d-i-manual_post-install - en to nl translation catalogue (68 entries)

note: Tag: title
en: Next Steps and Where to Go From Here
nl: De volgende stappen en waar u hierna nog terecht kunt

note: Tag: title
en: Shutting down the system
nl: Het systeem afsluiten

note: Tag: para
en: To shut down a running &debian-gnu; system, you must not reboot with the reset switch on the front or back of your computer, or just turn off the computer. &debian-gnu; should be shut down in a controlled manner, otherwise files might get lost and/or disk damage might occur. If you run a desktop environment, there is usually an option to <quote>log out</quote> available from the application menu that allows you to shutdown (or reboot) the system.
nl: Als u een werkend &debian-gnu; systeem wilt afsluiten, mag u het systeem niet herstarten met de reset-knop vooraan of achteraan op de computer of mag u hem niet gewoon uitzetten. &debian-gnu; moet op een gecontroleerde manier afgesloten worden, anders bestaat de kans dat er bestanden verloren gaan en/of dat de schijf beschadigd wordt. Indien u in een desktopomgeving werkt, is er in het toepassingsmenu gewoonlijk een optie beschikbaar om zich <quote>af te melden</quote>. Daarmee kunt u het systeem afsluiten (of opnieuw opstarten).

note: Tag: para
en: Alternatively you can press the key combination <keycombo> <keycap>Ctrl</keycap> <keycap>Alt</keycap> <keycap>Del</keycap> </keycombo> <phrase arch="powerpc"> or <keycombo> <keycap>Control</keycap> <keycap>Shift</keycap> <keycap>Power</keycap> </keycombo> on Macintosh systems</phrase>. If the key combinations do not work, a last option is to log in as root and type the necessary commands. Use <command>reboot</command> to reboot the system. Use <command>halt</command> to halt the system without powering it off <footnote> <para> Under the SysV init system <command>halt</command> had the same effect as <command>poweroff</command>, but with systemd as init system (the default since jessie) their effects are different. </para> </footnote>. To power off the machine, use <command>poweroff</command> or <command>shutdown -h now</command>. The systemd init system provides additional commands that perform the same functions; for example <command>systemctl reboot</command> or <command>systemctl poweroff</command>.
nl: Anders kunt u gebruik maken van de toetsencombinatie <keycombo> <keycap>Ctrl</keycap> <keycap>Alt</keycap> <keycap>Del</keycap> </keycombo> <phrase arch="powerpc"> of <keycombo> <keycap>Control</keycap> <keycap>Shift</keycap> <keycap>Power</keycap> </keycombo> op Macintosh systemen</phrase>. Als die toetsencombinatie niet werkt, is een laatste mogelijkheid om als systeembeheerder in te loggen en de vereiste commando's in te typen. Gebruik <command>reboot</command> om het systeem opnieuw te laten opstarten. Gebruik <command>halt</command> om het systeem te stoppen zonder het uit te zetten <footnote> <para> Onder het SysV init-systeem had het commando <command>halt</command> hetzelfde effect as het commando <command>poweroff</command>, maar met systemd als init-systeem (sinds jessie is dit het standaard init-systeem) hebben beide commando's een ander effect. </para> </footnote>. Om een systeem uit te zetten gebruikt u <command>poweroff</command> of <command>shutdown -h now</command>. Het systemd init-systeem biedt extra commando's die dezelfde rol vervullen, bijvoorbeeld <command>systemctl reboot</command> of <command>systemctl poweroff</command>.

note: Tag: title
en: Orienting Yourself to &debian;
nl: Zich mentaal instellen op &debian;

note: Tag: para
en: &debian; is a little different from other distributions. Even if you're familiar with Linux in other distributions, there are things you should know about &debian; to help you to keep your system in a good, clean state. This chapter contains material to help you get oriented; it is not intended to be a tutorial for how to use &debian;, but just a very brief glimpse of the system for the very rushed.
nl: &debian; verschilt een beetje van andere distributies. Zelfs als u vertrouwd bent met Linux in andere distributies, zijn er zaken die u moet weten over &debian; om uw systeem in een goede en zuivere staat te kunnen houden. Dit hoofdstuk bevat materiaal dat u kan helpen bij het vinden van de juiste richting. Het is niet opgevat als een beginnershandleiding over het gebruik van &debian;. Het biedt slechts een vluchtige inkijk in het systeem ten behoeve van wie erg gehaast is.

note: Tag: title
en: &debian; Packaging System
nl: Het pakketbeheersysteem van &debian;

note: Tag: para
en: The most important concept to grasp is the &debian; packaging system. In essence, large parts of your system should be considered under the control of the packaging system. These include: <itemizedlist> <listitem><para> <filename>/usr</filename> (excluding <filename>/usr/local</filename>) </para></listitem> <listitem><para> <filename>/var</filename> (you could make <filename>/var/local</filename> and be safe in there) </para></listitem> <listitem><para> <filename>/bin</filename> </para></listitem> <listitem><para> <filename>/sbin</filename> </para></listitem> <listitem><para> <filename>/lib</filename> </para></listitem> </itemizedlist> For instance, if you replace <filename>/usr/bin/perl</filename>, that will work, but then if you upgrade your <classname>perl</classname> package, the file you put there will be replaced. Experts can get around this by putting packages on <quote>hold</quote> in <command>aptitude</command>.
nl: Het belangrijkste concept dat u goed moet begrijpen is het systeem van pakketbeheer in &debian;. In essentie komt het erop neer dat een groot deel van uw systeem gecontroleerd wordt door dat pakketbeheersysteem. Daaronder vallen: <itemizedlist> <listitem><para> <filename>/usr</filename> (met uitzondering van <filename>/usr/local</filename>) </para></listitem> <listitem><para> <filename>/var</filename> (maar u kunt <filename>/var/local</filename> aanmaken en daarin bent u dan veilig) </para></listitem> <listitem><para> <filename>/bin</filename> </para></listitem> <listitem><para> <filename>/sbin</filename> </para></listitem> <listitem><para> <filename>/lib</filename> </para></listitem> </itemizedlist> Als u bijvoorbeeld <filename>/usr/bin/perl</filename> vervangt, zal dat werken, maar als u nadien uw <classname>perl</classname>-pakket opwaardeert, zal het bestand dat u daar geplaatst had, vervangen worden. Geoefende gebruikers kunnen dit omzeilen door in <command>aptitude</command> pakketten te markeren als <quote>te handhaven</quote> (ze on <quote>hold</quote> te plaatsen).

note: Tag: para
en: One of the best installation methods is apt. You can use the command line version of <command>apt</command> as well as tools like <application>aptitude</application> or <application>synaptic</application> (which are just graphical frontends for <command>apt</command>). Note that apt will also let you merge main, contrib, non-free, and non-free-firmware so you can have restricted packages (strictly speaking not belonging to &debian;) as well as packages from &debian-gnu; at the same time.
nl: Een van de beste installatiemethodes is apt. U kunt de commandoregelversie van <command>apt</command> gebruiken of gereedschap zoals <application>aptitude</application> of <application>synaptic</application> (die alleen maar grafische frontends zijn voor <command>apt</command>). Merk op dat apt u toelaat de pakketbronnen main, contrib, non-free en non-free-firmware te combineren, zodat u tegelijk pakketten met verspreidingsbeperkingen (die strikt genomen niet tot &debian; behoren) als pakketten van &debian-gnu; kunt gebruiken.

note: Tag: title
en: Additional Software Available for &debian;
nl: Extra software die voor &debian; beschikbaar is

note: Tag: para
en: There are official and unofficial software repositories that are not enabled in the default &debian; install. These contain software which many find important and expect to have. Information on these additional repositories can be found on the &debian; Wiki page titled <ulink url="&url-debian-wiki-software;">The Software Available for &debian;'s Stable Release</ulink>.
nl: Er zijn officiële en niet-officiële softwarebronnen die bij een standaardinstallatie van &debian; niet automatisch geactiveerd worden. Ze bevatten software die veel mensen belangrijk vinden en waarvan ze ook verwachten dat ze beschikbaar is. Informatie over die extra bonnen kunt u vinden op deze Wiki-pagina van &debian;: <ulink url="&url-debian-wiki-software;">The Software Available for &debian;'s Stable Release</ulink> (De software die voor de stabiele uitgave van Debian beschikbaar is).

note: Tag: title
en: Application Version Management
nl: Het versiebeheer van toepassingssoftware

note: Tag: para
en: Alternative versions of applications are managed by update-alternatives. If you are maintaining multiple versions of your applications, read the update-alternatives man page.
nl: Het beheer van verschillende versies van een bepaalde toepassing gebeurt met update-alternatives. Indien u meerdere versies van een toepassing behoudt op uw systeem, lees dan de man-pagina van update-alternatives.

note: Tag: title
en: Cron Job Management
nl: Het beheer van cron-taken

note: Tag: para
en: Any jobs under the purview of the system administrator should be in <filename>/etc</filename>, since they are configuration files. If you have a root cron job for daily, weekly, or monthly runs, put them in <filename>/etc/cron.{daily,weekly,monthly}</filename>. These are invoked from <filename>/etc/crontab</filename>, and will run in alphabetic order, which serializes them.
nl: Alle taken die tot het bevoegdheidsgebied van de systeembeheerder behoren, moeten zich in <filename>/etc</filename> bevinden, vermits het om configuratiebestanden gaat. Indien u werkt met dagelijkse, wekelijkse of maandelijkse cron-taken van de systeembeheerder, moet u ze respectievelijk in <filename>/etc/cron.{daily,weekly,monthly}</filename> opnemen. Deze taken worden vanuit <filename>/etc/crontab</filename> aangeroepen en worden na elkaar in alfabetische volgorde uitgevoerd.

note: Tag: para
en: On the other hand, if you have a cron job that (a) needs to run as a special user, or (b) needs to run at a special time or frequency, you can use either <filename>/etc/crontab</filename>, or, better yet, <filename>/etc/cron.d/whatever</filename>. These particular files also have an extra field that allows you to stipulate the user account under which the cron job runs.
nl: Anderzijds, als u een cron-taak heeft die (a) door een specifieke gebruiker of (b) op een specifiek moment of met een specifieke frequentie uitgevoerd moet worden, kunt u ofwel <filename>/etc/crontab</filename> gebruiken, of nog beter zelfs, <filename>/etc/cron.d/willekeurige-naam</filename>. Deze specifieke bestanden bevatten een extra veld waarin u kunt specificeren onder welke gebruikersaccount de taak uitgevoerd wordt.

note: Tag: para
en: In either case, you just edit the files and cron will notice them automatically. There is no need to run a special command. For more information see cron(8), crontab(5), and <filename>/usr/share/doc/cron/README.Debian</filename>.
nl: In beide gevallen dient u enkel de bestanden te bewerken. Het cron-mechanisme zal ze automatisch opmerken. U dient daartoe geen speciaal commando uit te voeren. Raadpleeg voor bijkomende informatie de man-pagina's cron(8) en crontab(5) en het bestand <filename>/usr/share/doc/cron/README.Debian</filename>.

note: Tag: title
en: Further Reading and Information
nl: Aanvullende lectuur en informatie

note: Tag: para
en: The <ulink url="http://www.debian.org/">Debian web site</ulink> contains a large quantity of documentation about &debian;. In particular, see the <ulink url="http://www.debian.org/doc/FAQ/">Debian GNU/Linux FAQ</ulink> and the <ulink url="http://www.debian.org/doc/user-manuals#quick-reference">Debian Reference</ulink>. An index of more &debian; documentation is available from the <ulink url="http://www.debian.org/doc/ddp">Debian Documentation Project</ulink>. The &debian; community is self-supporting; to subscribe to one or more of the Debian mailing lists, see the <ulink url="http://www.debian.org/MailingLists/subscribe"> Mail List Subscription</ulink> page. Last, but not least, the <ulink url="http://lists.debian.org/">Debian Mailing List Archives</ulink> contain a wealth of information on &debian;.
nl: Op de <ulink url="http://www.debian.org/">Website van Debian</ulink> vindt u een grote hoeveelheid documentatie over &debian;. Bekijk vooral eens de <ulink url="http://www.debian.org/doc/FAQ/">Debian GNU/Linux FAQ</ulink> en de <ulink url="http://www.debian.org/doc/user-manuals#quick-reference">Debian Referentiehandleiding</ulink>. Een uitgebreider overzicht van documentatie over &debian; vindt u op de pagina van het <ulink url="http://www.debian.org/doc/ddp">Debian Documentatieproject</ulink>. De &debian;-gemeenschap werkt zelfvoorzienend. Om in te tekenen op een of meer van de mailinglijsten van Debian, gaat u naar de pagina <ulink url="http://www.debian.org/MailingLists/subscribe"> Abonnementen op mailinglijsten</ulink>. Tot slot moet u weten dat de <ulink url="http://lists.debian.org/">Mailinglijstarchieven van Debian</ulink> een schat aan informatie over &debian; bevatten.

note: Tag: para
en: If you need information about a particular program, you should first try <userinput>man <replaceable>program</replaceable></userinput>, or <userinput>info <replaceable>program</replaceable></userinput>.
nl: Indien u informatie nodig heeft over een specifiek programma, moet u eerst proberen die op te vragen met behulp van het commando <userinput>man <replaceable>programma</replaceable></userinput> of <userinput>info <replaceable>programna</replaceable></userinput>.

note: Tag: para
en: There is lots of useful documentation in <filename>/usr/share/doc</filename> as well. In particular, <filename>/usr/share/doc/HOWTO</filename> and <filename>/usr/share/doc/FAQ</filename> contain lots of interesting information. To submit bugs, look at <filename>/usr/share/doc/debian/bug*</filename>. To read about &debian;-specific issues for particular programs, look at <filename>/usr/share/doc/(package name)/README.Debian</filename>.
nl: Daarnaast vindt u heel wat nuttige documentatie in <filename>/usr/share/doc</filename>. In het bijzonder in <filename>/usr/share/doc/HOWTO</filename> en <filename>/usr/share/doc/FAQ</filename> is heel wat interessante informatie te vinden. Raadpleeg met betrekking tot het indienen van een bugrapport <filename>/usr/share/doc/debian/bug*</filename>. Bent u op zoek naar &debian;-specifieke informatie in verband met een specifiek programma, raadpleeg dan <filename>/usr/share/doc/(pakketnaam)/README.Debian</filename>.

note: Tag: para
en: A general source of information on GNU/Linux is the <ulink url="http://www.tldp.org/">Linux Documentation Project</ulink>. There you will find the HOWTOs and pointers to other very valuable information on parts of a GNU/Linux system.
nl: Het <ulink url="http://www.tldp.org/">Linux Documentation Project</ulink> is een bron van algemene informatie over GNU/Linux. Daar vindt u de HOWTO's en verwijzingen naar andere zeer waardevolle informatie over de onderdelen van een GNU/Linux systeem.

note: Tag: para
en: Linux is an implementation of Unix. The <ulink url="&url-ldp;">Linux Documentation Project (LDP)</ulink> collects a number of HOWTOs and online books relating to Linux.
nl: Linux is een implementatie van Unix. Het <ulink url="&url-ldp;">Linux Documentation Project (LDP)</ulink> verzamelt een aantal HOWTO's en online-boeken in verband met Linux.

note: Tag: para
en: If you are new to Unix, you probably should go out and buy some books and do some reading. This <ulink url="&url-unix-faq;">list of Unix FAQs</ulink> contains a number of UseNet documents which provide a nice historical reference.
nl: Indien u niet vertrouwd bent met Unix, doet u er wellicht goed aan enkele boeken te gaan kopen en er wat in te lezen. Deze lijst met <ulink url="&url-unix-faq;">Unix FAQ's</ulink> bevat een aantal UseNet-documenten die een mooi historisch overzicht bieden.

note: Tag: title
en: Setting Up Your System To Use E-Mail
nl: Uw systeem instellen voor het gebruik van e-mail

note: Tag: para
en: Today, email is an important part of many people's life. As there are many options as to how to set it up, and as having it set up correctly is important for some &debian; utilities, we will try to cover the basics in this section.
nl: Tegenwoordig bekleedt e-mail een belangrijke plaats in het leven van veel personen. Aangezien er veel verschillende manieren zijn waarop e-mail ingesteld kan worden en vermits het belangrijk is voor sommige &debian; hulpprogramma's dat dit op een correcte manier gebeurt, zullen we in dit onderdeel de basisbeginselen ervan trachten te bespreken.

note: Tag: para
en: There are three main functions that make up an e-mail system. First there is the <firstterm>Mail User Agent</firstterm> (MUA) which is the program a user actually uses to compose and read mails. Then there is the <firstterm>Mail Transfer Agent</firstterm> (MTA) that takes care of transferring messages from one computer to another. And last there is the <firstterm>Mail Delivery Agent</firstterm> (MDA) that takes care of delivering incoming mail to the user's inbox.
nl: Een e-mailsysteem bestaat uit drie hoofdfuncties. In de eerste plaats heeft men de zogenaamde <firstterm>Mail User Agent</firstterm> (MUA - het e-mail-gebruikersprogramma). Daarmee wordt het programma bedoeld waarmee een gebruiker zijn e-mailberichten maakt en leest. Vervolgens is er de <firstterm>Mail Transfer Agent</firstterm> (MTA - de e-mail-transporteur). Dat is het programma dat instaat voor het transfereren van een bericht van de ene naar de andere computer. Tenslotte is er de <firstterm>Mail Delivery Agent</firstterm> (MDA - de e-mail-bezorger). Dit programma draagt er zorg voor dat inkomende e-mail afgeleverd wordt in het Postvak IN van de gebruiker.

note: Tag: para
en: These three functions can be performed by separate programs, but they can also be combined in one or two programs. It is also possible to have different programs handle these functions for different types of mail.
nl: Deze drie functies kunnen door afzonderlijke programma's vervuld worden, maar ze kunnen ook gecombineerd worden in een of twee programma's. Het is ook mogelijk dat verschillende programma's deze functies opnemen voor verschillende soorten e-mail.

note: Tag: para
en: On Linux and Unix systems <command>mutt</command> is historically a very popular MUA. Like most traditional Linux programs it is text based. It is often used in combination with <command>exim</command> or <command>sendmail</command> as MTA and <command>procmail</command> as MDA.
nl: Op Linux- en Unix-systemen is <command>mutt</command> van oudsher een erg populaire MUA. Zoals de meeste traditionele Linux-programma's is het tekstgeoriënteerd. Vaak wordt het gebruikt in combinatie met <command>exim</command> of <command>sendmail</command> als MTA en <command>procmail</command> als MDA.

note: Tag: para
en: With the increasing popularity of graphical desktop systems, the use of graphical e-mail programs like GNOME's <command>evolution</command>, KDE's <command>kmail</command> or Mozilla's <command>thunderbird</command> has becoming more popular. These programs combine the function of a MUA, MTA and MDA, but can &mdash; and often are &mdash; also be used in combination with the traditional Linux tools.
nl: Met de toenemende populariteit van grafische desktopsystemen zijn ook grafische e-mailprogramma's, zoals <command>evolution</command> onder GNOME, <command>kmail</command> onder KDE of Mozilla's <command>thunderbird</command> populairder geworden. Deze programma's combineren de functies van MUA, MTA en MDA, maar kunnen ook gebruikt worden in combinatie met het traditionele Linux-gereedschap &mdash; en in de praktijk is dat ook vaak het geval &mdash;.

note: Tag: title
en: Default E-Mail Configuration
nl: Een standaard e-mailconfiguratie

note: Tag: para
en: Even if you are planning to use a graphical mail program, it would be useful, to have a traditional MTA/MDA installed and correctly set up on your &debian-gnu; system. Reason is that various utilities running on the system<footnote> <para> Examples are: <command>cron</command>, <command>quota</command>, <command>logcheck</command>, <command>aide</command>, &hellip; </para> </footnote> can send important notices by e-mail to inform the system administrator of (potential) problems or changes.
nl: Zelfs als u van plan bent om een grafisch e-mailprogramma te gebruiken, is het nuttig dat op uw &debian-gnu; systeem ook een traditionele MTA/MDA geïnstalleerd en correct ingesteld wordt. De reden hiervoor is dat verschillende hulpprogramma's die actief zijn op het systeem<footnote> <para> Voorbeelden zijn: <command>cron</command>, <command>quota</command>, <command>logcheck</command>, <command>aide</command>, &hellip; </para> </footnote>, via e-mail belangrijke berichten kunnen sturen naar de systeembeheerder om hem te informeren over wijzigingen of (mogelijke) problemen.

note: Tag: para
en: For this you can install <classname>exim4</classname> and <classname>mutt</classname> with <command>apt install exim4 mutt</command>. <classname>exim4</classname> is a combination MTA/MDA that is relatively small but very flexible. By default it will be configured to only handle e-mail local to the system itself and e-mails addressed to the system administrator (root account) will be delivered to the regular user account created during the installation<footnote> <para> The forwarding of mail for root to the regular user account is configured in <filename>/etc/aliases</filename>. If no regular user account was created, the mail will of course be delivered to the root account itself. </para> </footnote>.
nl: Om die reden kunt u <classname>exim4</classname> en <classname>mutt</classname> installeren met <command>apt install exim4 mutt</command>. <classname>exim4</classname> is een relatief kleine maar toch erg flexibele gecombineerde MTA/MDA. Het programma wordt standaard ingesteld om enkel lokale e-mail af te handelen op het systeem zelf, en om e-mail die aan de systeembeheerder (root-account) gericht is, af te leveren bij het account van de gewone gebruiker die tijdens de installatie aangemaakt werd<footnote> <para> Het doorsturen van aan de systeembeheerder gerichte e-mail naar de gewone gebruiker wordt geconfigureerd in <filename>/etc/aliases</filename>. Indien er geen account voor een gewone gebruiker aangemaakt werd, zal de e-mail uiteraard afgeleverd worden bij de root-account zelf. </para> </footnote>.

note: Tag: para
en: When system e-mails are delivered they are added to a file in <filename>/var/mail/<replaceable>account_name</replaceable></filename>. The e-mails can be read using <command>mutt</command>.
nl: Het afleveren van e-mail die afkomstig is van het systeem, gebeurt door de berichten toe te voegen aan een bestand in <filename>/var/mail/<replaceable>account_naam</replaceable></filename>. De berichten kunnen met <command>mutt</command> gelezen worden.

note: Tag: title
en: Sending E-Mails Outside The System
nl: E-mails versturen buiten het systeem

note: Tag: para
en: As mentioned earlier, the installed &debian; system is only set up to handle e-mail local to the system, not for sending mail to others nor for receiving mail from others.
nl: Zoals eerder reeds aangegeven, wordt het geïnstalleerde &debian; systeem ingesteld om enkel e-mail af te handelen die op het systeem zelf gegenereerd wordt, en niet om e-mail berichten te versturen naar of te ontvangen van andere systemen.

note: Tag: para
en: If you would like <classname>exim4</classname> to handle external e-mail, please refer to the next subsection for the basic available configuration options. Make sure to test that mail can be sent and received correctly.
nl: Indien u wilt dat <classname>exim4</classname> ook externe e-mail verwerkt, raadpleeg dan het volgende onderdeel waarin enkele mogelijke basisopties voor de configuratie besproken worden. Zorg ervoor dat u zeker uittest of e-mail wel degelijk correct verstuurd en ontvangen kan worden.

note: Tag: para
en: If you intend to use a graphical mail program and use a mail server of your Internet Service Provider (ISP) or your company, there is not really any need to configure <classname>exim4</classname> for handling external e-mail. Just configure your favorite graphical mail program to use the correct servers to send and receive e-mail (how is outside the scope of this manual).
nl: Indien u van plan bent om een grafisch e-mailprogramma te gebruiken samen met de e-mailserver van uw internetaanbieder (Internet Service Provider - ISP) of van uw bedrijf, dan is er eigenlijk geen enkele reden waarom u <classname>exim4</classname> zou instellen om externe e-mail te verwerken. Stel uw favoriete grafische e-mailprogramma gewoon in om de juiste servers te gebruiken voor het verzenden en ontvangen van e-mail (hoe u dit doet, valt buiten het bestek van deze handleiding).

note: Tag: para
en: However, in that case you may need to configure individual utilities to correctly send e-mails. One such utility is <command>reportbug</command>, a program that facilitates submitting bug reports against &debian; packages. By default it expects to be able to use <classname>exim4</classname> to submit bug reports.
nl: In dat geval kan het echter wel zijn dat u individuele hulpprogramma's moet instellen zodat ze e-mails correct versturen. Een dergelijk hulpprogramma is <command>reportbug</command>, een programma dat ondersteuning biedt bij het versturen van een bugrapport over een &debian; pakket. Standaard verwacht het dat het gebruik kan maken van <classname>exim4</classname> bij het versturen van een bugrapport.

note: Tag: para
en: To correctly set up <command>reportbug</command> to use an external mail server, please run the command <command>reportbug --configure</command> and answer <quote>no</quote> to the question if an MTA is available. You will then be asked for the SMTP server to be used for submitting bug reports.
nl: Om <command>reportbug</command> op een correcte manier in te stellen op het gebruik van een externe e-mailserver, moet u het commando <command>reportbug --configure</command> gebruiken. Op de vraag of er een MTA beschikbaar is, moet u dan <quote>no</quote> antwoorden. Dan zal u gevraagd worden welke SMTP-server gebruikt moet worden voor het insturen van een bugrapport.

note: Tag: title
en: Configuring the Exim4 Mail Transport Agent
nl: De Exim4 Mail Transport Agent configureren

note: Tag: para
en: If you would like your system to also handle external e-mail, you will need to reconfigure the <classname>exim4</classname> package<footnote> <para> You can of course also remove <classname>exim4</classname> and replace it with an alternative MTA/MDA. </para> </footnote>:
nl: Indien u wilt dat uw systeem ook externe e-mail verwerkt, zult u het pakket <classname>exim4</classname> opnieuw moeten configureren<footnote> <para> U kunt natuurlijk ook <classname>exim4</classname> verwijderen en vervangen door een andere MTA/MDA. </para> </footnote>:

note: Tag: para
en: After entering that command (as root), you will be asked if you want split the configuration into small files. If you are unsure, select the default option.
nl: Nadat u dit commando gegeven heeft (als systeembeheerder), zal u gevraagd worden of u de configuratie wilt opdelen in kleine bestanden. Selecteer bij twijfel de voorgestelde optie.

note: Tag: para
en: Next you will be presented with several common mail scenarios. Choose the one that most closely resembles your needs.
nl: Vervolgens zult u kunnen kiezen uit verschillende gebruikelijke e-mailscenario's. Selecteer het scenario dat het dichtst aansluit bij uw behoeften.

note: Tag: term
en: internet site
nl: internet-site

note: Tag: para
en: Your system is connected to a network and your mail is sent and received directly using SMTP. On the following screens you will be asked a few basic questions, like your machine's mail name, or a list of domains for which you accept or relay mail.
nl: Uw systeem is aangesloten op een netwerk en uw e-mail wordt rechtstreeks verzonden en ontvangen met behulp van SMTP. Op de daaropvolgende schermen worden u enkele basisvragen gesteld, zoals de mail-naam van uw computer en een lijst van domeinen waarvoor u e-mail aanvaardt of doorzendt.

note: Tag: term
en: mail sent by smarthost
nl: e-mail verzenden via smarthost

note: Tag: para
en: In this scenario your outgoing mail is forwarded to another machine, called a <quote>smarthost</quote>, which takes care of sending the message on to its destination. The smarthost also usually stores incoming mail addressed to your computer, so you don't need to be permanently online. That also means you have to download your mail from the smarthost via programs like fetchmail.
nl: In dit scenario wordt uw uitgaande e-mail doorgestuurd naar een andere computer, die men een <quote>smarthost</quote> noemt en die het verzenden van de berichten naar de bestemmeling voor zijn rekening neemt. Meestal bewaart de smarthost ook inkomende e-mail die gericht is aan uw computer, zodat uw computer niet permanent online moet zijn. Dit impliceert ook dat u uw e-mailberichten moet ophalen bij de smarthost via programma's zoals fetchmail.

note: Tag: para
en: In a lot of cases the smarthost will be your ISP's mail server, which makes this option very suitable for dial-up users. It can also be a company mail server, or even another system on your own network.
nl: In veel gevallen is de smrathost de mailserver van uw internetaanbieder (ISP). Daardoor is deze optie erg geschikt voor gebruikers van inbelverbindingen. De smarthost kan ook de mailserver zijn van het bedrijf of mogelijk zelfs een ander systeem binnen uw eigen netwerk.

note: Tag: term
en: mail sent by smarthost; no local mail
nl: e-mail verzenden via smarthost; geen lokale e-mail

note: Tag: para
en: This option is basically the same as the previous one except that the system will not be set up to handle mail for a local e-mail domain. Mail on the system itself (e.g. for the system administrator) will still be handled.
nl: Deze optie is in principe gelijk aan de vorige, behalve dat het systeem niet ingesteld wordt om e-mail te verwerken voor een lokaal e-maildomein. E-mail op het systeem zelf (bijv. voor de systeembeheerder) wordt wel verwerkt.

note: Tag: term
en: local delivery only
nl: alleen lokale e-mail

note: Tag: para
en: This is the option your system is configured for by default.
nl: Standaard wordt uw systeem op deze optie ingesteld.

note: Tag: term
en: no configuration at this time
nl: nu niet configureren

note: Tag: para
en: Choose this if you are absolutely convinced you know what you are doing. This will leave you with an unconfigured mail system &mdash; until you configure it, you won't be able to send or receive any mail and you may miss some important messages from your system utilities.
nl: Kies hiervoor enkel als u absoluut overtuigd bent dat u weet wat u doet. Bij deze optie blijft u achter met een e-mailsysteem dat niet geconfigureerd is &mdash; tot u het zelf instelt, zult u niet in staat zijn om e-mail te verzenden of te ontvangen en is er een kans dat u belangrijke berichten van hulpprogramma's op het systeem misloopt.

note: Tag: para
en: If none of these scenarios suits your needs, or if you need a finer grained setup, you will need to edit configuration files under the <filename>/etc/exim4</filename> directory after the installation is complete. More information about <classname>exim4</classname> may be found under <filename>/usr/share/doc/exim4</filename>; the file <filename>README.Debian.gz</filename> has further details about configuring <classname>exim4</classname> and explains where to find additional documentation.
nl: Indien geen enkel van deze scenario's aan uw behoeften beantwoordt, of indien u behoefte heeft aan een meer verfijnde instelling, zult u de configuratiebestanden in de map <filename>/etc/exim4</filename> moeten bewerken na het beëindigen van de installatie. Meer informatie over <classname>exim4</classname> vindt u onder <filename>/usr/share/doc/exim4</filename>. Het bestand <filename>README.Debian.gz</filename> bevat meer details over hoe <classname>exim4</classname> geconfigureerd wordt en vermeldt ook waar u aanvullende documentatie kunt vinden.

note: Tag: para
en: Note that sending mail directly to the Internet when you don't have an official domain name, can result in your mail being rejected because of anti-spam measures on receiving servers. Using your ISP's mail server is preferred. If you still do want to send out mail directly, you may want to use a different e-mail address than is generated by default. If you use <classname>exim4</classname> as your MTA, this is possible by adding an entry in <filename>/etc/email-addresses</filename>.
nl: Merk op dat e-mail rechtstreeks naar het internet versturen hoewel u niet over een officiële domeinnaam beschikt, ertoe kan leiden dat uw e-mail door een ontvangende server verworpen wordt in het kader van anti-spammaatregelen. De voorkeur moet uitgaan naar het gebruiken van de mailserver van uw ISP. Indien u toch e-mail rechtstreeks wenst te versturen, zult u best een ander e-mailadres gebruiken dan datgene wat standaard aangemaakt wordt. Indien u <classname>exim4</classname> als MTA gebruikt, kunt u dit doen door een regel toe te voegen aan <filename>/etc/email-addresses</filename>.

note: Tag: title
en: Compiling a New Kernel
nl: Een nieuwe kernel compileren

note: Tag: para
en: Why would someone want to compile a new kernel? It is most probably not necessary since the default kernel shipped with &debian; handles almost all configurations.
nl: Waarom zou iemand een nieuwe kernel willen compileren? Dit is hoogstwaarschijnlijk niet noodzakelijk, aangezien de standaardkernel die door &debian; geleverd wordt, bijna met alle configuraties overweg kan.

note: Tag: para
en: If you want to compile your own kernel nevertheless, this is of course possible and we recommend the use of the <quote>make deb-pkg</quote> target. For more information read the <ulink url="&url-kernel-handbook;">Debian Linux Kernel Handbook</ulink>.
nl: Indien u toch uw eigen kernel wilt compileren, is dit uiteraard mogelijk en raden we aan het target <quote>make deb-pkg</quote> te gebruiken. Lees voor bijkomende informatie het <ulink url="&url-kernel-handbook;">Debian Linux Kernel Handbook</ulink>.

note: Tag: title
en: Recovering a Broken System
nl: Een defect systeem herstellen

note: Tag: para
en: Sometimes, things go wrong, and the system you've carefully installed is no longer bootable. Perhaps the boot loader configuration broke while trying out a change, or perhaps a new kernel you installed won't boot, or perhaps cosmic rays hit your disk and flipped a bit in <filename>/sbin/init</filename>. Regardless of the cause, you'll need to have a system to work from while you fix it, and rescue mode can be useful for this.
nl: Soms gaat er iets mis en gebeurt het dat het systeem dat u met zorg installeerde, niet meer kan opstarten. Misschien geraakte de configuratie van de bootloader defect toen u een aanpassing wilde uitproberen, of misschien kan een nieuwe kernel die u installeerde, niet opstarten, of misschien werd uw harde schijf getroffen door een kosmische straling waardoor in <filename>/sbin/init</filename> een bitje gewijzigd werd. Wat de oorzaak ook moge zijn, om het defect systeem te repareren zult u een systeem moeten hebben dat wel werkt en daarvoor kan de reparatiemodus erg handig zijn.

note: Tag: para
en: To access rescue mode, select <userinput>rescue</userinput> from the boot menu, type <userinput>rescue</userinput> at the <prompt>boot:</prompt> prompt, or boot with the <userinput>rescue/enable=true</userinput> boot parameter. You'll be shown the first few screens of the installer, with a note in the corner of the display to indicate that this is rescue mode, not a full installation. Don't worry, your system is not about to be overwritten! Rescue mode simply takes advantage of the hardware detection facilities available in the installer to ensure that your disks, network devices, and so on are available to you while repairing your system.
nl: Om in de reparatiemodus te geraken, moet u in het opstartmenu <userinput>rescue</userinput> (reparatiemodus) selecteren, of aan de <prompt>boot:</prompt>-prompt <userinput>rescue</userinput> typen, of opstarten met de opstartparameter <userinput>rescue/enable=true</userinput>. U krijgt dan de eerste schermen van het installatiesysteem te zien, met in een hoek van het scherm een aanwijzing dat u zich in de reparatiemodus bevindt en dat het niet gaat om een volledige installatie. Wees niet bezorgd dat uw systeem zal overschreven worden! De reparatiemodus maakt gewoon nuttig gebruik van de hardwareherkenningscapaciteiten waarover het installatiesysteem beschikt, zodat u tijdens de reparatie van het systeem gebruik kunt maken van uw schijven, netwerkapparatuur enzovoort.

note: Tag: para
en: Instead of the partitioning tool, you should now be presented with a list of the partitions on your system, and asked to select one of them. Normally, you should select the partition containing the root file system that you need to repair. You may select partitions on RAID and LVM devices as well as those created directly on disks.
nl: In plaats van het hulpprogramma voor schijfindeling, krijgt u nu een lijst met de partities die zich op uw systeem bevinden en de vraag om er een te selecteren. Normaal moet u de partitie selecteren waarop zich het basisbestandssysteem bevindt dat u moet repareren. U kunt zowel partities op RAID- en LVM-apparaten selecteren als die welke rechtstreeks op schijf gecreëerd werden.

note: Tag: para
en: If possible, the installer will now present you with a shell prompt in the file system you selected, which you can use to perform any necessary repairs. <phrase arch="any-x86"> For example, if you need to reinstall the GRUB boot loader into the master boot record of the first hard disk, you could enter the command <userinput>grub-install '(hd0)'</userinput> to do so. </phrase>
nl: Als dit mogelijk is, zal het installatiesysteem u nu in het door u geselecteerde bestandssysteem een shell-prompt geven, waarvan u gebruik kunt maken om de noodzakelijke reparatiehandelingen uit te voeren. <phrase arch="any-x86"> Als u bijvoorbeeld de GRUB bootloader opnieuw moet installeren in het MBR (master boot record) van de eerste harde schijf, kunt u dit met het commando <userinput>grub-install '(hd0)'</userinput> doen. </phrase>

note: Tag: para
en: If the installer cannot run a usable shell in the root file system you selected, perhaps because the file system is corrupt, then it will issue a warning and offer to give you a shell in the installer environment instead. You may not have as many tools available in this environment, but they will often be enough to repair your system anyway. The root file system you selected will be mounted on the <filename>/target</filename> directory.
nl: Indien het installatiesysteem er niet in slaagt om in het door u geselecteerde basisbestandssysteem een bruikbare shell te openen, misschien omdat dat bestandssysteem defect is, zal het u waarschuwen en voorstellen om in de plaats daarvan een shell te openen binnen de omgeving van het installatiesysteem. In die omgeving staan u mogelijk niet evenveel hulpmiddelen ter beschikking, maar vaak is dit toch voldoende voor het repareren van uw systeem. Het door u geselecteerde basisbestandssysteem zal aangekoppeld worden op de map <filename>/target</filename>.

note: Tag: para
en: In either case, after you exit the shell, the system will reboot.
nl: In de beide gevallen zal het systeem herstarten nadat u de shell heeft verlaten.

note: Tag: para
en: Finally, note that repairing broken systems can be difficult, and this manual does not attempt to go into all the things that might have gone wrong or how to fix them. If you have problems, consult an expert.
nl: Merk op dat het repareren van een defect systeem moeilijk kan zijn. Deze handleiding tracht niet in te gaan op alles wat fout kan gaan en hoe u dat kunt repareren. Raadpleeg een expert als u met problemen geconfronteerd wordt.
