге қосылғанына және іске қосылғанына көз жеткізіңіз. Егер сізде ноутбук болса, зарядтау кабелін жалғаңыз (батареясы таусылып қалған жағдайда). Сондай-ақ, егер батарея алынбалы болса, оның орнына дұрыс салынғанын тексергіңіз келуі мүмкін (ноутбуктің астыңғы жағын тексеріңіз).

note: (itstool) path: section/title
en: Problem with the computer hardware
kk: Компьютердің аппараттық қамтамасындағы мәселе

note: (itstool) path: section/p
en: A component of your computer may be broken or malfunctioning. If this is the case, you will need to get your computer repaired. Common faults include a broken power supply unit, incorrectly-fitted components (such as the memory or RAM) and a faulty motherboard.
kk: Компьютеріңіздің құрамдас бөлігі бұзылған немесе дұрыс жұмыс істемеуі мүмкін. Егер солай болса, компьютеріңізді жөндету керек болады. Жиі кездесетін ақауларға бұзылған қуат беру блогы, дұрыс орнатылмаған құрамдас бөліктер (мысалы, жад немесе RAM) және ақаулы аналық плата жатады.

note: (itstool) path: section/title
en: The computer beeps and then switches off
kk: Компьютер дыбыстық сигнал береді де, содан кейін сөніп қалады

note: (itstool) path: section/p
en: If the computer beeps several times when you turn it on and then turns off (or fails to start), it may be indicating that it has detected a problem. These beeps are sometimes referred to as <em>beep codes</em>, and the pattern of beeps is intended to tell you what the problem with the computer is. Different manufacturers use different beep codes, so you will have to consult the manual for your computer’s motherboard, or take your computer in for repairs.
kk: Егер компьютерді қосқан кезде ол бірнеше рет дыбыстық сигнал беріп, содан кейін сөніп қалса (немесе іске қосылмаса), бұл оның мәселе анықтағанын білдіруі мүмкін. Бұл сигналдар кейде <em>дыбыстық кодтар</em> деп аталады және дыбыстық сигналдардың жиынтығы компьютерде қандай мәселе бар екенін білдіруге арналған. Әртүрлі өндірушілер әртүрлі дыбыстық кодтарды пайдаланады, сондықтан компьютеріңіздің аналық платасының нұсқаулығымен танысуыңыз немесе компьютеріңізді жөндеуге апаруыңыз керек.

note: (itstool) path: section/title
en: The computer fans are spinning but nothing is on the screen
kk: Компьютер желдеткіштері айналып тұр, бірақ экранда ештеңе жоқ

note: (itstool) path: section/p
en: The first thing to check is that your monitor is plugged in and turned on.
kk: Ең алдымен монитордың желіге қосылғанына және іске қосылғанына көз жеткізу керек.

note: (itstool) path: section/p
en: This problem could also be due to a hardware fault. The fans might turn on when you press the power button, but other essential parts of the computer might fail to turn on. In this case, take your computer in for repairs.
kk: Бұл мәселе аппараттық қамтама ақауына да байланысты болуы мүмкін. Қуат батырмасын басқан кезде желдеткіштер іске қосылуы мүмкін, бірақ компьютердің басқа маңызды бөліктері іске қосылмауы мүмкін. Бұл жағдайда компьютеріңізді жөндеуге апарыңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Bluetooth, wi-fi and mobile broadband can be switched off to reduce battery use.
kk: Батареяны пайдалануды азайту үшін Bluetooth, Wi-Fi және мобильді кең жолақты байланысты сөндіруге болады.

note: (itstool) path: page/title
en: Switch off unused wireless technologies
kk: Пайдаланылмайтын сымсыз технологияларды сөндіру

note: (itstool) path: page/p
en: You can reduce battery use by switching off bluetooth, wi-fi or mobile broadband when they are not in use.
kk: Пайдаланылмайтын кезде Bluetooth, Wi-Fi немесе мобильді кең жолақты байланысты сөндіру арқылы батареяны тұтынуды азайтуға болады.

note: (itstool) path: item/p
en: Open the <gui xref="shell-introduction#activities">Activities</gui> overview and start typing <gui>Wi-Fi</gui> or <gui>Bluetooth</gui>, respectively.
kk: <gui xref="shell-introduction#activities">Іс-әрекеттер</gui> шолуын ашып, тиісінше <gui>Wi-Fi</gui> немесе <gui>Bluetooth</gui> деп тере бастаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click <gui>Wi-Fi</gui> to open the panel, or <gui>Bluetooth</gui>, respectively.
kk: Панельді ашу үшін тиісінше <gui>Wi-Fi</gui> немесе <gui>Bluetooth</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: In the header bar, switch the unused services to off. Re-enable when needed by switching to on.
kk: Тақырып жолағында пайдаланылмайтын қызметтерді сөндірілген күйге ауыстырыңыз. Қажет болса, іске қосылған күйге ауыстыру арқылы қайта қосыңыз.

[ctx: link:trail]
note: (itstool) path: info/title
en: Power
kk: Қуат

note: (itstool) path: info/desc
en: View your battery status and change power saving settings.
kk: Батарея күйін қарап, қуатты үнемдеу баптауларын өзгертіңіз.

note: (itstool) path: page/title
en: Power &amp; battery
kk: Қуат және батарея

note: (itstool) path: section/title
en: Power saving settings
kk: Қуатты үнемдеу баптаулары

note: (itstool) path: section/title
en: Questions
kk: Сұрақтар

[ctx: link]
note: (itstool) path: info/title
en: Power problems
kk: Қуат мәселелері

note: (itstool) path: info/desc
en: Troubleshoot problems with power and batteries.
kk: Қуат және батареяларға қатысты мәселелерді шешу.

note: (itstool) path: info/desc
en: Set your background, configure monitors, and manage color temperatures.
kk: Фонды орнатыңыз, мониторларды конфигурациялаңыз және түс температураларын басқарыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Display &amp; screen
kk: Дисплей және экран

note: (itstool) path: info/desc
en: Set your preferred languages, regions, formats, and keyboard layouts.
kk: Қалаған тілдерді, аймақтарды, пішімдерді және пернетақта жаймаларын орнатыңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Share your screen, or share media and other files over a local network or Bluetooth.
kk: Экранды бөлісіңіз немесе медиа мен басқа файлдарды жергікті желі немесе Bluetooth арқылы бөлісіңіз.

note: (itstool) path: page/title
en: Sharing Settings
kk: Бөлісу баптаулары

note: (itstool) path: page/p
en: The <em>Sharing Settings</em> help you control what is shared over the local network, or through other technologies such as <em>Bluetooth</em>.
kk: <em>Бөлісу баптаулары</em> сізге жергікті желі немесе <em>Bluetooth</em> сияқты басқа технологиялар арқылы не бөлісілетінін басқаруға көмектеседі.

[ctx: link:trail]
note: (itstool) path: info/title
en: Settings
kk: Баптаулар

note: (itstool) path: info/desc
en: From hardware control to privacy settings, make GNOME work for you.
kk: Аппараттық қамтаманы басқарудан бастап жекелік баптауларына дейін GNOME-ды өзіңізге ыңғайлы етіп баптаңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: User &amp; system settings
kk: Пайдаланушы және жүйелік баптаулар

note: (itstool) path: info/desc
en: Print on both sides of the paper, or multiple pages per sheet.
kk: Қағаздың екі жағына немесе бір параққа бірнеше бетті басып шығарыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Print two-sided and multi-page layouts
kk: Екі жақты және көп бетті жаймаларды басып шығару

note: (itstool) path: page/p
en: To print on both sides of each sheet of paper:
kk: Әр парақтың екі жағына басып шығару үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Open the print dialog by pressing <keyseq><key>Ctrl</key><key>P</key></keyseq>.
kk: <keyseq><key>Ctrl</key><key>P</key></keyseq> пернелерін басу арқылы басып шығару сұхбат терезесін ашыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Go to the <gui>Page Setup</gui> tab of the Print window and choose an option from the <gui>Two-sided</gui> drop-down list. If the option is disabled, two-sided printing is not available for your printer.
kk: Басып шығару терезесінің <gui>Бетті баптау</gui> бетіне өтіп, <gui>Екі жақты</gui> ашылмалы тізімінен опцияны таңдаңыз. Егер опция сөндірулі болса, принтеріңізде екі жақты басып шығару мүмкіндігі жоқ.

note: (itstool) path: item/p
en: Printers handle two-sided printing in different ways. It is a good idea to experiment with your printer to see how it works.
kk: Принтерлер екі жақты басып шығаруды әртүрлі жолдармен орындайды. Оның қалай жұмыс істейтінін көру үшін принтеріңізбен тәжірибе жасап көрген дұрыс.

note: (itstool) path: item/p
en: You can print more than one page of the document per <em>side</em> of paper too. Use the <gui>Pages per side</gui> option to do this.
kk: Сондай-ақ, қағаздың бір <em>жағына</em> құжаттың бірнеше бетін басып шығаруға болады. Бұл үшін <gui>Бір жағына беттер</gui> опциясын пайдаланыңыз.

note: (itstool) path: note/p
en: The availability of these options may depend on the type of printer you have, as well as the application you are using. This option may not always be available.
kk: Бұл опциялардың қолжетімділігі сіздегі принтер түріне, сондай-ақ сіз пайдаланып жатқан қолданбаға байланысты болуы мүмкін. Бұл опция әрқашан қолжетімді болмауы мүмкін.

note: (itstool) path: info/desc
en: Print folded booklets (like a book or pamphlet) from a PDF using normal A4/Letter-size paper.
kk: Қалыпты A4/Letter өлшемді қағазды пайдаланып, PDF-тен бүктелген буклеттерді (кітап немесе брошюра сияқты) басып шығарыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Print a booklet on a double-sided printer
kk: Екі жақты принтерде буклет басып шығару

note: (itstool) path: page/p
en: You can make a folded booklet (like a small book or pamphlet) by printing pages of a document in a special order and changing a couple of printing options.
kk: Құжат беттерін арнайы ретпен басып шығару және бірнеше басып шығару опцияларын өзгерту арқылы бүктелген буклетті (шағын кітап немесе брошюра сияқты) жасауға болады.

note: (itstool) path: page/p (itstool) path: note/p
en: These instructions are for printing a booklet from a PDF document.
kk: Бұл нұсқаулар PDF құжатынан буклетті басып шығаруға арналған.

note: (itstool) path: page/p (itstool) path: note/p
en: If you want to print a booklet from a <app>LibreOffice</app> document, first export it to a PDF by choosing <guiseq><gui>File</gui><gui>Export as PDF…</gui></guiseq>. Your document needs to have a multiple of 4 number of pages (4, 8, 12, 16,…). You may need to add up to 3 blank pages.
kk: Егер <app>LibreOffice</app> құжатынан буклетті басып шығарғыңыз келсе, алдымен <guiseq><gui>Файл</gui><gui>PDF ретінде экспорттау…</gui></guiseq> таңдау арқылы оны PDF форматына экспорттаңыз. Құжатыңыздың беттер саны 4-ке еселі (4, 8, 12, 16,…) болуы керек. Сізге 3-ке дейін бос бет қосу қажет болуы мүмкін.

note: (itstool) path: page/p
en: To print a booklet:
kk: Буклетті басып шығару үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Open the print dialog. This can normally be done through <gui style="menuitem">Print</gui> in the menu or using the <keyseq><key>Ctrl</key><key>P</key></keyseq> keyboard shortcut.
kk: Басып шығару сұхбат терезесін ашыңыз. Әдетте мұны мәзірдегі <gui style="menuitem">Басып шығару</gui> арқылы немесе <keyseq><key>Ctrl</key><key>P</key></keyseq> пернетақта жарлығын пайдалану арқылы жасауға болады.

note: (itstool) path: item/p
en: Click the <gui>Properties…</gui> button
kk: <gui>Қасиеттері…</gui> батырмасын шертіңіз

note: (itstool) path: item/p
en: In the <gui>Orientation</gui> drop-down list, make sure that <gui>Landscape</gui> is selected.
kk: <gui>Бағдар</gui> ашылмалы тізімінде <gui>Альбомдық</gui> таңдалғанына көз жеткізіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: In the <gui>Duplex</gui> drop-down list, select <gui>Short Edge</gui>.
kk: <gui>Дуплекс</gui> ашылмалы тізімінде <gui>Қысқа жиегі</gui> таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click <gui>OK</gui> to go back to the print dialog.
kk: Басып шығару сұхбат терезесіне қайту үшін <gui>OK</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Under <gui>Range and Copies</gui>, choose <gui>Pages</gui>.
kk: <gui>Ауқым және көшірмелер</gui> астында <gui>Беттер</gui> таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Type the numbers of the pages in this order (n is the total number of pages, and a multiple of 4):
kk: Беттердің нөмірлерін осы ретпен теріңіз (n — беттердің жалпы саны және 4-ке еселі):

note: (itstool) path: item/p (itstool) path: note/p
en: Examples:
kk: Мысалдар:

note: (itstool) path: item/p (itstool) path: note/p
en: 4 page booklet: Type <input>4,1,2,3</input>
kk: 4 беттік буклет: <input>4,1,2,3</input> теріңіз

note: (itstool) path: item/p (itstool) path: note/p
en: 8 page booklet: Type <input>8,1,2,7,6,3,4,5</input>
kk: 8 беттік буклет: <input>8,1,2,7,6,3,4,5</input> теріңіз

note: (itstool) path: item/p (itstool) path: note/p
en: 20 page booklet: Type <input>20,1,2,19,18,3,4,17,16,5,6,15,14,7,8,13,12,9,10,11</input>
kk: 20 беттік буклет: <input>20,1,2,19,18,3,4,17,16,5,6,15,14,7,8,13,12,9,10,11</input> теріңіз

note: (itstool) path: item/p
en: Choose the <gui>Page Layout</gui> tab.
kk: <gui>Бет жаймасы</gui> бетін таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Under <gui>Layout</gui>, select <gui>Brochure</gui>.
kk: <gui>Жайма</gui> астында <gui>Брошюра</gui> таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Under <gui>Page Sides</gui>, in the <gui>Include</gui> drop-down list, select <gui>All pages</gui>.
kk: <gui>Бет жақтары</gui> астында <gui>Қамту</gui> ашылмалы тізімінен <gui>Барлық беттер</gui> таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click <gui>Print</gui>.
kk: <gui>Басып шығару</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Print a booklet from a PDF using a single-sided printer.
kk: Бір жақты принтерді пайдаланып, PDF-тен буклет басып шығарыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Print a booklet on a single-sided printer
kk: Бір жақты принтерде буклет басып шығару

note: (itstool) path: page/p
en: To print:
kk: Басып шығару үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: …until you have typed all of the pages.
kk: …барлық беттерді теріп біткенше.

note: (itstool) path: note/p
en: 12 page booklet: Type <input>12,1,2,11,10,3,4,9,8,5,6,7</input>
kk: 12 беттік буклет: <input>12,1,2,11,10,3,4,9,8,5,6,7</input> теріңіз

note: (itstool) path: note/p
en: 16 page booklet: Type <input>16,1,2,15,14,3,4,13,12,5,6,11,10,7,8,9</input>
kk: 16 беттік буклет: <input>16,1,2,15,14,3,4,13,12,5,6,11,10,7,8,9</input> теріңіз

note: (itstool) path: item/p
en: Under <gui>Page Sides</gui>, in the <gui>Include</gui> drop-down list, select <gui>Front sides / right pages</gui>.
kk: <gui>Бет жақтары</gui> астында <gui>Қамту</gui> ашылмалы тізімінен <gui>Алдыңғы жақтары / оң жақ беттер</gui> таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: When all the pages have printed, flip the pages over and place them back in the printer.
kk: Барлық беттер басылып шыққанда, беттерді аударып, оларды қайтадан принтерге салыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Under <gui>Page Sides</gui>, in the <gui>Include</gui> drop-down list, select <gui>Back sides / left pages</gui>.
kk: <gui>Бет жақтары</gui> астында <gui>Қамту</gui> ашылмалы тізімінен <gui>Артқы жақтары / сол жақ беттер</gui> таңдаңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: How to print a folded, multi-page booklet using A4 or Letter-sized paper.
kk: A4 немесе Letter өлшемді қағазды пайдаланып, бүктелген, көп беттік буклетті басып шығару жолы.

note: (itstool) path: page/title
en: Print a booklet
kk: Буклетті басып шығару

note: (itstool) path: page/p
en: You can print a booklet from a PDF.
kk: Буклетті PDF-тен басып шығаруға болады.

note: (itstool) path: page/p
en: If the number of pages in your PDF document is not a multiple of 4, you should add the appropriate number of blank pages (1,2 or 3) to make it a multiple of 4. To do so, you can:
kk: Егер PDF құжатыңыздағы беттер саны 4-ке еселі болмаса, оны 4-ке еселі ету үшін тиісті бос беттер санын (1, 2 немесе 3) қосу керек. Ол үшін келесіні істей аласыз:

note: (itstool) path: item/p
en: Create a <app>LibreOffice</app> document with the number (1-3) of blank pages needed.
kk: Қажетті бос беттер санымен (1-3) <app>LibreOffice</app> құжатын жасаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Export the blank pages to a PDF by choosing <guiseq><gui>File</gui> <gui>Export as PDF…</gui></guiseq>.
kk: <guiseq><gui>Файл</gui> <gui>PDF ретінде экспорттау…</gui></guiseq> таңдау арқылы бос беттерді PDF-ке экспорттаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Merge the blank pages with your PDF document using <app>PDF-Shuffler</app> or <app>PDF Mod</app>, placing the blank pages at the end.
kk: Бос беттерді соңына орналастырып, <app>PDF-Shuffler</app> немесе <app>PDF Mod</app> арқылы бос беттерді PDF құжатыңызбен біріктіріңіз.

note: (itstool) path: page/p
en: Select the type of printer you will be using for printing from the list below:
kk: Төмендегі тізімнен басып шығару үшін пайдаланатын принтер түрін таңдаңыз:

note: (itstool) path: info/desc
en: Cancel a pending print job and remove it from the queue.
kk: Күтіп тұрған басып шығару тапсырмасынан бас тартып, оны кезектен өшіріңіз.

note: (itstool) path: page/title
en: Cancel, pause or release a print job
kk: Басып шығару тапсырмасынан бас тарту, аялдату немесе босату

note: (itstool) path: page/p
en: You can cancel a pending print job and remove it from the queue in the printer settings.
kk: Принтер баптауларында күтіп тұрған басып шығару тапсырмасынан бас тартып, оны кезектен өшіре аласыз.

note: (itstool) path: section/title
en: Cancel a print job
kk: Басып шығару тапсырмасынан бас тарту

note: (itstool) path: section/p
en: If you accidentally started printing a document, you can cancel the print so that you do not need to waste any ink or paper.
kk: Егер сіз құжатты басып шығаруды кездейсоқ бастасаңыз, сияны немесе қағазды босқа кетірмеу үшін басып шығарудан бас тарта аласыз.

note: (itstool) path: steps/title
en: How to cancel a print job:
kk: Басып шығару тапсырмасынан бас тарту жолы:

note: (itstool) path: item/p
en: Open the <gui xref="shell-introduction#activities">Activities</gui> overview and start typing <gui>Printers</gui>.
kk: <gui xref="shell-introduction#activities">Іс-әрекеттер</gui> шолуын ашып, <gui>Принтерлер</gui> деп тере бастаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click <gui>Printers</gui> to open the panel.
kk: Панельді ашу үшін <gui>Принтерлер</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click the button next to the printer which shows the number of jobs.
kk: Тапсырмалар санын көрсететін принтер жанындағы батырманы шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Cancel the print job by clicking the stop button.
kk: Тоқтату батырмасын шерту арқылы басып шығару тапсырмасынан бас тартыңыз.

note: (itstool) path: section/p
en: If this does not cancel the print job like you expected, try holding down the <em>cancel</em> button on your printer.
kk: Егер бұл басып шығару тапсырмасынан күткеніңіздей бас тартпаса, принтердегі <em>бас тарту</em> батырмасын басып тұрып көріңіз.

note: (itstool) path: section/p
en: As a last resort, especially if you have a big print job with a lot of pages that will not cancel, remove the paper from the printer’s paper input tray. The printer should realize that there is no paper and will stop printing. You can then try canceling the print job again, or try turning the printer off and then on again.
kk: Соңғы амал ретінде, әсіресе беттері көп және бас тарту мүмкін болмай жатқан үлкен басып шығару тапсырмасы болса, принтердің қағаз беру науасынан қағазды алып тастаңыз. Принтер қағаздың жоқтығын анықтап, басып шығаруды тоқтатады. Осыдан кейін басып шығару тапсырмасынан қайтадан бас тартып көруге немесе принтерді өшіріп, қайта қосып көруге болады.

note: (itstool) path: note/p
en: Be careful that you don’t damage the printer when removing the paper, though. If you would have to pull hard on the paper to remove it, you should probably just leave it where it is.
kk: Алайда, қағазды алып тастау кезінде принтерді зақымдап алмауға тырысыңыз. Егер қағазды алып тастау үшін оны қатты тарту керек болса, оны сол қалпында қалдырған дұрыс болар.

note: (itstool) path: section/title
en: Pause and release a print job
kk: Басып шығару тапсырмасын аялдату және босату

note: (itstool) path: section/p
en: If you want to pause or release a print job, you can do so by going to the jobs dialog in the printer settings and click the appropriate button.
kk: Егер сіз басып шығару тапсырмасын аялдатқыңыз немесе босатқыңыз келсе, принтер баптауларындағы тапсырмалар сұхбат терезесіне өтіп, тиісті батырманы шертуге болады.

note: (itstool) path: item/p
en: Pause or release the print job by clicking the corresponding button.
kk: Тиісті батырманы шерту арқылы басып шығару тапсырмасын аялдатыңыз немесе босатыңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Print a document on a different paper size or orientation.
kk: Құжатты басқа қағаз өлшемінде немесе бағдарында басып шығару.

note: (itstool) path: page/title
en: Change the paper size when printing
kk: Басып шығару кезінде қағаз өлшемін өзгерту

note: (itstool) path: page/p
en: If you want to change the paper size of your document (for example, print a US Letter-sized PDF on A4 paper), you can change the printing format for the document.
kk: Егер құжатыңыздың қағаз өлшемін өзгерткіңіз келсе (мысалы, US Letter өлшемді PDF-ті A4 қағазына басып шығару), құжаттың басып шығару пішімін өзгертуге болады.

note: (itstool) path: item/p
en: Select the <gui>Page Setup</gui> tab.
kk: <gui>Бет баптаулары</gui> бетін таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Under the <gui>Paper</gui> column, choose your <gui>Paper size</gui> from the drop-down list.
kk: <gui>Қағаз</gui> бағанында ашылмалы тізімнен <gui>Қағаз өлшемі</gui> мәнін таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click <gui>Print</gui> to print your document.
kk: Құжатты басып шығару үшін <gui>Басып шығару</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: page/p
en: You can also use the <gui>Orientation</gui> drop-down list to choose a different orientation:
kk: Сонымен қатар, басқа бағдарды таңдау үшін <gui>Бағдары</gui> ашылмалы тізімін пайдалануға болады:

note: (itstool) path: p/gui
en: Portrait
kk: Тік

note: (itstool) path: p/gui
en: Landscape
kk: Жатық

note: (itstool) path: p/gui
en: Reverse portrait
kk: Теріс тік

note: (itstool) path: p/gui
en: Reverse landscape
kk: Теріс жатық

note: (itstool) path: info/desc
en: Make sure that you have the envelope the right way up, and have chosen the correct paper size.
kk: Конверттің дұрыс жағымен салынғанына және дұрыс қағаз өлшемінің таңдалғанына көз жеткізіңіз.

note: (itstool) path: page/title
en: Print envelopes
kk: Конверттерді басып шығару

note: (itstool) path: page/p
en: Most printers will allow you to print directly onto an envelope. This is especially useful if you have a lot of letters to send, for example.
kk: Көптеген принтерлер конвертке тікелей басып шығаруға мүмкіндік береді. Бұл, мысалы, жіберетін хаттарыңыз көп болған жағдайда өте ыңғайлы.

note: (itstool) path: section/title
en: Printing onto envelopes
kk: Конверттерге басып шығару

note: (itstool) path: section/p
en: There are two things you need to check when trying to print onto an envelope.
kk: Конвертке басып шығару кезінде екі нәрсені тексеру қажет.

note: (itstool) path: section/p
en: The first is that your printer knows what size the envelope is. Press <keyseq><key>Ctrl</key><key>P</key></keyseq> to open the Print dialog, go to the <gui>Page Setup</gui> tab and choose the <gui>Paper type</gui> as “Envelope” if you can. If you cannot do this, see if you can change the <gui>Paper size</gui> to an envelope size (for example, <gui>C5</gui>). The pack of envelopes will say what size they are; most envelopes come in standard sizes.
kk: Біріншісі — принтердің конверт өлшемін білуі. Басып шығару сұхбат терезесін ашу үшін <keyseq><key>Ctrl</key><key>P</key></keyseq> пернелерін басыңыз, <gui>Бет баптаулары</gui> бетіне өтіп, мүмкін болса <gui>Қағаз түрі</gui> ретінде “Envelope” мәнін таңдаңыз. Егер бұлай істей алмасаңыз, <gui>Қағаз өлшемі</gui> мәнін конверт өлшеміне (мысалы, <gui>C5</gui>) ауыстырып көріңіз. Конверттер орамында олардың өлшемі көрсетіледі; көптеген конверттер стандартты өлшемдерде болады.

note: (itstool) path: section/p
en: Secondly, you need to make sure that the envelopes are loaded with the right side up in the printer’s in-tray. Check the printer’s manual for this, or try to print a single envelope and check which side is printed on to see which way is the right way up.
kk: Екіншіден, конверттер принтердің науасына дұрыс жағымен салынғанына көз жеткізіңіз. Ол үшін принтердің нұсқаулығын қараңыз немесе бір конвертті басып шығарып, қай жағына басылғанын көру арқылы дұрыс жағын анықтаңыз.

note: (itstool) path: note/p
en: Some printers are not designed to be able to print envelopes, especially some laser printers. Check your printer’s manual to see if it accepts envelopes. Otherwise, you could damage the printer by feeding an envelope in.
kk: Кейбір принтерлер, әсіресе лазерлік принтерлер, конверттерді басып шығаруға арналмаған. Принтеріңіз конверттерді қабылдайтынын білу үшін оның нұсқаулығын тексеріңіз. Әйтпесе, конвертті салу арқылы принтерді зақымдап алуыңыз мүмкін.

note: (itstool) path: info/desc
en: Check the amount of ink or toner left in printer cartridges.
kk: Принтер картридждеріндегі сия немесе тонер мөлшерін тексеру.

note: (itstool) path: page/title
en: How can I check my printer’s ink or toner levels?
kk: Принтердің сия немесе тонер деңгейін қалай тексеруге болады?

note: (itstool) path: page/p
en: How you check how much ink or toner is left in your printer depends on the model and manufacturer of your printer, and the drivers and applications installed on your computer.
kk: Принтеріңізде қанша сия немесе тонер қалғанын тексеру жолы принтердің моделі мен өндірушісіне, сондай-ақ компьютерде орнатылған драйверлер мен қолданбаларға байланысты.

note: (itstool) path: page/p
en: Some printers have a built-in screen to display ink levels and other information.
kk: Кейбір принтерлерде сия деңгейі мен басқа да ақпаратты көрсететін кірістірілген экран болады.

note: (itstool) path: page/p
en: Some printers report toner or ink levels to the computer, which can be found in the <gui>Printers</gui> panel in <app>Settings</app>. The ink level will be shown with the printer details if it is available.
kk: Кейбір принтерлер тонер немесе сия деңгейін компьютерге хабарлайды, оны <app>Баптаулар</app> ішіндегі <gui>Принтерлер</gui> панелінен табуға болады. Қолжетімді болса, сия деңгейі принтер мәліметтерімен бірге көрсетіледі.

note: (itstool) path: page/p
en: The drivers and status tools for most HP printers are provided by the HP Linux Imaging and Printing (HPLIP) project. Other manufacturers might supply proprietary drivers with similar features.
kk: Көптеген HP принтерлеріне арналған драйверлер мен күй саймандары HP Linux Imaging and Printing (HPLIP) жобасы арқылы ұсынылады. Басқа өндірушілер де ұқсас мүмкіндіктері бар меншікті драйверлерді ұсынуы мүмкін.

note: (itstool) path: page/p
en: Alternatively, you can install an application to check or monitor ink levels. <app>Inkblot</app> shows ink status for many HP, Epson and Canon printers. See if your printer is on the <link href="http://libinklevel.sourceforge.net/#supported">list of supported models</link>. Another ink levels application for Epson and some other printers is <app>mtink</app>.
kk: Сонымен қатар, сия деңгейін тексеру немесе бақылау үшін қолданба орнатуға болады. <app>Inkblot</app> көптеген HP, Epson және Canon принтерлері үшін сия күйін көрсетеді. Принтеріңіздің <link href="http://libinklevel.sourceforge.net/#supported">қолдау көрсетілетін модельдер тізімінде</link> бар-жоғын тексеріңіз. Epson және басқа да принтерлерге арналған сия деңгейін бақылайтын тағы бір қолданба — <app>mtink</app>.

note: (itstool) path: page/p
en: Some printers are not yet well supported on Linux, and others are not designed to report their ink levels.
kk: Кейбір принтерлерге Linux жүйесінде әлі толық қолдау көрсетілмейді, ал басқалары өздерінің сия деңгейлері туралы хабарлауға арналмаған.

note: (itstool) path: info/desc
en: Change the name or location of a printer in the printer settings.
kk: Принтер баптауларында принтердің атын немесе орналасқан жерін өзгерту.

note: (itstool) path: page/title
en: Change the name or location of a printer
kk: Принтердің атын немесе орналасқан жерін өзгерту

note: (itstool) path: page/p
en: You can change the name or location of a printer in the printer settings.
kk: Принтердің атын немесе орналасқан жерін принтер баптауларында өзгертуге болады.

note: (itstool) path: note/p
en: You need <link xref="user-admin-explain">administrative privileges</link> on the system to change the name or location of a printer.
kk: Принтердің атын немесе орналасқан жерін өзгерту үшін жүйеде <link xref="user-admin-explain">әкімшілік құқықтар</link> қажет.

note: (itstool) path: section/title
en: Change printer name
kk: Принтер атын өзгерту

note: (itstool) path: section/p
en: If you want to change the name of a printer, take the following steps:
kk: Принтер атын өзгерткіңіз келсе, келесі қадамдарды орындаңыз:

note: (itstool) path: item/p
en: Depending on your system, you may have to press <gui style="button">Unlock</gui> in the top right corner and type in your password when prompted.
kk: Жүйеңізге байланысты, жоғарғы оң жақ бұрыштағы <gui style="button">Құлпын ашу</gui> батырмасын басып, сұралған кезде парольді енгізу қажет болуы мүмкін.

note: (itstool) path: item/p
en: Click the <_:media-1/> button next to the printer.
kk: Принтер жанындағы <_:media-1/> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Select <gui style="menuitem">Printer Details</gui>.
kk: <gui style="menuitem">Принтер мәліметтері</gui> тармағын таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Enter a new name for the printer in the <gui>Name</gui> field.
kk: <gui>Аты</gui> өрісіне принтердің жаңа атын енгізіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Close the dialog.
kk: Сұхбат терезесін жабыңыз.

note: (itstool) path: section/title
en: Change printer location
kk: Принтердің орналасқан жерін өзгерту

note: (itstool) path: section/p
en: To change the location of your printer:
kk: Принтердің орналасқан жерін өзгерту үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Enter a new location for the printer in the <gui>Location</gui> field.
kk: <gui>Орналасқан жері</gui> өрісіне принтердің жаңа орналасқан жерін енгізіңіз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Collate and reverse the print order.
kk: Басып шығару ретін сұрыптау және кері қайтару.

note: (itstool) path: page/title
en: Make pages print in a different order
kk: Беттерді басқа ретпен басып шығару

note: (itstool) path: section/title
en: Reverse
kk: Кері рет

note: (itstool) path: section/p
en: Printers usually print the first page first, and the last page last, so the pages end up in reverse order when you pick them up. If needed, you can reverse this printing order.
kk: Әдетте принтерлер бірінші бетті бірінші, ал соңғы бетті соңғы етіп басып шығарады, сондықтан оларды алған кезде беттер кері ретпен жиналады. Қажет болса, бұл басып шығару ретін өзгертуге болады.

note: (itstool) path: steps/title
en: To reverse the order:
kk: Ретті кері өзгерту үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Press <keyseq><key>Ctrl</key><key>P</key></keyseq> to open the Print dialog.
kk: Басып шығару сұхбат терезесін ашу үшін <keyseq><key>Ctrl</key><key>P</key></keyseq> пернелерін басыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: In the <gui>General</gui> tab, under <gui>Copies</gui>, check <gui>Reverse</gui>. The last page will be printed first, and so on.
kk: <gui>Жалпы</gui> бетіндегі <gui>Көшірмелер</gui> бөлімінде <gui>Кері рет</gui> құсбелгісін қойыңыз. Соңғы бет бірінші басылып шығады және т.с.с.

note: (itstool) path: section/title
en: Collate
kk: Сұрыптау

note: (itstool) path: section/p
en: If you are printing more than one copy of the document, the print-outs will be grouped by page number by default (that is, all of the copies of page one come out, then the copies of page two, and so on). <em>Collating</em> will make each copy come out with its pages grouped together in the right order instead.
kk: Егер сіз құжаттың бірнеше көшірмесін басып шығарып жатсаңыз, әдетте басып шығарылған беттер нөмірі бойынша топтастырылады (яғни, алдымен бірінші беттің барлық көшірмелері, сосын екінші беттің көшірмелері және т.с.с. шығады). <em>Сұрыптау</em> әрбір көшірменің беттерін дұрыс ретпен топтастырып шығаруға мүмкіндік береді.

note: (itstool) path: steps/title
en: To collate:
kk: Сұрыптау үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: In the <gui>General</gui> tab, under <gui>Copies</gui>, check <gui>Collate</gui>.
kk: <gui>Жалпы</gui> бетіндегі <gui>Көшірмелер</gui> бөлімінде <gui>Сұрыптау</gui> құсбелгісін қойыңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: How you clear a paper jam will depend on the make and model of printer that you have.
kk: Қағаз кептелісін қалай тазалау керектігі принтеріңіздің маркасы мен моделіне байланысты болады.

note: (itstool) path: page/title
en: Clearing a paper jam
kk: Қағаз кептелісін тазалау

note: (itstool) path: page/p
en: Sometimes printers incorrectly feed sheets of paper and get jammed.
kk: Кейде принтерлер қағаз беттерін дұрыс бермей, олар кептеліп қалады.

note: (itstool) path: page/p
en: The manual for your printer will usually provide detailed instructions on how to clear paper jams. Usually, you will need to open one of the printer’s panels to find the jam inside and then firmly (but carefully!) pull the jammed paper out of the printer’s feeding mechanism.
kk: Принтер нұсқаулығында әдетте қағаз кептелісін тазалау бойынша егжей-тегжейлі нұсқаулар беріледі. Әдетте, ішіндегі кептелісті табу үшін принтер панельдерінің бірін ашып, содан кейін кептелген қағазды принтердің беру механизмінен нық (бірақ абайлап!) тартып шығару керек болады.

note: (itstool) path: page/p
en: Once the jam has been cleared you may need to press the printer’s <em>resume</em> button to start printing again. With some printers, you may even need to turn the printer off and then on again, and then start the print job again.
kk: Кептеліс тазаланғаннан кейін, басып шығаруды қайта бастау үшін принтердегі <em>жалғастыру</em> батырмасын басу қажет болуы мүмкін. Кейбір принтерлерде принтерді өшіріп, қайта қосу, содан кейін басып шығару тапсырмасын қайта бастау керек болуы мүмкін.

note: (itstool) path: info/desc
en: Print only specific pages, or only a range of pages.
kk: Тек белгілі бір беттерді немесе беттер ауқымын басып шығару.

note: (itstool) path: page/title
en: Print only certain pages
kk: Тек белгілі бір беттерді басып шығару

note: (itstool) path: page/p
en: To only print certain pages from the document:
kk: Құжаттан тек белгілі бір беттерді басып шығару үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: In the <gui>General</gui> tab, choose <gui>Pages</gui> from the <gui>Range</gui> section.
kk: <gui>Жалпы</gui> бетіндегі <gui>Ауқым</gui> бөлімінен <gui>Беттер</gui> тармағын таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Type the numbers of the pages you want to print in the text box, separated by commas. Use a dash to denote a range of pages.
kk: Мәтіндік өріске басып шығарғыңыз келетін беттердің нөмірлерін үтірмен ажыратып енгізіңіз. Беттер ауқымын көрсету үшін сызықшаны пайдаланыңыз.

note: (itstool) path: note/p
en: For example, if you enter “1,3,5-7” in the <gui>Pages</gui> text box, pages 1,3,5,6 and 7 will be printed.
kk: Мысалы, <gui>Беттер</gui> мәтіндік өрісіне “1,3,5-7” деп енгізсеңіз, 1, 3, 5, 6 және 7-беттер басылып шығады.

note: (itstool) path: info/desc
en: Pick the printer that you use most often.
kk: Жиі пайдаланатын принтерді таңдаңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Set the default printer
kk: Әдепкі принтерді орнату

note: (itstool) path: page/p
en: If you have more than one printer available, you can select which will be your default printer. You may want to pick the printer you use most often.
kk: Егер бірнеше принтер қолжетімді болса, қайсысы әдепкі принтер болатынын таңдауға болады. Жиі пайдаланатын принтерді таңдағыңыз келуі мүмкін.

note: (itstool) path: note/p
en: You need <link xref="user-admin-explain">administrative privileges</link> on the system to set the default printer.
kk: Әдепкі принтерді орнату үшін жүйеде <link xref="user-admin-explain">әкімшілік құқықтар</link> қажет.

note: (itstool) path: item/p
en: Click <gui>Printers</gui>.
kk: <gui>Принтерлер</gui> тармағын шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Select the <gui style="menuitem">Use Printer by Default</gui> checkbox.
kk: <gui style="menuitem">Принтерді әдепкі бойынша пайдалану</gui> құсбелгісін таңдаңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: When you print in an application, the default printer is automatically used, unless you choose a different printer.
kk: Қолданбада басып шығарған кезде, басқа принтерді таңдамасаңыз, әдепкі принтер автоматты түрде пайдаланылады.

note: (itstool) path: info/desc
en: Set up a printer that is connected to your computer, or your local network.
kk: Компьютерге немесе жергілікті желіге қосылған принтерді баптау.

note: (itstool) path: page/title
en: Set up a local printer
kk: Жергілікті принтерді баптау

note: (itstool) path: page/p
en: Your system can recognize many types of printers automatically once they are connected. Most printers are connected with a USB cable that attaches to your computer, but some printers connect to your wired or wireless network.
kk: Принтерлер қосылғаннан кейін, жүйеңіз олардың көптеген түрлерін автоматты түрде тани алады. Көптеген принтерлер компьютерге USB кабелі арқылы қосылады, бірақ кейбір принтерлер сымды немесе сымсыз желіге қосылады.

note: (itstool) path: note/p
en: If your printer is connected to the network, it will not be set up automatically – you should add it from the <gui>Printers</gui> panel in <gui>Settings</gui>.
kk: Егер принтеріңіз желіге қосылған болса, ол автоматты түрде бапталмайды — оны <gui>Баптаулар</gui> ішіндегі <gui>Принтерлер</gui> панелінен қосу керек.

note: (itstool) path: item/p
en: Make sure the printer is turned on.
kk: Принтердің қосулы екеніне көз жеткізіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Connect the printer to your system via the appropriate cable. You may see activity on the screen as the system searches for drivers, and you may be asked to authenticate to install them.
kk: Принтерді тиісті кабель арқылы жүйеге қосыңыз. Жүйе драйверлерді іздеген кезде экранда белсенділікті көруіңіз мүмкін және оларды орнату үшін аутентификациядан өту сұралуы мүмкін.

note: (itstool) path: item/p
en: A message will appear when the system is finished installing the printer. Select <gui>Print Test Page</gui> to print a test page, or <gui>Options</gui> to make additional changes in the printer setup.
kk: Жүйе принтерді орнатуды аяқтаған кезде хабарлама пайда болады. Сынақ бетін басып шығару үшін <gui>Сынақ бетін басып шығару</gui> немесе принтерді баптауға қосымша өзгерістер енгізу үшін <gui>Опциялар</gui> тармағын таңдаңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: If your printer was not set up automatically, you can add it in the printer settings:
kk: Егер принтеріңіз автоматты түрде бапталмаса, оны принтер баптауларында қосуға болады:

note: (itstool) path: item/p
en: Press the <gui style="button">Add Printer…</gui> button.
kk: <gui style="button">Принтерді қосу…</gui> батырмасын басыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: In the pop-up window, select your new printer and press <gui style="button">Add</gui>.
kk: Қалқымалы терезеде жаңа принтерді таңдап, <gui style="button">Қосу</gui> батырмасын басыңыз.

note: (itstool) path: note/p
en: If your printer is not discovered automatically, but you know its network address, enter it into the text field at the bottom of the dialog and then press <gui style="button">Add</gui>
kk: Егер принтеріңіз автоматты түрде табылмаса, бірақ оның желілік адресін білсеңіз, оны сұхбат терезесінің төменгі жағындағы мәтіндік өріске енгізіп, <gui style="button">Қосу</gui> батырмасын басыңыз

note: (itstool) path: page/p
en: If your printer does not appear in the <gui>Add Printer</gui> window, you may need to install print drivers.
kk: Егер принтеріңіз <gui>Принтерді қосу</gui> терезесінде көрінбесе, басып шығару драйверлерін орнату қажет болуы мүмкін.

note: (itstool) path: page/p
en: After you install the printer, you may wish to <link xref="printing-setup-default-printer">change your default printer</link>.
kk: Принтерді орнатқаннан кейін, <link xref="printing-setup-default-printer">әдепкі принтеріңізді өзгерткіңіз</link> келуі мүмкін.

note: (itstool) path: info/desc
en: If print-outs are streaky, fading, or missing colors, check your ink levels or clean the print head.
kk: Егер басып шығарылған беттер жолақ-жолақ, солғын болса немесе түстері дұрыс болмаса, сия деңгейін тексеріңіз немесе басып шығару бастиегін тазалаңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Why are there streaks, lines or the wrong colors on my print-outs?
kk: Неліктен басып шығарылған беттерде жолақтар, сызықтар немесе қате түстер бар?

note: (itstool) path: page/p
en: If your print-outs are streaky, faded, have lines on them that should not be there, or are otherwise poor in quality, this may be due to a problem with the printer or a low ink or toner supply.
kk: Егер басып шығарылған беттер жолақ-жолақ, солғын болса, оларда артық сызықтар болса немесе олардың сапасы нашар болса, бұл принтердегі ақаулыққа немесе сия не тонердің аздығына байланысты болуы мүмкін.

note: (itstool) path: item/title
en: Fading text or images
kk: Солғын мәтін немесе суреттер

note: (itstool) path: item/p
en: You may be running out of ink or toner. Check your ink or toner supply and buy a new cartridge if necessary.
kk: Сия немесе тонер таусылып жатқан болуы мүмкін. Сия немесе тонер қорын тексеріп, қажет болса жаңа картридж сатып алыңыз.

note: (itstool) path: item/title
en: Streaks and lines
kk: Жолақтар мен сызықтар

note: (itstool) path: item/p
en: If you have an inkjet printer, the print head may be dirty or partially blocked. Try cleaning the print head. See the printer’s manual for instructions.
kk: Егер сізде сия бүріккіш принтер болса, басып шығару бастиегі ластанған немесе жартылай бітеліп қалған болуы мүмкін. Басып шығару бастиегін тазалап көріңіз. Нұсқауларды принтердің нұсқаулығынан қараңыз.

note: (itstool) path: item/title
en: Wrong colors
kk: Қате түстер

note: (itstool) path: item/p
en: The printer may have run out of one color of ink or toner. Check your ink or toner supply and buy a new cartridge if necessary.
kk: Принтерде сияның немесе тонердің бір түсі таусылған болуы мүмкін. Сия немесе тонер қорын тексеріп, қажет болса жаңа картридж сатып алыңыз.

note: (itstool) path: item/title
en: Jagged lines, or lines are not straight
kk: Ирек сызықтар немесе түзу емес сызықтар

note: (itstool) path: item/p
en: If lines on your print-out that should be straight turn out jagged, you may need to align the print head. See the printer’s instruction manual for details on how to do this.
kk: Егер басып шығарылған құжаттағы түзу болуы тиіс сызықтар ирек болып шықса, баспа бастиегін туралау қажет болуы мүмкін. Мұны қалай жасау керектігі туралы толық ақпаратты принтердің нұсқаулығынан қараңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Save a document as a PDF, PostScript or SVG file instead of sending it to a printer.
kk: Құжатты принтерге жіберудің орнына оны PDF, PostScript немесе SVG файлы ретінде сақтаңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Print to file
kk: Файлға басып шығару

note: (itstool) path: page/p
en: You can choose to print a document to a file instead of sending it to print from a printer. Printing to file will create a <sys>PDF</sys>, a <sys>PostScript</sys> or a <sys>SVG</sys> file that contains the document. This can be useful if you want to transfer the document to another machine or to share it with someone.
kk: Құжатты принтерге басуға жіберудің орнына оны файлға басып шығаруды таңдауға болады. Файлға басып шығару құжатты қамтитын <sys>PDF</sys>, <sys>PostScript</sys> немесе <sys>SVG</sys> файлын жасайды. Бұл құжатты басқа компьютерге тасымалдау немесе біреумен бөлісу қажет болғанда пайдалы болуы мүмкін.

note: (itstool) path: steps/title
en: To print to file:
kk: Файлға басып шығару үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Select <gui>Print to File</gui> in the <gui style="tab">General</gui> tab.
kk: <gui style="tab">Жалпы</gui> бетінде <gui>Файлға басып шығару</gui> таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: To change the default filename and where the file is saved to, click the filename below the printer selection. Click <gui style="button">Select</gui> or <gui style="button">Save</gui> once you have finished choosing.
kk: Әдепкі файл атын және файл сақталатын орынды өзгерту үшін принтерді таңдау астындағы файл атын шертіңіз. Таңдауды аяқтаған соң <gui style="button">Таңдау</gui> немесе <gui style="button">Сақтау</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: <sys>PDF</sys> is the default file type for the document. If you want to use a different <gui>Output format</gui>, select either <sys>PostScript</sys> or <sys>SVG</sys>.
kk: Құжат үшін әдепкі файл түрі - <sys>PDF</sys>. Егер басқа <gui>Шығыс пішімі</gui> қолданғыңыз келсе, <sys>PostScript</sys> немесе <sys>SVG</sys> таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Choose your other page preferences.
kk: Басқа бет қалауларын таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Press <gui style="button">Print</gui> to save the file.
kk: Файлды сақтау үшін <gui style="button">Басып шығару</gui> батырмасын басыңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Set up local and network printers. Learn about different printing options like collation and multi-sided printing.
kk: Жергілікті және желілік принтерлерді баптаңыз. Сұрыптау және екі жақты басып шығару сияқты әртүрлі басып шығару опциялары туралы біліңіз.

[ctx: link:trail]
note: (itstool) path: info/title
en: Setup
kk: Баптау

note: (itstool) path: section/title
en: Set up a printer
kk: Принтерді баптау

[ctx: link:trail]
note: (itstool) path: info/title
en: Sizes and layouts
kk: Өлшемдер мен жаймалар

note: (itstool) path: section/title
en: Different paper sizes and layouts
kk: Әртүрлі қағаз өлшемдері мен жаймалары

note: (itstool) path: info/desc
en: Undetected printers, paper jams, print-outs that look wrong…
kk: Танылмаған принтерлер, қағаз кептелуі, дұрыс көрінбейтін баспалар…

note: (itstool) path: section/title
en: Printer problems
kk: Принтер проблемалары

note: (itstool) path: info/desc
en: Lock your screen, remove temporary files, and control access to devices like cameras and microphones.
kk: Экранды құлыптау, уақытша файлдарды өшіру және камера мен микрофон сияқты құрылғыларға қол жеткізуді басқару.

note: (itstool) path: page/title
en: Privacy Settings
kk: Жекелік баптаулары

note: (itstool) path: page/p
en: The <em>Privacy &amp; Security Settings</em> help you control whether or not certain parts of your desktop are visible to others. You can also use these settings to clear your computer usage history and clean out unnecessary files.
kk: <em>Жекелік және қауіпсіздік баптаулары</em> жұмыс үстелінің белгілі бір бөліктері басқаларға көрінетінін немесе көрінбейтінін басқаруға көмектеседі. Сондай-ақ, бұл баптауларды компьютерді пайдалану тарихын тазалау және қажетсіз файлдарды өшіру үшін пайдалануға болады.

note: (itstool) path: info/desc
en: Stop or limit your computer from tracking your recently-used files.
kk: Компьютеріңіздің жақында пайдаланылған файлдарды бақылауын тоқтатыңыз немесе шектеңіз.

note: (itstool) path: page/title
en: Turn off or limit file history tracking
kk: Файлдар тарихын бақылауды сөндіру немесе шектеу

note: (itstool) path: page/p
en: Tracking recently used files and folders makes it easier to find items that you have been working on in the file manager and in file dialogs in applications. You may wish to keep your file usage history private instead, or only track your very recent history.
kk: Жақында пайдаланылған файлдар мен бумаларды бақылау файл менеджерінде және қолданбалардағы файл сұхбат терезелерінде жұмыс істеген элементтерді табуды жеңілдетеді. Оның орнына файлдарды пайдалану тарихын құпия сақтағыңыз келуі мүмкін немесе тек ең соңғы тарихты ғана бақылағыңыз келуі мүмкін.

note: (itstool) path: steps/title
en: Turn off file history tracking
kk: Файлдар тарихын бақылауды сөндіру

note: (itstool) path: item/p
en: Open the <gui xref="shell-introduction#activities">Activities</gui> overview and start typing <gui>Privacy &amp; Security</gui>.
kk: <gui xref="shell-introduction#activities">Іс-әрекеттер</gui> шолуын ашып, <gui>Жекелік және қауіпсіздік</gui> деп тере бастаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Select <guiseq><gui>Settings</gui><gui>Privacy &amp; Security</gui></guiseq> from the results. This will open the <gui>Privacy &amp; Security</gui> panel.
kk: Нәтижелерден <guiseq><gui>Баптаулар</gui><gui>Жекелік және қауіпсіздік</gui></guiseq> таңдаңыз. Бұл <gui>Жекелік және қауіпсіздік</gui> панелін ашады.

note: (itstool) path: item/p
en: Click on <gui>File History &amp; Trash</gui> to open the panel.
kk: Панельді ашу үшін <gui>Файлдар тарихы және қоқыс шелегі</gui> үстінен шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Switch the <gui>File History</gui> switch to off.
kk: <gui>Файлдар тарихы</gui> ауыстырып-қосқышын сөндірулі күйіне қойыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: To re-enable this feature, switch the <gui>File History</gui> switch to on.
kk: Бұл мүмкіндікті қайта іске қосу үшін <gui>Файлдар тарихы</gui> ауыстырып-қосқышын қосулы күйіне қойыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Use the <gui>Clear History…</gui> button to purge the history immediately.
kk: Тарихты дереу тазалау үшін <gui>Тарихты тазалау…</gui> батырмасын пайдаланыңыз.

note: (itstool) path: note/p
en: This setting will not affect how your web browser stores information about the web sites you visit.
kk: Бұл баптау веб-браузеріңіздің сіз кірген веб-сайттар туралы ақпаратты сақтауына әсер етпейді.

note: (itstool) path: steps/title
en: Restrict the amount of time your file history is tracked
kk: Файлдар тарихы бақыланатын уақыт мөлшерін шектеу

note: (itstool) path: item/p
en: Open the <gui xref="shell-introduction#activities">Activities</gui> overview and start typing <gui>File History &amp; Trash</gui>.
kk: <gui xref="shell-introduction#activities">Іс-әрекеттер</gui> шолуын ашып, <gui>Файлдар тарихы және қоқыс шелегі</gui> деп тере бастаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Ensure the <gui>File History</gui> switch is set to on.
kk: <gui>Файлдар тарихы</gui> ауыстырып-қосқышы қосулы екеніне көз жеткізіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Under <gui>File History Duration</gui>, select how long to retain your file history. Choose from options <gui>1 day</gui>, <gui>7 days</gui>, <gui>30 days</gui>, or <gui>Forever</gui>.
kk: <gui>Файлдар тарихының ұзақтығы</gui> астынан файлдар тарихын қанша уақыт сақтау керектігін таңдаңыз. <gui>1 күн</gui>, <gui>7 күн</gui>, <gui>30 күн</gui> немесе <gui>Әрқашан</gui> опцияларының бірін таңдаңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Enable or disable geolocation.
kk: Геолокацияны іске қосу немесе сөндіру.

note: (itstool) path: page/title
en: Control location services
kk: Орналасу қызметтерін басқару

note: (itstool) path: page/p
en: Geolocation, or location services, uses cell tower positioning, GPS, and nearby Wi-Fi access points to determine your current location for use in setting your timezone and by applications such as <app>Maps</app>. When enabled, it is possible for your location to be shared over the network with a great deal of precision.
kk: Геолокация немесе орналасу қызметтері уақыт белдеуін орнатуда және <app>Карталар</app> сияқты қолданбаларда пайдалану үшін ағымдағы орналасқан жеріңізді анықтау мақсатында ұялы байланыс мұнараларының позициясын, GPS және жақын маңдағы Wi-Fi қол жеткізу нүктелерін пайдаланады. Іске қосылған кезде орналасқан жеріңіз желі арқылы өте жоғары дәлдікпен бөлісілуі мүмкін.

note: (itstool) path: steps/title
en: Turn off the geolocation features of your desktop
kk: Жұмыс үстелінің геолокация мүмкіндіктерін сөндіру

note: (itstool) path: item/p
en: Select <gui>Location</gui> to open the panel.
kk: Панельді ашу үшін <gui>Орналасу</gui> таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Switch the <gui>Automatic Device Location</gui> switch to off.
kk: <gui>Құрылғының орнын автоматты түрде анықтау</gui> ауыстырып-қосқышын сөндірулі күйіне қойыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: To re-enable this feature, set the <gui>Automatic Device Location</gui> switch to on.
kk: Бұл мүмкіндікті қайта іске қосу үшін <gui>Құрылғының орнын автоматты түрде анықтау</gui> ауыстырып-қосқышын қосулы күйіне қойыңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Set how often your trash and temporary files will be cleared from your computer.
kk: Қоқыс шелегі мен уақытша файлдардың компьютерден қаншалықты жиі тазаланатынын орнатыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Purge trash &amp; temporary files
kk: Қоқыс шелегін және уақытша файлдарды тазалау

note: (itstool) path: page/p
en: Clearing out your trash and temporary files removes unwanted and unneeded files from your computer, and also frees up more space on your hard drive. You can manually empty your trash and clear your temporary files, but you can also set your computer to automatically do this for you.
kk: Қоқыс шелегі мен уақытша файлдарды тазалау компьютерден қажетсіз және керек емес файлдарды өшіреді, сонымен қатар қатты дискіде көбірек орын босатады. Сіз қоқыс шелегін қолмен босатып, уақытша файлдарды өзіңіз тазалай аласыз, бірақ компьютерді мұны автоматты түрде орындайтындай баптай аласыз.

note: (itstool) path: page/p
en: Temporary files are files created automatically by applications in the background. They can increase performance by providing a copy of data that was downloaded or computed.
kk: Уақытша файлдар - бұл қолданбалар тарапынан фонда автоматты түрде жасалатын файлдар. Олар жүктелген немесе есептелген деректердің көшірмесін ұсыну арқылы өнімділікті арттыра алады.

note: (itstool) path: steps/title
en: Automatically empty your trash and clear temporary files
kk: Қоқыс шелегін автоматты түрде босату және уақытша файлдарды тазалау

note: (itstool) path: item/p
en: Switch on one or both of <gui>Automatically Delete Trash Content</gui> or <gui>Automatically Delete Temporary Files</gui>.
kk: <gui>Қоқыс шелегі мазмұнын автоматты түрде өшіру</gui> немесе <gui>Уақытша файлдарды автоматты түрде өшіру</gui> опцияларының бірін немесе екеуін де іске қосыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Set how often you would like your <em>Trash</em> and <em>Temporary Files</em> to be purged by changing the <gui>Automatically Delete Period</gui> value.
kk: <gui>Автоматты түрде өшіру кезеңі</gui> мәнін өзгерту арқылы <em>Қоқыс шелегі</em> мен <em>Уақытша файлдардың</em> қаншалықты жиі тазаланатынын орнатыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Use the <gui>Empty Trash…</gui> or <gui>Delete Temporary Files…</gui> buttons to perform these actions immediately.
kk: Бұл әрекеттерді дереу орындау үшін <gui>Қоқыс шелегін босату…</gui> немесе <gui>Уақытша файлдарды өшіру…</gui> батырмаларын пайдаланыңыз.

note: (itstool) path: note/p
en: You can delete files immediately and permanently without using the Trash. See <link xref="files-delete#permanent"/> for information.
kk: Файлдарды қоқыс шелегіне салмай-ақ, біржола және дереу өшіруге болады. Ақпарат алу үшін <link xref="files-delete#permanent"/> қараңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Prevent other people from using your desktop when you go away from your computer.
kk: Компьютерден алыстағанда басқа адамдардың жұмыс үстеліңізді пайдалануына жол бермеңіз.

note: (itstool) path: page/title
en: Automatically lock your screen
kk: Экранды автоматты түрде құлыптау

note: (itstool) path: page/p
en: When you leave your computer, you should <link xref="shell-exit#lock-screen">lock the screen</link> to prevent other people from using your desktop and accessing your files. If you sometimes forget to lock your screen, you may wish to have your computer’s screen lock automatically after a set period of time. This will help to secure your computer when you aren’t using it.
kk: Компьютеріңізден кеткенде, басқа адамдардың жұмыс үстеліңізді пайдалануына және файлдарыңызға қол жеткізуіне жол бермеу үшін <link xref="shell-exit#lock-screen">экранды құлыптау</link> керек. Егер кейде экранды құлыптауды ұмытып кетсеңіз, белгілі бір уақыттан кейін компьютер экранының автоматты түрде құлыпталғанын қалауыңыз мүмкін. Бұл компьютерді пайдаланбаған кезде оның қауіпсіздігін қамтамасыз етуге көмектеседі.

note: (itstool) path: note/p
en: When your screen is locked, your applications and system processes will continue to run, but you will need to enter your password to begin using them again.
kk: Экран құлыпталған кезде қолданбаларыңыз бен жүйелік процестер жұмысын жалғастыра береді, бірақ оларды қайта пайдалану үшін парольді енгізуіңіз керек болады.

note: (itstool) path: steps/title
en: To set the length of time before your screen locks automatically:
kk: Экран автоматты түрде құлыпталғанға дейінгі уақыт ұзақтығын орнату үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Select <gui>Screen Lock</gui> to open the panel.
kk: Панельді ашу үшін <gui>Экранды құлыптау</gui> таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Make sure <gui>Automatic Screen Lock</gui> is switched on, then select a length of time from the <gui>Automatic Screen Lock Delay</gui> drop-down list.
kk: <gui>Экранды автоматты түрде құлыптау</gui> қосулы екеніне көз жеткізіңіз, содан кейін <gui>Экранды автоматты түрде құлыптау кідірісі</gui> ашылмалы тізімінен уақыт ұзақтығын таңдаңыз.

note: (itstool) path: note/p
en: Applications can present notifications to you that are still displayed on your lock screen. This is convenient, for example, to see if you have any email without unlocking your screen. If you’re concerned about other people seeing these notifications, switch <gui>Lock Screen Notifications</gui> to off. For further notification settings, refer to <link xref="shell-notifications"/>.
kk: Қолданбалар сізге құлыптау экранында көрсетілетін хадарландыруларды жібере алады. Бұл, мысалы, экранды құлыптан босатпай-ақ электрондық поштаңыз бар-жоғын көру үшін ыңғайлы. Егер бұл хабарландыруларды басқа адамдардың көргеніне алаңдасаңыз, <gui>Құлыптау экранындағы хабарландырулар</gui> опциясын сөндіріңіз. Хабарландырудың қосымша баптауларын <link xref="shell-notifications"/> бөлімінен қараңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: When your screen is locked, and you want to unlock it, press <key>Esc</key>, or swipe up from the bottom of the screen with your mouse. Then enter your password, and press <key>Enter</key> or click <gui>Unlock</gui>. Alternatively, just start typing your password and the lock curtain will be automatically raised as you type.
kk: Экран құлыпталған кезде және оны ашқыңыз келсе, <key>Esc</key> пернесін басыңыз немесе тышқанмен экранның төменгі жағынан жоғары қарай сырғытыңыз. Содан кейін парольді енгізіп, <key>Enter</key> пернесін басыңыз немесе <gui>Құлпын ашу</gui> батырмасын шертіңіз. Сонымен қатар, жай ғана парольді тере бастасаңыз болады, теру кезінде құлыптау шымылдығы автоматты түрде көтеріледі.

note: (itstool) path: info/desc
en: Quickly toggle different settings and choose devices.
kk: Әртүрлі баптауларды жылдам ауыстырып-қосу және құрылғыларды таңдау.

note: (itstool) path: info/keywords
en: wi-fi, bluetooth, background
kk: wi-fi, bluetooth, фон

note: (itstool) path: page/title
en: Quick Settings
kk: Жылдам баптаулар

note: (itstool) path: page/p
en: The Quick Settings buttons in the <link xref="shell-introduction#systemmenu">system menu</link> let you quickly switch available services on or off, and choose Bluetooth devices or Wi-Fi networks.
kk: <link xref="shell-introduction#systemmenu">Жүйелік мәзірдегі</link> Жылдам баптаулар батырмалары қолжетімді қызметтерді жылдам қосуға немесе сөндіруге, сондай-ақ Bluetooth құрылғыларын немесе Wi-Fi желілерін таңдауға мүмкіндік береді.

note: (itstool) path: section/p
en: Press the <gui>Wi-Fi</gui> button to switch Wi-Fi off or back on.
kk: Wi-Fi-ды сөндіру немесе қайта қосу үшін <gui>Wi-Fi</gui> батырмасын басыңыз.

note: (itstool) path: section/p
en: The button shows the Wi-Fi network that's currently connected.
kk: Батырма қазіргі уақытта қосылған Wi-Fi желісін көрсетеді.

note: (itstool) path: section/p
en: Press <_:media-1/> to show available networks.
kk: Қолжетімді желілерді көрсету үшін <_:media-1/> басыңыз.

note: (itstool) path: section/p
en: Select a network to initiate a connection, or select <gui>All Networks</gui> to open the <link xref="net-wireless">Wi-Fi</link> settings panel.
kk: Байланыс орнату үшін желіні таңдаңыз немесе <link xref="net-wireless">Wi-Fi</link> баптаулар панелін ашу үшін <gui>Барлық желілер</gui> таңдаңыз.

note: (itstool) path: section/title
en: Wired
kk: Сымды

note: (itstool) path: section/p
en: Press the <gui>Wired</gui> button to switch wired networking off or back on. The button shows information about the current wired network connection. Press <_:media-1/> to show more settings. Select <gui>Wired Settings</gui> to open the <link xref="net-wired">Network</link> settings panel.
kk: Сымды желіні сөндіру немесе қайта қосу үшін <gui>Сымды</gui> батырмасын басыңыз. Батырма ағымдағы сымды желі байланысы туралы ақпаратты көрсетеді. Қосымша баптауларды көрсету үшін <_:media-1/> басыңыз. <link xref="net-wired">Желі</link> баптаулары панелін ашу үшін <gui>Сымды желі баптаулары</gui> таңдаңыз.

note: (itstool) path: section/p
en: Press the <gui>Bluetooth</gui> button to switch bluetooth off or back on. The button shows the name of the first device, or the number of devices connected. Press <_:media-1/> to show paired and connected Bluetooth devices. Select one to connect or disconnect. Select <gui>Bluetooth Settings</gui> to open the <link xref="bluetooth">Bluetooth</link> settings panel.
kk: Bluetooth-ды сөндіру немесе қайта қосу үшін <gui>Bluetooth</gui> батырмасын басыңыз. Батырма бірінші құрылғының атын немесе қосылған құрылғылар санын көрсетеді. Жұптастырылған және қосылған Bluetooth құрылғыларын көрсету үшін <_:media-1/> басыңыз. Қосылу немесе ажырату үшін біреуін таңдаңыз. <link xref="bluetooth">Bluetooth</link> баптаулары панелін ашу үшін <gui>Bluetooth баптаулары</gui> таңдаңыз.

note: (itstool) path: section/title
en: Power Mode
kk: Қуат режимі

note: (itstool) path: section/p
en: The <gui>Power Mode</gui> button shows the current <link xref="power-profile">power mode</link> setting. Press the button to switch to <gui>Power Save</gui> or back to the current setting. Press <_:media-1/> to select from all modes. Select <gui>Power Settings</gui> to open the <link xref="power">Power</link> settings panel.
kk: <gui>Қуат режимі</gui> батырмасы ағымдағы <link xref="power-profile">қуат режимі</link> баптауын көрсетеді. <gui>Қуатты үнемдеу</gui> режиміне ауысу немесе ағымдағы баптауға қайту үшін батырманы басыңыз. Барлық режимдерден таңдау үшін <_:media-1/> басыңыз. <link xref="power">Қуат</link> баптаулары панелін ашу үшін <gui>Қуат баптаулары</gui> таңдаңыз.

note: (itstool) path: section/title
en: Toggles
kk: Ауыстырып-қосқыштар

note: (itstool) path: section/p
en: The other buttons show the current status of <link xref="display-night-light">Night Light</link>, <gui>Dark Style</gui>, <link xref="net-wireless-airplane">Airplane Mode</link>, or <gui>Keyboard</gui> backlight, where available. Press the button to switch on or off.
kk: Басқа батырмалар <link xref="display-night-light">Түнгі жарық</link>, <gui>Қараңғы стиль</gui>, <link xref="net-wireless-airplane">Ұшақ режимі</link> немесе қолжетімді болса, <gui>Пернетақта</gui> жарығының ағымдағы күйін көрсетеді. Қосу немесе сөндіру үшін батырманы басыңыз.

note: (itstool) path: section/title
en: Background Apps
kk: Фондық қолданбалар

note: (itstool) path: section/p
en: The number of background applications running on the system is shown at the bottom of the system menu. Click to show a list of these apps. Selecting an application from the list opens a window for that app and removes it from <gui>Background Apps</gui>. Select <gui>App Settings</gui> to open the <gui>Apps</gui> settings panel.
kk: Жүйеде жұмыс істеп тұрған фондық қолданбалар саны жүйелік мәзірдің төменгі жағында көрсетіледі. Бұл қолданбалар тізімін көрсету үшін шертіңіз. Тізімнен қолданбаны таңдау сол қолданба үшін терезе ашады және оны <gui>Фондық қолданбалар</gui> тізімінен алып тастайды. <gui>Қолданбалар</gui> баптаулары панелін ашу үшін <gui>Қолданба баптаулары</gui> таңдаңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Log in to your device remotely using RDP.
kk: RDP арқылы құрылғыңызға қашықтан кіріңіз.

note: (itstool) path: page/title
en: Log in remotely to your device
kk: Құрылғыңызға қашықтан кіру

note: (itstool) path: page/p
en: You can log in to your user account from another device by using a remote desktop connection application. Configure <gui>Remote Login</gui> to access your device and set the security preferences.
kk: Қашықтағы жұмыс үстеліне қосылу қолданбасын пайдаланып, басқа құрылғыдан пайдаланушы тіркелгіңізге кіре аласыз. Құрылғыңызға қол жеткізу және қауіпсіздік қалауларын орнату үшін <gui>Қашықтан кіру</gui> мүмкіндігін баптаңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: If you want to let others to view or control your desktop, see <link xref="sharing-desktop">Desktop Sharing</link>.
kk: Егер басқаларға жұмыс үстеліңізді көруге немесе басқаруға рұқсат бергіңіз келсе, <link xref="sharing-desktop">Жұмыс үстелімен бөлісу</link> бөлімін қараңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Select <guiseq><gui>Remote Desktop</gui><gui>Remote Login</gui> </guiseq>.
kk: <guiseq><gui>Қашықтағы жұмыс үстелі</gui><gui>Қашықтан кіру</gui> </guiseq> таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click <gui>Unlock</gui> and authenticate to change the settings.
kk: Баптауларды өзгерту үшін <gui>Құлпын ашу</gui> батырмасын шертіп, аутентификациядан өтіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: To be able to login to your user account remotely, switch on <gui>Remote Login</gui>.
kk: Пайдаланушы тіркелгіңізге қашықтан кіру мүмкіндігін алу үшін <gui>Қашықтан кіру</gui> опциясын қосыңыз.

note: (itstool) path: section/title
en: Connecting
kk: Қосылуда

note: (itstool) path: section/p
en: The <gui>How to Connect</gui> section displays the <gui>Hostname</gui> and <gui>Port</gui> that can be used on the connecting device. Click the button next to each entry if you want to place it in the clipboard. A connection can also be established using your <link xref="net-findip">IP address</link>.
kk: <gui>Қалай қосылу керек</gui> бөлімінде қосылатын құрылғыда қолдануға болатын <gui>Хост аты</gui> мен <gui>Порт</gui> көрсетіледі. Әр жазбаны алмасу буферіне салғыңыз келсе, оның жанындағы батырманы шертіңіз. Байланысты <link xref="net-findip">IP адресіңізді</link> пайдаланып та орнатуға болады.

note: (itstool) path: note/p
en: If <gui>Remote Login</gui> is switched on, it sets its port number to 3389. If you also use <link xref="sharing-desktop">Desktop Sharing</link>, it will use a different port, for example, 3390.
kk: Егер <gui>Қашықтан кіру</gui> қосулы болса, ол өз порт нөмірін 3389 етіп орнатады. Егер сіз <link xref="sharing-desktop">Жұмыс үстелімен бөлісу</link> мүмкіндігін де пайдалансаңыз, ол басқа портты қолданады, мысалы, 3390.

note: (itstool) path: section/title
en: Authentication
kk: Аутентификация

note: (itstool) path: section/p
en: The <gui>Login Details</gui> section displays the user name and password you will need to enter in the client software used for connecting to your user account.
kk: <gui>Кіру мәліметтері</gui> бөлімінде пайдаланушы тіркелгіңізге қосылу үшін пайдаланылатын клиенттік бағдарламалық қамтамаға енгізу қажет пайдаланушы аты мен пароль көрсетіледі.

note: (itstool) path: note/p
en: Click <gui>Verify Encryption</gui> to display the encryption fingerprint. Compare it with the value displayed by the client when connecting: they should be identical.
kk: Шифрлау таңбасын көрсету үшін <gui>Шифрлауды тексеру</gui> батырмасын шертіңіз. Оны қосылу кезінде клиент көрсеткен мәнмен салыстырыңыз: олар бірдей болуы тиіс.

note: (itstool) path: section/title
en: Clients
kk: Клиенттер

note: (itstool) path: section/p
en: To connect to your desktop from another device, the following clients are known to work.
kk: Басқа құрылғыдан жұмыс үстеліңізге қосылу үшін келесі клиенттер жұмыс істейтіні белгілі.

note: (itstool) path: item/title
en: From Linux:
kk: Linux жүйесінен:

note: (itstool) path: item/p
en: <app>Remmina</app>, a GTK client, is available as a package in most distributions, and also as a <link href="https://flathub.org/apps/details/org.remmina.Remmina">flatpak</link>. Use default settings, particularly <gui>Color depth</gui> “Automatic” in the connection profile settings.
kk: <app>Remmina</app>, GTK клиенті, көптеген дистрибутивтерде десте ретінде, сондай-ақ <link href="https://flathub.org/apps/details/org.remmina.Remmina">flatpak</link> ретінде қолжетімді. Әдеттегі баптауларды, әсіресе қосылу профилінің баптауларындағы <gui>Түс тереңдігі</gui> «Автоматты» мәнін қолданыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: <app>Connections</app>, a GTK client, is available as a package in most distributions, and also as a <link href="https://flathub.org/apps/org.gnome.Connections">flatpak</link>.
kk: <app>Connections</app>, GTK клиенті, көптеген дистрибутивтерде десте ретінде, сондай-ақ <link href="https://flathub.org/apps/org.gnome.Connections">flatpak</link> ретінде қолжетімді.

note: (itstool) path: item/p
en: <app>xfreerdp</app> is a command line client available as a package in most distributions. The option <cmd>/network:auto</cmd> should be passed to the client on the command line.
kk: <app>xfreerdp</app> — көптеген дистрибутивтерде десте ретінде қолжетімді командалық жол клиенті. Клиентке командалық жолда <cmd>/network:auto</cmd> опциясын беру керек.

note: (itstool) path: item/title
en: From Microsoft Windows:
kk: Microsoft Windows жүйесінен:

note: (itstool) path: item/p
en: <app>mstsc</app> is the built-in Windows client. Default settings are recommended.
kk: <app>mstsc</app> — Windows-тың кірістірілген клиенті. Әдеттегі баптаулар ұсынылады.

note: (itstool) path: item/title
en: From Linux, Windows, or macOS:
kk: Linux, Windows немесе macOS жүйелерінен:

note: (itstool) path: item/p
en: <app>Thincast</app> is a proprietary client. The Linux version is available as a <link href="https://flathub.org/apps/details/com.thincast.client">flatpak</link>. Default settings are recommended.
kk: <app>Thincast</app> — меншікті клиент. Linux нұсқасы <link href="https://flathub.org/apps/details/com.thincast.client">flatpak</link> ретінде қолжетімді. Әдеттегі баптаулар ұсынылады.

note: (itstool) path: section/title
en: Checking connection
kk: Байланысты тексеру

note: (itstool) path: section/p
en: To check that the connection works, follow the steps below.
kk: Байланыс жұмыс істейтінін тексеру үшін төмендегі қадамдарды орындаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: In your chosen client, enter the <gui>Hostname</gui> or IP address.
kk: Таңдалған клиентке <gui>Хост аты</gui> немесе IP адресін енгізіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Fill in the user name and password for Remote Login.
kk: Қашықтан кіру үшін пайдаланушы аты мен парольді толтырыңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Take a picture or record a video of what is happening on your screen.
kk: Экраныңызда не болып жатқанын суретке түсіріңіз немесе видеоға жазыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Screenshots and screencasts
kk: Скриншоттар және скринкасттар

note: (itstool) path: item/p
en: Capture all or part of your screen as an image
kk: Экраныңыздың толық немесе бір бөлігін сурет ретінде түсіріп алыңыз

note: (itstool) path: item/p
en: Send it as a file or paste it from the clipboard
kk: Оны файл ретінде жіберіңіз немесе алмасу буферінен кірістіріңіз

note: (itstool) path: item/p
en: Save a video of your screen activity
kk: Экрандағы әрекеттердің видеосын сақтаңыз

note: (itstool) path: page/p
en: You can take a picture of your screen (a <em>screenshot</em>) or record a video of what is happening on the screen (a <em>screencast</em>). This is useful if you want to show someone how to do something on the computer, for example. Screenshots and screencasts are just normal picture and video files, so you can email them and share them on the web.
kk: Экраныңызды суретке түсіруге (<em>скриншот</em>) немесе экранда болып жатқан әрекеттерді видеоға жазуға (<em>скринкаст</em>) болады. Бұл, мысалы, біреуге компьютерде бірдеңені қалай істеу керектігін көрсету үшін пайдалы. Скриншоттар мен скринкасттар — кәдімгі сурет және видео файлдары, сондықтан оларды электронды поштамен жіберуге және интернетте бөлісуге болады.

note: (itstool) path: section/title
en: Take a screenshot
kk: Скриншот түсіру

note: (itstool) path: item/p
en: Press the <key>Print</key> key or press the screenshot button in the <gui xref="shell-introduction#systemmenu">system menu</gui>.
kk: <key>Print</key> пернесін басыңыз немесе <gui xref="shell-introduction#systemmenu">жүйелік мәзірдегі</gui> скриншот батырмасын басыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: The screenshot overlay presents you with handles to select the area to capture, and <_:media-1/> indicates screenshot (still image) mode.
kk: Скриншот қабатында түсірілетін аймақты таңдауға арналған тұтқалар көрсетіледі, ал <_:media-1/> белгісі скриншот (қозғалмайтын сурет) режимін білдіреді.

note: (itstool) path: note/p
en: Click the pointer button to include the pointer in the screenshot.
kk: Скриншотқа курсорды қосу үшін нұсқағыш батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click and drag the area you want for the screenshot using the handles or the crosshair pointer.
kk: Тұтқаларды немесе айқас нысана нұсқағышын пайдаланып, скриншот үшін қажетті аймақты шертіп, сүйреңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: To capture the selected area, click the big round button.
kk: Таңдалған аймақты түсіру үшін үлкен дөңгелек батырманы шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: To capture the entire screen, click <gui>Screen</gui> and then click the big round button.
kk: Бүкіл экранды түсіру үшін <gui>Экран</gui> тармағын шертіп, содан кейін үлкен дөңгелек батырманы шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: To capture a window, click <gui>Window</gui>. An overview of all the open windows is displayed with the active window checked. Click to choose a window and then click the big round button.
kk: Терезені түсіру үшін <gui>Терезе</gui> тармағын шертіңіз. Барлық ашық терезелердің шолуы көрсетіледі, белсенді терезе белгіленген болады. Терезені таңдау үшін шертіңіз, содан кейін үлкен дөңгелек батырманы шертіңіз.

note: (itstool) path: section/title
en: Where do they go?
kk: Олар қайда сақталады?

note: (itstool) path: item/p
en: A screenshot image is automatically saved in the <file>Pictures/Screenshots</file> folder in your home folder with a file name that begins with <file>Screenshot</file> and includes the date and time it was taken.
kk: Скриншот суреті үй бумаңыздағы <file>Суреттер/Скриншоттар</file> бумасында автоматты түрде сақталады. Файл аты <file>Скриншот</file> сөзінен басталып, түсірілген күні мен уақытын қамтиды.

note: (itstool) path: item/p
en: The image is also saved in the clipboard, so you can immediately paste it into an image-editing application or share it on social media.
kk: Сурет сонымен қатар алмасу буферіне де сақталады, сондықтан оны бірден сурет өңдеу қолданбасына кірістіруге немесе әлеуметтік желілерде бөлісуге болады.

note: (itstool) path: item/p
en: A screencast video is automatically saved in your <file>Videos/Screencasts</file> folder in your home folder, with a file name that starts with <file>Screencast</file> and includes the date and time it was taken.
kk: Скринкаст видеосы үй бумаңыздағы <file>Видеолар/Скринкасттар</file> бумасында автоматты түрде сақталады. Файл аты <file>Скринкаст</file> сөзінен басталып, түсірілген күні мен уақытын қамтиды.

note: (itstool) path: section/title
en: Make a screencast
kk: Скринкаст жасау

note: (itstool) path: section/p
en: You can make a video recording of what is happening on your screen:
kk: Экраныңызда болып жатқан әрекеттердің видеожазбасын жасауға болады:

note: (itstool) path: item/p
en: Click <_:media-1/> to switch to screencast mode.
kk: Скринкаст режиміне ауысу үшін <_:media-1/> белгісін шертіңіз.

note: (itstool) path: note/p
en: Click the pointer button to include the pointer in the screencast.
kk: Скринкастқа курсорды қосу үшін нұсқағыш батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Choose <gui>Selection</gui> or <gui>Screen</gui>. For <gui>Selection</gui>, click and drag the area you want for the screencast using the handles or the crosshair pointer.
kk: <gui>Таңдау</gui> немесе <gui>Экран</gui> опциясын таңдаңыз. <gui>Таңдау</gui> үшін тұтқаларды немесе айқас нысана нұсқағышын пайдаланып, скринкаст үшін қажетті аймақты шертіп, сүйреңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click the big round red button to start recording what is on your screen.
kk: Экраныңыздағы әрекетті жазуды бастау үшін үлкен дөңгелек қызыл батырманы шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: A red indicator is displayed in the top right corner of the screen when the recording is in progress, showing the elapsed seconds.
kk: Жазу жүріп жатқанда, экранның жоғарғы оң жақ бұрышында өткен секундтарды көрсететін қызыл индикатор пайда болады.

note: (itstool) path: item/p
en: Once you have finished, click the red indicator <_:media-1/> in the top bar.
kk: Аяқтағаннан кейін, жоғарғы панельдегі қызыл индикаторды <_:media-1/> шертіңіз.

note: (itstool) path: section/title
en: Keyboard shortcuts
kk: Пернетақта жарлықтары

note: (itstool) path: section/p
en: Within the screenshot feature, you can use these keyboard shortcuts:
kk: Скриншот функциясының ішінде мына пернетақта жарлықтарын пайдалануға болады:

note: (itstool) path: td/p
en: Select area
kk: Аймақты таңдау

note: (itstool) path: td/p
en: Capture screen
kk: Экранды түсіру

note: (itstool) path: td/p
en: Capture window
kk: Терезені түсіру

note: (itstool) path: td/p
en: Toggle between show and hide pointer
kk: Нұсқағышты көрсету/жасыру арасында ауысу

note: (itstool) path: td/p
en: Toggle between screenshot and screencast
kk: Скриншот және скринкаст арасында ауысу

note: (itstool) path: td/p
en: Capture, also activated by <key>Space</key> or <keyseq><key>Ctrl</key><key>C</key></keyseq>
kk: Түсіру, сонымен қатар <key>Space</key> немесе <keyseq><key>Ctrl</key><key>C</key></keyseq> арқылы да іске қосылады

note: (itstool) path: section/p
en: These shortcuts can be used to bypass the screenshot feature:
kk: Бұл жарлықтарды скриншот функциясын айналып өту үшін пайдалануға болады:

note: (itstool) path: td/p
en: Capture the window that currently has focus
kk: Қазіргі уақытта фокуста тұрған терезені түсіру

note: (itstool) path: td/p
en: Capture the entire screen
kk: Бүкіл экранды түсіру

note: (itstool) path: td/p
en: Start recording a screencast
kk: Скринкаст жазуды бастау

note: (itstool) path: info/desc
en: You can log in to your system using a supported fingerprint scanner instead of typing in your password.
kk: Пароль терудің орнына қолдау көрсетілетін саусақ ізі сканерін пайдаланып жүйеге кіре аласыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Log in with a fingerprint
kk: Саусақ ізімен жүйеге кіру

note: (itstool) path: page/p
en: If your system has a supported fingerprint scanner, you can record your fingerprint and use it to log in.
kk: Егер жүйеңізде қолдау көрсетілетін саусақ ізі сканері болса, саусақ ізіңізді жазып, оны жүйеге кіру үшін пайдалана аласыз.

note: (itstool) path: section/title
en: Record a fingerprint
kk: Саусақ ізін жазу

note: (itstool) path: section/p
en: Before you can log in with your fingerprint, you need to record it so that the system can use it to identify you.
kk: Саусақ ізімен жүйеге кіре алу үшін, жүйе сізді сәйкестендіре алуы үшін оны жазып алуыңыз керек.

note: (itstool) path: note/p
en: If your finger is too dry, you may have difficulty registering your fingerprint. If this happens, moisten your finger slightly, dry it with a clean, lint-free cloth, and retry.
kk: Егер саусағыңыз тым құрғақ болса, саусақ ізін тіркеуде қиындықтар туындауы мүмкін. Мұндай жағдайда саусағыңызды сәл сулап, таза, түксіз матамен құрғатып, әрекетті қайталаңыз.

note: (itstool) path: section/p (itstool) path: page/p
en: You need <link xref="user-admin-explain">administrator privileges</link> to edit user accounts other than your own.
kk: Өзіңізден басқа пайдаланушы тіркелгілерін түзету үшін сізге <link xref="user-admin-explain">әкімші құқықтары</link> қажет.

note: (itstool) path: item/p
en: Press on <gui>Disabled</gui>, next to <gui>Fingerprint Login</gui> to add a fingerprint for the selected account. If you are adding the fingerprint for a different user, you will first need to <gui>Unlock</gui> the panel.
kk: Таңдалған тіркелгіге саусақ ізін қосу үшін <gui>Саусақ ізімен кіру</gui> қасындағы <gui>Сөндірулі</gui> жазуын басыңыз. Егер басқа пайдаланушы үшін саусақ ізін қосып жатсаңыз, алдымен панельдің <gui>Құлпын ашу</gui> керек болады.

note: (itstool) path: item/p
en: Select the finger that you want to use for the fingerprint, then <gui style="button">Next</gui>.
kk: Саусақ ізі үшін пайдаланғыңыз келетін саусақты таңдаңыз, содан кейін <gui style="button">Келесі</gui>.

note: (itstool) path: item/p
en: Follow the instructions in the dialog and swipe your finger at a <em>moderate speed</em> over your fingerprint reader. Once the computer has a good record of your fingerprint, you will see a <gui>Done!</gui> message.
kk: Сұхбат терезесіндегі нұсқауларды орындап, саусағыңызды саусақ ізі сканері арқылы <em>орташа жылдамдықпен</em> өткізіңіз. Компьютер саусақ ізіңізді сәтті жазып алғаннан кейін, <gui>Дайын!</gui> деген хабарламаны көресіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Select <gui>Next</gui>. You will see a confirmation message that your fingerprint was saved successfully. Select <gui>Close</gui> to finish.
kk: <gui>Келесі</gui> түймесін таңдаңыз. Саусақ ізіңіздің сәтті сақталғаны туралы растау хабарламасын көресіз. Аяқтау үшін <gui>Жабу</gui> тармағын таңдаңыз.

note: (itstool) path: section/title
en: Check that your fingerprint works
kk: Саусақ ізінің жұмыс істейтінін тексеріңіз

note: (itstool) path: section/p
en: Now check that your new fingerprint login works. If you register a fingerprint, you still have the option to log in with your password.
kk: Енді жаңа саусақ ізімен кіру жұмыс істейтінін тексеріңіз. Саусақ ізін тіркесеңіз де, парольмен жүйеге кіру мүмкіндігі қалады.

note: (itstool) path: item/p
en: Save any open work, and then <link xref="shell-exit#logout">log out</link>.
kk: Кез келген ашық жұмысты сақтаңыз, содан кейін <link xref="shell-exit#logout">жүйеден шығыңыз</link>.

note: (itstool) path: item/p
en: At the login screen, select your name from the list. The password entry form will appear.
kk: Жүйеге кіру экранында тізімнен атыңызды таңдаңыз. Пароль енгізу формасы пайда болады.

note: (itstool) path: item/p
en: Instead of typing your password, you should be able to swipe your finger on the fingerprint reader.
kk: Парольді терудің орнына, саусағыңызды саусақ ізі сканерінен өткізуге болады.

note: (itstool) path: info/desc
en: Choose a region used for date and time, numbers, currency, and measurement.
kk: Күн мен уақыт, сандар, валюта және өлшем бірліктері үшін пайдаланылатын аймақты таңдаңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Change date and measurement formats
kk: Күн және өлшем бірліктерінің пішімдерін өзгерту

note: (itstool) path: page/p
en: You can control the formats that are used for dates, times, numbers, currency, and measurement to match the local customs of your region.
kk: Күн, уақыт, сандар, валюта және өлшем бірліктері үшін пайдаланылатын пішімдерді аймағыңыздың жергілікті әдет-ғұрыптарына сәйкес реттей аласыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Select <gui>Region &amp; Language</gui> to open the panel.
kk: Панельді ашу үшін <gui>Аймақ және тіл</gui> тармағын таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: In the <gui>Your Account</gui> section, click <gui>Formats</gui>.
kk: <gui>Тіркелгіңіз</gui> бөлімінде <gui>Пішімдер</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Under <gui>Common Formats</gui>, select the region and language that most closely matches the formats you would like to use.
kk: <gui>Жалпы пішімдер</gui> астынан пайдаланғыңыз келетін пішімдерге ең жақын келетін аймақ пен тілді таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click <gui style="button">Done</gui> to save.
kk: Сақтау үшін <gui style="button">Дайын</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Your session needs to be restarted for changes to take effect. Either click <gui style="button">Restart…</gui>, or manually log back in later.
kk: Өзгерістер күшіне енуі үшін сессияны қайта іске қосу керек. <gui style="button">Қайта іске қосу…</gui> батырмасын шертіңіз немесе кейінірек жүйеге қолмен қайта кіріңіз.

note: (itstool) path: page/p
en: After you have selected a region, the area to the right of the list shows various examples of how dates and other values are shown. Although not shown in the examples, your region also controls the starting day of the week in calendars.
kk: Аймақты таңдағаннан кейін, тізімнің оң жағындағы аймақта күндердің және басқа мәндердің қалай көрсетілетініне қатысты әртүрлі мысалдар көрсетіледі. Мысалдарда көрсетілмесе де, таңдалған аймақ күнтізбелердегі аптаның басталу күнін де анықтайды.

note: (itstool) path: note/p
en: If there are multiple user accounts on your system, there is a separate section for the <gui>Login Screen</gui> in the <gui>Region &amp; Language</gui> panel.
kk: Егер жүйеңізде бірнеше пайдаланушы тіркелгісі болса, <gui>Аймақ және тіл</gui> панелінде <gui>Кіру экраны</gui> үшін жеке бөлім болады.

note: (itstool) path: info/desc
en: Switch to a different language for user interface and help text.
kk: Пайдаланушы интерфейсі мен көмек мәтіні үшін басқа тілге ауысыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Change which language you use
kk: Пайдаланылатын тілді өзгерту

note: (itstool) path: page/p
en: You can use your desktop and applications in any of dozens of languages, provided you have the proper language packs installed on your computer.
kk: Компьютеріңізде тиісті тіл дестелері орнатылған болса, жұмыс үстелін және қолданбаларды ондаған тілдің кез келгенінде пайдалана аласыз.

note: (itstool) path: item/p
en: In the <gui>Your Account</gui> section, click <gui>Language</gui>.
kk: <gui>Тіркелгіңіз</gui> бөлімінде <gui>Тіл</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Select your desired region and language. If your region and language are not listed, click <gui><_:media-1/></gui> at the bottom of the list to select from all available regions and languages.
kk: Қалаған аймақ пен тілді таңдаңыз. Егер аймағыңыз бен тіліңіз тізімде болмаса, барлық қолжетімді аймақтар мен тілдердің ішінен таңдау үшін тізімнің төменгі жағындағы <gui><_:media-1/></gui> белгісін шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click <gui style="button">Select</gui> to save.
kk: Сақтау үшін <gui style="button">Таңдау</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: page/p
en: Some translations may be incomplete, and certain applications may not support your language at all. Any untranslated text will appear in the language in which the software was originally developed, usually American English.
kk: Кейбір аудармалар толық болмауы мүмкін, ал кейбір қолданбалар сіздің тіліңізді мүлдем қолдамауы мүмкін. Аударылмаған кез келген мәтін бағдарламалық қамтама алғаш жасалған тілде (әдетте американдық ағылшын тілі) көрсетіледі.

note: (itstool) path: page/p
en: There are some special folders in your home folder where applications can store things like music, pictures, and documents. These folders use standard names according to your language. When you log back in, you will be asked if you want to rename these folders to the standard names for your selected language. If you plan to use the new language all the time, you should update the folder names.
kk: Үй бумаңызда музыка, суреттер және құжаттар сияқты нәрселерді сақтауға арналған арнайы бумалар бар. Бұл бумалар сіздің тіліңізге сәйкес стандартты атауларды пайдаланады. Жүйеге қайта кіргенде, осы бумалардың атын таңдалған тілге сәйкес стандартты атауларға өзгерткіңіз келетіні туралы сұралады. Егер жаңа тілді үнемі пайдалануды жоспарласаңыз, бума атауларын жаңартуыңыз керек.

note: (itstool) path: info/desc
en: Change how long to wait before locking the screen in the <gui>Screen Lock</gui> settings.
kk: <gui>Экранды құлыптау</gui> баптауларында экранды құлыптау алдындағы күту уақытын өзгертіңіз.

note: (itstool) path: page/title
en: The screen locks itself too quickly
kk: Экран тым тез құлыпталады

note: (itstool) path: page/p
en: If you leave your computer for a few minutes, the screen will automatically lock itself so you have to enter your password to start using it again. This is done for security reasons (so no one can mess with your work if you leave the computer unattended), but it can be annoying if the screen locks itself too quickly.
kk: Егер компьютерді бірнеше минутқа қалдырып кетсеңіз, оны қайтадан пайдалану үшін парольді енгізуіңіз қажет болатындай экран автоматты түрде құлыпталады. Бұл қауіпсіздік мақсатында жасалған (компьютерді қараусыз қалдырғанда ешкім жұмысыңызға кедергі жасай алмауы үшін), бірақ экран тым тез құлыпталса, бұл қолайсыз болуы мүмкін.

note: (itstool) path: page/p
en: To wait a longer period before the screen is automatically locked:
kk: Экран автоматты түрде құлыпталғанға дейін ұзағырақ күту үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: If <gui>Automatic Screen Lock</gui> is on, you can change the value in the <gui>Automatic Screen Lock Delay</gui> drop-down list.
kk: Егер <gui>Экранды автоматты түрде құлыптау</gui> қосулы болса, <gui>Экранды автоматты түрде құлыптау кідірісі</gui> ашылмалы тізіміндегі мәнді өзгертуге болады.

note: (itstool) path: note/p
en: If you don’t ever want the screen to lock itself automatically, switch the <gui>Automatic Screen Lock</gui> switch to off.
kk: Егер экранның автоматты түрде құлыпталуын мүлдем қаламасаңыз, <gui>Экранды автоматты түрде құлыптау</gui> ауыстырып-қосқышын сөндірулі күйіне қойыңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Share your desktop, files, or media.
kk: Жұмыс үстелін, файлдарды немесе медианы бөлісіңіз.

note: (itstool) path: page/title
en: Sharing
kk: Бөлісу

note: (itstool) path: info/desc
en: Allow files to be uploaded to your computer over Bluetooth.
kk: Файлдарды Bluetooth арқылы компьютеріңізге жүктеп салуға рұқсат беріңіз.

note: (itstool) path: page/title
en: Control sharing over Bluetooth
kk: Bluetooth арқылы бөлісуді басқару

note: (itstool) path: page/p
en: You can enable <gui>Bluetooth</gui> sharing to receive files over Bluetooth in the <file>Downloads</file> folder
kk: Файлдарды Bluetooth арқылы <file>Жүктеп алынғандар</file> бумасына қабылдау үшін <gui>Bluetooth</gui> арқылы бөлісуді іске қосуға болады

note: (itstool) path: steps/title
en: Allow files to be shared into your <file>Downloads</file> folder
kk: Файлдарды <file>Жүктеп алынғандар</file> бумасына бөлісуге рұқсат беру

note: (itstool) path: item/p
en: Make sure that <link xref="bluetooth-turn-on-off"><gui>Bluetooth</gui> is switched on</link>.
kk: <link xref="bluetooth-turn-on-off"><gui>Bluetooth</gui> қосулы</link> екеніне көз жеткізіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Bluetooth-enabled devices can send files to your <file>Downloads</file> folder only when the <gui>Bluetooth</gui> panel is open.
kk: Bluetooth қолдауы бар құрылғылар тек <gui>Bluetooth</gui> панелі ашық болғанда ғана <file>Жүктеп алынғандар</file> бумасына файлдар жібере алады.

note: (itstool) path: info/desc
en: Let other people view and interact with your desktop using RDP.
kk: Басқа адамдарға RDP арқылы жұмыс үстеліңізді қарауға және онымен әрекеттесуге рұқсат беріңіз.

note: (itstool) path: page/title
en: Share your desktop
kk: Жұмыс үстелімен бөлісу

note: (itstool) path: page/p
en: You can let other people view and control your desktop from another device with a desktop viewing application. Configure <gui>Desktop Sharing </gui> to allow others to access your desktop and set the security preferences.
kk: Басқа адамдарға жұмыс үстелін қарау қолданбасы бар басқа құрылғыдан жұмыс үстеліңізді қарауға және басқаруға рұқсат бере аласыз. Басқалардың жұмыс үстеліңізге қол жеткізуіне рұқсат беру және қауіпсіздік қалауларын орнату үшін <gui>Desktop Sharing </gui> баптаңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: If you want to log in to your user account remotely, see <link xref="remote-login">Remote Login</link>.
kk: Пайдаланушы тіркелгісіне қашықтан кіргіңіз келсе, <link xref="remote-login">Қашықтан кіру</link> бөлімін қараңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Select <gui>Remote Desktop</gui> to open the <gui>Desktop Sharing</gui> panel.
kk: <gui>Жұмыс үстелін бөлісу</gui> панелін ашу үшін <gui>Қашықтағы жұмыс үстелі</gui> таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: To let others view your desktop, switch on <gui>Desktop Sharing</gui>. This means that others will be able to try and connect to your device and view your screen.
kk: Басқалардың жұмыс үстеліңізді көруіне рұқсат беру үшін <gui>Жұмыс үстелін бөлісу</gui> опциясын қосыңыз. Бұл басқалардың құрылғыңызға қосылуға және экраныңызды көруге әрекет жасай алатынын білдіреді.

note: (itstool) path: item/p
en: To let others interact with your desktop switch on <gui>Remote Control</gui>. This may allow the other person to move your cursor, run applications, and browse your files, depending on the security settings which you are currently using.
kk: Басқаларға жұмыс үстеліңізбен әрекеттесуге рұқсат беру үшін <gui>Қашықтан басқару</gui> опциясын қосыңыз. Бұл қазіргі уақытта пайдаланылатын қауіпсіздік параметрлеріне байланысты басқа адамға курсорды жылжытуға, қолданбаларды іске қосуға және файлдарыңызды шолуға мүмкіндік беруі мүмкін.

note: (itstool) path: note/p
en: If you also enable <link xref="remote-login">Remote Login</link>, it will set its port number to 3389. This means <gui>Desktop Sharing</gui> will use a different port, for example, 3390.
kk: Сондай-ақ <link xref="remote-login">Қашықтан кіру</link> мүмкіндігін іске қоссаңыз, ол өзінің порт нөмірін 3389 етіп орнатады. Бұл <gui>Жұмыс үстелін бөлісу</gui> басқа портты, мысалы, 3390 портын пайдаланатынын білдіреді.

note: (itstool) path: note/p
en: If the port number is not 3389, specify it when connecting.
kk: Егер порт нөмірі 3389 болмаса, қосылу кезінде оны көрсетіңіз.

note: (itstool) path: section/p
en: When the other device is successfully connected to your desktop, you will see the <gui>Screen is being shared</gui> icon <_:media-1/> in your system status area.
kk: Басқа құрылғы жұмыс үстеліңізге сәтті қосылған кезде, жүйе күйі аймағында <gui>Экран бөлісілуде</gui> таңбашасы <_:media-1/> көрсетіледі.

note: (itstool) path: note/p
en: If the text set as <gui>Device Name</gui> can be edited, you can <link xref="about-hostname">change</link> the name of your device on the network.
kk: <gui>Құрылғы атауы</gui> ретінде орнатылған мәтінді түзетуге болатын болса, желідегі құрылғыңыздың атауын <link xref="about-hostname">өзгертуге</link> болады.

note: (itstool) path: section/p
en: The <gui>Login Details</gui> section displays the user name and password to be used in the client software used for connecting to your desktop.
kk: <gui>Кіру мәліметтері</gui> бөлімінде жұмыс үстеліне қосылу үшін пайдаланылатын клиенттік бағдарламалық қамтамада қолданылатын пайдаланушы аты мен паролі көрсетіледі.

note: (itstool) path: note/p
en: If the port number differs from 3389, specify it (address:port).
kk: Егер порт нөмірі 3389-дан өзгеше болса, оны көрсетіңіз (адрес:порт).

note: (itstool) path: note/p
en: On many networks you need to add a “.local” suffix to the computer's name for the connection to work.
kk: Көптеген желілерде қосылым жұмыс істеуі үшін компьютер атауына “.local” суффиксін қосу керек.

note: (itstool) path: item/p
en: Fill in the user name and password for Desktop Sharing.
kk: Жұмыс үстелін бөлісу үшін пайдаланушы атын және парольді толтырыңыз.

note: (itstool) path: section/title
en: Stop sharing your desktop
kk: Жұмыс үстелімен бөлісуді тоқтату

note: (itstool) path: section/p
en: To disconnect someone who is viewing your desktop, follow the steps below.
kk: Жұмыс үстеліңізді қарап жатқан адамды ажырату үшін төмендегі қадамдарды орындаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click the system menu on the right side of the top bar.
kk: Жоғарғы жолақтың оң жағындағы жүйелік мәзірді шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click <gui>Screen is being shared</gui>.
kk: <gui>Экран бөлісілуде</gui> үстіне шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click <gui>Turn off</gui>.
kk: <gui>Сөндіру</gui> үстіне шертіңіз.

note: (itstool) path: section/title
en: Advanced Topics
kk: Қосымша тақырыптар

note: (itstool) path: item/title
en: Command line configuration
kk: Командалық жол баптаулары

note: (itstool) path: item/p
en: The <cmd>grdctl</cmd> utility allows you to configure your host settings in a console window. For usage details, type <cmd>grdctl --help</cmd>.
kk: <cmd>grdctl</cmd> утилитасы консоль терезесінде хост параметрлерін баптауға мүмкіндік береді. Пайдалану мәліметтері үшін <cmd>grdctl --help</cmd> теріңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: H.264 video encoding heavily reduces bandwidth. <app>GNOME Remote Desktop</app> will use H.264 when: the graphics pipeline is used (a requirement of the protocol), the client supports it, and NVENC (NVIDIA's encoder) is available.
kk: H.264 видео кодтауы өткізу қабілетін айтарлықтай төмендетеді. <app>GNOME Remote Desktop</app> келесі жағдайларда H.264 пайдаланады: графикалық конвейер пайдаланылса (протокол талабы), клиент оны қолдаса және NVENC (NVIDIA кодтаушысы) қолжетімді болса.

note: (itstool) path: info/desc
en: Share media on your local network using UPnP.
kk: UPnP арқылы жергілікті желіде медиамен бөлісу.

note: (itstool) path: page/title
en: Share your music, photos and videos
kk: Музыка, фотосуреттер және видеоларыңызбен бөлісіңіз

note: (itstool) path: page/p
en: You can browse, search and play the media on your computer using a <sys>UPnP</sys> or <sys>DLNA</sys> enabled device such as a phone, TV or game console. Configure <gui>Media Sharing</gui> to allow these devices to access the folders containing your music, photos and videos.
kk: Телефон, теледидар немесе ойын консолі сияқты <sys>UPnP</sys> немесе <sys>DLNA</sys> қолдауы бар құрылғының көмегімен компьютеріңіздегі медианы шолуға, іздеуге және ойнатуға болады. Бұл құрылғыларға музыкаңыз, фотосуреттеріңіз және видеоларыңыз бар бумаларға қол жеткізуге рұқсат беру үшін <gui>Медиамен бөлісу</gui> баптаңыз.

note: (itstool) path: note/p
en: You must have the <app>Rygel</app> package installed for <gui>Media Sharing</gui> to be visible.
kk: <gui>Медиамен бөлісу</gui> көрінуі үшін <app>Rygel</app> дестесі орнатылған болуы керек.

note: (itstool) path: when/p
en: <link action="install:rygel" style="button">Install Rygel</link>
kk: <link action="install:rygel" style="button">Rygel орнату</link>

note: (itstool) path: item/p
en: Open the <gui xref="shell-introduction#activities">Activities</gui> overview and start typing <gui>Sharing</gui>.
kk: <gui xref="shell-introduction#activities">Іс-әрекеттер</gui> шолуын ашып, <gui>Бөлісу</gui> деп тере бастаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click on <gui>Sharing</gui> to open the panel.
kk: Панельді ашу үшін <gui>Бөлісу</gui> үстіне шертіңіз.

note: (itstool) path: note/p
en: If the text below <gui>Device Name</gui> allows you to edit it, you can <link xref="about-hostname">change</link> the name your computer displays on the network.
kk: <gui>Құрылғы атауы</gui> астындағы мәтін оны түзетуге мүмкіндік берсе, компьютеріңіздің желіде көрсетілетін атауын <link xref="about-hostname">өзгертуге</link> болады.

note: (itstool) path: item/p
en: Select <gui>Media Sharing</gui>.
kk: <gui>Медиамен бөлісу</gui> таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Switch the <gui>Media Sharing</gui> switch to on.
kk: <gui>Медиамен бөлісу</gui> ауыстырып-қосқышын қосулы күйіне ауыстырыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: By default, <file>Music</file>, <file>Pictures</file> and <file>Videos</file> are shared. To remove one of these, click the <gui>×</gui> next to the folder name.
kk: Әдепкі бойынша <file>Музыка</file>, <file>Суреттер</file> және <file>Видеолар</file> бөлісіледі. Олардың біреуін өшіру үшін бума атауының жанындағы <gui>×</gui> белгісін шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: To add another folder, click <gui style="button">+</gui> to open the <gui>Choose a folder</gui> window. Navigate <em>into</em> the desired folder and click <gui style="button">Open</gui>.
kk: Басқа буманы қосу үшін <gui style="button">+</gui> шертіп, <gui>Буманы таңдау</gui> терезесін ашыңыз. Қажетті буманың <em>ішіне</em> өтіп, <gui style="button">Ашу</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Close the <gui>Media Sharing</gui> dialog. You will now be able to browse or play media in the folders you selected using the external device.
kk: <gui>Медиамен бөлісу</gui> сұхбат терезесін жабыңыз. Енді сыртқы құрылғы арқылы таңдалған бумалардағы медианы шолуға немесе ойнатуға болады.

note: (itstool) path: section/title
en: Networks
kk: Желілер

note: (itstool) path: section/p
en: The <gui>Networks</gui> section lists the networks to which you are currently connected. Use the switch next to each to choose where your media can be shared.
kk: <gui>Желілер</gui> бөлімінде қазіргі уақытта қосылған желілер көрсетіледі. Медиаңыз қай жерде бөлісілетінін таңдау үшін әрқайсысының жанындағы ауыстырып-қосқышты пайдаланыңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Let other people access files in your <file>Public</file> folder.
kk: Басқа адамдарға <file>Ортақ</file> бумаңыздағы файлдарға қол жеткізуге рұқсат беріңіз.

note: (itstool) path: page/title
en: Share your personal files
kk: Жеке файлдарыңызбен бөлісіңіз

note: (itstool) path: page/p
en: You can allow access to the <file>Public</file> folder in your <file>Home</file> folder from another computer on the network. Configure <gui>Personal File Sharing</gui> to allow others to access the contents of the folder.
kk: Желідегі басқа компьютерден <file>Үй</file> бумаңыздағы <file>Ортақ</file> бумаға қол жеткізуге рұқсат бере аласыз. Басқаларға бума мазмұнына қол жеткізуге рұқсат беру үшін <gui>Жеке файлдармен бөлісу</gui> баптаңыз.

note: (itstool) path: note/p
en: You must have the <app>gnome-user-share</app> package installed for <gui>Personal File Sharing</gui> to be visible.
kk: <gui>Жеке файлдармен бөлісу</gui> көрінуі үшін <app>gnome-user-share</app> дестесі орнатылған болуы керек.

note: (itstool) path: when/p
en: <link action="install:gnome-user-share" style="button">Install gnome-user-share</link>
kk: <link action="install:gnome-user-share" style="button">gnome-user-share орнату</link>

note: (itstool) path: item/p
en: Select <gui>File Sharing</gui>.
kk: <gui>Файлдармен бөлісу</gui> таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Switch the <gui>File Sharing</gui> switch to on. This means that other people on your current network will be able to attempt to connect to your computer and access files in your <file>Public</file> folder.
kk: <gui>Файлдармен бөлісу</gui> ауыстырып-қосқышын қосыңыз. Бұл қазіргі желіңіздеғы басқа адамдардың компьютеріңізге қосылуға және <file>Ортақ</file> бумаңыздағы файлдарға қол жеткізуге әрекет жасай алатынын білдіреді.

note: (itstool) path: note/p
en: A <em>URI</em> is displayed by which your <file>Public</file> folder can be accessed from other computers on the network.
kk: Желідегі басқа компьютерлерден <file>Ортақ</file> бумаңызға қол жеткізуге болатын <em>URI</em> көрсетіледі.

note: (itstool) path: section/title
en: Security
kk: Қауіпсіздік

note: (itstool) path: item/title
en: Require Password
kk: Парольді талап ету

note: (itstool) path: item/p
en: To require other people to use a password when accessing your <file>Public</file> folder, switch the <gui>Require Password</gui> switch to on. If you do not use this option, anyone can attempt to view your <file>Public</file> folder.
kk: Басқа адамдардан <file>Ортақ</file> бумаңызға қол жеткізу кезінде парольді талап ету үшін <gui>Парольді талап ету</gui> ауыстырып-қосқышын қосыңыз. Бұл опцияны пайдаланбасаңыз, кез келген адам <file>Ортақ</file> бумаңызды көруге әрекет жасай алады.

note: (itstool) path: note/p
en: This option is disabled by default, but you should enable it and set a secure password.
kk: Бұл опция әдепкі бойынша сөндірулі, бірақ оны іске қосып, қауіпсіз пароль орнатуыңыз керек.

note: (itstool) path: section/p
en: The <gui>Networks</gui> section lists the networks to which you are currently connected. Use the switch next to each to choose where your personal files can be shared.
kk: <gui>Желілер</gui> бөлімінде қазіргі уақытта қосылған желілер көрсетіледі. Жеке файлдарыңыз қай жерде бөлісілетінін таңдау үшін әрқайсысының жанындағы ауыстырып-қосқышты пайдаланыңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Allow remote login to your computer over the network using Secure Shell (SSH).
kk: Secure Shell (SSH) арқылы желі арқылы компьютеріңізге қашықтан кіруге рұқсат беру.

note: (itstool) path: page/title
en: Enable remote access over Secure Shell (SSH)
kk: Secure Shell (SSH) арқылы қашықтан қол жеткізуді іске қосу

note: (itstool) path: note/p
en: You need to have <app>OpenSSH Server</app> installed on your computer to change this setting.
kk: Бұл параметрді өзгерту үшін компьютеріңізде <app>OpenSSH Server</app> орнатылған болуы керек.

note: (itstool) path: if/p
en: <link style="button" action="install:openssh-server">Install <app>OpenSSH Server</app></link>
kk: <link style="button" action="install:openssh-server"><app>OpenSSH Server</app> орнату</link>

note: (itstool) path: page/p
en: You can allow remote login to your computer from another device on the network over Secure Shell (SSH). Configure <gui>Secure Shell</gui> to allow remote login.
kk: Желідегі басқа құрылғыдан Secure Shell (SSH) арқылы компьютеріңізге қашықтан кіруге рұқсат бере аласыз. Қашықтан кіруге рұқсат беру үшін <gui>Secure Shell</gui> баптаңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: You need <link xref="user-admin-explain">administrator privileges</link> to configure Secure Shell.
kk: Secure Shell баптау үшін <link xref="user-admin-explain">әкімші құқықтары</link> қажет.

note: (itstool) path: item/p
en: Click on <gui>System</gui> to open the panel.
kk: Панельді ашу үшін <gui>Жүйе</gui> үстіне шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click <gui>Secure Shell</gui>.
kk: <gui>Secure Shell</gui> үстіне шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Switch the <gui>Secure Shell</gui> switch to on. This enables remote access to this computer through Secure Shell (SSH). People connected to your network will be able to attempt logging in to your computer.
kk: <gui>Secure Shell</gui> ауыстырып-қосқышын қосулы күйіне ауыстырыңыз. Бұл Secure Shell (SSH) арқылы осы компьютерге қашықтан қол жеткізуді іске қосады. Желіңізге қосылған адамдар компьютеріңізге кіруге әрекет жасай алады.

note: (itstool) path: note/p
en: A <gui>SSH Login Command</gui> is displayed by which you can connect to your computer over the network. This command uses your configured <link xref="about-hostname">device name</link>.
kk: Компьютеріңізге желі арқылы қосылуға болатын <gui>SSH кіру командасы</gui> көрсетіледі. Бұл команда бапталған <link xref="about-hostname">құрылғы атауын</link> пайдаланады.

note: (itstool) path: credit/name
en: Aruna Sankaranarayanan
kk: Аруна Санкаранараянан

note: (itstool) path: info/desc
en: Use <app>Tweaks</app> to start applications automatically on login.
kk: Жүйеге кірген кезде қолданбаларды автоматты түрде іске қосу үшін <app>Түзетулер</app> қолданбасын пайдаланыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Have applications start automatically on log in
kk: Қолданбаларды жүйеге кірген кезде автоматты түрде іске қосу

note: (itstool) path: page/p
en: When you log in, your computer automatically starts some applications and runs them in the background. These are usually important programs that help your desktop session to run smoothly.
kk: Жүйеге кірген кезде компьютеріңіз кейбір қолданбаларды автоматты түрде іске қосады және оларды фонда орындайды. Бұл әдетте жұмыс үстелі сеансының біркелкі жұмыс істеуіне көмектесетін маңызды бағдарламалар.

note: (itstool) path: page/p
en: You can use the <app>Tweaks</app> application to add other applications that you use frequently, such as web browsers or editors, to the list of programs that start automatically on login.
kk: Жүйеге кірген кезде автоматты түрде іске қосылатын бағдарламалар тізіміне веб-браузерлер немесе түзеткіштер сияқты жиі пайдаланатын басқа қолданбаларды қосу үшін <app>Түзетулер</app> қолданбасын пайдалана аласыз.

note: (itstool) path: steps/title
en: To start an application automatically on login:
kk: Қолданбаны жүйеге кірген кезде автоматты түрде іске қосу үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Click the <gui>Startup Applications</gui> tab.
kk: <gui>Автоіске қосылатын қолданбалар</gui> бетін шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click the <gui style="button">+</gui> button to get a list of available applications.
kk: Қолжетімді қолданбалар тізімін алу үшін <gui style="button">+</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click <gui style="button">Add</gui> to add an application of your choice to the list.
kk: Тізімге өзіңіз таңдаған қолданбаны қосу үшін <gui style="button">Қосу</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: note/p
en: You can remove an application from the list by clicking the <gui style="button">Remove</gui> button next to the application.
kk: Қолданбаның жанындағы <gui style="button">Өшіру</gui> батырмасын шерту арқылы оны тізімнен өшіруге болады.

note: (itstool) path: info/desc
en: Add (or remove) frequently-used program icons on the dash.
kk: Dash панеліне жиі пайдаланылатын бағдарламалардың таңбашаларын қосыңыз (немесе өшіріңіз).

note: (itstool) path: page/title
en: Pin your favorite apps to the dash
kk: Таңдаулы қолданбаларыңызды Dash панеліне бекітіңіз

note: (itstool) path: page/p
en: To add an application to the <link xref="shell-introduction#activities">dash</link> for easy access:
kk: Қол жеткізу оңай болуы үшін қолданбаны <link xref="shell-introduction#activities">Dash панеліне</link> қосу үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Open the <gui xref="shell-introduction#activities">Activities</gui> overview by clicking <gui>Activities</gui> at the top left of the screen
kk: Экранның жоғарғы сол жақ бұрышындағы <gui>Іс-әрекеттер</gui> түймесін шерту арқылы <gui xref="shell-introduction#activities">Іс-әрекеттер</gui> шолуын ашыңыз

note: (itstool) path: item/p
en: Click the <gui xref="shell-introduction#activities">Applications</gui> menu at the top left of the screen and choose the <gui>Activities Overview</gui> item from the menu.
kk: Экранның жоғарғы сол жақ бұрышындағы <gui xref="shell-introduction#activities">Қолданбалар</gui> мәзірін шертіп, мәзірден <gui>Іс-әрекеттер шолуы</gui> элементін таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click the grid button in the dash and find the application you want to add.
kk: Dash панеліндегі тор батырмасын шертіп, қосқыңыз келетін қолданбаны табыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Right-click the application icon and select <gui>Add to Favorites</gui>.
kk: Қолданба таңбашасын оң жақпен шертіп, <gui>Таңдаулыларға қосу</gui> таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Alternatively, you can click-and-drag the icon into the dash.
kk: Сонымен қатар, таңбашаны Dash панеліне шертіп-апаруға болады.

note: (itstool) path: page/p
en: To remove an application icon from the dash, right-click the application icon and select <gui>Remove from Favorites</gui>.
kk: Қолданба таңбашасын Dash панелінен өшіру үшін қолданба таңбашасын оң жақпен шертіп, <gui>Таңдаулылардан өшіру</gui> таңдаңыз.

note: (itstool) path: note/p
en: Favorite applications also appear in the <gui>Favorites</gui> section of the <gui xref="shell-introduction#activities">Applications</gui> menu.
kk: Таңдаулы қолданбалар сонымен қатар <gui xref="shell-introduction#activities">Қолданбалар</gui> мәзірінің <gui>Таңдаулылар</gui> бөлімінде де пайда болады.

note: (itstool) path: info/desc
en: Launch apps from the <gui>Activities</gui> overview.
kk: Қолданбаларды <gui>Іс-әрекеттер</gui> шолуынан іске қосыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Start applications
kk: Қолданбаларды іске қосу

note: (itstool) path: page/p
en: Move your mouse pointer to the <gui>Activities</gui> corner at the top left of the screen to show the <gui xref="shell-introduction#activities">Activities</gui> overview. This is where you can find all of your applications. You can also open the overview by pressing the <key xref="keyboard-key-super">Super</key> key.
kk: <gui xref="shell-introduction#activities">Іс-әрекеттер</gui> шолуын көрсету үшін тышқан курсорын экранның жоғарғы сол жақ бұрышындағы <gui>Іс-әрекеттер</gui> бұрышына апарыңыз. Мұнда сіз барлық қолданбаларыңызды таба аласыз. Шолуды сонымен қатар <key xref="keyboard-key-super">Super</key> пернесін басу арқылы ашуға болады.

note: (itstool) path: page/p
en: You can start applications from the <gui xref="shell-introduction#activities">Applications</gui> menu at the top left of the screen, or you can use the <gui>Activities</gui> overview by pressing the <key xref="keyboard-key-super">Super</key> key.
kk: Қолданбаларды экранның жоғарғы сол жақ бұрышындағы <gui xref="shell-introduction#activities">Қолданбалар</gui> мәзірінен іске қоса аласыз немесе <key xref="keyboard-key-super">Super</key> пернесін басу арқылы <gui>Іс-әрекеттер</gui> шолуын пайдалана аласыз.

note: (itstool) path: page/p
en: There are several ways of opening an application once you’re in the <gui>Activities</gui> overview:
kk: <gui>Іс-әрекеттер</gui> шолуында болғаннан кейін қолданбаны ашудың бірнеше жолы бар:

note: (itstool) path: item/p
en: Start typing the name of an application — searching begins instantly. (If this doesn’t happen, click the search bar at the top of the screen and start typing.) If you don’t know the exact name of an application, try to type an related term. Click the application’s icon to start it.
kk: Қолданбаның атын тере бастаңыз — іздеу бірден басталады. (Егер бұлай болмаса, экранның жоғарғы жағындағы іздеу жолағын шертіп, тере бастаңыз.) Егер қолданбаның нақты атын білмесеңіз, қатысты терминді теріп көріңіз. Қолданбаны іске қосу үшін оның таңбашасын шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Some applications have icons in the <em>dash</em>, the horizontal strip of icons at the bottom of the <gui>Activities</gui> overview. Click one of these to start the corresponding application.
kk: Кейбір қолданбалардың <gui>Іс-әрекеттер</gui> шолуының төменгі жағындағы таңбашалардың горизонталды жолағында — <em>dash</em> панелінде таңбашалары болады. Тиісті қолданбаны іске қосу үшін олардың біреуін шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: If you have applications that you use very frequently, you can <link xref="shell-apps-favorites">add them to the dash</link> yourself.
kk: Егер сізде жиі пайдаланатын қолданбалар болса, оларды <link xref="shell-apps-favorites">dash панеліне өзіңіз қоса</link> аласыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click the grid button (which has nine dots) in the dash. You will see the first page of all installed applications. To see more applications, press the dots at the bottom, above the dash, to view other applications. Press on the application to start it.
kk: Dash панеліндегі тор батырмасын (тоғыз нүктесі бар) шертіңіз. Сіз барлық орнатылған қолданбалардың бірінші бетін көресіз. Көбірек қолданбаларды көру үшін басқа қолданбаларды қарау үшін төменгі жағындағы, dash панелінің үстіндегі нүктелерді басыңыз. Қолданбаны іске қосу үшін оның үстіне басыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: You can launch an application in a separate <link xref="shell-workspaces">workspace</link> by dragging its icon from the dash, and dropping it onto one of the workspaces. The application will open in the chosen workspace.
kk: Қолданбаны панельден таңбашасын сүйреп апарып, оны жұмыс орындарының біріне тастау арқылы бөлек <link xref="shell-workspaces">жұмыс орнында</link> іске қосуға болады. Қолданба таңдалған жұмыс орнында ашылады.

note: (itstool) path: item/p
en: You can launch an application in a <em>new</em> workspace by dragging its icon to an empty workspace, or to the small gap between two workspaces.
kk: Қолданбаны таңбашасын <em>жаңа</em> жұмыс орнына немесе екі жұмыс орнының арасындағы кішкене бос орынға сүйреп апару арқылы іске қосуға болады.

note: (itstool) path: note/title
en: Quickly running a command
kk: Команданы тез орындау

note: (itstool) path: note/p
en: Another way of launching an application is to press <keyseq><key>Alt</key><key>F2</key></keyseq>, enter its <em>command name</em>, and then press the <key>Enter</key> key.
kk: Қолданбаны іске қосудың тағы бір жолы — <keyseq><key>Alt</key><key>F2</key></keyseq> пернелерін басып, оның <em>команда атын</em> енгізу, содан кейін <key>Enter</key> пернесін басу.

note: (itstool) path: note/p
en: For example, to launch <app>Rhythmbox</app>, press <keyseq><key>Alt</key><key>F2</key></keyseq> and type ‘<cmd>rhythmbox</cmd>’ (without the single-quotes). The name of the app is the command to launch the program.
kk: Мысалы, <app>Rhythmbox</app> қолданбасын іске қосу үшін <keyseq><key>Alt</key><key>F2</key></keyseq> басыңыз және ‘<cmd>rhythmbox</cmd>’ деп теріңіз (жалғыз тырнақшасыз). Қолданбаның аты — бағдарламаны іске қосуға арналған команда.

note: (itstool) path: note/p (itstool) path: td/p
en: Use the arrow keys to quickly access previously run commands.
kk: Бұрын орындалған командаларға тез қол жеткізу үшін бағдарша пернелерін пайдаланыңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Learn how to leave your user account, by logging out, switching users, and so on.
kk: Жүйеден шығу, пайдаланушыларды ауыстыру және т.б. арқылы пайдаланушы тіркелгісінен қалай шығу керектігін біліңіз.

note: (itstool) path: page/title
en: Log out, power off or switch users
kk: Жүйеден шығу, қуатты өшіру немесе пайдаланушыларды ауыстыру

note: (itstool) path: page/p
en: When you have finished using your computer, you can turn it off, suspend it (to save power), or leave it powered on and log out.
kk: Компьютерді пайдаланып болған соң, оны өшіруге, аялдатуға (қуатты үнемдеу үшін) немесе қосулы күйде қалдырып, жүйеден шығуға болады.

note: (itstool) path: section/title
en: Log out or switch users
kk: Жүйеден шығу немесе пайдаланушыларды ауыстыру

note: (itstool) path: media/p
en: User menu
kk: Пайдаланушы мәзірі

note: (itstool) path: section/p
en: To let other users use your computer, you can either log out, or leave yourself logged in and just switch users. If you switch users, all of your applications will continue running, and everything will be where you left it when you log back in.
kk: Басқа пайдаланушыларға компьютерді пайдалануға мүмкіндік беру үшін жүйеден шығуға немесе жүйеде қалып, пайдаланушыларды ауыстыруға болады. Егер пайдаланушыларды ауыстырсаңыз, барлық қолданбаларыңыз жұмысын жалғастырады және қайта кірген кезде бәрі сіз қалдырған жерде болады.

note: (itstool) path: section/p
en: To <gui>Log Out</gui> or <gui>Switch User</gui>, click the <link xref="shell-introduction#systemmenu">system menu</link> on the right side of the top bar, click the <_:media-1/> button, and select the correct option.
kk: <gui>Шығу</gui> немесе <gui>Пайдаланушыны ауыстыру</gui> үшін жоғарғы панельдің оң жағындағы <link xref="shell-introduction#systemmenu">жүйелік мәзірді</link> шертіңіз, <_:media-1/> батырмасын шертіңіз және тиісті опцияны таңдаңыз.

note: (itstool) path: note/p
en: The <gui>Switch User</gui> entry only appears in the menu if you have more than one user account on your system.
kk: <gui>Пайдаланушыны ауыстыру</gui> жазбасы мәзірде жүйеңізде бірден көп пайдаланушы тіркелгісі болған жағдайда ғана пайда болады.

note: (itstool) path: section/title
en: Lock the screen
kk: Экранды құлыптау

note: (itstool) path: section/p
en: If you’re leaving your computer for a short time, you should lock your screen to prevent other people from accessing your files or running applications. When you return, you will see the <link xref="shell-lockscreen">lock screen</link>. Enter your password to log back in. If you don’t lock your screen, it will lock automatically after a certain amount of time.
kk: Егер компьютерді аз уақытқа қалдырып бара жатсаңыз, басқа адамдардың файлдарыңызға қол жеткізуін немесе қолданбаларды іске қосуын болдырмау үшін экранды құлыптауыңыз керек. Оралған кезде <link xref="shell-lockscreen">құлыптау экранын</link> көресіз. Қайта кіру үшін пароліңізді енгізіңіз. Егер экранды құлыптамасаңыз, ол белгілі бір уақыттан кейін автоматты түрде құлыпталады.

note: (itstool) path: section/p
en: To lock your screen, click the system menu on the right side of the top bar and click the <_:media-1/> button.
kk: Экранды құлыптау үшін жоғарғы панельдің оң жағындағы жүйелік мәзірді шертіп, <_:media-1/> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: section/p
en: When your screen is locked, other users can log in to their own accounts by clicking <gui>Log in as another user</gui> at the bottom right of the login screen. You can switch back to your desktop when they are finished.
kk: Экран құлыптаулы болған кезде, басқа пайдаланушылар кіру экранының төменгі оң жағындағы <gui>Басқа пайдаланушы ретінде кіру</gui> батырмасын шерту арқылы өз тіркелгілеріне кіре алады. Олар аяқтағаннан кейін жұмыс үстеліне қайта ауыса аласыз.

note: (itstool) path: section/title
en: Suspend
kk: Аялдату

note: (itstool) path: section/p
en: To save power, suspend your computer when you are not using it. If you use a laptop, the system, by default, suspends your computer automatically when you close the lid. This saves your state to your computer’s memory and powers off most of the computer’s functions. A very small amount of power is still used during suspend.
kk: Қуатты үнемдеу үшін компьютерді пайдаланбаған кезде оны аялдатыңыз. Егер ноутбук пайдалансаңыз, жүйе әдетте қақпақты жапқан кезде компьютерді автоматты түрде аялдатады. Бұл күйіңізді компьютер жадына сақтайды және компьютер функцияларының көбін өшіреді. Аялдату кезінде әлі де өте аз мөлшерде қуат пайдаланылады.

note: (itstool) path: section/p
en: To suspend your computer manually, click the system menu on the right side of the top bar, click the <_:media-1/> button, and select <gui>Suspend</gui>.
kk: Компьютерді қолмен аялдату үшін жоғарғы панельдің оң жағындағы жүйелік мәзірді шертіңіз, <_:media-1/> батырмасын шертіңіз және <gui>Аялдату</gui> опциясын таңдаңыз.

note: (itstool) path: section/title
en: Power off or restart
kk: Қуатты өшіру немесе қайта іске қосу

note: (itstool) path: section/p
en: If you want to power off your computer entirely, or do a full restart, click the system menu on the right side of the top bar, click the <_:media-1/> button, and select either <gui>Restart…</gui> or <gui>Power Off…</gui>.
kk: Егер компьютерді толығымен өшіргіңіз келсе немесе толық қайта іске қосуды орындағыңыз келсе, жоғарғы панельдің оң жағындағы жүйелік мәзірді шертіңіз, <_:media-1/> батырмасын шертіңіз және <gui>Қайта іске қосу…</gui> немесе <gui>Қуатты өшіру…</gui> опциясын таңдаңыз.

note: (itstool) path: section/p
en: If there are other users logged in, you may not be allowed to power off or restart the computer because this will end their sessions. If you are an administrative user, you may be asked for your password to power off.
kk: Егер басқа пайдаланушылар жүйеге кірген болса, сізге компьютерді өшіруге немесе қайта іске қосуға рұқсат етілмеуі мүмкін, себебі бұл олардың сеанстарын аяқтайды. Егер сіз әкімші болсаңыз, өшіру үшін пароль сұралуы мүмкін.

note: (itstool) path: note/p
en: You may want to power off your computer if you wish to move it and do not have a battery, if your battery is low or does not hold charge well. A powered off computer also uses <link xref="power-batterylife">less energy</link> than one which is suspended.
kk: Компьютерді тасымалдағыңыз келсе және батареясы болмаса, немесе батарея заряды аз болса немесе зарядты жақсы ұстамаса, оны өшіргіңіз келуі мүмкін. Өшірілген компьютер аялдатылған компьютерге қарағанда <link xref="power-batterylife">аз энергия</link> жұмсайды.

note: (itstool) path: info/desc
en: A visual overview of your desktop, the top bar, and the <gui>Activities</gui> overview.
kk: Жұмыс үстелінің, жоғарғы панельдің және <gui>Іс-әрекеттер</gui> шолуының визуалды шолуы.

note: (itstool) path: page/title
en: Visual overview of GNOME
kk: GNOME визуалды шолуы

note: (itstool) path: page/p
en: GNOME features a user interface designed to stay out of your way, minimize distractions, and help you get things done. When you first log in, you will see the <gui>Activities</gui> overview and the top bar.
kk: GNOME пайдаланушы интерфейсі сізге кедергі жасамайтын, алаңдатпайтын және жұмысты аяқтауға көмектесетіндей етіп жасалған. Алғаш рет кірген кезде сіз <gui>Іс-әрекеттер</gui> шолуын және жоғарғы панельді көресіз.

note: (itstool) path: media/p
en: GNOME Shell top bar
kk: GNOME Shell жоғарғы панелі

note: (itstool) path: page/p
en: The top bar provides access to your windows and applications, your calendar and appointments, and <link xref="status-icons">system properties</link> like sound, networking, and power. In the system menu in the top bar, you can change the volume or screen brightness, edit your <gui>Wi-Fi</gui> connection details, check your battery status, log out or switch users, and turn off your computer.
kk: Жоғарғы панель терезелеріңізге және қолданбаларыңызға, күнтізбеңізге және кездесулеріңізге, сондай-ақ дыбыс, желі және қуат сияқты <link xref="status-icons">жүйелік қасиеттерге</link> қол жеткізуді қамтамасыз етеді. Жоғарғы панельдегі жүйелік мәзірде дыбыс деңгейін немесе экран жарықтығын өзгертуге, <gui>Wi-Fi</gui> қосылымының мәліметтерін түзетуге, батарея күйін тексеруге, жүйеден шығуға немесе пайдаланушыларды ауыстыруға және компьютерді өшіруге болады.

note: (itstool) path: section/title
en: <gui>Activities</gui> overview
kk: <gui>Іс-әрекеттер</gui> шолуы

note: (itstool) path: section/p
en: When you start GNOME, you automatically enter the <gui>Activities</gui> overview. The overview allows you to access your windows and applications. In the overview, you can also just start typing to search your applications, files, folders, and the web.
kk: GNOME іске қосылғанда, сіз автоматты түрде <gui>Іс-әрекеттер</gui> шолуына өтесіз. Шолу терезелер мен қолданбаларға қол жеткізуге мүмкіндік береді. Шолуда қолданбаларды, файлдарды, бумаларды және интернетті іздеу үшін жай ғана тере бастауға болады.

note: (itstool) path: section/p
en: To access the overview at any time, click the Activities button in the top-left corner, or just move your mouse pointer to the top-left hot corner. You can also press the <key xref="keyboard-key-super">Super</key> key on your keyboard.
kk: Кез келген уақытта шолуға қол жеткізу үшін жоғарғы сол жақ бұрыштағы Іс-әрекеттер батырмасын шертіңіз немесе тышқан курсорын жоғарғы сол жақ белсенді бұрышқа апарыңыз. Сондай-ақ пернетақтадағы <key xref="keyboard-key-super">Super</key> пернесін басуға болады.

note: (itstool) path: section/p
en: To access your windows and applications, click the button at the bottom left of the screen in the window list. You can also press the <key xref="keyboard-key-super">Super</key> key to see an overview with live thumbnails of all the windows on the current workspace.
kk: Терезелеріңіз бен қолданбаларыңызға қол жеткізу үшін экранның төменгі сол жағындағы терезелер тізіміндегі батырманы шертіңіз. Сондай-ақ ағымдағы жұмыс орнындағы барлық терезелердің тірі нобайлары бар шолуды көру үшін <key xref="keyboard-key-super">Super</key> пернесін басуға болады.

note: (itstool) path: section/p
en: At the bottom of the overview, you will find the <em>dash</em>. The dash shows you your favorite and running applications. Click any icon in the dash to open that application; if the application is already running, it will have a small dot below its icon. Clicking its icon will bring up the most recently used window. You can also drag the icon onto a workspace.
kk: Шолудың төменгі жағында <em>панель</em> орналасқан. Панельде таңдаулы және орындалып жатқан қолданбалар көрсетіледі. Қолданбаны ашу үшін панельдегі кез келген таңбашаны шертіңіз; егер қолданба бұрыннан орындалып жатса, оның таңбашасының астында кішкентай нүкте болады. Оның таңбашасын шерту ең соңғы пайдаланылған терезені алдыға шығарады. Сондай-ақ таңбашаны жұмыс орнына сүйреп апаруға болады.

note: (itstool) path: section/p
en: Right-clicking the icon displays a menu that allows you to pick any window in a running application, or to open a new window. You can also click the icon while holding down <key>Ctrl</key> to open a new window.
kk: Таңбашаны оң жақпен шерту орындалып жатқан қолданбадағы кез келген терезені таңдауға немесе жаңа терезені ашуға мүмкіндік беретін мәзірді көрсетеді. Сондай-ақ жаңа терезені ашу үшін <key>Ctrl</key> пернесін басып тұрып таңбашаны шертуге болады.

note: (itstool) path: section/p
en: When you enter the overview, you will initially be in the windows overview. This shows you live thumbnails of all the windows on the current workspace.
kk: Шолуға өткенде, сіз алдымен терезелер шолуында боласыз. Бұл ағымдағы жұмыс орнындағы барлық терезелердің тірі нобайларын көрсетеді.

note: (itstool) path: section/p
en: Click the grid button (which has nine dots) in the dash to display the applications overview. This shows you all the applications installed on your computer. Click any application to run it, or drag an application to the onto a workspace shown above the installed applications. You can also drag an application onto the dash to make it a favorite. Your favorite applications stay in the dash even when they’re not running, so you can access them quickly.
kk: Қолданбалар шолуын көрсету үшін панельдегі тор батырмасын (тоғыз нүктесі бар) шертіңіз. Бұл компьютерде орнатылған барлық қолданбаларды көрсетеді. Кез келген қолданбаны іске қосу үшін оны шертіңіз немесе қолданбаны орнатылған қолданбалардың үстінде көрсетілген жұмыс орнына сүйреп апарыңыз. Сондай-ақ қолданбаны таңдаулы ету үшін оны панельге сүйреп апарыңыз. Таңдаулы қолданбаларыңыз олар орындалмай тұрса да панельде қалады, сондықтан оларға тез қол жеткізе аласыз.

note: (itstool) path: item/p
en: <link xref="shell-apps-open">Learn more about starting applications.</link>
kk: <link xref="shell-apps-open">Қолданбаларды іске қосу туралы көбірек біліңіз.</link>

note: (itstool) path: item/p
en: <link xref="shell-windows">Learn more about windows and workspaces.</link>
kk: <link xref="shell-windows">Терезелер мен жұмыс орындары туралы көбірек біліңіз.</link>

note: (itstool) path: section/title
en: Clock, calendar &amp; appointments
kk: Сағат, күнтізбе және кездесулер

note: (itstool) path: media/p
en: Clock, calendar, appointments and notifications
kk: Сағат, күнтізбе, кездесулер және хабарландырулар

note: (itstool) path: section/p
en: Click the clock on the top bar to see the current date, a month-by-month calendar, a list of your upcoming appointments and new notifications. You can also open the calendar by pressing <keyseq><key>Super</key><key>V</key></keyseq>. You can access the date and time settings and open your full calendar application directly from the menu.
kk: Ағымдағы күнді, ай сайынғы күнтізбені, алдағы кездесулер тізімін және жаңа хабарландыруларды көру үшін жоғарғы панельдегі сағатты шертіңіз. Сондай-ақ күнтізбені <keyseq><key>Super</key><key>V</key></keyseq> пернелерін басу арқылы ашуға болады. Күн мен уақыт параметрлеріне қол жеткізуге және толық күнтізбе қолданбасын тікелей мәзірден ашуға болады.

note: (itstool) path: item/p
en: <link xref="clock-calendar">Learn more about the calendar and appointments.</link>
kk: <link xref="clock-calendar">Күнтізбе және кездесулер туралы көбірек біліңіз.</link>

note: (itstool) path: item/p
en: <link xref="shell-notifications">Learn more about notifications and the notification list.</link>
kk: <link xref="shell-notifications">Хабарландырулар және хабарландырулар тізімі туралы көбірек біліңіз.</link>

note: (itstool) path: section/title
en: System menu
kk: Жүйелік мәзір

note: (itstool) path: section/p
en: Click the system menu in the top-right corner to manage your system settings and your computer. The top part of the menu shows the battery status indicator, and buttons to launch Settings and the screenshot tool. The <_:media-1/> button allows you to suspend or power off the computer, or quickly give somebody else access to the computer without logging out completely. Sliders allow you to control the sound volume or screen brightness.
kk: Жүйе параметрлерін және компьютерді басқару үшін жоғарғы оң жақ бұрыштағы жүйелік мәзірді шертіңіз. Мәзірдің жоғарғы бөлігінде батарея күйінің индикаторы, сондай-ақ Параметрлер мен скриншот сайманын іске қосу батырмалары көрсетіледі. <_:media-1/> батырмасы компьютерді аялдатуға немесе өшіруге, немесе жүйеден толық шықпай-ақ басқа біреуге компьютерге қол жеткізуге мүмкіндік береді. Жүгірткілер дыбыс деңгейін немесе экран жарықтығын басқаруға мүмкіндік береді.

note: (itstool) path: section/p
en: The rest of the menu consists of Quick Settings buttons which let you quickly control available services and devices like Wi-Fi, Bluetooth, power settings, and background apps.
kk: Мәзірдің қалған бөлігі Wi-Fi, Bluetooth, қуат параметрлері және фондық қолданбалар сияқты қолжетімді қызметтер мен құрылғыларды жылдам басқаруға мүмкіндік беретін жылдам параметрлер батырмаларынан тұрады.

note: (itstool) path: item/p
en: <link xref="shell-exit">Learn more about switching users, logging out, and turning off your computer.</link>
kk: <link xref="shell-exit">Пайдаланушыларды ауыстыру, жүйеден шығу және компьютерді өшіру туралы көбірек біліңіз.</link>

note: (itstool) path: item/p
en: <link xref="quick-settings">Learn more about Quick Settings.</link>
kk: <link xref="quick-settings">Жылдам параметрлер туралы көбірек біліңіз.</link>

note: (itstool) path: section/title
en: Lock Screen
kk: Құлыптау экраны

note: (itstool) path: section/p
en: When you lock your screen, or it locks automatically, the lock screen is displayed. In addition to protecting your desktop while you’re away from your computer, the lock screen displays the date and time. It also shows information about your battery and network status.
kk: Экранды құлыптағанда немесе ол автоматты түрде құлыпталғанда, құлыптау экраны көрсетіледі. Компьютерден алыс болған кезде жұмыс үстелін қорғаудан басқа, құлыптау экранында күн мен уақыт көрсетіледі. Онда сондай-ақ батарея мен желі күйі туралы ақпарат көрсетіледі.

note: (itstool) path: item/p
en: <link xref="shell-lockscreen">Learn more about the lock screen.</link>
kk: <link xref="shell-lockscreen">Құлыптау экраны туралы көбірек біліңіз.</link>

note: (itstool) path: section/title (itstool) path: media/p
en: Window List
kk: Терезелер тізімі

note: (itstool) path: when/p
en: GNOME features a different approach to switching windows than a permanently visible window list found in other desktop environments. This lets you focus on the task at hand without distractions.
kk: GNOME басқа жұмыс үстелі орталарында кездесетін үнемі көрініп тұратын терезелер тізіміне қарағанда, терезелерді ауыстырудың басқа тәсілін ұсынады. Бұл назарыңызды алаңдатпай, орындалып жатқан тапсырмаға аударуға мүмкіндік береді.

note: (itstool) path: item/p
en: <link xref="shell-windows-switching">Learn more about switching windows.</link>
kk: <link xref="shell-windows-switching">Терезелерді ауыстыру туралы көбірек біліңіз.</link>

note: (itstool) path: when/p
en: At the right-hand side of the window list, GNOME displays the four workspaces. To switch to a different workspace, select the workspace you want to use.
kk: Терезелер тізімінің оң жағында GNOME төрт жұмыс орнын көрсетеді. Басқа жұмыс орнына ауысу үшін пайдаланғыңыз келетін жұмыс орнын таңдаңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Get around the desktop using the keyboard.
kk: Пернетақта арқылы жұмыс үстелін шарлау.

note: (itstool) path: page/title
en: Useful keyboard shortcuts
kk: Пайдалы пернетақта жарлықтары

note: (itstool) path: page/p
en: This page provides an overview of keyboard shortcuts that can help you use your desktop and applications more efficiently. If you cannot use a mouse or pointing device at all, see <link xref="keyboard-nav"/> for more information on navigating user interfaces with only the keyboard.
kk: Бұл бетте жұмыс үстелін және қолданбаларды тиімдірек пайдалануға көмектесетін пернетақта жарлықтарының шолуы берілген. Егер тышқанды немесе нұсқау құрылғысын мүлдем пайдалана алмасаңыз, тек пернетақта арқылы пайдаланушы интерфейстерін шарлау туралы қосымша ақпаратты <link xref="keyboard-nav"/> бөлімінен қараңыз.

note: (itstool) path: table/title
en: Getting around the desktop
kk: Жұмыс үстелін шарлау

note: (itstool) path: td/p
en: <key xref="keyboard-key-super">Super</key> key
kk: <key xref="keyboard-key-super">Super</key> пернесі

note: (itstool) path: td/p
en: Switch between the <gui>Activities</gui> overview and desktop. In the overview, start typing to instantly search your applications, contacts, and documents.
kk: <gui>Іс-әрекеттер</gui> шолуы мен жұмыс үстелі арасында ауысу. Шолуда қолданбаларды, контактілерді және құжаттарды бірден іздеу үшін тере бастаңыз.

note: (itstool) path: td/p
en: Pop up command window (for quickly running commands).
kk: Командалық терезені шығару (командаларды жылдам орындау үшін).

note: (itstool) path: td/p
en: <link xref="shell-windows-switching">Quickly switch between windows</link>. Hold down <key>Shift</key> for reverse order.
kk: <link xref="shell-windows-switching">Терезелер арасында жылдам ауысу</link>. Кері ретпен ауысу үшін <key>Shift</key> пернесін басып тұрыңыз.

note: (itstool) path: td/p
en: Switch between windows from the same application, or from the selected application after <keyseq><key>Super</key><key>Tab</key></keyseq>.
kk: Бір қолданбаның терезелері арасында немесе <keyseq><key>Super</key><key>Tab</key></keyseq> пернелерінен кейін таңдалған қолданбаның ішінде ауысу.

note: (itstool) path: td/p
en: This shortcut uses <key>`</key> on US keyboards, where the <key>`</key> key is above <key>Tab</key>. On all other keyboards, the shortcut is <key>Super</key> plus the key above <key>Tab</key>.
kk: Бұл жарлық АҚШ пернетақталарында <key>`</key> пернесін пайдаланады, онда <key>`</key> пернесі <key>Tab</key> пернесінің үстінде орналасқан. Барлық басқа пернетақталарда бұл жарлық — <key>Super</key> және <key>Tab</key> үстіндегі перне.

note: (itstool) path: td/p
en: Switch between windows in the current workspace. Hold down <key>Shift</key> for reverse order.
kk: Ағымдағы жұмыс орнындағы терезелер арасында ауысу. Кері ретпен ауысу үшін <key>Shift</key> пернесін басып тұрыңыз.

note: (itstool) path: td/p
en: Give keyboard focus to the top bar. In the <gui>Activities</gui> overview, switch keyboard focus between the top bar, dash, windows overview, applications list, and search field. Use the arrow keys to navigate.
kk: Пернетақта фокусын жоғарғы панельге беру. <gui>Іс-әрекеттер</gui> шолуында пернетақта фокусын жоғарғы панель, панель, терезелер шолуы, қолданбалар тізімі және іздеу өрісі арасында ауыстыру. Шарлау үшін бағдарша пернелерін пайдаланыңыз.

note: (itstool) path: td/p
en: Show the list of applications.
kk: Қолданбалар тізімін көрсету.

note: (itstool) path: td/p
en: <link xref="shell-workspaces-switch">Switch between workspaces</link>.
kk: <link xref="shell-workspaces-switch">Жұмыс орындары арасында ауысу</link>.

note: (itstool) path: td/p
en: <link xref="shell-workspaces-movewindow">Move the current window to a different workspace</link>.
kk: <link xref="shell-workspaces-movewindow">Ағымдағы терезені басқа жұмыс орнына жылжыту</link>.

note: (itstool) path: td/p
en: Move the current window one monitor to the left.
kk: Ағымдағы терезені бір мониторға солға жылжыту.

note: (itstool) path: td/p
en: Move the current window one monitor to the right.
kk: Ағымдағы терезені бір мониторға оңға жылжыту.

note: (itstool) path: td/p
en: <link xref="shell-exit">Show the Power Off dialog</link>.
kk: <link xref="shell-exit">Қуатты өшіру сұхбат терезесін көрсету</link>.

note: (itstool) path: td/p
en: <link xref="shell-exit#lock-screen">Lock the screen.</link>
kk: <link xref="shell-exit#lock-screen">Экранды құлыптау.</link>

note: (itstool) path: td/p
en: Show <link xref="shell-notifications#notificationlist">the notification list</link>. Press <keyseq><key>Super</key><key>V</key></keyseq> again or <key>Esc</key> to close.
kk: <link xref="shell-notifications#notificationlist">Хабарландырулар тізімін</link> көрсету. Жабу үшін <keyseq><key>Super</key><key>V</key></keyseq> пернелерін қайтадан басыңыз немесе <key>Esc</key> басыңыз.

note: (itstool) path: table/title
en: Common editing shortcuts
kk: Жалпы түзету жарлықтары

note: (itstool) path: td/p
en: Select all text or items in a list.
kk: Барлық мәтінді немесе тізімдегі элементтерді таңдау.

note: (itstool) path: td/p
en: Cut (remove) selected text or items and place it on the clipboard.
kk: Таңдалған мәтінді немесе элементтерді қиып алу (өшіру) және оны алмасу буферіне орналастыру.

note: (itstool) path: td/p
en: Copy selected text or items to the clipboard.
kk: Таңдалған мәтінді немесе элементтерді алмасу буферіне көшіру.

note: (itstool) path: td/p
en: Paste the contents of the clipboard.
kk: Алмасу буферінің мазмұнын кірістіру.

note: (itstool) path: td/p
en: Undo the last action.
kk: Соңғы әрекетті болдырмау.

note: (itstool) path: td/p
en: Copy the highlighted text or commands to the clipboard in the Terminal.
kk: Терминалда ерекшеленген мәтінді немесе командаларды алмасу буферіне көшіру.

note: (itstool) path: td/p
en: Paste the contents of the clipboard in the Terminal.
kk: Алмасу буферінің мазмұнын Терминалға кірістіру.

note: (itstool) path: table/title
en: Capturing from the screen
kk: Экраннан түсіріп алу

note: (itstool) path: td/p
en: <link xref="screen-shot-record#screenshot">Launch the screenshot tool.</link>
kk: <link xref="screen-shot-record#screenshot">Скриншот сайманын іске қосу.</link>

note: (itstool) path: td/p
en: <link xref="screen-shot-record#screenshot">Take a screenshot of a window.</link>
kk: <link xref="screen-shot-record#screenshot">Терезенің скриншотын түсіру.</link>

note: (itstool) path: td/p
en: <link xref="screen-shot-record#screenshot">Take a screenshot of the entire screen.</link>.
kk: <link xref="screen-shot-record#screenshot">Толық экранның скриншотын түсіру.</link>.

note: (itstool) path: td/p
en: <link xref="screen-shot-record#screencast">Start and stop screencast recording.</link>
kk: <link xref="screen-shot-record#screencast">Скринкаст жазуды бастау және тоқтату.</link>

note: (itstool) path: info/desc
en: The decorative and functional lock screen conveys useful information.
kk: Сәндік әрі функционалды құлыптау экраны пайдалы ақпаратты береді.

note: (itstool) path: page/title
en: The lock screen
kk: Құлыптау экраны

note: (itstool) path: page/p
en: The lock screen means that you can see what is happening while your computer is locked, and it allows you to get a summary of what has been happening while you have been away. The lock screen provides useful information:
kk: Құлыптау экраны компьютер құлыпталған кезде не болып жатқанын көруге мүмкіндік береді және сіз болмаған кездегі оқиғалардың қысқаша мазмұнын көрсетеді. Құлыптау экраны пайдалы ақпаратты ұсынады:

note: (itstool) path: item/p
en: date and time, and certain notifications
kk: күн мен уақыт, және белгілі бір хабарландырулар

note: (itstool) path: item/p
en: battery and network status
kk: батарея және желі күйі

note: (itstool) path: page/p
en: To unlock your computer, click once with your mouse or touchpad, or press <key>Esc</key> or <key>Enter</key>. This will reveal the login screen, where you can enter your password to unlock. Alternatively, just start typing your password and the login screen will be automatically shown as you type. You can also switch users at the bottom right of the login screen if your system is configured for more than one.
kk: Компьютердің құлпын ашу үшін тышқанмен немесе тачпадпен бір рет шертіңіз, немесе <key>Esc</key> не <key>Enter</key> пернесін басыңыз. Бұл жүйеге кіру экранын ашады, онда құлпын ашу үшін парольді енгізе аласыз. Немесе, парольді тере бастасаңыз, жүйеге кіру экраны автоматты түрде пайда болады. Егер жүйеңізде бірнеше пайдаланушы болса, жүйеге кіру экранының төменгі оң жағында пайдаланушыны ауыстыра аласыз.

note: (itstool) path: page/p
en: To hide notifications from the lock screen, see <link xref="shell-notifications#lock-screen-notifications"/>.
kk: Құлыптау экранында хабарландыруларды жасыру үшін <link xref="shell-notifications#lock-screen-notifications"/> қараңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Messages drop down from the top of the screen telling you when certain events happen.
kk: Экранның жоғарғы жағынан белгілі бір оқиғалар болғанын хабарлайтын хабарламалар шығады.

note: (itstool) path: page/title
en: Notifications and the notification list
kk: Хабарландырулар және хабарландырулар тізімі

note: (itstool) path: section/title
en: What is a notification?
kk: Хабарландыру дегеніміз не?

note: (itstool) path: section/p
en: If an application or a system component wants to get your attention, a notification will be shown at the top of the screen, or on your lock screen.
kk: Егер қолданба немесе жүйелік компонент назарыңызды аударғысы келсе, экранның жоғарғы жағында немесе құлыптау экранында хабарландыру көрсетіледі.

note: (itstool) path: section/p
en: For example, if you get a new chat message or a new email, you will get a notification informing you. Chat notifications are given special treatment, and are represented by the individual contacts who sent you the chat messages.
kk: Мысалы, жаңа чат хабарламасын немесе жаңа электрондық пошта алсаңыз, хабарландыру келеді. Чат хабарландыруларына ерекше мән беріледі және олар сізге хабарлама жіберген жеке контактілер арқылы көрсетіледі.

note: (itstool) path: section/p
en: Other notifications have selectable option buttons. To close one of these notifications without selecting one of its options, click the close button.
kk: Басқа хабарландыруларда таңдауға болатын опциялар батырмалары болады. Осы хабарландырулардың бірін ешбір опцияны таңдамай жабу үшін, жабу батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: section/p
en: Clicking the close button on some notifications dismisses them. Others, like Rhythmbox or your chat application, will stay hidden in the notification list.
kk: Кейбір хабарландыруларда жабу батырмасын шерту оларды өшіреді. Rhythmbox немесе чат қолданбасы сияқты басқалары хабарландырулар тізімінде жасырылған күйде қалады.

note: (itstool) path: section/title
en: The notification list
kk: Хабарландырулар тізімі

note: (itstool) path: section/p
en: The notification list gives you a way to get back to your notifications when it is convenient for you. It appears when you click on the clock, or press <keyseq><key xref="keyboard-key-super">Super</key><key>V</key></keyseq>. The notification list contains all the notifications that you have not acted upon or that permanently reside in it.
kk: Хабарландырулар тізімі сізге ыңғайлы уақытта хабарландыруларға қайта оралу мүмкіндігін береді. Ол сағатты шерткенде немесе <keyseq><key xref="keyboard-key-super">Super</key><key>V</key></keyseq> пернелерін басқанда пайда болады. Хабарландырулар тізімінде сіз әрекет етпеген немесе онда тұрақты сақталатын барлық хабарландырулар болады.

note: (itstool) path: section/p
en: You can view a notification by clicking on it in the list. You can close the notification list by pressing <keyseq><key>Super</key><key>V</key></keyseq> again or <key>Esc</key>.
kk: Хабарландыруды тізімнен оны шерту арқылы көре аласыз. Хабарландырулар тізімін <keyseq><key>Super</key><key>V</key></keyseq> пернелерін қайта басу немесе <key>Esc</key> арқылы жаба аласыз.

note: (itstool) path: section/p
en: Click the <gui>Clear List</gui> button to empty the list of notifications.
kk: Хабарландырулар тізімін босату үшін <gui>Тізімді тазарту</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: section/title
en: Hiding notifications
kk: Хабарландыруларды жасыру

note: (itstool) path: section/p
en: If you are working on something and do not want to be bothered, you can switch off notifications.
kk: Егер сіз бір нәрсемен жұмыс істеп жатсаңыз және мазалағанын қаламасаңыз, хабарландыруларды сөндіре аласыз.

note: (itstool) path: section/p
en: You can hide all notifications by opening the notification list and switching <gui>Do Not Disturb</gui> to on at the bottom. Alternatively:
kk: Барлық хабарландыруларды хабарландырулар тізімін ашып, төменгі жағындағы <gui>Мазаламау</gui> режимін іске қосу арқылы жасыра аласыз. Немесе:

note: (itstool) path: item/p
en: Click on <gui>Notifications</gui> in the sidebar to open the panel.
kk: Панельді ашу үшін бүйірлік панельдегі <gui>Хабарландырулар</gui> бөлімін шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Switch <gui>Do Not Disturb</gui> to on.
kk: <gui>Мазаламау</gui> режимін іске қосыңыз.

note: (itstool) path: section/p
en: When <gui>Do Not Disturb</gui> is switched on, only very important notifications, such as when your battery is critically low, will pop up at the top of the screen. All notifications will still be available in the notification list when you display it (by clicking on the clock, or by pressing <keyseq><key>Super</key><key>V</key></keyseq>), and they will start popping up again when you switch <gui>Do Not Disturb</gui> back to off.
kk: <gui>Мазаламау</gui> режимі іске қосылғанда, тек батарея қуаты таусылғаны сияқты өте маңызды хабарландырулар экранның жоғарғы жағында пайда болады. Барлық хабарландырулар (сағатты шерту немесе <keyseq><key>Super</key><key>V</key></keyseq> пернелерін басу арқылы) хабарландырулар тізімінде қолжетімді болады және <gui>Мазаламау</gui> режимін өшіргенде олар қайтадан шыға бастайды.

note: (itstool) path: section/p
en: You can also disable or re-enable notifications for individual applications from the <gui>Notifications</gui> panel.
kk: Сондай-ақ <gui>Хабарландырулар</gui> панелінен жеке қолданбалар үшін хабарландыруларды сөндіруге немесе қайта іске қосуға болады.

note: (itstool) path: section/title
en: Hiding lock screen notifications
kk: Құлыптау экранының хабарландыруларын жасыру

note: (itstool) path: section/p
en: When your screen is locked, notifications appear on the lock screen. You can configure the lock screen to hide these notifications for privacy reasons.
kk: Экран құлыпталғанда, хабарландырулар құлыптау экранында пайда болады. Жекелік мақсатында бұл хабарландыруларды жасыру үшін құлыптау экранын баптай аласыз.

note: (itstool) path: steps/title
en: To switch off notifications when your screen is locked:
kk: Экран құлыпталған кезде хабарландыруларды өшіру үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Switch <gui>Lock Screen Notifications</gui> to off.
kk: <gui>Құлыптау экранындағы хабарландырулар</gui> опциясын өшіріңіз.

[ctx: link:trail]
note: (itstool) path: info/title
en: Desktop
kk: Жұмыс үстелі

note: (itstool) path: info/desc
en: Work with apps, windows, and workspaces. See your appointments and things that matter in the top bar.
kk: Қолданбалармен, терезелермен және жұмыс орындарымен жұмыс істеңіз. Жоғарғы панельде кездесулеріңіз бен маңызды нәрселерді көріңіз.

note: (itstool) path: page/title
en: Your desktop
kk: Жұмыс үстеліңіз

note: (itstool) path: section/title
en: Customize your desktop
kk: Жұмыс үстелін баптау

note: (itstool) path: section/title
en: Applications and windows
kk: Қолданбалар мен терезелер

note: (itstool) path: info/desc
en: Track how long you use your device, and help plan when to take breaks.
kk: Құрылғыны қанша уақыт пайдаланатыныңызды бақылап, демалыс уақытын жоспарлауға көмектеседі.

note: (itstool) path: page/title
en: Screen time and break reminders
kk: Экран уақыты және демалу туралы ескертулер

note: (itstool) path: section/title
en: Screen time
kk: Экран уақыты

note: (itstool) path: section/p
en: You can track how much time you spend on your device, enable screen time recording, and optionally set daily limits. To do this, follow these steps:
kk: Құрылғыда қанша уақыт өткізетініңізді бақылай аласыз, экран уақытын жазуды іске қосып, күнделікті шектеулерді орната аласыз. Ол үшін келесі қадамдарды орындаңыз:

note: (itstool) path: item/p
en: Open the <gui xref="shell-introduction#activities">Activities</gui> overview and type <gui>Settings</gui>.
kk: <gui xref="shell-introduction#activities">Әрекеттер</gui> көрінісін ашып, <gui>Баптаулар</gui> деп теріңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click on <gui>Wellbeing</gui> in the sidebar to open the panel.
kk: Панельді ашу үшін бүйірлік панельдегі <gui>Әл-ауқат</gui> бөлімін шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Press the <gui>Enable</gui> button under <gui>Screen Time</gui> to enable screen time recording. If a chart is visible on the page, then screen time recording is already enabled.
kk: Экран уақытын жазуды іске қосу үшін <gui>Экран уақыты</gui> астындағы <gui>Іске қосу</gui> батырмасын басыңыз. Егер бетте диаграмма көрініп тұрса, онда экран уақытын жазу әлдеқашан іске қосылған.

note: (itstool) path: section/p
en: When screen time recording is enabled, the amount of time you have spent logged in to the device each day will be stored for the previous few weeks. The times are displayed in the chart, along with averages for days and weeks, allowing you to explore how your screen time varies over time. Use the arrow buttons below the chart to scroll through past weeks, and click on the bar for each day to view its data.
kk: Экран уақытын жазу іске қосылғанда, күн сайын құрылғыға кірген уақытыңыз алдыңғы бірнеше апта бойы сақталады. Уақыт диаграммада күндік және апталық орташа көрсеткіштермен бірге көрсетіледі, бұл экран уақытының өзгеруін бақылауға мүмкіндік береді. Өткен апталарды қарау үшін диаграмма астындағы бағдарша батырмаларын пайдаланыңыз және оның деректерін көру үшін әр күннің бағанына шертіңіз.

note: (itstool) path: section/p
en: Screen time data is not shared outside this device or with other users on it. It is automatically deleted after a few weeks or when you disable screen time recording.
kk: Экран уақыты туралы деректер осы құрылғыдан тыс жерде немесе басқа пайдаланушылармен бөлісілмейді. Ол бірнеше аптадан кейін немесе экран уақытын жазуды сөндірген кезде автоматты түрде өшіріледі.

note: (itstool) path: section/p
en: To limit your daily device use, switch <gui>Screen Time Limit</gui> to on and set a <gui>Daily Limit</gui>. When the limit is reached, you will receive a notification and the screen will fade to grayscale.
kk: Құрылғыны күнделікті пайдалануды шектеу үшін <gui>Экран уақытының шектеуі</gui> опциясын қосып, <gui>Күнделікті шектеу</gui> мәнін орнатыңыз. Шектеуге жеткенде хабарландыру аласыз және экран сұр түске боялады.

note: (itstool) path: section/p
en: Your daily limit is represented as a dashed line on the screen time usage chart.
kk: Күнделікті шектеуіңіз экран уақытын пайдалану диаграммасында пунктир сызықпен көрсетілген.

note: (itstool) path: section/p
en: It is recommended to limit your screen time to 8 hours a day and to make time for physical activity during those hours. One way to remind yourself to take physical activity breaks is to enable <link xref="shell-wellbeing#break-reminders">break reminders</link>.
kk: Экран уақытын күніне 8 сағатпен шектеу және сол уақыт ішінде дене белсенділігіне уақыт бөлу ұсынылады. Дене белсенділігіне үзіліс жасауды еске салудың бір жолы — <link xref="shell-wellbeing#break-reminders">үзіліс туралы ескертулерді</link> іске қосу.

note: (itstool) path: section/p
en: To disable screen time recording, press the <gui>⋮</gui> button above the screen time chart, then press <gui>Disable Screen Time</gui>. This will also disable screen time limits.
kk: Экран уақытын жазуды сөндіру үшін экран уақыты диаграммасының үстіндегі <gui>⋮</gui> батырмасын басыңыз, содан кейін <gui>Экран уақытын сөндіру</gui> батырмасын басыңыз. Бұл сонымен қатар экран уақытының шектеулерін де сөндіреді.

note: (itstool) path: section/title
en: Break reminders
kk: Үзіліс туралы ескертулер

note: (itstool) path: section/p
en: To periodically remind yourself to take a break from using your device, enable break reminders by following these steps:
kk: Құрылғыны пайдаланудан үзіліс жасауды мерзімді түрде еске салу үшін, келесі қадамдарды орындап, үзіліс туралы ескертулерді іске қосыңыз:

note: (itstool) path: item/p
en: Switch <gui>Eyesight Reminders</gui> or <gui>Movement Reminders</gui> to on.
kk: <gui>Көру қабілетін сақтау ескертулері</gui> немесе <gui>Қозғалыс ескертулері</gui> режимін іске қосыңыз.

note: (itstool) path: section/p
en: When either <gui>Eyesight Reminders</gui> or <gui>Movement Reminders</gui> are switched on, you will receive a notification at a chosen interval to remind you to take a break from using the device.
kk: <gui>Көру қабілетін сақтау ескертулері</gui> немесе <gui>Қозғалыс ескертулері</gui> іске қосылғанда, таңдалған аралықта құрылғыны пайдаланудан үзіліс жасау туралы хабарландыру аласыз.

note: (itstool) path: section/p
en: It is recommended to set break intervals that let you rest before you get tired, rather than recover afterward. Frequent breaks help prevent fatigue, eye strain, upper limb problems and backache. You can choose different intervals for short eyesight breaks and longer movement breaks.
kk: Шаршағаннан кейін қалпына келгеннен гөрі, шаршағанға дейін демалуға мүмкіндік беретін үзіліс аралықтарын орнату ұсынылады. Жиі үзілістер шаршауды, көздің талуын, қол және арқа ауруларын болдырмауға көмектеседі. Көруге арналған қысқа үзілістер мен қозғалысқа арналған ұзағырақ үзілістер үшін әртүрлі аралықтарды таңдай аласыз.

note: (itstool) path: section/p
en: Eyesight breaks remind you to look away from the screen and focus your eyes on something else. They also remind you to take a moment to blink, stretch, and change position. Movement breaks remind you to move around more, for example by walking away from the device completely to stretch your legs.
kk: Көруге арналған үзілістер экраннан көзді тайдырып, басқа нәрсеге назар аударуды еске салады. Олар сондай-ақ көзді жыпылықтатуға, созылуға және қалыпты өзгертуге уақыт бөлуді ескертеді. Қозғалыс үзілістері көбірек қозғалуды еске салады, мысалы, аяқты жазу үшін құрылғыдан толықтай алыстап жүруді.

note: (itstool) path: info/desc
en: Check the <gui>Activities</gui> overview or other workspaces.
kk: <gui>Әрекеттер</gui> көрінісін немесе басқа жұмыс орындарын тексеріңіз.

note: (itstool) path: page/title
en: Find a lost window
kk: Жоғалған терезені табу

note: (itstool) path: page/p
en: A window on a different workspace, or hidden behind another window, is easily found using the <gui xref="shell-introduction#activities">Activities</gui> overview:
kk: Басқа жұмыс орнындағы немесе басқа терезенің артында жасырылған терезені <gui xref="shell-introduction#activities">Әрекеттер</gui> көрінісі арқылы оңай табуға болады:

note: (itstool) path: item/p
en: Open the <gui>Activities</gui> overview. If the missing window is on the current <link xref="shell-windows#working-with-workspaces">workspace</link>, it will be shown here in thumbnail. Simply click the thumbnail to redisplay the window, or
kk: <gui>Әрекеттер</gui> көрінісін ашыңыз. Егер жетіспейтін терезе ағымдағы <link xref="shell-windows#working-with-workspaces">жұмыс орнында</link> болса, ол осында кіші көрініс ретінде көрсетіледі. Терезені қайта көрсету үшін кіші көріністі шертіңіз немесе

note: (itstool) path: item/p
en: Click different workspaces in the <link xref="shell-workspaces">workspace selector</link> to try to find your window, or
kk: Терезені табу үшін <link xref="shell-workspaces">жұмыс орнын таңдаушыда</link> әртүрлі жұмыс орындарын шертіңіз немесе

note: (itstool) path: item/p
en: Right-click the application in the dash and its open windows will be listed. Click the window in the list to switch to it.
kk: Dash панеліндегі қолданбаны оң жақпен шертіңіз, сонда оның ашық терезелері тізімделеді. Оған ауысу үшін тізімдегі терезені шертіңіз.

note: (itstool) path: page/p
en: Using the window switcher:
kk: Терезелерді ауыстырып-қосқышты пайдалану:

note: (itstool) path: item/p
en: Press <keyseq><key xref="keyboard-key-super">Super</key><key>Tab</key></keyseq> to display the <link xref="shell-windows-switching">window switcher</link>. Continue to hold down the <key>Super</key> key and press <key>Tab</key> to cycle through the open windows, or <keyseq><key>Shift</key><key>Tab</key> </keyseq> to cycle backwards.
kk: <link xref="shell-windows-switching">Терезелерді ауыстырып-қосқышты</link> көрсету үшін <keyseq><key xref="keyboard-key-super">Super</key><key>Tab</key></keyseq> пернелерін басыңыз. <key>Super</key> пернесін басып тұрып, ашық терезелер арасында ауысу үшін <key>Tab</key> пернесін, ал кері бағытта ауысу үшін <keyseq><key>Shift</key><key>Tab</key></keyseq> пернелерін басыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: If an application has multiple open windows, hold down <key>Super</key> and press <key>`</key> (or the key above <key>Tab</key>) to step through them.
kk: Егер қолданбаның бірнеше ашық терезесі болса, <key>Super</key> пернесін басып тұрып, олардың арасында ауысу үшін <key>`</key> (немесе <key>Tab</key> үстіндегі перне) басыңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Double-click or drag a titlebar to maximize or restore a window.
kk: Терезені жаймалау немесе қалпына келтіру үшін тақырып жолағын екі рет шертіңіз немесе сүйреңіз.

note: (itstool) path: page/title
en: Maximize and unmaximize a window
kk: Терезені жаймалау және қайтару

note: (itstool) path: page/p
en: You can maximize a window to take up all of the space on your desktop and unmaximize a window to restore it to its normal size. You can also maximize windows vertically along the left and right sides of the screen, so you can easily look at two windows at once. See <link xref="shell-windows-tiled"/> for details.
kk: Терезені жұмыс үстеліндеғы барлық орынды алатындай етіп жаймалауға немесе қалыпты өлшеміне келтіру үшін қайтаруға болады. Сондай-ақ екі терезені бір уақытта оңай қарау үшін терезелерді экранның сол және оң жақтарына вертикалды түрде жаймалауға болады. Толығырақ мәліметті <link xref="shell-windows-tiled"/> бөлімінен қараңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: To maximize a window, grab the titlebar and drag it to the top of the screen, or just double-click the titlebar. To maximize a window using the keyboard, hold down the <key xref="keyboard-key-super">Super</key> key and press <key>↑</key>, or press <keyseq><key>Alt</key><key>F10</key></keyseq>.
kk: Терезені жаймалау үшін тақырып жолағынан ұстап, оны экранның жоғарғы жағына сүйреңіз немесе тақырып жолағын екі рет шертіңіз. Терезені пернетақта көмегімен жаймалау үшін <key xref="keyboard-key-super">Super</key> пернесін басып тұрып, <key>↑</key> басыңыз немесе <keyseq><key>Alt</key><key>F10</key></keyseq> басыңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: You can also maximize a window by clicking the maximize button in the titlebar.
kk: Сондай-ақ терезені тақырып жолағындағы жаймалау батырмасын шерту арқылы жаймалауға болады.

note: (itstool) path: page/p
en: To restore a window to its unmaximized size, drag it away from the edges of the screen. If the window is fully maximized, you can double-click the titlebar to restore it. You can also use the same keyboard shortcuts you used to maximize the window.
kk: Терезенің жаймаланбаған өлшемін қалпына келтіру үшін оны экран жиектерінен ары сүйреңіз. Егер терезе толық жаймаланған болса, оны қалпына келтіру үшін тақырып жолағын екі рет шертуге болады. Сондай-ақ терезені жаймалау үшін пайдаланылған пернетақта жарлықтарын пайдалана аласыз.

note: (itstool) path: note/p
en: Hold down the <key>Super</key> key and drag anywhere in a window to move it.
kk: Терезені жылжыту үшін <key>Super</key> пернесін басып тұрып, терезенің кез келген жерінен сүйреңіз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Arrange windows in a workspace to help you work more efficiently.
kk: Жұмысты тиімдірек ету үшін жұмыс орнындағы терезелерді реттеңіз.

note: (itstool) path: page/title
en: Move and resize windows
kk: Терезелерді жылжыту және өлшемдерін өзгерту

note: (itstool) path: page/p
en: You can move and resize windows to help you work more efficiently. In addition to the dragging behavior you might expect, the system features shortcuts and modifiers to help you arrange windows quickly.
kk: Жұмысты тиімдірек ету үшін терезелерді жылжытуға және өлшемдерін өзгертуға болады. Сүйреуден бөлек, жүйе терезелерді тез реттеуге көмектесетін жарлықтар мен модификаторларды ұсынады.

note: (itstool) path: item/p
en: Move a window by dragging the titlebar, or hold down <key xref="keyboard-key-super">Super</key> and drag anywhere in the window. Hold down <key>Shift</key> while moving to snap the window to the edges of the screen and other windows.
kk: Терезені тақырып жолағынан сүйреп немесе <key xref="keyboard-key-super">Super</key> пернесін басып тұрып, терезенің кез келген жерінен сүйреп жылжытыңыз. Жылжыту кезінде терезені экран жиектеріне және басқа терезелерге жабыстыру үшін <key>Shift</key> пернесін басып тұрыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Resize a window by dragging the edges or corner of the window. Hold down <key>Shift</key> while resizing to snap the window to the edges of the screen and other windows.
kk: Терезе өлшемін оның жиектерін немесе бұрышын сүйреу арқылы өзгертіңіз. Өлшемді өзгерту кезінде терезені экран жиектеріне және басқа терезелерге жабыстыру үшін <key>Shift</key> пернесін басып тұрыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: You can also resize a maximized window by clicking the maximize button in the titlebar.
kk: Сондай-ақ жаймаланған терезенің өлшемін тақырып жолағындағы жаймалау батырмасын шерту арқылы өзгерте аласыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Move or resize a window using only the keyboard. Press <keyseq><key>Alt</key><key>F7</key></keyseq> to move a window or <keyseq><key>Alt</key><key>F8</key></keyseq> to resize. Use the arrow keys to move or resize, then press <key>Enter</key> to finish, or press <key>Esc</key> to return to the original position and size.
kk: Терезені тек пернетақта арқылы жылжытыңыз немесе өлшемін өзгертіңіз. Терезені жылжыту үшін <keyseq><key>Alt</key><key>F7</key></keyseq> немесе өлшемін өзгерту үшін <keyseq><key>Alt</key><key>F8</key></keyseq> басыңыз. Жылжыту немесе өлшемін өзгерту үшін бағдарша пернелерін пайдаланыңыз, содан кейін аяқтау үшін <key>Enter</key> басыңыз немесе бастапқы орын мен өлшемге қайту үшін <key>Esc</key> басыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: <link xref="shell-windows-maximize">Maximize a window</link> by dragging it to the top of the screen. Drag a window to one side of the screen to maximize it along the side, allowing you to <link xref="shell-windows-tiled">tile windows side by side</link>.
kk: Терезені экранның жоғарғы жағына сүйреу арқылы <link xref="shell-windows-maximize">терезені жаймалаңыз</link>. Терезелерді <link xref="shell-windows-tiled">қатарластырып қою</link> үшін терезені экранның бір жағына сүйреңіз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Press <keyseq><key>Super</key><key>Tab</key></keyseq>.
kk: <keyseq><key>Super</key><key>Tab</key></keyseq> басыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Switch between windows
kk: Терезелер арасында ауысу

note: (itstool) path: page/p
en: You can see all the running applications that have a graphical user interface in the <em>window switcher</em>. This makes switching between tasks a single-step process and provides a full picture of which applications are running.
kk: <em>Терезелерді ауыстырып-қосқышта</em> графикалық интерфейсі бар барлық жұмыс істеп тұрған қолданбаларды көруге болады. Бұл тапсырмалар арасында ауысуды бір қадамдық процесс етеді және қандай қолданбалардың жұмыс істеп тұрғаны туралы толық мәлімет береді.

note: (itstool) path: page/p
en: From a workspace:
kk: Жұмыс орнынан:

note: (itstool) path: item/p
en: Press <keyseq><key xref="keyboard-key-super">Super</key><key>Tab</key></keyseq> to bring up the <gui>window switcher</gui>.
kk: <gui>Терезелерді ауыстырып-қосқышты</gui> шығару үшін <keyseq><key xref="keyboard-key-super">Super</key><key>Tab</key></keyseq> басыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Release <key xref="keyboard-key-super">Super</key> to select the next (highlighted) window in the switcher.
kk: Ауыстырып-қосқыштағы келесі (ерекшеленген) терезені таңдау үшін <key xref="keyboard-key-super">Super</key> пернесін жіберіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Otherwise, still holding down the <key xref="keyboard-key-super">Super</key> key, press <key>Tab</key> to cycle through the list of open windows, or <keyseq><key>Shift</key><key>Tab</key></keyseq> to cycle backwards.
kk: Әйтпесе, <key xref="keyboard-key-super">Super</key> пернесін әлі де басып тұрып, ашық терезелер тізімін айналып шығу үшін <key>Tab</key> немесе кері айналу үшін <keyseq><key>Shift</key><key>Tab</key></keyseq> пернелерін басыңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: You can also use the window list on the bottom bar to access all your open windows and switch between them.
kk: Сондай-ақ барлық ашық терезелерге қол жеткізу және олардың арасында ауысу үшін төменгі панельдегі терезелер тізімін пайдалана аласыз.

note: (itstool) path: note/p
en: Windows in the window switcher are grouped by application. Previews of applications with multiple windows pop down as you click through. Hold down <key xref="keyboard-key-super">Super</key> and press <key>`</key> (or the key above <key>Tab</key>) to step through the list.
kk: Терезелерді ауыстырып-қосқыштағы терезелер қолданба бойынша топтастырылған. Шерткен кезде бірнеше терезесі бар қолданбалардың алдын ала қараулары төмен түседі. Тізім бойынша жүру үшін <key xref="keyboard-key-super">Super</key> пернесін басып тұрып, <key>`</key> (немесе <key>Tab</key> үстіндегі перне) басыңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: You can also move between the application icons in the window switcher with the <key>→</key> or <key>←</key> keys, or select one by clicking it with the mouse.
kk: Сондай-ақ терезелерді ауыстырып-қосқыштағы қолданба таңбашалары арасында <key>→</key> немесе <key>←</key> пернелерімен жылжып немесе біреуін тышқанмен шерту арқылы таңдай аласыз.

note: (itstool) path: page/p
en: Previews of applications with a single window can be displayed with the <key>↓</key> key.
kk: Бір терезесі бар қолданбалардың алдын ала қарауын <key>↓</key> пернесі арқылы көрсетуге болады.

note: (itstool) path: page/p
en: From the <gui>Activities</gui> overview, click on a <link xref="shell-windows">window</link> to switch to it and leave the overview. If you have multiple <link xref="shell-windows#working-with-workspaces">workspaces</link> open, you can click on each workspace to view the open windows on each workspace.
kk: <gui>Іс-әрекеттер</gui> шолуында <link xref="shell-windows">терезеге</link> шерту арқылы оған ауысыңыз және шолудан шығыңыз. Егер сізде бірнеше ашық <link xref="shell-windows#working-with-workspaces">жұмыс орындары</link> болса, әрбір жұмыс орнындағы ашық терезелерді көру үшін әрбір жұмыс орнына шертуге болады.

note: (itstool) path: info/desc
en: Maximize two windows side-by-side.
kk: Екі терезені қатар жайыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Tile windows
kk: Терезелерді қатар орналастыру

note: (itstool) path: page/p
en: You can maximize a window on only the left or right side of the screen, allowing you to place two windows side-by-side to quickly switch between them.
kk: Сіз терезені экранның тек сол немесе оң жағына жая аласыз, бұл екі терезені қатар орналастырып, олардың арасында жылдам ауысуға мүмкіндік береді.

note: (itstool) path: page/p
en: To maximize a window along a side of the screen, grab the titlebar and drag it to the left or right side until half of the screen is highlighted. Using the keyboard, hold down <key xref="keyboard-key-super">Super</key> and press the <key>Left</key> or <key>Right</key> key.
kk: Терезені экран жиегіне жаю үшін оның тақырып жолағынан ұстап, экранның жартысы ерекшеленгенше сол немесе оң жаққа сүйреңіз. Пернетақтаны пайдалану арқылы <key xref="keyboard-key-super">Super</key> пернесін басып тұрып, <key>Сол жақ</key> немесе <key>Оң жақ</key> бағдарша пернесін басыңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: To restore a window to its original size, drag it away from the side of the screen, or use the same keyboard shortcut you used to maximize.
kk: Терезені бастапқы өлшеміне қайтару үшін оны экран жиегінен алшаққа сүйреңіз немесе жаю үшін пайдаланылған пернелер тіркесімін қайтадан қолданыңыз.

[ctx: link:trail]
note: (itstool) path: info/title
en: Windows
kk: Терезелер

note: (itstool) path: info/desc
en: Move and organize your windows.
kk: Терезелерді жылжыту және реттеу.

note: (itstool) path: page/title
en: Windows and workspaces
kk: Терезелер мен жұмыс орындары

note: (itstool) path: page/p
en: Like other desktops, the system uses windows to display your running applications. Using both the <gui xref="shell-introduction#activities">Activities</gui> overview and the <em>dash</em>, you can launch new applications and control active windows.
kk: Басқа жұмыс үстелдері сияқты, жүйе орындалып жатқан қолданбаларды көрсету үшін терезелерді пайдаланады. <gui xref="shell-introduction#activities">Іс-әрекеттер</gui> шолуы мен <em>dash</em> панелін пайдаланып, жаңа қолданбаларды іске қосуға және белсенді терезелерді басқаруға болады.

note: (itstool) path: page/p
en: You can also group your applications together within workspaces. Visit the window and workspace help topics below to better learn how to use these features.
kk: Сондай-ақ қолданбаларды жұмыс орындарына топтастыруға болады. Осы мүмкіндіктерді пайдалануды үйрену үшін төмендегі терезе және жұмыс орны бойынша көмек тақырыптарын қараңыз.

note: (itstool) path: section/title
en: Working with windows
kk: Терезелермен жұмыс істеу

[ctx: link:trail]
note: (itstool) path: info/title
en: Workspaces
kk: Жұмыс орындары

note: (itstool) path: section/title
en: Working with workspaces
kk: Жұмыс орындарымен жұмыс істеу

note: (itstool) path: info/desc
en: Go to the <gui>Activities</gui> overview and drag the window to a different workspace.
kk: <gui>Іс-әрекеттер</gui> шолуына өтіп, терезені басқа жұмыс орнына сүйреңіз.

note: (itstool) path: page/title
en: Move a window to a different workspace
kk: Терезені басқа жұмыс орнына жылжыту

note: (itstool) path: steps/title
en: Using the mouse:
kk: Тышқанды пайдалану:

note: (itstool) path: item/p
en: Press the button at the bottom left of the screen in the window list.
kk: Терезелер тізімінде экранның төменгі сол жағындағы батырманы басыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click and drag the window towards the bottom right of the screen.
kk: Терезеге шертіп, оны экранның төменгі оң жағына қарай сүйреңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Drop the window onto one of the workspaces in the <em>workspace selector</em> at the right-hand side of the window list. This workspace now contains the window you have dropped.
kk: Терезені терезелер тізімінің оң жағындағы <em>жұмыс орындарын таңдаушыдағы</em> жұмыс орындарының біріне тастаңыз. Енді бұл жұмыс орнында сіз тастаған терезе болады.

note: (itstool) path: item/p
en: Open the <gui xref="shell-introduction#activities">Activities</gui> overview.
kk: <gui xref="shell-introduction#activities">Іс-әрекеттер</gui> шолуын ашыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click and drag the window to the workspace partially displayed on the side of the screen.
kk: Терезеге шертіп, оны экран жиегінде жартылай көрсетілген жұмыс орнына сүйреңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: If more than one workspace is already in use, you can also drop the window onto one of the non-adjacent workspaces in the <em xref="shell-workspaces">workspace selector</em> between the search field and the window list. This workspace now contains the window you have dropped, and a new empty workspace appears at the end of the <em>workspace selector</em>.
kk: Егер бірнеше жұмыс орны пайдаланылып жатса, терезені іздеу өрісі мен терезелер тізімі арасындағы <em xref="shell-workspaces">жұмыс орындарын таңдаушыдағы</em> көрші емес жұмыс орындарының біріне тастауға болады. Енді бұл жұмыс орнында сіз тастаған терезе болады, ал <em>жұмыс орындарын таңдаушының</em> соңында жаңа бос жұмыс орны пайда болады.

note: (itstool) path: steps/title (itstool) path: list/title
en: Using the keyboard:
kk: Пернетақтаны пайдалану:

note: (itstool) path: item/p
en: Select the window that you want to move (for example, using the <keyseq><key xref="keyboard-key-super">Super</key><key>Tab</key></keyseq> <em xref="shell-windows-switching">window switcher</em>).
kk: Жылжытқыңыз келетін терезені таңдаңыз (мысалы, <keyseq><key xref="keyboard-key-super">Super</key><key>Tab</key></keyseq> <em xref="shell-windows-switching">терезелерді ауыстырып-қосқышы</em> арқылы).

note: (itstool) path: item/p
en: Press <keyseq><key>Super</key><key>Shift</key><key>Page Up</key></keyseq> to move the window to a workspace left of the current workspace on the <em>workspace selector</em>.
kk: Терезені <em>жұмыс орындарын таңдаушыдағы</em> ағымдағы жұмыс орнынан сол жақтағы жұмыс орнына жылжыту үшін <keyseq><key>Super</key><key>Shift</key><key>Page Up</key></keyseq> басыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Press <keyseq><key>Super</key><key>Shift</key><key>Page Down</key></keyseq> to move the window to a workspace right of the current workspace on the <em>workspace selector</em>.
kk: Терезені <em>жұмыс орындарын таңдаушыдағы</em> ағымдағы жұмыс орнынан оң жақтағы жұмыс орнына жылжыту үшін <keyseq><key>Super</key><key>Shift</key><key>Page Down</key></keyseq> басыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Press <keyseq><key>Shift</key><key>Ctrl</key> <key>Alt</key><key>→</key></keyseq> to move the window to a workspace which is left of the current workspace on the <em>workspace selector</em>.
kk: Терезені <em>жұмыс орындарын таңдаушыдағы</em> ағымдағы жұмыс орнынан сол жақтағы жұмыс орнына жылжыту үшін <keyseq><key>Shift</key><key>Ctrl</key> <key>Alt</key><key>→</key></keyseq> басыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Press <keyseq><key>Shift</key><key>Ctrl</key> <key>Alt</key><key>←</key></keyseq> to move the window to a workspace which is right of the current workspace on the <em>workspace selector</em>.
kk: Терезені <em>жұмыс орындарын таңдаушыдағы</em> ағымдағы жұмыс орнынан оң жақтағы жұмыс орнына жылжыту үшін <keyseq><key>Shift</key><key>Ctrl</key> <key>Alt</key><key>←</key></keyseq> басыңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Use the workspace selector.
kk: Жұмыс орындарын таңдаушыны пайдаланыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Switch between workspaces
kk: Жұмыс орындары арасында ауысу

note: (itstool) path: item/p
en: At the bottom right of the screen, click on one of the four workspaces to activate the workspace.
kk: Экранның төменгі оң жағында жұмыс орнын белсендіру үшін төрт жұмыс орнының біріне шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click on the workspace partially displayed on the right-hand side of the current workspace to view the open windows on the next workspace. If the currently selected workspace is not the leftmost, click the workspace partially displayed on the left-hand side to view the previous workspace.
kk: Келесі жұмыс орнындағы ашық терезелерді көру үшін ағымдағы жұмыс орнының оң жағында жартылай көрсетілген жұмыс орнына шертіңіз. Егер ағымдағы таңдалған жұмыс орны ең сол жақтағы болмаса, алдыңғы жұмыс орнын көру үшін сол жақта жартылай көрсетілген жұмыс орнына шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: If more than one workspace is being used, then you can also click on the <link xref="shell-workspaces">workspace selector</link> between the search field and the window list to directly access another workspace.
kk: Егер бірнеше жұмыс орны пайдаланылып жатса, басқа жұмыс орнына тікелей қол жеткізу үшін іздеу өрісі мен терезелер тізімі арасындағы <link xref="shell-workspaces">жұмыс орындарын таңдаушыға</link> шертуге де болады.

note: (itstool) path: item/p
en: Click on the workspace to activate the workspace.
kk: Жұмыс орнын белсендіру үшін жұмыс орнына шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Press <keyseq><key xref="keyboard-key-super">Super</key><key>Page Up</key></keyseq> or <keyseq><key>Ctrl</key><key>Alt</key><key>←</key></keyseq> to move to the workspace shown left of the current workspace in the workspace selector.
kk: Жұмыс орындарын таңдаушыда ағымдағы жұмыс орнынан сол жақта көрсетілген жұмыс орнына өту үшін <keyseq><key xref="keyboard-key-super">Super</key><key>Page Up</key></keyseq> немесе <keyseq><key>Ctrl</key><key>Alt</key><key>←</key></keyseq> басыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Press <keyseq><key>Ctrl</key> <key>Alt</key><key>←</key></keyseq> to move to the workspace shown left of the current workspace on the <em>workspace selector</em>.
kk: <em>Жұмыс орындарын таңдаушыда</em> ағымдағы жұмыс орнынан сол жақта көрсетілген жұмыс орнына өту үшін <keyseq><key>Ctrl</key> <key>Alt</key><key>←</key></keyseq> басыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Press <keyseq><key>Super</key><key>Page Down</key></keyseq> or <keyseq><key>Ctrl</key><key>Alt</key><key>→</key></keyseq> to move to the workspace shown right of the current workspace in the workspace selector.
kk: Жұмыс орындарын таңдаушыда ағымдағы жұмыс орнынан оң жақта көрсетілген жұмыс орнына өту үшін <keyseq><key>Super</key><key>Page Down</key></keyseq> немесе <keyseq><key>Ctrl</key><key>Alt</key><key>→</key></keyseq> басыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Press <keyseq><key>Ctrl</key> <key>Alt</key><key>→</key></keyseq> to move to the workspace shown right of the current workspace on the <em>workspace selector</em>.
kk: <em>Жұмыс орындарын таңдаушыда</em> ағымдағы жұмыс орнынан оң жақта көрсетілген жұмыс орнына өту үшін <keyseq><key>Ctrl</key> <key>Alt</key><key>→</key></keyseq> басыңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Workspaces are a way of grouping windows on your desktop.
kk: Жұмыс орындары — жұмыс үстеліндегі терезелерді топтастыру тәсілі.

note: (itstool) path: page/title
en: What is a workspace, and how will it help me?
kk: Жұмыс орны деген не және ол маған қалай көмектеседі?

note: (itstool) path: page/p
en: Workspaces refer to the grouping of windows on your desktop. You can create multiple workspaces, which act like virtual desktops. Workspaces are meant to reduce clutter and make the desktop easier to navigate.
kk: Жұмыс орындары жұмыс үстеліндегі терезелерді топтастыруды білдіреді. Сіз виртуалды жұмыс үстелдері сияқты жұмыс істейтін бірнеше жұмыс орнын жасай аласыз. Жұмыс орындары артық нәрселерді азайтуға және жұмыс үстелінде шарлауды жеңілдетуге арналған.

note: (itstool) path: page/p
en: Workspaces refer to the grouping of windows on your desktop. You can use multiple workspaces, which act like virtual desktops. Workspaces are meant to reduce clutter and make the desktop easier to navigate.
kk: Жұмыс орындары жұмыс үстеліндегі терезелерді топтастыруды білдіреді. Сіз виртуалды жұмыс үстелдері сияқты жұмыс істейтін бірнеше жұмыс орнын пайдалана аласыз. Жұмыс орындары артық нәрселерді азайтуға және жұмыс үстелінде шарлауды жеңілдетуге арналған.

note: (itstool) path: page/p
en: Workspaces can be used to organize your work. For example, you could have all your communication windows, such as e-mail and your chat program, on one workspace, and the work you are doing on a different workspace. Your music manager could be on a third workspace.
kk: Жұмыс орындарын жұмысыңызды ұйымдастыру үшін пайдалануға болады. Мысалы, электрондық пошта және чат бағдарламасы сияқты барлық байланыс терезелерін бір жұмыс орнында, ал атқарып жатқан жұмысыңызды басқа жұмыс орнында ұстауға болады. Музыка менеджері үшінші жұмыс орнында болуы мүмкін.

note: (itstool) path: page/p
en: Using workspaces:
kk: Жұмыс орындарын пайдалану:

note: (itstool) path: item/p
en: In the <gui xref="shell-introduction#activities">Activities</gui> overview, you can horizontally navigate between the workspaces.
kk: <gui xref="shell-introduction#activities">Іс-әрекеттер</gui> шолуында жұмыс орындары арасында горизонталды түрде шарлауға болады.

note: (itstool) path: item/p
en: Click the button at the bottom left of the screen in the window list, or press the <key xref="keyboard-key-super">Super</key> key to open the <gui>Activities</gui> overview.
kk: <gui>Іс-әрекеттер</gui> шолуын ашу үшін терезелер тізіміндегі экранның төменгі сол жағындағы батырманы шертіңіз немесе <key xref="keyboard-key-super">Super</key> пернесін басыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: If more than one workspace is already in use, the <em>workspace selector</em> is shown between the search field and the window list. It will display currently used workspaces plus an empty workspace.
kk: Егер бірнеше жұмыс орны пайдаланылып жатса, <em>жұмыс орындарын таңдаушы</em> іздеу өрісі мен терезелер тізімі арасында көрсетіледі. Онда қазіргі пайдаланылып жатқан жұмыс орындары және бос жұмыс орны көрсетіледі.

note: (itstool) path: item/p
en: In the bottom right corner, you see four boxes. This is the workspace selector.
kk: Төменгі оң жақ бұрышта төрт шаршыны көресіз. Бұл — жұмыс орындарын таңдаушы.

note: (itstool) path: item/p
en: To add a workspace, drag and drop a window from an existing workspace onto the empty workspace in the workspace selector. This workspace now contains the window you have dropped, and a new empty workspace will appear next to it.
kk: Жұмыс орнын қосу үшін терезені бар жұмыс орнынан жұмыс орындарын таңдаушыдағы бос жұмыс орнына сүйреп апарыңыз. Енді бұл жұмыс орнында сіз тастаған терезе болады, ал оның жанында жаңа бос жұмыс орны пайда болады.

note: (itstool) path: item/p
en: Drag and drop a window from your current workspace onto an empty workspace in the workspace selector. This workspace now contains the window you have dropped.
kk: Терезені ағымдағы жұмыс орнынан жұмыс орындарын таңдаушыдағы бос жұмыс орнына сүйреп апарыңыз. Енді бұл жұмыс орнында сіз тастаған терезе болады.

note: (itstool) path: item/p
en: To remove a workspace, simply close all of its windows or move them to other workspaces.
kk: Жұмыс орнын өшіру үшін оның барлық терезелерін жабыңыз немесе оларды басқа жұмыс орындарына жылжытыңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: There is always at least one workspace.
kk: Әрқашан кемінде бір жұмыс орны болады.

note: (itstool) path: media/p
en: Workspace selector
kk: Жұмыс орындарын таңдаушы

note: (itstool) path: info/desc
en: Choose the sound to play for messages, set the alert volume, or disable alert sounds.
kk: Хабарламалар үшін ойнатылатын дыбысты таңдаңыз, ескерту дыбыс деңгейін орнатыңыз немесе ескерту дыбыстарын сөндіріңіз.

note: (itstool) path: page/title
en: Choose or disable the alert sound
kk: Ескерту дыбысын таңдау немесе сөндіру

note: (itstool) path: page/p
en: Your computer will play a simple alert sound for certain types of messages and events. You can choose different sound clips for alerts, set the alert volume independently of your system volume, or disable alert sounds entirely.
kk: Компьютеріңіз хабарламалар мен оқиғалардың белгілі бір түрлері үшін қарапайым ескерту дыбысын ойнатады. Ескертулер үшін әртүрлі дыбыстық клиптерді таңдауға, ескерту дыбыс деңгейін жүйелік дыбыс деңгейінен бөлек орнатуға немесе ескерту дыбыстарын толығымен сөндіруге болады.

note: (itstool) path: item/p
en: Open the <gui xref="shell-introduction#activities">Activities</gui> overview and start typing <gui>Sound</gui>.
kk: <gui xref="shell-introduction#activities">Іс-әрекеттер</gui> шолуын ашып, <gui>Дыбыс</gui> деп тере бастаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click on <gui>Sound</gui> to open the panel.
kk: Панельді ашу үшін <gui>Дыбыс</gui> үстіне шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: In the <gui>Sounds</gui> section, click on <gui>Alert Sound</gui>.
kk: <gui>Дыбыстар</gui> бөлімінде <gui>Ескерту дыбысы</gui> үстіне шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Select an alert sound. Each sound will play when you click on it so you can hear how it sounds.
kk: Ескерту дыбысын таңдаңыз. Әр дыбыс оны шерткенде ойнатылады, осылайша сіз оның қалай естілетінін тексере аласыз.

note: (itstool) path: page/p
en: To change the volume of the alert sound, return to the <gui>Sounds</gui> section, click <gui>Volume Levels</gui> and adjust the <gui>System Sounds</gui> slider. Click the speaker button next to the slider to mute or unmute the alert sound. This will not affect the volume of your music, movies, or other sound files.
kk: Ескерту дыбысының деңгейін өзгерту үшін <gui>Дыбыстар</gui> бөліміне оралып, <gui>Дыбыс деңгейлері</gui> үстіне шертіңіз және <gui>Жүйелік дыбыстар</gui> жүгірткісін реттеңіз. Ескерту дыбысын өшіру немесе қосу үшін жүгірткінің қасындағы динамик батырмасын шертіңіз. Бұл музыка, фильмдер немесе басқа дыбыстық файлдардың дыбыс деңгейіне әсер етпейді.

note: (itstool) path: info/desc
en: Troubleshoot problems like having no sound or having poor sound quality.
kk: Дыбыстың болмауы немесе дыбыс сапасының нашарлығы сияқты мәселелерді шешу.

note: (itstool) path: page/title
en: Sound problems
kk: Дыбыс мәселелері

note: (itstool) path: page/p
en: There are a number of ways for sound playback to break on your computer. Which of the topics below best describes the problem you are experiencing?
kk: Компьютеріңізде дыбысты ойнатудың бұзылуының бірнеше себебі болуы мүмкін. Төмендегі тақырыптардың қайсысы сізде туындаған мәселені жақсырақ сипаттайды?

note: (itstool) path: info/desc
en: Check your audio cables and sound card drivers.
kk: Аудио кабельдерді және дыбыстық карта драйверлерін тексеріңіз.

note: (itstool) path: page/title
en: I hear crackling or buzzing when sounds are playing
kk: Дыбыс ойнатылып жатқанда сытыр немесе ызың естимін

note: (itstool) path: page/p
en: If you hear crackling or buzzing when sounds are playing on your computer, you may have a problem with the audio cables or connectors, or a problem with the drivers for the sound card.
kk: Егер компьютеріңізде дыбыс ойнатылып жатқанда сытыр немесе ызың естісеңіз, аудио кабельдерде немесе байланыстыратын сызықтарда мәселе болуы мүмкін немесе дыбыстық карта драйверлерінде мәселе болуы мүмкін.

note: (itstool) path: item/p
en: Check that the speakers are plugged in correctly.
kk: Динамиктердің дұрыс қосылғанын тексеріңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: If the speakers are not fully plugged in, or if they are plugged into the wrong socket, you might hear a buzzing sound.
kk: Егер динамиктер толық қосылмаса немесе қате ұяшыққа қосылса, ызыңдаған дыбыс естілуі мүмкін.

note: (itstool) path: item/p
en: Make sure the speaker/headphone cable is not damaged.
kk: Динамик/құлаққап кабелінің зақымдалмағанына көз жеткізіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Audio cables and connectors can gradually wear with use. Try plugging the cable or headphones into another audio device (like an MP3 player or a CD player) to check if there is still a crackling sound. If there is, you may need to replace the cable or headphones.
kk: Аудио кабельдер мен байланыстыратын сызықтар қолдану барысында бірте-бірте тозуы мүмкін. Сытырлаған дыбыстың әлі де бар-жоғын тексеру үшін кабельді немесе құлаққапты басқа аудио құрылғыға (мысалы, MP3 ойнатқышы немесе CD ойнатқышы) қосып көріңіз. Егер ол сақталса, кабельді немесе құлаққапты ауыстыру қажет болуы мүмкін.

note: (itstool) path: item/p
en: Check if the sound drivers are not very good.
kk: Дыбыстық драйверлердің нашар еместігін тексеріңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Some sound cards do not work very well on Linux because they do not have very good drivers. This problem is more difficult to identify. Try searching for the make and model of your sound card on the internet, plus the search term “Linux”, to see if other people are having the same problem.
kk: Кейбір дыбыстық карталар Linux жүйесінде жақсы жұмыс істемейді, себебі олардың драйверлері онша жақсы емес. Бұл мәселені анықтау қиынырақ. Басқа адамдарда да осындай мәселе бар-жоғын білу үшін интернеттен дыбыстық картаңыздың өндірушісі мен моделін және «Linux» іздеу терминін жазып іздеп көріңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: You can use the <cmd>lspci</cmd> command to get more information about your sound card.
kk: Дыбыстық картаңыз туралы көбірек ақпарат алу үшін <cmd>lspci</cmd> командасын пайдалануға болады.

note: (itstool) path: info/desc
en: Check that the sound is not muted, that cables are plugged in properly, and that the sound card is detected.
kk: Дыбыстың өшірілмегенін, кабельдердің дұрыс қосылғанын және дыбыстық картаның анықталғанын тексеріңіз.

note: (itstool) path: page/title
en: I cannot hear any sounds on the computer
kk: Мен компьютерде ешқандай дыбысты ести алмаймын

note: (itstool) path: page/p
en: If you cannot hear any sounds on your computer, for example when you try to play music, go through the following troubleshooting tips.
kk: Егер компьютеріңізде ешқандай дыбыс естілмесе, мысалы, музыка ойнатпақ болғанда, келесі ақаулықтарды жою кеңестерін орындап көріңіз.

note: (itstool) path: section/title
en: Make sure that the sound is not muted
kk: Дыбыстың өшірілмегеніне көз жеткізіңіз

note: (itstool) path: section/p
en: Open the <gui xref="shell-introduction#systemmenu">system menu</gui> and make sure that the sound is not muted or turned down.
kk: <gui xref="shell-introduction#systemmenu">жүйелік мәзірді</gui> ашып, дыбыстың өшірілмегеніне немесе төмендетілмегеніне көз жеткізіңіз.

note: (itstool) path: section/p
en: Some laptops have mute switches or keys on their keyboards — try pressing that key to see if it unmutes the sound.
kk: Кейбір ноутбуктердің пернетақталарында дыбысты өшіру қосқыштары немесе пернелері болады — дыбыстың қосылатынын тексеру үшін сол пернені басып көріңіз.

note: (itstool) path: section/p
en: You should also check that you have not muted the application that you are using to play sound (for example, your music player or movie player). The application may have a mute or volume button in its main window, so check that.
kk: Сондай-ақ дыбысты ойнату үшін пайдаланып жатқан қолданбаның (мысалы, музыка ойнатқышы немесе видео ойнатқышы) дыбысын өшірмегеніңізді тексеріңіз. Қолданбаның негізгі терезесінде дыбысты өшіру немесе дыбыс деңгейі батырмасы болуы мүмкін, сондықтан оны тексеріңіз.

note: (itstool) path: section/p
en: Also, you can check the volume slider in the <gui>Sound</gui> panel:
kk: Сондай-ақ <gui>Дыбыс</gui> панеліндегі дыбыс деңгейінің жүгірткісін тексеруге болады:

note: (itstool) path: item/p
en: Under <gui>Volume Levels</gui>, check that your application is not muted. The button at the end of the volume slider toggles <gui>Mute</gui> on and off.
kk: <gui>Дыбыс деңгейлері</gui> астында қолданбаңыздың дыбысы өшірілмегенін тексеріңіз. Дыбыс деңгейі жүгірткісіның соңындағы батырма <gui>Дыбысты өшіру</gui> режимін қосады немесе өшіреді.

note: (itstool) path: section/title
en: Check that the speakers are turned on and connected properly
kk: Динамиктердің қосулы екенін және дұрыс қосылғанын тексеріңіз

note: (itstool) path: section/p
en: If your computer has external speakers, make sure that they are turned on and that the volume is turned up. Make sure that the speaker cable is securely plugged into the “output” audio socket on your computer. This socket is usually light green in color.
kk: Егер компьютеріңізде сыртқы динамиктер болса, олардың қосулы екеніне және дыбыс деңгейінің көтерілгеніне көз жеткізіңіз. Динамик кабелінің компьютердегі «шығыс» (output) аудио ұяшығына нық жалғанғанына көз жеткізіңіз. Бұл ұяшық әдетте ашық жасыл түсті болады.

note: (itstool) path: section/p
en: Some sound cards can switch between the socket they use for output (to the speakers) and the socket for input (from a microphone, for instance). The output socket may be different when running Linux, Windows or Mac OS. Try connecting the speaker cable to a different audio socket on your computer.
kk: Кейбір дыбыстық карталар шығыс үшін (динамиктерге) және кіріс үшін (мысалы, микрофоннан) пайдаланылатын ұяшықтар арасында ауыса алады. Шығыс ұяшығы Linux, Windows немесе Mac OS жүйелерінде әртүрлі болуы мүмкін. Динамик кабелін компьютердегі басқа аудио ұяшығына қосып көріңіз.

note: (itstool) path: section/p
en: A final thing to check is that the audio cable is securely plugged into the back of the speakers. Some speakers have more than one input, too.
kk: Соңғы тексеретін нәрсе — аудио кабельдің динамиктердің артына нық жалғанғаны. Кейбір динамиктерде бірнеше кіріс болуы мүмкін.

note: (itstool) path: section/title
en: Check that the correct sound device is selected
kk: Дұрыс дыбыстық құрылғының таңдалғанын тексеріңіз

note: (itstool) path: section/p
en: Some computers have multiple “sound devices” installed. Some of these are capable of outputting sound and some are not, so you should check that you have the correct sound device selected. This might involve some trial-and-error to choose the right one.
kk: Кейбір компьютерлерде бірнеше «дыбыстық құрылғы» орнатылған. Олардың кейбіреуі дыбыс шығаруға қабілетті, ал кейбіреуі жоқ, сондықтан дұрыс дыбыстық құрылғының таңдалғанын тексеруіңіз керек. Дұрысын таңдау үшін бірнеше рет сынап көру қажет болуы мүмкін.

note: (itstool) path: item/p
en: Under <gui>Output</gui>, select an <gui>Output Device</gui> and click the <gui>Test</gui> button to see if it works.
kk: <gui>Шығыс</gui> астында <gui>Шығыс құрылғысын</gui> таңдап, оның жұмыс істейтінін тексеру үшін <gui>Сынау</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: You might need to try each available device.
kk: Әрбір қолжетімді құрылғыны сынап көруіңіз қажет болуы мүмкін.

note: (itstool) path: section/title
en: Check that the sound card was detected properly
kk: Дыбыстық картаның дұрыс анықталғанын тексеріңіз

note: (itstool) path: section/p
en: Your sound card may not have been detected properly probably because the drivers for the card are not installed. You may need to install the drivers for the card manually. How you do this depends on the type of the card.
kk: Дыбыстық картаңыз дұрыс анықталмаған болуы мүмкін, бұл карта драйверлерінің орнатылмағанынан болуы ықтимал. Карта драйверлерін қолмен орнату қажет болуы мүмкін. Мұны қалай жасау картаның түріне байланысты.

note: (itstool) path: section/p
en: Run the <cmd>lspci</cmd> command in the Terminal to find out what sound card you have:
kk: Қандай дыбыстық картаңыз бар екенін білу үшін Терминалда <cmd>lspci</cmd> командасын орындаңыз:

note: (itstool) path: item/p
en: Go to the <gui>Activities</gui> overview and open a Terminal.
kk: <gui>Іс-әрекеттер</gui> шолуына өтіп, Терминалды ашыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Run <cmd>lspci</cmd> with <link xref="user-admin-explain">administrative privileges</link>; either type <cmd>sudo lspci</cmd> and type your password, or type <cmd>su</cmd>, enter the <em>root</em> (administrative) password, then type <cmd>lspci</cmd>.
kk: <cmd>lspci</cmd> командасын <link xref="user-admin-explain">әкімшілік құқықтармен</link> орындаңыз; ол үшін <cmd>sudo lspci</cmd> теріп, пароліңізді енгізіңіз немесе <cmd>su</cmd> теріп, <em>root</em> (әкімшілік) паролін енгізіп, содан кейін <cmd>lspci</cmd> теріңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Check if an <em>audio controller</em> or <em>audio device</em> is listed: in such case you should see the make and model number of the sound card. Also, <cmd>lspci -v</cmd> shows a list with more detailed information.
kk: Тізімде <em>audio controller</em> немесе <em>audio device</em> бар-жоғын тексеріңіз: мұндай жағдайда сіз дыбыстық картаның өндірушісі мен моделін көруіңіз керек. Сондай-ақ, <cmd>lspci -v</cmd> командасы толығырақ ақпараты бар тізімді көрсетеді.

note: (itstool) path: section/p
en: You may be able to find and install drivers for your card. It is best to ask on support forums (or otherwise) for your Linux distribution for instructions.
kk: Картаңыз үшін драйверлерді тауып, орната алуыңыз мүмкін. Нұсқаулар алу үшін Linux дистрибутивіңіздің қолдау көрсету форумдарынан (немесе басқа жолмен) сұрағаныңыз жөн.

note: (itstool) path: section/p
en: If you cannot get drivers for your sound card, you might prefer to buy a new sound card. You can get sound cards that can be installed inside the computer and external USB sound cards.
kk: Дыбыс картаңыз үшін драйверлер таба алмасаңыз, жаңа дыбыс картасын сатып алғанды қалауыңыз мүмкін. Компьютер ішіне орнатуға болатын дыбыс карталарын және сыртқы USB дыбыс карталарын алуға болады.

note: (itstool) path: info/desc
en: Use an analog or USB microphone and select a default input device.
kk: Аналогты немесе USB микрофонын пайдаланыңыз және әдепкі енгізу құрылғысын таңдаңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Use a different microphone
kk: Басқа микрофонды пайдалану

note: (itstool) path: page/p
en: You can use an external microphone for chatting with friends, speaking with colleagues at work, making voice recordings, or using other multimedia applications. Even if your computer has a built-in microphone or a webcam with a microphone, a separate microphone usually provides better audio quality.
kk: Достарыңызбен сөйлесу, жұмыстағы әріптестеріңізбен сөйлесу, дауыс жазу немесе басқа мультимедиалық қолданбаларды пайдалану үшін сыртқы микрофонды пайдалануға болады. Компьютеріңізде кірістірілген микрофон немесе микрофоны бар веб-камера болса да, бөлек микрофон әдетте жақсырақ аудио сапасын қамтамасыз етеді.

note: (itstool) path: page/p
en: If your microphone has a circular plug, just plug it into the appropriate audio socket on your computer. Most computers have two sockets: one for microphones and one for speakers. This socket is usually light red in color or is accompanied by a picture of a microphone. Microphones plugged into the appropriate socket are usually used by default. If not, see the instructions below for selecting a default input device.
kk: Егер микрофоныңыздың дөңгелек істікшесі болса, оны компьютердегі тиісті аудио ұяшығына қосыңыз. Көптеген компьютерлерде екі ұяшық болады: біреуі микрофондар үшін, екіншісі динамиктер үшін. Бұл ұяшық әдетте ашық қызыл түсті болады немесе микрофон суретімен белгіленеді. Тиісті ұяшыққа қосылған микрофондар әдетте әдепкі бойынша пайдаланылады. Олай болмаса, әдепкі енгізу құрылғысын таңдау үшін төмендегі нұсқауларды қараңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: If you have a USB microphone, plug it into any USB port on your computer. USB microphones act as separate audio devices, and you may have to specify which microphone to use by default.
kk: Егер сізде USB микрофоны болса, оны компьютердегі кез келген USB портына қосыңыз. USB микрофондары бөлек аудио құрылғылары ретінде жұмыс істейді және әдепкі бойынша қай микрофонды пайдалану керектігін көрсетуіңіз керек болуы мүмкін.

note: (itstool) path: steps/title
en: Select a default audio input device
kk: Әдепкі аудио енгізу құрылғысын таңдау

note: (itstool) path: item/p
en: In the <gui>Input</gui> section, select the device that you want to use. The input level indicator should respond when you speak.
kk: <gui>Input</gui> бөлімінде пайдаланғыңыз келетін құрылғыны таңдаңыз. Сөйлеген кезде енгізу деңгейінің индикаторы жауап беруі керек.

note: (itstool) path: page/p
en: You can adjust the volume and switch the microphone off from this panel.
kk: Осы панельден дыбыс деңгейін реттеп, микрофонды сөндіре аласыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Connect speakers or headphones and select a default audio output device.
kk: Динамиктерді немесе құлаққаптарды қосыңыз және әдепкі аудио шығыс құрылғысын таңдаңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Use different speakers or headphones
kk: Басқа динамиктерді немесе құлаққаптарды пайдалану

note: (itstool) path: page/p
en: You can use external speakers or headphones with your computer. Speakers usually either connect using a circular TRS (<em>tip, ring, sleeve</em>) plug or a USB.
kk: Компьютеріңізбен сыртқы динамиктерді немесе құлаққаптарды пайдалануға болады. Динамиктер әдетте дөңгелек TRS (<em>tip, ring, sleeve</em>) істікшесі немесе USB арқылы қосылады.

note: (itstool) path: page/p
en: If your speakers or headphones have a TRS plug, plug it into the appropriate socket on your computer. Most computers have two sockets: one for microphones and one for speakers. This socket is usually light green in color or is accompanied by a picture of headphones. Speakers or headphones plugged into a TRS socket are usually used by default. If not, see the instructions below for selecting the default device.
kk: Егер динамиктеріңіздің немесе құлаққаптарыңыздың TRS істікшесі болса, оны компьютердегі тиісті ұяшыққа қосыңыз. Көптеген компьютерлерде екі ұяшық болады: біреуі микрофондар үшін, екіншісі динамиктер үшін. Бұл ұяшық әдетте ашық жасыл түсті болады немесе құлаққап суретімен белгіленеді. TRS ұяшығына қосылған динамиктер немесе құлаққаптар әдетте әдепкі бойынша пайдаланылады. Олай болмаса, әдепкі құрылғыны таңдау үшін төмендегі нұсқауларды қараңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: Some computers support multi-channel output for surround sound. This usually uses multiple TRS jacks, which are often color-coded. If you are unsure which plugs go in which sockets, you can test the sound output in the sound settings.
kk: Кейбір компьютерлер көлемді дыбыс үшін көп арналы шығысты қолдайды. Ол үшін әдетте түстермен белгіленген бірнеше TRS ұяшықтары пайдаланылады. Қай істікшелер қай ұяшыққа түсетініне сенімді болмасаңыз, дыбыс параметрлерінде дыбыс шығысын тексеруге болады.

note: (itstool) path: page/p
en: If you have USB speakers or headphones, or analog headphones plugged into a USB sound card, plug them into any USB port. USB speakers act as separate audio devices, and you may have to specify which speakers to use by default.
kk: Егер сізде USB динамиктері немесе құлаққаптары болса, немесе USB дыбыс картасына қосылған аналогты құлаққаптар болса, оларды кез келген USB портына қосыңыз. USB динамиктері бөлек аудио құрылғылары ретінде жұмыс істейді және әдепкі бойынша қай динамиктерді пайдалану керектігін көрсетуіңіз керек болуы мүмкін.

note: (itstool) path: steps/title
en: Select a default audio output device
kk: Әдепкі аудио шығыс құрылғысын таңдау

note: (itstool) path: item/p
en: In the <gui>Output</gui> section, select the device that you want to use.
kk: <gui>Output</gui> бөлімінде пайдаланғыңыз келетін құрылғыны таңдаңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: Use the <gui style="button">Test</gui> button to check that all speakers are working and are connected to the correct socket.
kk: Барлық динамиктердің жұмыс істеп тұрғанын және дұрыс ұяшыққа қосылғанын тексеру үшін <gui style="button">Test</gui> батырмасын пайдаланыңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Set the sound volume for the computer and control the loudness of each application.
kk: Компьютер үшін дыбыс деңгейін орнатыңыз және әрбір қолданбаның қаттылығын басқарыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Change the sound volume
kk: Дыбыс деңгейін өзгерту

note: (itstool) path: page/p
en: To change the sound volume, open the <gui xref="shell-introduction#systemmenu">system menu</gui> from the right side of the top bar and move the volume slider left or right. You can completely turn off sound by dragging the slider to the left.
kk: Дыбыс деңгейін өзгерту үшін жоғарғы жолақтың оң жағынан <gui xref="shell-introduction#systemmenu">жүйелік мәзірін</gui> ашып, дыбыс деңгейінің сырғытпасын солға немесе оңға жылжытыңыз. Сырғытпаны сол жақ шетіне дейін апару арқылы дыбысты толығымен сөндіруге болады.

note: (itstool) path: note/p
en: If you hover over the volume icon in the top bar or the slider in the system menu, the volume can be controlled by scrolling the mouse wheel or touchpad.
kk: Жоғарғы жолақтағы дыбыс таңбашасының немесе жүйелік мәзірдегі сырғытпаның үстіне курсорды апарсаңыз, дыбыс деңгейін тышқан дөңгелегін немесе тачпадты айналдыру арқылы басқаруға болады.

note: (itstool) path: page/p
en: Some keyboards have keys that let you control the volume. They normally look like stylized speakers with waves coming out of them. They are often near the “F” keys at the top. On laptop keyboards, they are usually on the “F” keys. Hold down the <key>Fn</key> key on your keyboard to use them.
kk: Кейбір пернетақталарда дыбыс деңгейін басқаруға мүмкіндік беретін пернелер болады. Олар әдетте толқындары бар динамиктерге ұқсайды. Олар жиі жоғарғы жағындағы «F» пернелерінің жанында орналасады. Ноутбук пернетақталарында олар әдетте «F» пернелерінде болады. Оларды пайдалану үшін пернетақтаңыздағы <key>Fn</key> пернесін басып тұрыңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: If you have external speakers, you can also change the volume using the speakers’ volume control. Some headphones have a volume control too.
kk: Егер сізде сыртқы динамиктер болса, дыбыс деңгейін динамиктердің дыбыс деңгейін реттегіші арқылы да өзгертуге болады. Кейбір құлаққаптарда да дыбыс деңгейін реттегіш болады.

note: (itstool) path: section/title
en: Changing the sound volume for individual applications
kk: Жеке қолданбалар үшін дыбыс деңгейін өзгерту

note: (itstool) path: section/p
en: You can change the volume for one application and leave the volume for others unchanged. This is useful if you are listening to music and browsing the web, for example. You might want to turn off the audio in the web browser so sounds from websites do not interrupt the music.
kk: Сіз бір қолданбаның дыбыс деңгейін өзгертіп, басқаларының дыбыс деңгейін өзгеріссіз қалдыра аласыз. Бұл, мысалы, музыка тыңдап, интернетте шолу жасап отырғанда пайдалы. Веб-сайттардан шығатын дыбыстар музыканы бөлмеуі үшін веб-браузердегі дыбысты өшіріп қоюға болады.

note: (itstool) path: section/p
en: Some applications have volume controls in their main windows. If your application has its volume control, use that to change the volume. If not:
kk: Кейбір қолданбалардың негізгі терезелерінде дыбыс деңгейін реттегіштері болады. Егер қолданбаңызда дыбыс деңгейін реттегіш болса, дыбыс деңгейін өзгерту үшін соны пайдаланыңыз. Олай болмаса:

note: (itstool) path: item/p
en: Click <gui>Sound</gui> to open the panel.
kk: Панельді ашу үшін <gui>Sound</gui> үстіне шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: In the <gui>Sounds</gui> section, click <gui>Volume Levels</gui>.
kk: <gui>Sounds</gui> бөлімінде <gui>Volume Levels</gui> үстіне шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Use the volume slider for each application to set its volume. Click the speaker button next to the slider to mute or unmute the application.
kk: Әрбір қолданбаның дыбыс деңгейін орнату үшін дыбыс деңгейінің сырғытпасын пайдаланыңыз. Қолданбаның дыбысын өшіру немесе қосу үшін сырғытпаның жанындағы динамик батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: note/p
en: Only applications that are playing sounds are listed. If an application is playing sounds but is not listed, it might not support the feature that lets you control its volume in this way. In such a case, you cannot change its volume.
kk: Тек дыбыс шығарып жатқан қолданбалар ғана тізімделеді. Егер қолданба дыбыс шығарып жатса, бірақ тізімде болмаса, ол осылайша дыбыс деңгейін басқару мүмкіндігін қолдамауы мүмкін. Мұндай жағдайда оның дыбыс деңгейін өзгерте алмайсыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Explains the meanings of the icons located on the right of the top bar.
kk: Жоғарғы жолақтың оң жағында орналасқан таңбашалардың мағынасын түсіндіреді.

note: (itstool) path: page/title
en: What do the icons in the top bar mean?
kk: Жоғарғы жолақтағы таңбашалар нені білдіреді?

note: (itstool) path: page/p
en: This page explains the meaning of icons located on the top right corner of the screen. More specifically, the different variations of the icons provided by the system are described.
kk: Бұл бетте экранның жоғарғы оң жақ бұрышында орналасқан таңбашалардың мағынасы түсіндіріледі. Нақтырақ айтқанда, жүйе ұсынатын таңбашалардың әртүрлі нұсқалары сипатталады.

note: (itstool) path: section/title
en: Accessibility icons
kk: Қолжетімділік таңбашалары

note: (itstool) path: td/p
en: Allows you to quickly toggle various accessibility settings.
kk: Әртүрлі қолжетімділік параметрлерін жылдам ауыстыруға мүмкіндік береді.

note: (itstool) path: td/p
en: Indicates the type of click that will happen when using Hover Click.
kk: Меңзерді үстіне апарып шерту (Hover Click) функциясын пайдаланған кезде орындалатын шерту түрін көрсетеді.

note: (itstool) path: p/link
en: Learn more about accessibility.
kk: Қолжетімділік туралы көбірек білу.

note: (itstool) path: p/link
en: Learn more about Hover Click.
kk: Меңзерді үстіне апарып шерту (Hover Click) туралы көбірек білу.

note: (itstool) path: section/title
en: Audio icons
kk: Аудио таңбашалары

note: (itstool) path: td/p
en: Indicates the volume of the speakers or headphones.
kk: Динамиктердің немесе құлаққаптардың дыбыс деңгейін көрсетеді.

note: (itstool) path: td/p
en: The speakers or headphones are muted.
kk: Динамиктердің немесе құлаққаптардың дыбысы өшірілген.

note: (itstool) path: td/p
en: Indicates the sensitivity of the microphone.
kk: Микрофонның сезімталдығын көрсетеді.

note: (itstool) path: td/p
en: The microphone is muted.
kk: Микрофонның дыбысы өшірілген.

note: (itstool) path: p/link
en: Learn more about sound volume.
kk: Дыбыс деңгейі туралы көбірек білу.

note: (itstool) path: section/title
en: Battery icons
kk: Батарея таңбашалары

note: (itstool) path: td/p
en: Indicates the battery level while the battery is charging.
kk: Батарея зарядталып жатқанда оның деңгейін көрсетеді.

note: (itstool) path: td/p
en: The battery is fully charged and charging.
kk: Батарея толық зарядталған және зарядталуда.

note: (itstool) path: td/p
en: Indicates the battery level while the battery is not charging.
kk: Батарея зарядталмай тұрған кезде оның деңгейін көрсетеді.

note: (itstool) path: td/p
en: The battery is fully charged and not charging.
kk: Батарея толық зарядталған және зарядталмай тұр.

note: (itstool) path: td/p
en: Power icon displayed on systems without a battery.
kk: Батареясы жоқ жүйелерде көрсетілетін қуат таңбашасы.

note: (itstool) path: p/link
en: Learn more about battery status.
kk: Батарея күйі туралы көбірек білу.

note: (itstool) path: section/title
en: Bluetooth icons
kk: Bluetooth таңбашалары

note: (itstool) path: td/p
en: Airplane mode is on. Bluetooth is disabled when airplane mode is on.
kk: «Ұшақта» режимі қосулы. «Ұшақта» режимі қосулы болғанда Bluetooth сөндіріледі.

note: (itstool) path: td/p
en: A Bluetooth device is paired and in use. This icon is only shown when there is an active device, not just whenever Bluetooth is enabled.
kk: Bluetooth құрылғысы жұптастырылған және пайдаланылуда. Бұл таңбаша тек белсенді құрылғы болғанда ғана көрсетіледі, жай ғана Bluetooth іске қосылған кезде емес.

note: (itstool) path: p/link
en: Learn more about airplane mode.
kk: «Ұшақта» режимі туралы көбірек білу.

note: (itstool) path: p/link
en: Learn more about Bluetooth.
kk: Bluetooth туралы көбірек білу.

note: (itstool) path: section/title
en: Networking icons
kk: Желілік таңбашалар

note: (itstool) path: table/title
en: Wireless (Wi-Fi) connections
kk: Сымсыз (Wi-Fi) қосылымдар

note: (itstool) path: td/p
en: Airplane mode is on. Wireless networking is disabled when airplane mode is on.
kk: «Ұшақта» режимі қосулы. «Ұшақта» режимі қосулы болғанда сымсыз желі сөндіріледі.

note: (itstool) path: td/p
en: Connecting to a wireless network.
kk: Сымсыз желіге қосылу.

note: (itstool) path: td/p
en: Indicates the strength of a wireless network connection.
kk: Сымсыз желі қосылымының күшін көрсетеді.

note: (itstool) path: td/p
en: Connected to a wireless network, but there is no signal.
kk: Сымсыз желіге қосылған, бірақ сигнал жоқ.

note: (itstool) path: td/p
en: Connected to a wireless network. This icon is only shown if the signal strength cannot be determined, such as when connecting to ad hoc networks.
kk: Сымсыз желіге қосылған. Бұл таңбаша тек сигнал күшін анықтау мүмкін болмаған кезде, мысалы, ad hoc желілеріне қосылғанда көрсетіледі.

note: (itstool) path: td/p
en: Connected to a wireless network, but there is no route to the internet. This could be due to a misconfiguration of your network, or it could be due to an outage with your internet service provider.
kk: Сымсыз желіге қосылған, бірақ интернетке шығу жолы жоқ. Бұл желінің дұрыс бапталмауынан немесе интернет провайдерінің жұмысындағы ақаулардан болуы мүмкін.

note: (itstool) path: p/link
en: Learn more about wireless networking.
kk: Сымсыз желілер туралы көбірек білу.

note: (itstool) path: table/title
en: Cellular networking (mobile broadband)
kk: Ұялы байланыс желісі (мобильді кең жолақты байланыс)

note: (itstool) path: td/p
en: Airplane mode is on. Cellular networking is disabled when airplane mode is on.
kk: «Ұшақта» режимі қосулы. Ұялы байланыс желісі «ұшақта» режимі қосулы болғанда сөндіріледі.

note: (itstool) path: td/p
en: Connecting to a cellular network.
kk: Ұялы байланыс желісіне қосылу.

note: (itstool) path: td/p
en: Indicates the strength of a cellular network connection.
kk: Ұялы байланыс желісі қосылымының күшін көрсетеді.

note: (itstool) path: td/p
en: Connected to a cellular network, but there is no signal.
kk: Ұялы байланыс желісіне қосылған, бірақ сигнал жоқ.

note: (itstool) path: td/p
en: Connected to a cellular network. This icon is only shown if the signal strength cannot be determined, such as when connecting over Bluetooth. If the signal strength can be determined, a signal strength icon is shown instead.
kk: Ұялы байланыс желісіне қосылған. Бұл таңбаша тек сигнал күшін анықтау мүмкін болмаған кезде, мысалы, Bluetooth арқылы қосылғанда көрсетіледі. Егер сигнал күшін анықтау мүмкін болса, оның орнына сигнал күшінің таңбашасы көрсетіледі.

note: (itstool) path: p/link
en: Learn more about cellular networking.
kk: Ұялы байланыс желілері туралы көбірек білу.

note: (itstool) path: table/title
en: Wired connections
kk: Сымды қосылымдар

note: (itstool) path: td/p
en: Connecting to a wired connection.
kk: Сымды қосылымға қосылу.

note: (itstool) path: td/p
en: Connected to a wired network.
kk: Сымды желіге қосылған.

note: (itstool) path: td/p
en: Disconnected from the network.
kk: Желіден ажыратылған.

note: (itstool) path: td/p
en: Connected to a wired network, but there is no route to the internet. This could be due to a misconfiguration of your network, or it could be due to an outage with your internet service provider.
kk: Сымды желіге қосылған, бірақ интернетке шығу жолы жоқ. Бұл желінің дұрыс бапталмауынан немесе интернет провайдерінің жұмысындағы ақаулардан болуы мүмкін.

note: (itstool) path: p/link
en: Learn more about wired networking.
kk: Сымды желілер туралы көбірек білу.

note: (itstool) path: table/title
en: VPN (virtual private networking)
kk: VPN (виртуалды жеке желі)

note: (itstool) path: td/p
en: Connecting to a virtual private network.
kk: Виртуалды жеке желіге қосылу.

note: (itstool) path: td/p
en: Connected to a virtual private network.
kk: Виртуалды жеке желіге қосылған.

note: (itstool) path: p/link
en: Learn more about virtual private networks.
kk: Виртуалды жеке желілер туралы көбірек білу.

note: (itstool) path: section/title
en: Other icons
kk: Басқа таңбашалар

note: (itstool) path: td/p
en: Indicates the keyboard layout or input method currently in use. Click to select another layout. The keyboard layout menu is only shown if you have multiple input methods configured.
kk: Ағымдағы уақытта пайдаланылып жатқан пернетақта жаймасын немесе енгізу әдісін көрсетеді. Басқа жайманы таңдау үшін шертіңіз. Пернетақта жаймасының мәзірі тек бірнеше енгізу әдісі бапталған болса ғана көрсетіледі.

note: (itstool) path: td/p
en: An app is currently accessing your location. You can disable location access from the menu.
kk: Қолданба қазір сіздің орналасқан жеріңізге қол жеткізіп жатыр. Мәзірден орналасқан жерге қол жеткізуді сөндіре аласыз.

note: (itstool) path: td/p
en: Night light has changed the color temperature of the display to reduce eye strain. You can temporarily disable night light from the menu.
kk: Түнгі жарық көздің шаршауын азайту үшін дисплейдің түс температурасын өзгертті. Түнгі жарықты мәзірден уақытша сөндіре аласыз.

note: (itstool) path: td/p
en: You are currently recording a screencast of your entire screen.
kk: Қазір сіз бүкіл экранның скринкастын жазып жатырсыз.

note: (itstool) path: td/p
en: An app is currently sharing the screen or another window.
kk: Қолданба қазір экранмен немесе басқа тереземен бөлісіп жатыр.

note: (itstool) path: td/p
en: Connecting to a Thunderbolt device, such as a dock.
kk: Док-станция сияқты Thunderbolt құрылғысына қосылу.

note: (itstool) path: p/link
en: Learn more about keyboard layouts.
kk: Пернетақта жаймалары туралы көбірек білу.

note: (itstool) path: p/link
en: Learn more about privacy and location services.
kk: Жекелік және орналасқан жерді анықтау қызметтері туралы көбірек білу.

note: (itstool) path: p/link
en: Learn more about night light and color temperature.
kk: Түнгі жарық және түс температурасы туралы көбірек білу.

note: (itstool) path: p/link
en: Learn more about screenshots and screencasts.
kk: Скриншоттар және скринкасттар туралы көбірек білу.

note: (itstool) path: info/desc
en: Type characters not found on your keyboard, including foreign alphabets, mathematical symbols, emoji, and dingbats.
kk: Пернетақтаңызда жоқ таңбаларды, соның ішінде шетелдік әліпбилерді, математикалық таңбаларды, эмодзилерді және дингбаттарды теріңіз.

note: (itstool) path: page/title
en: Enter special characters
kk: Арнайы таңбаларды енгізу

note: (itstool) path: page/p
en: You can enter and view thousands of characters from most of the world’s writing systems, even those not found on your keyboard. This page lists some different ways you can enter special characters.
kk: Сіз әлемдегі жазу жүйелерінің көпшілігінен мыңдаған таңбаны, тіпті пернетақтаңызда жоқ таңбаларды да енгізе және көре аласыз. Бұл бетте арнайы таңбаларды енгізудің бірнеше әдісі көрсетілген.

note: (itstool) path: links/title
en: Methods to enter characters
kk: Таңбаларды енгізу әдістері

note: (itstool) path: section/title
en: Characters
kk: Таңбалар

note: (itstool) path: section/p
en: The character map application allows you to find and insert unusual characters, including emoji, by browsing character categories or searching for keywords.
kk: Таңбалар картасы қолданбасы таңбалар категорияларын шолу немесе кілт сөздерді іздеу арқылы сирек кездесетін таңбаларды, соның ішінде эмодзилерді табуға және кірістіруге мүмкіндік береді.

note: (itstool) path: section/p
en: You can launch <app>Characters</app> from the Activities overview.
kk: Сіз <app>Таңбалар</app> қолданбасын Әрекеттер көрінісінен іске қоса аласыз.

note: (itstool) path: section/title
en: Emoji
kk: Эмодзи

note: (itstool) path: steps/title
en: Insert emoji
kk: Эмодзи кірістіру

note: (itstool) path: item/p
en: Press <keyseq><key>Ctrl</key><key>;</key></keyseq>.
kk: <keyseq><key>Ctrl</key><key>;</key></keyseq> пернелерін басыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Browse the categories at the bottom of the dialog or start typing a description in the search field.
kk: Сұхбат терезесінің төменгі жағындағы категорияларды шолыңыз немесе іздеу өрісіне сипаттамасын жаза бастаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Select an emoji to insert.
kk: Кірістіру үшін эмодзи таңдаңыз.

note: (itstool) path: section/title
en: Compose key
kk: Композициялық перне

note: (itstool) path: section/p
en: A compose key is a special key that allows you to press multiple keys in a row to get a special character. For example, to type the accented letter <em>é</em>, you can press <key>compose</key> then <key>'</key> then <key>e</key>.
kk: Композициялық перне — бұл арнайы таңбаны алу үшін бірнеше пернені қатар басуға мүмкіндік беретін арнайы перне. Мысалы, екпінді <em>é</em> әрпін теру үшін <key>композициялық перне</key>, содан кейін <key>'</key>, сосын <key>e</key> пернелерін баса аласыз.

note: (itstool) path: section/p
en: Keyboards don’t have specific compose keys. Instead, you can define one of the existing keys on your keyboard as a compose key.
kk: Пернетақталарда арнайы композициялық пернелер болмайды. Оның орнына пернетақтаңыздағы бар пернелердің бірін композициялық перне ретінде анықтай аласыз.

note: (itstool) path: steps/title
en: Define a compose key
kk: Композициялық пернені анықтау

note: (itstool) path: item/p
en: In the <gui>Type Special Characters</gui> section, click <gui>Compose Key</gui>.
kk: <gui>Арнайы таңбаларды теру</gui> бөлімінде <gui>Композициялық перне</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Turn the switch on for the <gui>Compose Key</gui>.
kk: <gui>Композициялық перне</gui> үшін ауыстырып-қосқышты қосыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Tick the checkbox of the key that you want to set as the Compose key.
kk: Композициялық перне ретінде орнатқыңыз келетін перненің құсбелгісін қойыңыз.

note: (itstool) path: section/p
en: You can type many common characters using the compose key, for example:
kk: Композициялық перненің көмегімен көптеген кең таралған таңбаларды теруге болады, мысалы:

note: (itstool) path: item/p
en: Press <key>compose</key> then <key>'</key> then a letter to place an acute accent over that letter, such as <em>é</em>.
kk: <key>композициялық перне</key>, содан кейін <key>'</key>, сосын әріпті бассаңыз, сол әріптің үстіне <em>é</em> сияқты акут белгісі қойылады.

note: (itstool) path: item/p
en: Press <key>compose</key> then <key>`</key> (back tick) then a letter to place a grave accent over that letter, such as <em>è</em>.
kk: <key>композициялық перне</key>, содан кейін <key>`</key> (кері апостроф), сосын әріпті бассаңыз, сол әріптің үстіне <em>è</em> сияқты гравис белгісі қойылады.

note: (itstool) path: item/p
en: Press <key>compose</key> then <key>"</key> then a letter to place an umlaut over that letter, such as <em>ë</em>.
kk: <key>композициялық перне</key>, содан кейін <key>"</key>, сосын әріпті бассаңыз, сол әріптің үстіне <em>ë</em> сияқты умлаут белгісі қойылады.

note: (itstool) path: item/p
en: Press <key>compose</key> then <key>-</key> then a letter to place a macron over that letter, such as <em>ē</em>.
kk: <key>композициялық перне</key>, содан кейін <key>-</key>, сосын әріпті бассаңыз, сол әріптің үстіне <em>ē</em> сияқты макрон белгісі қойылады.

note: (itstool) path: section/p
en: For more compose key sequences, see <link href="https://en.wikipedia.org/wiki/Compose_key#Common_compose_combinations">the compose key page on Wikipedia</link>.
kk: Көбірек композициялық пернелер тізбегін <link href="https://en.wikipedia.org/wiki/Compose_key#Common_compose_combinations">Wikipedia-дағы композициялық пернелер бетінен</link> қараңыз.

note: (itstool) path: section/title
en: Code points
kk: Кодтық нүктелер

note: (itstool) path: section/p
en: You can enter any Unicode character using only your keyboard with the numeric code point of the character. Every character is identified by a four-character code point. To find the code point for a character, look it up in the <app>Characters</app> application. The code point is the four characters after <gui>U+</gui>.
kk: Кез келген Юникод таңбасын тек пернетақтаның және таңбаның сандық кодтық нүктесінің көмегімен енгізуге болады. Әрбір таңба төрт таңбалы кодтық нүктемен анықталады. Таңбаның кодтық нүктесін табу үшін оны <app>Таңбалар</app> қолданбасынан қараңыз. Кодтық нүкте — бұл <gui>U+</gui> белгісінен кейінгі төрт таңба.

note: (itstool) path: section/p
en: To enter a character by its code point, press <keyseq><key>Ctrl</key><key>Shift</key><key>U</key></keyseq>, then type the four-character code and press <key>Space</key> or <key>Enter</key>. If you often use characters that you can’t easily access with other methods, you might find it useful to memorize the code point for those characters so you can enter them quickly.
kk: Таңбаны оның кодтық нүктесі бойынша енгізу үшін <keyseq><key>Ctrl</key><key>Shift</key><key>U</key></keyseq> пернелерін басып, төрт таңбалы кодты теріңіз де, <key>Бос орын</key> немесе <key>Enter</key> пернесін басыңыз. Егер басқа әдістермен қол жеткізу қиын таңбаларды жиі қолдансаңыз, оларды жылдам енгізу үшін сол таңбалардың кодтық нүктелерін есте сақтаған пайдалы болуы мүмкін.

note: (itstool) path: section/title
en: Keyboard layouts
kk: Пернетақта жаймалары

note: (itstool) path: section/p
en: You can make your keyboard behave like the keyboard for another language, regardless of the letters printed on the keys. You can even easily switch between different keyboard layouts using an icon in the top bar. To learn how, see <link xref="keyboard-layouts"/>.
kk: Пернелерде басылған әріптерге қарамастан, пернетақтаңызды басқа тілдегі пернетақта сияқты жұмыс істете аласыз. Тіпті жоғарғы панельдегі таңбаша арқылы әртүрлі пернетақта жаймалары арасында оңай ауыса аласыз. Мұны қалай жасау керектігін <link xref="keyboard-layouts"/> бөлімінен қараңыз.

note: (itstool) path: section/title
en: Input methods
kk: Енгізу әдістері

note: (itstool) path: section/p
en: An Input Method expands the previous methods by allowing to enter characters not only with keyboard but also any input devices. For instance you could enter characters with a mouse using a gesture method, or enter Japanese characters using a Latin keyboard.
kk: Енгізу әдісі таңбаларды тек пернетақтамен ғана емес, сонымен қатар кез келген енгізу құрылғыларымен де енгізуге мүмкіндік беріп, алдыңғы әдістерді кеңейтеді. Мысалы, ым-ишара әдісін қолданып тышқанмен таңбаларды енгізуге немесе латын пернетақтасын қолданып жапон таңбаларын енгізуге болады.

note: (itstool) path: section/p
en: To choose an input method, right-click over a text widget, and in the menu <gui>Input Method</gui>, choose an input method you want to use. There is no default input method provided, so refer to the input methods documentation to see how to use them.
kk: Енгізу әдісін таңдау үшін мәтіндік виджеттің үстінен оң жақ батырмамен шертіп, <gui>Енгізу әдісі</gui> мәзірінен пайдаланғыңыз келетін енгізу әдісін таңдаңыз. Әдепкі енгізу әдісі қарастырылмаған, сондықтан оларды пайдалану жолын енгізу әдістерінің құжаттамасынан қараңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Get the most out of GNOME with these handy tips.
kk: Осы ыңғайлы кеңестер арқылы GNOME мүмкіндіктерін барынша пайдаланыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Tips &amp; tricks
kk: Кеңестер мен тәсілдер

note: (itstool) path: info/desc
en: Manipulate your desktop using gestures on your touchpad or touchscreen.
kk: Тачпадтағы немесе сенсорлық экрандағы ым-ишаралар арқылы жұмыс үстеліңізді басқарыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Use gestures on touchpads and touchscreens
kk: Тачпадтар мен сенсорлық экрандарда ым-ишараларды пайдалану

note: (itstool) path: page/p
en: Multitouch gestures can be used on touchpads and touchscreens for system navigation, as well as in applications.
kk: Мультитач ым-ишараларын тачпадтар мен сенсорлық экрандарда жүйелік навигация үшін, сондай-ақ қолданбаларда пайдалануға болады.

note: (itstool) path: page/p
en: A number of applications make use of gestures. In <app>Document Viewer</app>, documents can be zoomed and swiped with gestures, and <app>Image Viewer</app> allows you to zoom, rotate and pan.
kk: Бірқатар қолданбалар ым-ишараларды пайдаланады. <app>Құжаттарды қарау құралында</app> құжаттардың масштабын өзгертуге және ым-ишаралармен парақтауға болады, ал <app>Суреттерді қарау құралы</app> масштабтауға, бұруға және жылжытуға мүмкіндік береді.

note: (itstool) path: section/title
en: System-wide gestures
kk: Жалпыжүйелік ым-ишаралар

note: (itstool) path: td/p
en: <em>Open the Activities Overview and Applications View</em>
kk: <em>Әрекеттер көрінісін және Қолданбалар көрінісін ашу</em>

note: (itstool) path: td/p
en: Place three fingers on the touchpad or touchscreen and gesture upwards to open the Activities Overview.
kk: Әрекеттер көрінісін ашу үшін тачпадқа немесе сенсорлық экранға үш саусағыңызды қойып, жоғары қарай сырғытыңыз.

note: (itstool) path: td/p
en: To open the Applications View, place three fingers and gesture upwards again.
kk: Қолданбалар көрінісін ашу үшін үш саусағыңызды қойып, қайтадан жоғары қарай сырғытыңыз.

note: (itstool) path: td/p
en: <em>Switch Workspace</em>
kk: <em>Жұмыс орнын ауыстыру</em>

note: (itstool) path: td/p
en: Place three fingers on the touchpad or touchscreen and gesture left or right.
kk: Тачпадқа немесе сенсорлық экранға үш саусағыңызды қойып, солға немесе оңға қарай сырғытыңыз.

note: (itstool) path: td/p
en: <em>Exit from fullscreen</em>
kk: <em>Толық экран режимінен шығу</em>

note: (itstool) path: td/p
en: On a touchscreen, drag down from the top edge to exit from the fullscreen mode of any window.
kk: Кез келген терезенің толық экран режимінен шығу үшін сенсорлық экранда жоғарғы жиектен төмен қарай тартыңыз.

note: (itstool) path: td/p
en: <em>Bring up the on-screen keyboard</em>
kk: <em>Экрандық пернетақтаны шығару</em>

note: (itstool) path: td/p
en: On a touchscreen, drag up from the bottom edge to bring up the <link xref="keyboard-osk">on-screen keyboard</link>, if the on-screen keyboard is enabled.
kk: Егер экрандық пернетақта іске қосылған болса, <link xref="keyboard-osk">экрандық пернетақтаны</link> шығару үшін сенсорлық экранда төменгі жиектен жоғары қарай тартыңыз.

note: (itstool) path: section/title
en: Application gestures
kk: Қолданбалардың ым-ишаралары

note: (itstool) path: td/p
en: <em>Open an item, launch an application, play a song</em>
kk: <em>Элементті ашу, қолданбаны іске қосу, әнді ойнату</em>

note: (itstool) path: td/p
en: Tap on an item.
kk: Элементті түртіңіз.

note: (itstool) path: td/p
en: <em>Select an item and list actions that can be performed</em>
kk: <em>Элементті таңдау және орындауға болатын әрекеттерді тізімдеу</em>

note: (itstool) path: td/p
en: Press and hold for a second or two.
kk: Бір-екі секунд басып тұрыңыз.

note: (itstool) path: td/p
en: <em>Scroll the area on the screen</em>
kk: <em>Экрандағы аймақты айналдыру</em>

note: (itstool) path: td/p
en: Drag: slide a finger touching the surface.
kk: Сүйреу: саусақты бетке тигізіп сырғытыңыз.

note: (itstool) path: td/p
en: <em>Change the zoom level of a view (<app>Maps</app>, <app>Photos</app>)</em>
kk: <em>Көріністің масштаб деңгейін өзгерту (<app>Карталар</app>, <app>Фотосуреттер</app>)</em>

note: (itstool) path: td/p
en: Two-finger pinch or stretch: Touch the surface with two fingers while bringing them closer or further apart.
kk: Екі саусақпен жақындату немесе созу: екі саусақты бетке тигізіп, оларды бір-біріне жақындатыңыз немесе алыстатыңыз.

note: (itstool) path: td/p
en: <em>Rotate a photo</em>
kk: <em>Фотосуретті бұру</em>

note: (itstool) path: td/p
en: Two-finger rotate: Touch the surface with two fingers and rotate.
kk: Екі саусақпен бұру: екі саусақты бетке тигізіп, бұрыңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: How and where to help translate these topics.
kk: Бұл тақырыптарды аударуға қалай және қай жерде көмектесуге болады.

note: (itstool) path: page/title
en: Participate to improve translations
kk: Аудармаларды жақсартуға қатысу

note: (itstool) path: page/p
en: GNOME’s help is being translated by a world-wide volunteer community, and there are <link href="https://l10n.gnome.org/module/gnome-user-docs/">many languages</link> for which translations are still needed.
kk: GNOME көмек мәтіндерін бүкіл әлемдегі еріктілер қауымдастығы аударады және әлі де аударманы қажет ететін <link href="https://l10n.gnome.org/module/gnome-user-docs/">көптеген тілдер</link> бар.

note: (itstool) path: page/p
en: To start translating, <link href="https://l10n.gnome.org/register/">create an account</link> and join the <link href="https://l10n.gnome.org/teams/">translation team</link> for your language. This will give you the ability to upload new translations.
kk: Аударуды бастау үшін <link href="https://l10n.gnome.org/register/">тіркелгі жасаңыз</link> және өз тіліңіздің <link href="https://l10n.gnome.org/teams/">аудару тобына</link> қосылыңыз. Бұл сізге жаңа аудармаларды жүктеп салу мүмкіндігін береді.

note: (itstool) path: page/p
en: Connect with other GNOME translators in the <link href="https://matrix.to/#/#i18n:gnome.org">#i18n:gnome.org</link> Matrix room. See the <link xref="help-matrix">Get help with Matrix</link> page for more information. If you prefer, there is also an IRC channel, #gnome-i18n, on the <link xref="help-irc">GNOME IRC server</link>. As the people in these rooms are located across the world, it may take a moment to get a response.
kk: Басқа GNOME аудармашыларымен <link href="https://matrix.to/#/#i18n:gnome.org">#i18n:gnome.org</link> Matrix бөлмесінде байланысыңыз. Қосымша ақпарат алу үшін <link xref="help-matrix">Matrix арқылы көмек алу</link> бетін қараңыз. Егер қаласаңыз, <link xref="help-irc">GNOME IRC серверінде</link> #gnome-i18n IRC арнасы да бар. Бұл бөлмелердегі адамдар бүкіл әлемде орналасқандықтан, жауап алу үшін біраз уақыт кетуі мүмкін.

note: (itstool) path: page/p
en: Alternatively, you can contact the Internationalization Team using <link href="https://discourse.gnome.org/tag/i18n">GNOME Discourse</link>.
kk: Сонымен қатар, <link href="https://discourse.gnome.org/tag/i18n">GNOME Discourse</link> арқылы Интернационалдандыру тобымен байланысуға болады.

[ctx: link:trail]
note: (itstool) path: info/title
en: Users
kk: Пайдаланушылар

note: (itstool) path: info/desc
en: Add and remove user accounts. Change passwords. Set administrative privileges.
kk: Пайдаланушы тіркелгілерін қосу және өшіру. Парольдерді өзгерту. Әкімшілік құқықтарды орнату.

note: (itstool) path: page/title
en: User accounts
kk: Пайдаланушы тіркелгілері

note: (itstool) path: page/p
en: Each person that uses the computer should have a different user account. This allows them to keep their files separate from yours and to choose their own settings. It is also more secure. You can only access a different user account if you know their password.
kk: Компьютерді пайдаланатын әрбір адамның жеке пайдаланушы тіркелгісі болуы керек. Бұл оларға өз файлдарын сіздікінен бөлек сақтауға және өз баптауларын таңдауға мүмкіндік береді. Сондай-ақ бұл қауіпсіздеу. Басқа пайдаланушының тіркелгісіне оның паролін білсеңіз ғана қол жеткізе аласыз.

note: (itstool) path: section/title
en: Manage user accounts
kk: Пайдаланушы тіркелгілерін басқару

note: (itstool) path: section/title
en: Passwords
kk: Парольдер

[ctx: link:trail]
note: (itstool) path: info/title
en: Privileges
kk: Құқықтар

note: (itstool) path: section/title
en: User privileges
kk: Пайдаланушы құқықтары

note: (itstool) path: info/desc
en: Add new users so that other people can log in to the computer.
kk: Басқа адамдар компьютерге кіре алуы үшін жаңа пайдаланушыларды қосыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Add a new user account
kk: Жаңа пайдаланушы тіркелгісін қосу

note: (itstool) path: page/p
en: You can add multiple user accounts to your computer. Give one account to each person in your household or company. Every user has their own home folder, documents, and settings.
kk: Компьютеріңізге бірнеше пайдаланушы тіркелгісін қосуға болады. Отбасыңыздағы немесе компанияңыздағы әрбір адамға бір тіркелгі беріңіз. Әрбір пайдаланушының жеке үй бумасы, құжаттары және баптаулары болады.

note: (itstool) path: page/p
en: You need <link xref="user-admin-explain">administrator privileges</link> to add user accounts.
kk: Пайдаланушы тіркелгілерін қосу үшін сізге <link xref="user-admin-explain">әкімші құқықтары</link> қажет.

note: (itstool) path: item/p
en: Press <gui style="button">Unlock</gui> in the top right corner and type in your password when prompted.
kk: Жоғарғы оң жақ бұрыштағы <gui style="button">Құлпын ашу</gui> батырмасын басып, сұралған кезде пароліңізді енгізіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Press the <gui style="button">Add User...</gui> button under <gui>Other Users</gui> to add a new user account.
kk: Жаңа пайдаланушы тіркелгісін қосу үшін <gui>Басқа пайдаланушылар</gui> бөліміндегі <gui style="button">Пайдаланушыны қосу...</gui> батырмасын басыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: If you want the new user to have <link xref="user-admin-explain">administrative access</link> to the computer, select <gui>Administrator</gui> for the account type.
kk: Егер жаңа пайдаланушының компьютерге <link xref="user-admin-explain">әкімшілік қол жеткізу</link> құқығы болсын десеңіз, тіркелгі түрі үшін <gui>Әкімші</gui> опциясын таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Administrators can do things like add and delete users, install software and drivers, and change the date and time.
kk: Әкімшілер пайдаланушыларды қосу және өшіру, бағдарламалық қамтама мен драйверлерді орнату, сондай-ақ күн мен уақытты өзгерту сияқты әрекеттерді орындай алады.

note: (itstool) path: item/p
en: Enter the new user’s full name. The username will be filled in automatically based on the full name. If you do not like the proposed username, you can change it.
kk: Жаңа пайдаланушының толық атын енгізіңіз. Пайдаланушы аты толық аттың негізінде автоматты түрде толтырылады. Егер ұсынылған пайдаланушы аты ұнамаса, оны өзгертуге болады.

note: (itstool) path: media/span
en: generate password
kk: парольді генерациялау

note: (itstool) path: item/p
en: You can choose to set a password for the new user, or let them set it themselves on their first login. If you choose to set the password now, you can press the <gui style="button"><_:media-1/></gui> icon to automatically generate a random password.
kk: Жаңа пайдаланушы үшін парольді өзіңіз орната аласыз немесе оларға бірінші рет жүйеге кіргенде өздері орнатуға мүмкіндік бере аласыз. Егер парольді қазір орнатуды таңдасаңыз, кездейсоқ парольді автоматты түрде генерациялау үшін <gui style="button"><_:media-1/></gui> таңбашасын басуға болады.

note: (itstool) path: item/p
en: To connect the user to a network domain, click <gui>Enterprise Login</gui>.
kk: Пайдаланушыны желілік доменге қосу үшін <gui>Кәсіпорындық кіру</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click <gui>Add</gui>. When the user has been added, <gui>Parental Controls</gui> and <gui>Language</gui> settings can be adjusted.
kk: <gui>Қосу</gui> батырмасын шертіңіз. Пайдаланушы қосылғаннан кейін <gui>Ата-ана бақылауы</gui> және <gui>Тіл</gui> баптауларын реттеуге болады.

note: (itstool) path: page/p
en: If you want to change the password after creating the account, select the account, <gui style="button">Unlock</gui> the panel and press the current password status.
kk: Егер тіркелгіні жасағаннан кейін парольді өзгерткіңіз келсе, тіркелгіні таңдап, панельдің <gui style="button">Құлпын ашу</gui> батырмасын басыңыз және ағымдағы пароль күйін басыңыз.

note: (itstool) path: note/p
en: In the <gui>Users</gui> panel, you can click the image next to the user’s name to the right to set an image for the account. This image will be shown in the login window. The system provides some stock photos you can use, or you can select your own or take a picture with your webcam.
kk: <gui>Пайдаланушылар</gui> панелінде тіркелгіге сурет орнату үшін оң жақтағы пайдаланушы атының жанындағы суретті шертуге болады. Бұл сурет жүйеге кіру терезесінде көрсетіледі. Жүйе пайдалануға болатын кейбір дайын фотосуреттерді ұсынады немесе өзіңіздікін таңдауға не веб-камерамен суретке түсуге болады.

note: (itstool) path: info/desc
en: You can allow users to make changes to the system by giving them administrative privileges.
kk: Пайдаланушыларға әкімшілік құқықтар беру арқылы оларға жүйеге өзгерістер енгізуге рұқсат бере аласыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Change who has administrative privileges
kk: Әкімшілік құқықтары бар адамдарды өзгерту

note: (itstool) path: page/p
en: Administrative privileges are a way of deciding who can make changes to important parts of the system. You can change which users have administrative privileges and which ones do not. They are a good way of keeping your system secure and preventing potentially damaging unauthorized changes.
kk: Әкімшілік құқықтар — жүйенің маңызды бөліктеріне кім өзгерістер енгізе алатынын шешу тәсілі. Қай пайдаланушылардың әкімшілік құқықтары бар, қайсысында жоқ екенін өзгертуге болады. Олар жүйенің қауіпсіздігін сақтаудың және ықтимал зиянды рұқсат етілмеген өзгерістердің алдын алудың жақсы жолы болып табылады.

note: (itstool) path: page/p
en: You need <link xref="user-admin-explain">administrator privileges</link> to change account types.
kk: Тіркелгі түрлерін өзгерту үшін сізге <link xref="user-admin-explain">әкімші құқықтары</link> қажет.

note: (itstool) path: item/p
en: Under <gui>Other Users</gui>, select the user whose privileges you want to change.
kk: <gui>Басқа пайдаланушылар</gui> бөлімінен құқықтарын өзгерткіңіз келетін пайдаланушыны таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Set the <gui>Administrator</gui> switch to on.
kk: <gui>Әкімші</gui> ауыстырып-қосқышын қосулы күйге орнатыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: The user’s privileges will be changed when they next log in.
kk: Пайдаланушының құқықтары ол келесі рет жүйеге кіргенде өзгереді.

note: (itstool) path: note/p
en: The first user account on the system is usually the one that has administrator privileges. This is the user account that was created when you first installed the system.
kk: Жүйедегі бірінші пайдаланушы тіркелгісі, әдетте, әкімші құқықтарына ие болады. Бұл жүйені алғаш орнатқан кезде жасалған пайдаланушы тіркелгісі.

note: (itstool) path: note/p
en: It is unwise to have too many users with <gui>Administrator</gui> privileges on one system.
kk: Бір жүйеде <gui>Әкімші</gui> құқығы бар пайдаланушылардың тым көп болуы орынсыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: You need administrative privileges to change important parts of your system.
kk: Жүйенің маңызды бөліктерін өзгерту үшін сізге әкімшілік құқықтар қажет.

note: (itstool) path: page/title
en: How do administrative privileges work?
kk: Әкімшілік құқықтар қалай жұмыс істейді?

note: (itstool) path: page/p
en: As well as the files that <em>you</em> create, your computer has a number of files which are needed by the system for it to work properly. If these important <em>system files</em> are changed incorrectly they can cause various things to break, so they are protected from changes by default. Certain applications also modify important parts of the system, and so are also protected.
kk: <em>Сіз</em> жасаған файлдардан бөлек, компьютеріңізде жүйенің дұрыс жұмыс істеуі үшін қажетті бірқатар файлдар бар. Егер бұл маңызды <em>жүйелік файлдар</em> дұрыс емес өзгертілсе, олар әртүрлі ақауларға әкелуі мүмкін, сондықтан олар әдепкі бойынша өзгерістерден қорғалған. Кейбір қолданбалар да жүйенің маңызды бөліктерін өзгертеді, сондықтан олар да қорғалған.

note: (itstool) path: page/p
en: The way that they are protected is by only allowing users with <em>administrative privileges</em> to change the files or use the applications. In day-to-day use, you will not need to change any system files or use these applications, so by default you do not have administrative privileges.
kk: Олардың қорғалу тәсілі — файлдарды өзгертуге немесе қолданбаларды пайдалануға тек <em>әкімшілік құқықтары</em> бар пайдаланушыларға ғана рұқсат беру. Күнделікті пайдалануда сізге ешқандай жүйелік файлдарды өзгертудің немесе бұл қолданбаларды пайдаланудың қажеті болмайды, сондықтан әдепкі бойынша сізде әкімшілік құқықтар болмайды.

note: (itstool) path: page/p
en: Sometimes you need to use these applications, so you may be able to temporarily get administrative privileges to allow you to make the changes. If an application needs administrative privileges, it will ask for your password. For example, if you want to install some new software, the software installer (package manager) will ask for your administrator password so it can add the new application to the system. Once it has finished, your administrative privileges will be taken away again.
kk: Кейде бұл қолданбаларды пайдалану қажет болады, сондықтан өзгерістер енгізу үшін уақытша әкімшілік құқықтарды алуға болады. Егер қолданбаға әкімшілік құқықтар қажет болса, ол пароліңізді сұрайды. Мысалы, жаңа бағдарламалық қамтаманы орнатқыңыз келсе, бағдарламалық қамтаманы орнатушы (дестелер менеджері) жүйеге жаңа қолданбаны қосу үшін әкімші паролін сұрайды. Ол аяқталғаннан кейін, әкімшілік құқықтарыңыз қайтадан алынады.

note: (itstool) path: page/p
en: Administrative privileges are associated with your user account. <gui>Administrator</gui> users are allowed to have these privileges while <gui>Standard</gui> users are not. Without administrative privileges you will not be able to install software. Some user accounts (for example, the “root” account) have permanent administrative privileges. You should not use administrative privileges all of the time, because you might accidentally change something you did not intend to (like delete a needed system file, for example).
kk: Әкімшілік құқықтар пайдаланушы тіркелгісімен байланысты. <gui>Әкімші</gui> пайдаланушыларына бұл құқықтарға ие болуға рұқсат етіледі, ал <gui>Стандартты</gui> пайдаланушыларға рұқсат етілмейді. Әкімшілік құқықтарсыз бағдарламалық қамтаманы орната алмайсыз. Кейбір пайдаланушы тіркелгілерінің (мысалы, "root" тіркелгісінің) тұрақты әкімшілік құқықтары болады. Әкімшілік құқықтарды үнемі пайдаланбау керек, себебі байқаусызда өзіңіз қаламаған нәрсені өзгертіп алуыңыз мүмкін (мысалы, қажетті жүйелік файлды өшіру).

note: (itstool) path: page/p
en: In summary, administrative privileges allow you to change important parts of your system when needed, but prevent you from doing it accidentally.
kk: Қорытындылай келе, әкімшілік артықшылықтар қажет болған кезде жүйеңіздің маңызды бөліктерін өзгертуге мүмкіндік береді, бірақ оны байқаусызда жасаудан қорғайды.

note: (itstool) path: note/title
en: What does “superuser” mean?
kk: “Суперпайдаланушы” (superuser) деген не?

note: (itstool) path: note/p
en: A user with administrative privileges is sometimes called a <em>superuser</em>. This is simply because that user has more privileges than normal users. You might see people discussing things like <cmd>su</cmd> and <cmd>sudo</cmd>; these are programs for temporarily giving you “superuser” (administrative) privileges.
kk: Әкімшілік артықшылықтары бар пайдаланушыны кейде <em>суперпайдаланушы</em> деп атайды. Бұл жай ғана ол пайдаланушының кәдімгі пайдаланушыларға қарағанда артықшылықтары көбірек екенін білдіреді. Сіз <cmd>su</cmd> және <cmd>sudo</cmd> сияқты нәрселерді талқылап жатқан адамдарды көре аласыз; бұл сізге уақытша “суперпайдаланушы” (әкімшілік) артықшылықтарын беруге арналған бағдарламалар.

note: (itstool) path: section/title
en: Why are administrative privileges useful?
kk: Неліктен әкімшілік артықшылықтар пайдалы?

note: (itstool) path: section/p
en: Requiring users to have administrative privileges before important system changes are made is useful because it helps to prevent your system from being broken, intentionally or unintentionally.
kk: Маңызды жүйелік өзгерістер жасалмас бұрын пайдаланушылардан әкімшілік артықшылықтарды талап ету пайдалы, өйткені бұл жүйенің әдейі немесе байқаусызда бүлінуінің алдын алуға көмектеседі.

note: (itstool) path: section/p
en: If you had administrative privileges all of the time, you might accidentally change an important file, or run an application which changes something important by mistake. Only getting administrative privileges temporarily, when you need them, reduces the risk of these mistakes happening.
kk: Егер сізде әрқашан әкімшілік артықшылықтар болса, маңызды файлды байқаусызда өзгертіп алуыңыз немесе қателікпен маңызды бір нәрсені өзгертетін қосымшаны іске қосуыңыз мүмкін. Әкімшілік артықшылықтарды тек қажет болған кезде уақытша алу мұндай қателіктердің орын алу қаупін азайтады.

note: (itstool) path: section/p
en: Only certain trusted users should be allowed to have administrative privileges. This prevents other users from messing with the computer and doing things like uninstalling applications that you need, installing applications that you don’t want, or changing important files. This is useful from a security standpoint.
kk: Тек белгілі бір сенімді пайдаланушыларға ғана әкімшілік артықшылықтарға ие болуға рұқсат берілуі керек. Бұл басқа пайдаланушылардың компьютерге кедергі жасауына және сізге қажетті қосымшаларды өшіру, қажет емес қосымшаларды орнату немесе маңызды файлдарды өзгерту сияқты әрекеттерді жасауына жол бермейді. Бұл қауіпсіздік тұрғысынан пайдалы.

note: (itstool) path: info/desc
en: You can do some things, like installing applications, only if you have administrative privileges.
kk: Кейбір әрекеттерді, мысалы, қосымшаларды орнатуды, тек әкімшілік артықшылықтарыңыз болса ғана орындай аласыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Problems caused by administrative restrictions
kk: Әкімшілік шектеулерден туындаған мәселелер

note: (itstool) path: page/p
en: You may experience a few problems if you do not have <link xref="user-admin-explain">administrative privileges</link>. Some tasks require administrative privileges in order to work, such as:
kk: Егер сізде <link xref="user-admin-explain">әкімшілік артықшылықтар</link> болмаса, бірнеше мәселеге тап болуыңыз мүмкін. Кейбір тапсырмалардың жұмыс істеуі үшін әкімшілік артықшылықтар қажет, мысалы:

note: (itstool) path: item/p
en: connecting to networks or wireless networks,
kk: желілерге немесе сымсыз желілерге қосылу,

note: (itstool) path: item/p
en: viewing the contents of a different disk partition (for example, a Windows partition), or
kk: басқа диск бөлімінің мазмұнын көру (мысалы, Windows бөлімі) немесе

note: (itstool) path: item/p
en: installing new applications.
kk: жаңа қосымшаларды орнату.

note: (itstool) path: page/p
en: You can <link xref="user-admin-change">change who has administrative privileges</link>.
kk: <link xref="user-admin-change">Кімде әкімшілік артықшылықтар бар екенін өзгертуге</link> болады.

note: (itstool) path: info/desc
en: Set up automatic login for when you switch on your computer.
kk: Компьютерді қосқан кезде автоматты түрде кіруді баптау.

note: (itstool) path: page/title
en: Log in automatically
kk: Автоматты түрде кіру

note: (itstool) path: page/p
en: You can change your settings so that you are automatically logged in to your account when you start up your computer:
kk: Компьютерді іске қосқан кезде тіркелгіңізге автоматты түрде кіру үшін баптауларды өзгерте аласыз:

note: (itstool) path: item/p
en: If it is a different user account that you want to log into automatically, select the account under <gui>Other Users</gui>.
kk: Егер сіз басқа пайдаланушы тіркелгісіне автоматты түрде кіргіңіз келсе, <gui>Басқа пайдаланушылар</gui> астынан сол тіркелгіні таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Switch the <gui>Automatic Login</gui> switch to on.
kk: <gui>Автоматты түрде кіру</gui> ауыстырып-қосқышын қосулы күйіне қойыңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: When you next start up your computer, you will be logged in automatically. If you have this option enabled, you will not need to type in your password to log in to your account which means that if someone else starts up your computer, they will be able to access your account and your personal data including your files and browser history.
kk: Келесі жолы компьютеріңізді іске қосқанда, сіз автоматты түрде кіресіз. Егер бұл опция іске қосылған болса, тіркелгіңізге кіру үшін парольді терудің қажеті болмайды, бұл дегеніміз, егер басқа біреу компьютеріңізді іске қосса, ол сіздің тіркелгіңізге және жеке деректеріңізге, соның ішінде файлдарыңыз бен браузер тарихына қол жеткізе алады дегенді білдіреді.

note: (itstool) path: note/p
en: If your account type is <em>Standard</em>, you cannot change this setting. Contact your system administrator who can change this setting for you.
kk: Егер тіркелгі түрі <em>Стандартты</em> болса, бұл баптауды өзгерте алмайсыз. Бұл баптауды сіз үшін өзгерте алатын жүйелік әкімшіге хабарласыңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Keep your account secure by changing your password often in your account settings.
kk: Тіркелгі баптауларында парольді жиі өзгерту арқылы тіркелгіңізді қауіпсіз ұстаңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Change your password
kk: Парольді өзгерту

note: (itstool) path: page/p
en: It is a good idea to change your password from time to time, especially if you think someone else knows your password.
kk: Парольді мезгіл-мезгіл өзгертіп тұрған жөн, әсіресе біреу сіздің пароліңізді біледі деп ойласаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click the label <gui>·····</gui> next to <gui>Password</gui>. If you are changing the password for a different user, you will first need to <gui>Unlock</gui> the panel and select the account under <gui>Other Users</gui>.
kk: <gui>Пароль</gui> қасындағы <gui>·····</gui> белгісін шертіңіз. Егер сіз басқа пайдаланушының паролін өзгертіп жатсаңыз, алдымен панельдің <gui>Құлпын ашу</gui> және <gui>Басқа пайдаланушылар</gui> астынан тіркелгіні таңдау керек болады.

note: (itstool) path: item/p
en: Enter your current password, then a new password. Enter your new password again in the <gui>Verify New Password</gui> field.
kk: Ағымдағы парольді, содан кейін жаңа парольді енгізіңіз. Жаңа парольді <gui>Жаңа парольді растау</gui> өрісіне қайта енгізіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: You can press the <gui style="button"><_:media-1/></gui> icon to automatically generate a random password.
kk: Кездейсоқ парольді автоматты түрде жасау үшін <gui style="button"><_:media-1/></gui> таңбашасын басуға болады.

note: (itstool) path: item/p
en: Click <gui>Change</gui>.
kk: <gui>Өзгерту</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: page/p
en: Make sure you <link xref="user-goodpassword">choose a good password</link>. This will help to keep your user account safe.
kk: <link xref="user-goodpassword">Жақсы пароль таңдағаныңызға</link> көз жеткізіңіз. Бұл пайдаланушы тіркелгісін қауіпсіз сақтауға көмектеседі.

note: (itstool) path: note/p
en: When you update your login password, your login keyring password will automatically be updated to be the same as your new login password.
kk: Жүйеге кіру паролін жаңартқанда, кілттер бумасының паролі де автоматты түрде жаңа жүйеге кіру пароліне сәйкес жаңартылады.

note: (itstool) path: page/p
en: If you forget your password, any user with administrator privileges can change it for you.
kk: Егер пароліңізді ұмытып қалсаңыз, әкімшілік артықшылықтары бар кез келген пайдаланушы оны сіз үшін өзгерте алады.

note: (itstool) path: info/desc
en: Add your photo to the login and user screens.
kk: Жүйеге кіру және пайдаланушы экрандарына суретіңізді қосыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Change your login screen photo
kk: Жүйеге кіру экранының суретін өзгерту

note: (itstool) path: page/p
en: When you log in or switch users, you will see a list of users with their login photos. You can change your photo to a stock image or an image of your own. You can even take a new login photo with your webcam.
kk: Жүйеге кіргенде немесе пайдаланушыларды ауыстырғанда, пайдаланушылар тізімін және олардың суреттерін көресіз. Суретіңізді дайын суретке немесе өз суретіңізге өзгерте аласыз. Тіпті веб-камераңызбен жаңа сурет түсіре аласыз.

note: (itstool) path: item/p
en: If you want to edit a user other than yourself, press <gui style="button">Unlock</gui> in the top right corner and type in your password when prompted. Choose the user from <gui>Other Users</gui>.
kk: Егер сіз өзіңізден басқа пайдаланушыны түзеткіңіз келсе, жоғарғы оң жақ бұрыштағы <gui style="button">Құлпын ашу</gui> батырмасын басып, сұралған кезде пароліңізді теріңіз. Пайдаланушыны <gui>Басқа пайдаланушылар</gui> ішінен таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click the pencil icon next to your name. A drop-down gallery will be shown with some stock login photos. If you like one of them, click it to use it for yourself.
kk: Атыңыздың қасындағы қарындаш таңбашасын шертіңіз. Бірнеше дайын суреттері бар ашылмалы галерея көрсетіледі. Егер олардың бірі ұнаса, оны өзіңіз үшін пайдалану үшін шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: If you would rather use a picture you already have on your computer, click <gui>Select a file…</gui>.
kk: Егер компьютерде бар суретті пайдаланғыңыз келсе, <gui>Файлды таңдау…</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: If you have a webcam, you can take a new login photo right now by clicking <gui>Take a picture…</gui>. Take your picture, then move and resize the square outline to crop out the parts you do not want. If you do not like the picture you took, click <gui style="button">Take Another Picture</gui> to try again, or <gui>Cancel</gui> to give up.
kk: Егер сізде веб-камера болса, <gui>Сурет түсіру…</gui> батырмасын шерту арқылы дәл қазір жаңа сурет түсіре аласыз. Суретке түсіңіз, содан кейін қажет емес бөліктерді қиып алу үшін шаршы жиекті жылжытып, өлшемін өзгертіңіз. Егер түсірілген сурет ұнамаса, қайтадан көру үшін <gui style="button">Басқа сурет түсіру</gui> батырмасын шертіңіз немесе бас тарту үшін <gui>Бас тарту</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Remove users that no longer use your computer.
kk: Компьютеріңізді енді пайдаланбайтын пайдаланушыларды өшіру.

note: (itstool) path: page/title
en: Delete a user account
kk: Пайдаланушы тіркелгісін өшіру

note: (itstool) path: page/p
en: You can <link xref="user-add">add multiple user accounts to your computer</link>. If somebody is no longer using your computer, you can delete that user’s account.
kk: <link xref="user-add">Компьютеріңізге бірнеше пайдаланушы тіркелгісін қосуға</link> болады. Егер біреу компьютеріңізді енді пайдаланбайтын болса, сол пайдаланушының тіркелгісін өшіре аласыз.

note: (itstool) path: page/p
en: You need <link xref="user-admin-explain">administrator privileges</link> to delete user accounts.
kk: Пайдаланушы тіркелгілерін өшіру үшін сізге <link xref="user-admin-explain">әкімшілік артықшылықтар</link> қажет.

note: (itstool) path: item/p
en: Click on the user account that you want to delete under <gui>Other Users</gui>.
kk: <gui>Басқа пайдаланушылар</gui> астынан өшіргіңіз келетін пайдаланушы тіркелгісін шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Press the <gui style="button">Remove User...</gui> button to delete that user account.
kk: Сол пайдаланушы тіркелгісін өшіру үшін <gui style="button">Пайдаланушыны өшіру...</gui> батырмасын басыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Each user has their own home folder for their files and settings. You can choose to keep or delete the user’s home folder. Click <gui>Delete Files</gui> if you are sure they will not be used anymore and you need to free up disk space. These files are permanently deleted. They cannot be recovered. You may want to back up the files to an external storage device before deleting them.
kk: Әрбір пайдаланушының өз файлдары мен баптауларына арналған жеке үй бумасы болады. Пайдаланушының үй бумасын сақтауды немесе өшіруді таңдауға болады. Егер олар енді пайдаланылмайтынына сенімді болсаңыз және диск орнын босату қажет болса, <gui>Файлдарды өшіру</gui> батырмасын шертіңіз. Бұл файлдар біржола өшіріледі. Оларды қалпына келтіру мүмкін емес. Өшірмес бұрын файлдардың резервтік көшірмесін сыртқы сақтау құрылғысына жасағыңыз келуі мүмкін.

note: (itstool) path: info/desc
en: Use longer, more complicated passwords.
kk: Ұзынырақ, күрделірек парольдерді пайдаланыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Choose a secure password
kk: Қауіпсіз пароль таңдау

note: (itstool) path: note/p
en: Make your passwords easy enough for you to remember, but very difficult for others (including computer programs) to guess.
kk: Парольдеріңізді өзіңіз есте сақтайтындай оңай, бірақ басқалар (соның ішінде компьютерлік бағдарламалар) үшін табуға өте қиын етіп жасаңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: Choosing a good password will help to keep your computer safe. If your password is easy to guess, someone may figure it out and gain access to your personal information.
kk: Жақсы пароль таңдау компьютеріңізді қауіпсіз сақтауға көмектеседі. Егер пароліңізді табу оңай болса, біреу оны біліп қойып, жеке ақпаратыңызға қол жеткізуі мүмкін.

note: (itstool) path: page/p
en: People could even use computers to systematically try to guess your password, so even one that would be difficult for a human to guess might be extremely easy for a computer program to crack. Here are some tips for choosing a good password:
kk: Адамдар тіпті пароліңізді табу үшін компьютерлерді жүйелі түрде пайдалануы мүмкін, сондықтан тіпті адам үшін табу қиын болатын пароль компьютерлік бағдарлама үшін бұзуға өте оңай болуы мүмкін. Міне, жақсы пароль таңдауға арналған бірнеше кеңестер:

note: (itstool) path: item/p
en: Use a mixture of upper-case and lower-case letters, numbers, symbols and spaces in the password. This makes it more difficult to guess; there are more symbols from which to choose, meaning more possible passwords that someone would have to check when trying to guess yours.
kk: Парольде бас және кіші әріптердің, сандардың, таңбалар мен бос орындардың қоспасын пайдаланыңыз. Бұл оны табуды қиындатады; таңдауға болатын таңбалар көбірек, бұл біреу сіздің пароліңізді табуға тырысқанда тексеруі керек ықтимал парольдердің көбірек екенін білдіреді.

note: (itstool) path: note/p
en: A good method for choosing a password is to take the first letter of each word in a phrase that you can remember. The phrase could be the name of a movie, a book, a song or an album. For example, “Flatland: A Romance of Many Dimensions” would become F:ARoMD or faromd or f: aromd.
kk: Пароль таңдаудың жақсы әдісі — өзіңіз есте сақтай алатын фразадағы әр сөздің бірінші әрпін алу. Фраза фильмнің, кітаптың, әннің немесе альбомның атауы болуы мүмкін. Мысалы, “Flatland: A Romance of Many Dimensions” фразасы F:ARoMD немесе faromd немесе f: aromd болады.

note: (itstool) path: item/p
en: Make your password as long as possible. The more characters it contains, the longer it should take for a person or computer to guess it.
kk: Пароліңізді мүмкіндігінше ұзын етіп жасаңыз. Онда таңбалар неғұрлым көп болса, адамның немесе компьютердің оны табуына соғұрлым көп уақыт кетеді.

note: (itstool) path: item/p
en: Do not use any words that appear in a standard dictionary in any language. Password crackers will try these first. The most common password is “password” — people can guess passwords like this very quickly!
kk: Кез келген тілдегі стандартты сөздікте бар сөздерді пайдаланбаңыз. Пароль бұзушылар оларды бірінші кезекте тексереді. Ең көп таралған пароль — “password” (пароль) — адамдар мұндай парольдерді өте тез таба алады!

note: (itstool) path: item/p
en: Do not use any personal information such as a date, license plate number, or any family member’s name.
kk: Күн, мемлекеттік нөмір немесе отбасы мүшесінің аты сияқты жеке ақпаратты пайдаланбаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Do not use any nouns.
kk: Зат есімдерді пайдаланбаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Choose a password that can be typed quickly, to decrease the chances of someone being able to make out what you have typed if they happen to be watching you.
kk: Егер біреу сізді бақылап тұрса, не жазғаныңызды түсіну мүмкіндігін азайту үшін жылдам теруге болатын парольді таңдаңыз.

note: (itstool) path: note/p
en: Never write your passwords down anywhere. They can be easily found!
kk: Парольдеріңізді еш жерге жазбаңыз. Оларды оңай тауып алуға болады!

note: (itstool) path: item/p
en: Use different passwords for different things.
kk: Әртүрлі нәрселер үшін әртүрлі парольдерді пайдаланыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Use different passwords for different accounts.
kk: Әртүрлі тіркелгілер үшін әртүрлі парольдерді пайдаланыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: If you use the same password for all of your accounts, anyone who guesses it will be able to access all of your accounts immediately.
kk: Егер барлық тіркелгілеріңіз үшін бірдей парольді пайдалансаңыз, оны тапқан кез келген адам барлық тіркелгілеріңізге бірден қол жеткізе алады.

note: (itstool) path: item/p
en: It can be difficult to remember lots of passwords, however. Though not as secure as using a different passwords for everything, it may be easier to use the same one for things that do not matter (like websites), and different ones for important things (like your online banking account and your email).
kk: Алайда, көптеген парольдерді есте сақтау қиын болуы мүмкін. Бәріне әртүрлі парольдерді пайдалану сияқты қауіпсіз болмаса да, маңызды емес нәрселер (мысалы, веб-сайттар) үшін бірдей, ал маңызды нәрселер (мысалы, онлайн-банкинг тіркелгісі мен электрондық поштаңыз) үшін әртүрлі парольдерді пайдалану оңайырақ болуы мүмкін.

note: (itstool) path: item/p
en: Change your passwords regularly.
kk: Парольдеріңізді жүйелі түрде өзгертіп тұрыңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: You might not have the right codecs installed, or the DVD might be the wrong region.
kk: Сізде қажетті кодектер орнатылмаған болуы мүмкін немесе DVD-нің аймағы дұрыс емес болуы мүмкін.

note: (itstool) path: page/title
en: Why won’t DVDs play?
kk: Неліктен DVD-лер ойнатылмайды?

note: (itstool) path: page/p
en: If you insert a DVD into your computer and it doesn’t play, you may not have the right DVD <em>codecs</em> installed, or the DVD might be from a different <em>region</em>.
kk: Егер компьютерге DVD салсаңыз және ол ойнатылмаса, сізде тиісті DVD <em>кодектері</em> орнатылмаған болуы мүмкін немесе DVD басқа <em>аймақтан</em> болуы мүмкін.

note: (itstool) path: section/title
en: Installing the right codecs for DVD playback
kk: DVD ойнату үшін қажетті кодектерді орнату

note: (itstool) path: section/p
en: In order to play DVDs, you need to have the right <em>codecs</em> installed. A codec is a piece of software that allows applications to read a video or audio format. If your movie player software doesn’t find the right codecs, it may offer to install them for you. If not, you’ll have to install the codecs manually — ask for help on how to do this, for example on your Linux distribution’s support forums.
kk: DVD ойнату үшін сізде тиісті <em>кодектер</em> орнатылған болуы керек. Кодек — бұл қосымшаларға видео немесе аудио пішімін оқуға мүмкіндік беретін бағдарламалық қамтама бөлігі. Егер видео ойнатқыш бағдарламалық қамтамасы тиісті кодектерді таппаса, ол оларды сіз үшін орнатуды ұсынуы мүмкін. Олай болмаса, кодектерді қолмен орнатуға тура келеді — мұны қалай жасау керектігі туралы көмек сұраңыз, мысалы, Linux дистрибутивінің қолдау форумдарынан.

note: (itstool) path: section/p
en: DVDs are also <em>copy-protected</em> using a system called CSS. This prevents you from copying DVDs, but it also prevents you from playing them unless you have extra software to handle the copy protection. This software is available from a number of Linux distributions, but cannot be legally used in all countries. Please contact your Linux distribution for more information.
kk: DVD-лер CSS деп аталатын жүйенің көмегімен <em>көшіруден қорғалған</em>. Бұл DVD-лерді көшіруге жол бермейді, сонымен қатар көшіруден қорғауды өңдейтін қосымша бағдарламалық қамтама болмаса, оларды ойнатуға да жол бермейді. Бұл бағдарламалық қамтама бірқатар Linux дистрибутивтерінде қолжетімді, бірақ оны барлық елдерде заңды түрде пайдалану мүмкін емес. Қосымша ақпарат алу үшін Linux дистрибутивіне хабарласыңыз.

note: (itstool) path: section/title
en: Checking the DVD region
kk: DVD аймағын тексеру

note: (itstool) path: section/p
en: DVDs have a <em>region code</em>, which tells you in which region of the world they are allowed to be played. If the region of your computer’s DVD player does not match the region of the DVD you are trying to play, you won’t be able to play the DVD. For example, if you have a Region 1 DVD player, you will only be allowed to play DVDs from North America.
kk: DVD-лердің <em>аймақ коды</em> болады, ол олардың әлемнің қай аймағында ойнатуға рұқсат етілгенін көрсетеді. Егер компьютеріңіздің DVD ойнатқышының аймағы сіз ойнатқыңыз келетін DVD аймағына сәйкес келмесе, сіз DVD-ні ойната алмайсыз. Мысалы, егер сізде 1-аймақтың DVD ойнатқышы болса, сізге тек Солтүстік Америкадан келген DVD-лерді ойнатуға рұқсат етіледі.

note: (itstool) path: section/p
en: It is often possible to change the region used by your DVD player, but it can only be done a few times before it locks into one region permanently. To change the DVD region of your computer’s DVD player, use <link href="http://linvdr.org/projects/regionset/">regionset</link>.
kk: DVD ойнатқышыңыз пайдаланатын аймақты өзгерту жиі мүмкін болады, бірақ оны бір аймаққа біржола құлыпталғанға дейін бірнеше рет қана жасауға болады. Компьютеріңіздің DVD ойнатқышының DVD аймағын өзгерту үшін <link href="http://linvdr.org/projects/regionset/">regionset</link> пайдаланыңыз.

note: (itstool) path: section/p
en: You can find <link href="https://en.wikipedia.org/wiki/DVD_region_code">more information about DVD region codes on Wikipedia</link>.
kk: <link href="https://en.wikipedia.org/wiki/DVD_region_code">Wikipedia-дан DVD аймақ кодтары туралы көбірек ақпарат</link> таба аласыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Check that they have the right video codecs installed.
kk: Оларда тиісті видео кодектері орнатылғанын тексеріңіз.

note: (itstool) path: page/title
en: Other people can’t play the videos I made
kk: Басқа адамдар мен жасаған видеоларды ойната алмайды

note: (itstool) path: page/p
en: If you made a video on your Linux computer and sent it to someone using Windows or Mac OS, you may find that they have problems playing the video.
kk: Егер сіз Linux компьютеріңізде видео жасап, оны Windows немесе Mac OS пайдаланатын адамға жіберсеңіз, оларда видеоны ойнатуда мәселелер туындауы мүмкін.

note: (itstool) path: page/p
en: To be able to play your video, the person you sent it to must have the right <em>codecs</em> installed. A codec is a little piece of software that knows how to take the video and display it on the screen. There are lots of different video formats and each requires a different codec to play it back. You can check which format your video is by doing:
kk: Видеоңызды ойнату үшін оны жіберген адамда тиісті <em>кодектер</em> орнатылған болуы керек. Кодек — бұл видеоны қалай алуды және оны экранда қалай көрсетуді білетін кішкентай бағдарламалық қамтама бөлігі. Көптеген әртүрлі видео пішімдері бар және олардың әрқайсысын ойнату үшін әртүрлі кодек қажет. Видеоңыздың қай пішімде екенін келесі әрекеттер арқылы тексеруге болады:

note: (itstool) path: item/p
en: Open <app>Files</app> from the <gui xref="shell-introduction#activities">Activities</gui> overview.
kk: <gui xref="shell-introduction#activities">Әрекеттер</gui> шолуынан <app>Файлдар</app> қолданбасын ашыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Right-click on the video file and select <gui>Properties</gui>.
kk: Видео файлды оң жақ түймемен шертіп, <gui>Қасиеттер</gui> таңдаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Go to the <gui>Audio/Video</gui> or <gui>Video</gui> tab and look at which <gui>Codec</gui> are listed under <gui>Video</gui> and <gui>Audio</gui> (if the video also has audio).
kk: <gui>Аудио/Видео</gui> немесе <gui>Видео</gui> бетіне өтіп, <gui>Видео</gui> және <gui>Аудио</gui> (егер видеода аудио болса) астында қай <gui>Кодек</gui> тізімделгенін қараңыз.

note: (itstool) path: page/p
en: Ask the person having problems with playback if they have the right codec installed. They may find it helpful to search the web for the name of the codec plus the name of their video playback application. For example, if your video uses the <em>Theora</em> format and you have a friend using Windows Media Player to try and watch it, search for “theora windows media player”. You will often be able to download the right codec for free if it’s not installed.
kk: Ойнатуда мәселелері бар адамнан оларда тиісті кодек орнатылғанын сұраңыз. Оларға кодек атауын және видео ойнату қосымшасының атауын интернеттен іздеу пайдалы болуы мүмкін. Мысалы, егер видеоңыз <em>Theora</em> пішімін пайдаланса және досыңыз оны көру үшін Windows Media Player пайдаланса, “theora windows media player” деп іздеңіз. Егер ол орнатылмаған болса, тиісті кодекті жиі тегін жүктеп алуға болады.

note: (itstool) path: page/p
en: If you can’t find the right codec, try the <link href="http://www.videolan.org/vlc/">VLC media player</link>. It works on Windows and Mac OS as well as Linux, and supports a lot of different video formats. Failing that, try converting your video into a different format. Most video editors are able to do this, and specific video converter applications are available. Check the software installer application to see what’s available.
kk: Егер бұл көмектеспесе, видеоңызды басқа пішімге түрлендіріп көріңіз. Көптеген видео редакторлар мұны істей алады және арнайы видео түрлендіргіш қосымшалары бар. Не қолжетімді екенін көру үшін бағдарламалық қамтаманы орнатушы қосымшасын тексеріңіз.

note: (itstool) path: note/p
en: There are a few other problems which might prevent someone from playing your video. The video could have been damaged when you sent it to them (sometimes big files aren’t copied across perfectly), they could have problems with their video playback application, or the video may not have been created properly (there could have been some errors when you saved the video).
kk: Видеоңызды ойнатуға кедергі келтіретін басқа да бірнеше мәселелер болуы мүмкін. Видеоны жіберген кезде ол зақымдалған болуы мүмкін (кейде үлкен файлдар толық көшірілмейді), оларда видео ойнату қосымшасында мәселелер болуы мүмкін немесе видео дұрыс жасалмаған болуы мүмкін (видеоны сақтаған кезде кейбір қателер болуы мүмкін).

note: (itstool) path: info/desc
en: Switch the Wacom tablet between left-handed and right-handed orientation.
kk: Wacom планшетін солақай және оңқай бағдары арасында ауыстырыңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Use the tablet with your left or your right hand
kk: Планшетті сол немесе оң қолыңызбен пайдаланыңыз

note: (itstool) path: page/p
en: Some tablets have hardware buttons on one side. The tablet can be rotated 180 degrees to position these buttons. By default, the orientation is for right-handed people. To switch the orientation to left-handed:
kk: Кейбір планшеттердің бір жағында аппараттық батырмалары болады. Бұл батырмаларды орналастыру үшін планшетті 180 градусқа бұруға болады. Әдепкі бойынша, бағдар оңқай адамдарға арналған. Бағдарды солақайға ауыстыру үшін:

note: (itstool) path: item/p
en: Open the <gui xref="shell-introduction#activities">Activities</gui> overview and start typing <gui>Wacom Tablet</gui>.
kk: <gui xref="shell-introduction#activities">Әрекеттер</gui> шолуын ашып, <gui>Wacom планшеті</gui> деп тере бастаңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Click on <gui>Wacom Tablet</gui> to open the panel.
kk: Панельді ашу үшін <gui>Wacom планшеті</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: note/p
en: If no tablet is detected, you’ll be asked to <gui>Please plug in or turn on your Wacom tablet</gui>. Click <gui>Bluetooth</gui> in the sidebar to connect a wireless tablet.
kk: Егер планшет анықталмаса, сізден <gui>Wacom планшетін қосу немесе іске қосуды</gui> сұрайды. Сымсыз планшетті қосу үшін бүйірлік панельдегі <gui>Bluetooth</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: Set the <gui>Left Hand Orientation</gui> switch to on.
kk: <gui>Солақай бағдары</gui> ауыстырып-қосқышын қосулы күйіне қойыңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Assign functions to the hardware buttons on the graphics tablet.
kk: Графикалық планшеттегі аппараттық батырмаларға функцияларды тағайындаңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Map the tablet buttons
kk: Планшет батырмаларын сәйкестендіру

note: (itstool) path: page/p
en: The hardware buttons on a tablet can be configured for various functions.
kk: Планшеттегі аппараттық батырмаларды әртүрлі функциялар үшін баптауға болады.

note: (itstool) path: item/p
en: Click <gui>Map Buttons</gui>.
kk: <gui>Батырмаларды сәйкестендіру</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: item/p
en: An on screen display shows the layout of the tablet's buttons. Press each button on the tablet and choose one of these functions:
kk: Экрандық дисплейде планшет батырмаларының жаймасы көрсетіледі. Планшеттегі әрбір батырманы басып, мына функциялардың бірін таңдаңыз:

note: (itstool) path: item/p
en: <gui>App defined</gui>
kk: <gui>Қолданбамен анықталған</gui>

note: (itstool) path: item/p
en: <gui>Show on-screen help</gui>
kk: <gui>Экрандық көмекті көрсету</gui>

note: (itstool) path: item/p
en: <gui>Switch monitor</gui>
kk: <gui>Мониторды ауыстыру</gui>

note: (itstool) path: item/p
en: <gui>Send keystroke</gui>
kk: <gui>Пернені басуды жіберу</gui>

note: (itstool) path: item/p
en: Click <gui>Done</gui> when each button is configured, and press <key>Esc</key> to exit.
kk: Әрбір батырма бапталған кезде <gui>Дайын</gui> батырмасын шертіңіз және шығу үшін <key>Esc</key> пернесін басыңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Switch the tablet between tablet mode and mouse mode.
kk: Планшетті планшет режимі мен тышқан режимі арасында ауыстыру.

note: (itstool) path: page/title
en: Set the Wacom tablet’s tracking mode
kk: Wacom планшетінің трекинг режимін орнату

note: (itstool) path: page/p
en: <gui>Tablet Mode</gui> determines how the stylus is mapped to the screen.
kk: <gui>Планшет режимі</gui> стилустың экранда қалай бейнеленетінін анықтайды.

note: (itstool) path: item/p
en: Choose between tablet (or absolute) mode and touchpad (or relative) mode. For tablet mode, switch <gui>Tablet Mode</gui> to on.
kk: Планшет (немесе абсолюттік) және тачпад (немесе салыстырмалы) режимдерінің бірін таңдаңыз. Планшет режимі үшін <gui>Планшет режимін</gui> іске қосыңыз.

note: (itstool) path: note/p
en: In <em>absolute</em> mode, each point on the tablet maps to a point on the screen. The top left corner of the screen, for instance, always corresponds to the same point on the tablet.
kk: <em>Абсолюттік</em> режимде планшеттегі әрбір нүкте экрандағы нүктеге сәйкес келеді. Мысалы, экранның жоғарғы сол жақ бұрышы әрқашан планшеттегі бірдей нүктеге сәйкес келеді.

note: (itstool) path: note/p
en: In <em>relative</em> mode, if you lift the stylus off the tablet and put it down in a different position, the pointer on the screen doesn’t move. This is the way a mouse operates.
kk: <em>Салыстырмалы</em> режимде, егер сіз стилусты планшеттен көтеріп, оны басқа орынға қойсаңыз, экрандағы нұсқағыш қозғалмайды. Бұл тышқанның жұмыс істеу тәсілі.

note: (itstool) path: info/desc
en: Map the Wacom tablet to a specific monitor.
kk: Wacom планшетін белгілі бір мониторға бейнелеу.

note: (itstool) path: page/title
en: Choose a monitor
kk: Мониторды таңдаңыз

note: (itstool) path: item/p
en: Click <gui>Map to Monitor</gui> and select the monitor you wish to receive input from your graphics tablet, or choose <gui>All Displays</gui>.
kk: <gui>Мониторға бейнелеу</gui> батырмасын шертіп, графикалық планшеттен енгізуді алатын мониторды таңдаңыз немесе <gui>Барлық дисплейлер</gui> опциясын таңдаңыз.

note: (itstool) path: note/p
en: Only the monitors that are configured will be selectable.
kk: Тек бапталған мониторларды таңдауға болады.

note: (itstool) path: item/p
en: Switch <gui>Keep aspect ratio</gui> to on to match the drawing area of the tablet to the proportions of the monitor. This setting, also called <em>force proportions</em>, “letterboxes” the drawing area on a tablet to correspond more directly to a display. For example, a 4∶3 tablet would be mapped so that the drawing area would correspond to a widescreen display.
kk: Планшеттің сурет салу аймағын монитордың пропорцияларына сәйкестендіру үшін <gui>Пропорцияларды сақтау</gui> опциясын іске қосыңыз. <em>Пропорцияларды мәжбүрлеу</em> деп те аталатын бұл параметр дисплейге тікелей сәйкес келуі үшін планшеттегі сурет салу аймағын "бет жақтаулары" (letterbox) арқылы реттейді. Мысалы, 4∶3 планшет кең экранды дисплейге сәйкес келуі үшін бейнеленетін болады.

note: (itstool) path: info/desc
en: Define the button functions and pressure feel of the Wacom stylus.
kk: Wacom стилусының батырма функцияларын және басу сезімталдығын анықтаңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Configure the stylus
kk: Стилусты баптау

note: (itstool) path: item/p
en: There is a section containing settings specific to each stylus, with the device name (the stylus class) and diagram at the top.
kk: Әрбір стилусқа тән параметрлері бар бөлім бар, оның жоғарғы жағында құрылғы атауы (стилус класы) және диаграмма орналасқан.

note: (itstool) path: note/p
en: If no stylus is detected, you’ll be asked to <gui>Please move your stylus to the proximity of the tablet to configure it</gui>.
kk: Егер стилус табылмаса, сізден <gui>Оны баптау үшін стилусты планшетке жақындатыңыз</gui> деп сұралады.

note: (itstool) path: item/p
en: These settings can be adjusted:
kk: Бұл параметрлерді реттеуге болады:

note: (itstool) path: item/p
en: <gui>Tip Pressure Feel:</gui> use the slider to adjust the “feel” between <gui>Soft</gui> and <gui>Firm</gui>.
kk: <gui>Ұштың басу сезімталдығы:</gui> "сезімді" <gui>Жұмсақ</gui> және <gui>Қатты</gui> арасында реттеу үшін жүгірткіні қолданыңыз.

note: (itstool) path: item/p
en: Button/Scroll Wheel configuration (these change to reflect the stylus). Click the menu next to each label to select one of these functions: Left Mouse Button Click, Middle Mouse Button Click, Right Mouse Button Click, Back, or Forward.
kk: Батырма/айналдыру дөңгелегін баптау (бұлар стилусқа байланысты өзгереді). Келесі функциялардың бірін таңдау үшін әрбір белгінің қасындағы мәзірді шертіңіз: тышқанның сол жақ батырмасын шерту, тышқанның ортаңғы батырмасын шерту, тышқанның оң жақ батырмасын шерту, артқа немесе алға.

note: (itstool) path: item/p
en: Click <gui>Test Settings</gui> in the header bar to pop down a sketchpad where you can test your stylus settings.
kk: Стилус параметрлерін тексеруге болатын нобай тақтасын ашу үшін жоғарғы колонтитулдағы <gui>Параметрлерді тексеру</gui> батырмасын шертіңіз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Tablets need to be known to GNOME to initialize the right capabilities.
kk: Дұрыс мүмкіндіктерді инициализациялау үшін планшеттер GNOME-ға белгілі болуы керек.

note: (itstool) path: credit/name
en: Peter Hutterer
kk: Питер Хаттерер

note: (itstool) path: page/title
en: Why is my tablet unknown?
kk: Неліктен менің планшетім белгісіз?

note: (itstool) path: page/p
en: For GNOME to initialize a tablet with the correct capabilities such as pressure, tilt, mapable buttons, etc. it needs to first know which capabilities are available. This information is not provided by the devices but resides in a static device database provided by the <link href="http://github.com/linuxwacom/libwacom">libwacom library</link>. Devices must be individually added to this database and thus may not yet be available in the version of libwacom provided by your distribution.
kk: GNOME планшетті басу, еңкейту, бейнеленетін батырмалар және т.б. сияқты дұрыс мүмкіндіктермен инициализациялауы үшін, ол алдымен қандай мүмкіндіктер бар екенін білуі керек. Бұл ақпарат құрылғылармен қамтамасыз етілмейді, бірақ <link href="http://github.com/linuxwacom/libwacom">libwacom кітапханасы</link> ұсынатын статикалық құрылғылар дерекқорында болады. Құрылғылар осы дерекқорға жеке-жеке қосылуы керек, сондықтан олар сіздің дистрибутивіңіз ұсынатын libwacom нұсқасында әлі қолжетімсіз болуы мүмкін.

note: (itstool) path: page/p
en: If a tablet is not supported by libwacom, GNOME cannot know which capabilities are available. GNOME then defaults to assuming the tablet is built into one of the outputs (the built-in one if available) and it has no external buttons. The pen (stylus) tool defaults to a standard two-button tool. This usually has little effect on the functionality of the tablet but it does limit the configuration of the tablet.
kk: Егер планшетке libwacom тарапынан қолдау көрсетілмесе, GNOME қандай мүмкіндіктердің бар екенін біле алмайды. Содан кейін GNOME әдепкі бойынша планшетті шығыс құрылғыларының біріне орнатылған (егер қолжетімді болса, кірістірілгеніне) және оның сыртқы батырмалары жоқ деп есептейді. Қалам (стилус) сайманы әдепкі бойынша стандартты екі батырмалы сайманға орнатылады. Бұл әдетте планшеттің функционалдығына аз әсер етеді, бірақ ол планшетті баптауды шектейді.

note: (itstool) path: page/p
en: For instructions on how to add a device please see the instructions in the <link href="http://github.com/linuxwacom/libwacom">libwacom repository</link>.
kk: Құрылғыны қалай қосу керектігі туралы нұсқауларды <link href="http://github.com/linuxwacom/libwacom">libwacom репозиторийіндегі</link> нұсқаулардан қараңыз.

note: (itstool) path: info/desc
en: Configure your Wacom graphics tablet, including the tracking mode and which monitor it is mapped to.
kk: Wacom графикалық планшетін, оның ішінде трекинг режимін және ол қай мониторға бейнеленгенін баптаңыз.

note: (itstool) path: page/title
en: Wacom Graphics Tablet
kk: Wacom графикалық планшеті
